10.sinif edebİyat cevaplari [meb] yayinlari

Konu 'Edebiyat 10.Sınıf' bölümünde Moderatör Bahadır tarafından paylaşıldı.

?

BU KONU SİZE YARDIMCI OLDUMU ?

  1. EVET

    100,0%
  2. HAYIR

    oy sayısı 0
    0,0%
  1. Moderatör Bahadır

    Moderatör Bahadır Süper Moderatör Yönetici Süper Moderatör

    Katılım:
    27 Şubat 2012
    Mesajlar:
    535
    Beğenileri:
    159
    Ödül Puanları:
    43
    Yer:
    Adana

    NOT: BU KONU SAYFA 138 VE 150 ARASINDAKİ SAYFALAI İÇERMEKTEDİR.

    SAYFA 138

    1.a.birim değer:bent
    birim sayısı:dokuz
    BİRİMLERDE ANLATILANLAR
    1.sevgilinin saçını yüzüne dökülmüş görünce gönlün ona aşık olduğu anlatılmaktadır.
    2.sevgilinin bu sevgiye hiç değer vermediği,adını bile anmadığı anlatılmaktadır.
    3.aşığın umutsuzluğu anlatılıyor
    4. aşık sevgilisinin peşinden koşan diğer aşıklardan yakınmaktadır.
    5.aşık sevgili için kendini feda ettiğini anlatmaktadır.
    6.aşık umutsuz durumunu anlatıp,bu sevgiye engel olamadığndan bahsetmektedir.
    7.aşık sevgili ile geçirdiği bir anı herşeyden üstün tutmaktadır.
    8.aşık bu hale düşmek istemediğini fakat gönlüne söz geçiremediğinden bahsetmektedir.
    9.şair aşk kitabının ancak kendi adıyla okunabileceğinden bahsetmektedir.

    c. murabba nazım şeklinin özellikleri;
    dört dizelik bentlerden oluşur.
    4 ile 8 arası bent yazılır
    her konuda murabba yazılmasına rağmen dini ve öğretici konular ile mersiye,yergi,övgü daha çok kullanılmıştır.
    2.şair aşk yüzünden bedbaht ve ümitsiz bir durumdadır.bu hal şiirin bütün dizelerinde hissedilmektedir.şairin bu ümitsiz durumunu en iyi yansıtan dize ise her bentte tekrarlanan "Vay gönül vay bu gönül vay gönül ey vay gönül"dizesidir.
    3.şair 8. bentte aşk ile müzik arasında bir ilişki kurmuştr.aşkın müzikle birlikteliği duyguları ifade etmedeki rolü düşünülürse günümüzde de bu ilişkinin devam ettiği görülür.bugün bile hala şarkıların çoğunun aşk temasını işlemesi aşk duygusunun evrensel olduğunun da bir göstergesidir.

    S.139

    teşbih sevglinin yüzü itiariyle güle enzetilmiştir.
    teşbih sevgilinin saçı kokusu dolasıyla yasemine benzetilmiştir
    teşhis(kişileştirme) aşığın gönlü insan gibi düşünülmüştür.
    nida gönle seslenilmiştir
    teşhis aşığın gönlü insan gii düşünülmüştür
    istiare aşığın gönlü heva yolı'na benzetilmiş fakat söylenmemiştir.

    sayfa-141
    birim değeri:bent
    birim sayısı:yedi
    BİRİMDE ANLATILANLAR
    -şair, gönlüne seslenerek feleğin ne yapacağının belli olmayacağını söylemektedir
    -gönlün arzu ve isteklerinden vazgeçmesini istemektedir.
    -şair,bu dünyanın kimseye kalmayacağını belirtmektedir
    -şair, gönlün feleğin güzelliklerine aldanmaması elindekilerle yetinmesini kanaat etmesini söylemektedir
    -şair, feleğin kendisine gaddarlık ederek sevgilisinden ayırıp gurbete attığını ifade etmektedir
    -şair,her şeyini sevgili uğruna feda ettiğinden bahsetmektedir
    -şair,nefsin ve dünyanın isteklerinden vazgeçmek gerektiğini, gönül aynasının böyle temizleneceğini ifade etmektedir
    şiirin teması:aşk, dünya nın geçiciliği
    c. beşer dizelik bentlerden oluşur
    ilk bent kendi arasında kafiyeli diğer bentlerin son dizesi ilk bentle kafiyelidir(aaaaa bbbba....)
    2.acele etme, acele etmek kınama getirir
    dünya için boş yere ıstırap çekme
    arzularına, heveslerine sabır ve tahammülden bir örtü çek
    feleğin kaderindeki şerbet zehirlidir,sakın içme
    dünya mülkünün saadetini bir rüya zannet
    kanaat ederek yalnızlık köşesini seç
    nefsinin ve dünyanın lezzetlirini unutarak aşk sarhoşu ol
    gönül aynanı tertemiz yap
    verilen tasavvufi öğütler, insanı tasavvuftaki anlamıyla olgunlaştırmak içindir.
    günümüz şartları düşünüldüğünde bu öğütlerin tam anlamıyla uygulanması mümkün değildir


    S.142 3.Soru
    1. kıtada a,a,a,a,a gösterür:redif -et: tam kafiye
    2.kıtada b,b,b,b,a -ab:tam kafiye
    3.kıtada c,c,c,ca -i :redif -er :tam kafiye
    4.kıtada: ç,ç,ç,ça -i:redif -et:tam kafiye
    5.kıtada d,d,d,d,a -e:redif -t: yarım kafiye
    6.kıta e,e,e,ea -ini:redif -ir:tam kafiye
    7.kıta f,f,f,f,fa -ını:redif -at:tam kafiye

    **çü aruz **çüsüyle yazılmıştır failetün failetün failetün failün şeklinde
    ses ve söyleyiş şiirde uzun ve ksıa sesler ile bbbirbirine enzeyen seslerin oluşturduğu ahenk söz konusudur.

    sayfa 142 de 4ün cevabı

    2.mısrada ve 3.mısrada telmih hatırlatma
    4.mısrada nida
    son mısrada ise eğretileme vardır.

    sayfa 142 de 4ün b. si
    ivmek :acele etmek
    bunu için ivmenin bi anlamı yok =cümle
    sabr kılmak:sabretmek
    olanlara karşı güçlü ol sabret
    ıztırab çekmek:ıstırap çekmek
    o da çok ıstırap çekmişti
    hake salmak: toprak olmak
    nice insan toprak olup gitti
    nakş itmak: nakşetmek
    anlatılanları nakşediniz
    ser virmek: baş vermek
    gerekirse aşını verir geri adım atmaz

    sayfa 142 5inci

    ifade ettiği anlam kullanım şekli
    süleyman peygamer deve kaptırdığı yüzü ile anılmıştır
    iskenderin aynası feleğin iskenderin aynasını bile yıktığına gönderme yapılmıştır
    sevgilinin eşiği sevgiliye ulaşma kovuşma yolu anlamında
    sevgilinin saçı zincir olarak düşünülmüştür
    put put kadar güzel sevgili anlamında kullanılmıştır

    S.142 6/7/8/9 sorular
    6- cihan, cam-ı sipihrün, mülk-i cihanün devleti, çarh-ı gaddar, cellad-ı çarhun, mirat-ı felek, harab, devr-i felek
    7-
    -beş dizeden oluşan bentlerle yazılır
    -felsefe ve tasavvuf konularını işler
    -aruz **çüsü ile yazılır
    -uyaklanışı aaaaa,bbbba,cccca.... şeklindedir
    -4-8 bentten oluşur
    8- sen ne hissettiysen onu yaz


    144. sayfada 1. soru
    a)ana birim değeri: bent
    b)alt birim değeri:beyit

    S.145
    2. soru: son beyitlerde yani vasıta beyitinde
    3.a. kafiye ve redifler, aruz **çüsü ve ses tekrarları
    3.b. şiirin konusu vurguyu etkiler örn; kahramanlık şiirini gür bir sesle okuruz,aşk şiirini yumuşak bir tonda...
    5. İnsanlara eziyet ettiği düşüncesinden kaynaklanıyor olabilir
    6.a Nİda:''Ey hace'' ve ''Ya Rab'' ifadelerinde nida(seslenme) sanatı yapılmıştır.
    Tezat:''Akl-divane'',''dana-şeyda'',''derd-çare'',''mir-geda'',''vefa-cefa'',''cahil-kemal''ifadeleri karşıt anlamlıdırlar.
    Mübalağa:''Evc-i felege basdı kadem cah ile cahil/erbad-ı kemalün yiri yok zir-i felegde''beyitinde abartma vardır.
    Tenasüp:''Fena-adem'' ve ''a'yan-paşa'' kelimeleri anlam bakımından ilişkili olduklarından tenasüp vardır.
    İstiare:''Cİger-pare'',''mülk-i fena'',''mezbele'' kelimeleriyle benzetme yapılmıştır fakat benzeyenler söylenmemiştir.
    İstifham:''Ya Rab bize er bulunup himmet eder mi yoksa günümüz böyle felaketle geçer mi'' beyitinde isrifham(soru sorma)sanatı yapılmıştır.
    .b. somut bir konu işlendiğinden söz sanatları en aza indirilmiştir.
    BAĞDATLI RUHİ
    terkibibent ile ün kazanmıştır,dili sadedir ve sanatlardan uzaktır, eleştirel bir tarzda yazmıştır,
    toplumun sorunlarına ilişkin yazmayı tercih etmiştir, en çok etkilendiği şair Fuzuli dir,
    S.146
    1.a.
    Gazel
    mısra örgüsü: beyit (5-15)
    kafiye düzeni: aa ba ca ...
    tema:aşk,ayrılık,hasret,özlem, tabiat güzelliği
    Kaside
    mısra örgüsü:beyit
    k. d.:aa ba ca..
    tema:genellikle devlet ve din büyüklerini övmek için söylenir
    Rubai
    m.ö.:tek dörtlük
    k.d.: aaxa
    tema:dünya görüşü, felsefe , tasavvufi düşünce
    Şarkı
    m.ö.:dörtlük
    k.d: aAaA bbba ccca( A.A nakarat)
    tema:aşk,sevgi,ayrılık,eğlence
    Murabba
    m.ö.:4 er dizelik bentlerden oluşur bent sayısı değişebilir
    k.d.a bbba ccca ....
    tema: konu olarak gazele benzer
    Muhammes
    m.ö:5 dizelik b**ümlerden oluşuyor
    k.d.aa bbbba cccca....
    tema:hayatın gelip geçiciliği , öğüt
    Terkibi bent
    m.ö.:5-10 bentlerden oluşur(her bent 10 ile 20 beyitten oluşur)
    BENZERLİKLERİNE GÖRE NAZIM ŞEKİLLERİ
    mısra örgüsü:gazel kaside terkibi bent
    kafiye düzeni:gazel kaside
    tema:gazel şarkı

    sayfa 147

    2.Divan şiirinde ritim,uzun ve kısa seslerin ritmine bağlıdır.Bu ritmi sağlayan aruz **çüsüdür.milli edebiyat şiiri olan Han Duvarlarında ise ritim, 7+7=14'lü hece **çüsüyle sağlanmıştır.Cumhuriyet Dönemi şiiri olan Salkımsöğüt'te ise ritim hece ya da aruz **çüsüyle değil,benzer seslerin farklı dize yapıları içinde verilmesiyle sağlanmıştır.

    sayfa 148

    3.Divan şirinde birimler bir bütün olduğu için birimdeki anlam o birimde başlar ve diğer birimlere sarkmadan o birimde biter.modern şiirde birimlerin birbirine eşit olması gerektiği gibi anlayış söz konusu değildir.Ten Sonnet'si şiirinde işlenen duygu ve düşüncenin birim içerisinde kalmamakta,sonraki birime de sarkarak geliştiği ve sonuçlandığı görülmektedir.oysa Divan şiirinde böyle bir durum söz konusu değildir.

    4.Ortak manzumlar şunlardır.
    gül (gazel,murabba,kaside)
    serv (gazel,şarkı,kaside)
    dil (gazel,kaside,rubai,şarkı,mura bba,muhammes,terkibi bent)
    zülf (murabba,muhammes)
    felek,dünya (murabba,terkibibent)
    hak (kaside,murabba)
    sanem (rubai,muhammes)

    5. a.Verilen gazeller ritimleri dikkate alınarak okunduğunda Baki'nin gazelinin ritminin daha kuvvetli olduğu görülmektedir.Bakinin gazelinde kullandığı dil,Nesimi'nin şiir dilinden daha ahenklidir.Bunun yanında gazellerin yazıldıkları yüzyıllara bakıldığında 16. yy.da şiir dilinin daha oturmuş olması Baki'nin gazelinin ritmini ve ahengini daha üstün kılmaktadır.

    b.Şöyleyiş ve ritim bakımından Baki'nin gazeli daha başarılıdır.Nesminin gazeli osmanlı devletinin kuruluş döneminde yazılmıştır.Bakinin gazeli ise yükselme dönemi ürünüdür.Nesiminin gazeli divan şiirinin kuruluş dönemi ürünü olduğu için gazelde bazı kusurların,ritim ve ahenk eksikliklerinin olması son derece doğaldır.yükselme dönemine gelindiğinde ise herşey yerli yerine oturmuş,her alanda en parlak örnekler ortaya konulmuştur.

    sayfa 149

    6.a.Pir Sultan Abdal tarafından söylenen koşma "aşık tarzı halk şiiri"örneğdir.bu nedenle islamiyetten önceki türk edebiyatı döneminin sözlü edebiyat devresinden itibaren süregelen bir geleneğin ürünü olan koşma da dil,son derece sadedir.halka hitap ettiği için halkın dilinden uzaklaşmamış,onların duygu ve düşüncelerini dile getirmiştir.

    b.Pir Sultan Abdal'ın koşması ile Baki'nin gazelinin okuyucu kitlesi aynı değildir.koşma halka hitap ederken gazel yüksek zümreye hitap etmektedir.


    7.divan şiirinde işlenen konular her bakımdan birer kusursuzluk örneğidir.aşk tam anlamıyla aşktır,sevgili her yönüyle hayal gücünün zirvesinde yer alır.bu nedenle divan şiiri "ideal"olanın ifadesini bulduğu yerdir.herşey"idealize" edilerek anlatılır.divan şiirinin bu özelliği yani "yüce" ve "yüksek" olana yönelik olması,onun "somut" yerine "soyut"un sahasında kalmasına sebep olmuştur.

    8. divan şiirinin arapça ve farsça kelimelerin sıkça kullanılması İslam medeniyetinin etkisinin yanı sıra asıl aruz **çüsü dolayısıyladır.türkçede uzun ses olmaması seslerin uzunluk ve kısalık esasına dayalı olan aruz **çüsünün uygulanmasını zorlaştırmıştır.çıkış yolu olarak aruza uymayan türkçe sözcükler yerine uzun ve kısa seslerin bulunduğu arapça ve farsça sözcükler kullanılmaya başlamıştır.

    9.
    gazel
    TEMA:aşk
    AHENK:Aruz **çüsü kullanılmıştır.
    YAPI:nazım şekli;gazel nazım birimi;beyit
    DİLpça ve farsça sözcüklerin kullanıldığı bir dildir.
    SÖYLEYİŞ:aşk temasının belirlediği vurgu ve tonlama şiirin söyleyişimi belirlemektedir.

    koşuk
    TEMA:aşk
    AHENK:hece **çüsü kullanışmıştır.
    YAPI:nazım şekli;koşuk nazım birimi;dörtlük
    DİL:eski türkçe dönemini yansıtan öztürkçe bir dil kullanılmıştr.
    SÖYLEYİŞ:aşk temasının belirlediği vurgu ve tonlama şiirin söyleyişini belirlemektedir.

    BİR TESEKKURU COK GORMEYEN HERKEZE TSKLER.

Sayfayı Paylaş