9.Sınıf VI. ÜNİTE PARAGRAF BİLGİSİ

Konu 'Dil ve Anlatım Ders Notları' bölümünde ByNapolyon tarafından paylaşıldı.

  1. ByNapolyon

    ByNapolyon Üye

    Katılım:
    30 Aralık 2009
    Mesajlar:
    178
    Beğenileri:
    728
    Ödül Puanları:
    0

    1. ANLATIM BİRİMİ OLARAK PARAGRAF
    Bir düşünceyi ana düşünce etrafında
    destekleyen cümle veya cümleler topluluğuna
    paragraf denir. Paragrafı oluşturan cümleler
    birbirleriyle bağlantılıdır; bu bağlantı
    paragrafta anlam bütünlüğünü oluşturur.
    2. PARAGRAFTA YAPI
    Yapı bakımından bir paragrafta üç bölüm
    bulunur. Bunlar giriş cümlesi, gelişme
    cümleleri ve sonuç cümlesidir.
    Giriş:
    * Genel bir yargı niteliğindedir. Bu bölüm bir
    ya da iki cümleden oluşur.
    * Paragrafın konusu genellikle bu cümlelerdir.
    * Giriş bölümü paragrafın bir çeşit özeti
    olduğundan ana düşünce hakkında ipuçları
    verir.
    * Asla bağlaçla başlamaz.
    * Giriş cümlesinde kendisinden önce bir cümle
    daha olduğunu düşündürecek bazı zamir, sıfat
    ya da edatlar bulunmaz.
    Gelişme:
    *İkiden fazla cümleden meydana gelir.
    *Girişte belirtilen konu, bu bölümde
    örnekleme, tanık gösterme, karşılaştırma gibi
    düşünceyi geliştirme yollarına başvurularak
    açıklanır.
    *Bu bölümde yer alan düşünceler paragrafın
    konusuyla ilgili olmalıdır, yoksa anlatımın
    akışı bozulur.
    Sonuç:
    *Genellikle bir cümleden ibarettir.
    *Anlatılmak istenen düşünceyle ilgili son
    sözün söylendiği bölümdür.
    *Yazar paragrafta asıl anlatmak, vurgulamak
    istediği düşüncesini (ana düşünce) genellikle
    bu bölümde verir.
    *Sözlerin toparlanması niteliğinde olduğundan
    kapsamlı bir yargıdır. Bu yönüyle de giriş
    cümlesine benzer.
    *Toparlayıcı, özetleyici olması nedeniyle
    “demek ki, sonuç olarak, öyleyse,
    özetle…”gibi sözlerle başlayabilir.
    Uyarı:
    Ana düşünce, genellikle paragrafın sonuç
    bölümünde olmakla birlikte, bazen metnin
    başında ya da tümüne yayılmış olabilir.
    3. PARAGRAFIN BOYUTU
    Paragrafın boyutu anlatılan, tanıtılan,
    bildirilen konunun yer zaman ve kişilerle ilgi
    derecesine göre belirlenir. Anlatıcının,
    anlattığı yer ve objeyle ilişkisi paragrafın uzun
    veya kısa olmasını belirler. İletişim biçimi;
    iletinin (mesajın) niteliği; alıcının,
    göndericinin durumu ve ileti kanalının durumu
    paragrafın boyutunu etkiler. Tek cümleden
    oluşan paragraflar olduğu gibi birden fazla
    cümleden oluşan paragraflar da vardır. Yalnız
    karışık konularla ilgili düşüncelerin bir
    paragrafta toplanması güçtür.

    "Teşekkür et" butonuna basmanız yeterlidir.
    meryemyazıcı ve ben95 bunu beğendi.
  2. ByNapolyon

    ByNapolyon Üye

    Katılım:
    30 Aralık 2009
    Mesajlar:
    178
    Beğenileri:
    728
    Ödül Puanları:
    0
    4. PARAGRAFTA ANLAM VE ANA DÜŞÜNCE
    Bir metinde yazarın okuyucuya vermek
    istediği temel düşünceye ana düşünce denir.
    Başka bir söyleyişle ana düşünce paragrafta
    iletilmek istenen iletinin en kısa ve açık
    ifadesidir. Paragrafta ana düşünceyi
    destekleyen onu açıklayan diğer düşüncelere
    de yardımcı düşünce denir. Paragraftaki
    yardımcı düşünceler ana düşünce etrafında,
    onu değişik yönlerden destekleyen,
    tamamlayan, açıklayan ve onun doğruluğunu,
    yanlışlığını kanıtlayan cümle ve ifade
    kalıplarıdır. Paragraftaki ana düşünce diğer
    paragraflardaki ana düşüncelerle bağlanır. Bu
    bağlantılarla metnin bütünlüğü sağlanır.
    Paragrafta metnin tamamı dikkate alınarak
    ne, kim, nerede ne zaman, nasıl, ne kadar
    gibi soruların cevabı olacak şekilde iletiyi
    belirten düşüncelere yer verilir.
    5. PARAGRAF ÇEŞİTLERİ
    Belli başlı paragraf çeşitleri şunlardır:
    a. Olay Paragrafı: Anlatılması, açıklanması
    istenen bir olay ele alınır. Paragrafın yapısı
    olayın oluş sırasına göre, kişi-mekân ilişkisine
    ya da anlatıcının anlatılan veya nakledilen
    olayla ilişkisine göre değişir. Olay üzerinde
    yoğunlaşılır ve olayın en çok dikkat çekici
    yönleri ve heyecan verici yanları anlatılır.
    Olayın anlatımında anlatılmayan kısımlar
    sezdirilecek tarzda cümleler kullanılır.
    b. Çözümleme Paragrafı: Bir düşüncenin
    incelenerek çözümlemesinin yapıldığı
    paragraflardır. Bu tür paragraflarda
    paragrafın konusu olan kişinin görünüşünden,
    konuşmasından davranışlarından söz eden
    cümlelere yer verilir. Bir düşünceyi
    çözümleyen paragraflarda düşünceyi
    oluşturan, destekleyen, geliştiren ögeler
    üzerinde durulur.
    c. Düşünce (Fikir) Paragrafı: Herhangi bir
    konuda bilgi vermek, bir düşünceyi
    kanıtlamak amacıyla yazılan öğretici
    metinlerde bulunur.
    ç. Betimleme (Tasvir) Paragrafı: Bir olayı ya
    da bir varlığı canlandırmak amacıyla yazılan
    paragraflardır. Betimleme paragrafında
    betimlenecek kişi, yer ve görünüşün
    benzerlerinden ayıran özellikleri üzerinde
    durulur. Betimleme paragrafında
    betimlenecek varlığın niteliğine göre
    paragrafın dili değişir.
    d. Açıklama Paragrafı: Herhangi bir konunun,
    kavramın, nesnenin kullanımını, değerini
    açıklamak için yazılan paragrafa açıklama
    paragrafı denir. Açıklama yapılırken basit
    olandan karmaşık olana doğru gidilir. Yerine
    göre açıklanacak konunun herkesçe bilinen
    veya bilinmesi gereken yönü belirtilir. Açık,
    anlaşılır bir dil kullanılır.
    e. Tartışma Paragrafı: Bu tür paragraflarda,
    bir konu ya da olgu üzerine yerleşmiş kanıları,
    düşünceleri değiştirme amacı vardır. Bu
    yüzden yazar, okuyucuyla tartışıyormuş gibi
    bir üslup takınarak birbirine karşıt olarak
    verilen iki görüş-ten birini doğrulamaya veya
    benimsetmeye yönelik bir anlatım yolu seçer.
    Bu iki karşıt görüş “ama, fakat, ancak” gibi
    bağlaçlarla birbirine bağlanarak bir karşıt
    görüş yazar ta-rafından okuyucuya sunulan
    önerme cümleleriyle çürütül-meye çalışılır.
    f. Düşsel (Fantastik) Paragraf: Çağrışıma bağlı
    tamamen olağan ve olağan dışı hayal gücüne
    dayanılarak oluşturulan paragraflardır.
    g. Mizahi Paragraf: Mizah (gülmece)
    yazılarında okuyucuyu gülmeye ve alaycı bir
    bakış açısıyla düşünmeye yönelten
    paragraflardır.
    Her paragrafın bir yazılış amacı vardır.
    →Yazar; bir olay, durum veya düşünceyi
    doğrudan doğruya ulaştırmayı, bilgi vermeyi
    amaçlayabilir.
    →Önceden yerleşmiş düşünceleri
    değiştirmeyi, çürütüp kendi fikrini kabul
    ettirmeyi amaçlayabilir.
    →Olmuş veya olması muhtemel olayları yer,
    zaman ve şahıslarla birlikte verebilir.
    →İçinde bulunduğu ortamı, gördüğü birini, bir
    varlığı okurun gözünde canlandırmak
    isteyebilir. Yani dört farklı amaç taşıyabilir ve
    yazarın amacıyla anlatım biçimi arasında bir
    uyum vardır. Amacına göre anlatım biçimini
    seçer. Bunlar:
    1.Açıklayıcı Anlatım:
    Öğretmek, bilgi vermek amacıyla yazılan;
    doğrudan bilgi vermeye yönelik bir anlatım
    biçimidir. “Neden, niçin, nasıl” gibi sorular
    cevabını bulur. Genellikle nesnel bir tutum
    sergiler yazar. Tanımlama, karşılaştırma,
    alıntı yapma, örnekleme gibi açıklama
    yöntemlerine başvurulur. Bilimsel yazılarda,
    düşünce yönü ağır basan fıkra, makale,
    inceleme, eleştiri, deneme gibi türlerde
    kullanılır.

    "Teşekkür et" butonuna basmanız yeterlidir.
    ben95 bunu beğendi.
  3. ByNapolyon

    ByNapolyon Üye

    Katılım:
    30 Aralık 2009
    Mesajlar:
    178
    Beğenileri:
    728
    Ödül Puanları:
    0
    2.Tartışmacı Anlatım:
    Yazarın, bir düşüncenin yanlışlığını ortaya
    koymak amacıyla kullandığı anlatım biçimidir.
    Öncelikle yanlış bulduğu, benimsemediği fikri
    ortaya koyar. Sonra bu düşüncenin eksik ve
    kusurlu yönlerini ortaya koyar. En sonunda da
    kendi düşüncesinin doğru olduğunu kanıtlar.
    Önce “tez” ileri sürülür. “diyelim ki, tut
    ki…”gibi varsayım ifadeleri kullanılarak “Bu
    fikir kabul edilse bile şu şu eksikleri, yanlışları
    var.”diye o tezi çürütüp “antitez”ini (kendi
    düşüncesini) ortaya koyar ve bunu
    kanıtlamaya çalışır.
    3.Öyküleyici Anlatım:
    Olay anlatımına dayanan anlatım biçimidir.
    Olaylar; şahıs, yer ve zaman bakımından
    belirtilerek anlatılır. Daha çok geçmiş zaman
    kullanılır. Amaç, okuyucunun gözünde
    canlandırmak ve okuyucuya olayı yaşatmaktır.
    Olaylar oluş sırasına göre bir dizi halinde
    verilir ve birbirine bağlanır.
    4.Betimleyici Anlatım:
    Bir varlığın, yerin, kişinin ayırt edici
    özelliklerini ayrıntılarıyla insanın zihninde
    canlandıracak şekilde anlatmaktır.
    Sözcüklerle resim çizme sanatı olup niteleyici
    sözcükler (sıfatlar, zarflar) çokça kullanılır.
    Yapılan tasvir bir insana aitse buna “portre”
    denir. İnsanın dış görünüşünün anlatılmasına
    “fiziki portre” ,iç görünüşünün, ruhsal
    yönünün anlatılmasına da “ruhsal portre”
    denir. Betimlemede gözlem başta olmak
    üzere tüm duyulardan yararlanılır.
    İzlenimsel Betimleme: Yazarın betimleme
    yaparken kendi duygularını, beğenilerini
    katmasıdır.
    Açıklayıcı Betimleme: Yazarın duygularını
    içermeyen, bilgi verme amaçlı yapılmış
    betimlemedir.
    6. PARAGRAFTA DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME
    YOLLARI
    1.Karşılaştırma:
    İki kavram, varlık veya olayın benzer ya da
    farklı yönleriyle ortaya konmasıdır.
    Genellikle” oysa, ise, daha, en” gibi ifadeler
    kullanılır.
    2. Tanımlama:
    Bir kavramın veya varlığın ne olduğunu
    bildiren cümlelerdir. “Bu nedir?” sorusuna
    cevap verir ve genellikle “…dir, … denir” gibi
    ifadeler bulunur.
    3. Benzetme:
    Kavramları ya da varlıkları benzer, ortak
    yönleriyle anlatmaktır.
    4.Örneklendirme:
    Bir düşünceyi inandırıcı kılmak için örneklere
    başvurmaktır. Soyut haldeki düşüncenin somut
    hale getirilmesi ve anlatımı görünür ve
    anlaşılır kılmak için bu yola başvurulur. O
    konuyla ilgili kitap, yazar ismi olan çeşitli
    örnekler verilir.
    5.Tanık Gösterme:
    Yazarın, düşüncesini kanıtlamak için işlediği
    konuda söz sahibi olan kişilerin
    düşüncelerinden, sözlerinden yararlanmasıdır.
    Konuyla ilgili uzman kişilerin düşünceleri
    genellikle tırnak içinde doğruda aktarma
    yöntemiyle verilir.
    7. METİN VE PARAGRAF
    Bir metin duygu düşünce ve isteklerin
    iletilmesinde kullanılan bir iletişim aracıdır.
    Paragraflar ise bu iletişim aracının bir alt
    birimidir. Paragraflarda ele alınan düşünce ve
    görüşler metni oluşturur. Metinlerde
    okuyucuyu bilgilendirmeye, onu coşturmaya
    ya da hüzünlendirmeye yarayan hususlar yer
    alabilir.

    "Teşekkür et" butonuna basmanız yeterlidir.
    ben95 ve sementa.38 bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş