Abidin Dino (1913-1993) Ressam-Yazar

Konu 'Şairler' bölümünde ∂єνιℓѕ α∂νσ¢αтє tarafından paylaşıldı.

  1. ∂єνιℓѕ α∂νσ¢αтє

    ∂єνιℓѕ α∂νσ¢αтє Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    1 Mart 2010
    Mesajlar:
    768
    Beğenileri:
    331
    Ödül Puanları:
    0

    Abidin Dino (1913-1993) Ressam-Yazar


    Abidin Dino, 23 Mart 1913'de İstanbul'da dünyaya geldi. Aynı yıl ailesi Cenevre'ye yerleşince 12 yaşına kadar burada büyüyen Dino, 1. Dünya Savaşı'nın ardından İstanbul'a döndü. Robert Koleji'nde başladığı eğitimini resim ve karikatüre duyduğu ilgi nedeniyle yarıda bıraktı. Aynı zamanda edebiyat'la da ilgilen Dino, o dönemde abisi Arif Dino'nun da desteğiyle kendini tamamen sanata adadı.

    Yarın Gazetesi'nde desenleri ve ilk kez 1931'de Artist adlı dergide de yazıları yayınlanan Dino, yaptığı herşeyde yeniliğin peşindeydi. 1931 ve 1932 yılları arasında Esrarkeşler ve Parmak İstifleri adlı dizileri gerçekleştiren Abidin Dino, Pertev Naili Boratav'ın Türk Masalları ve Nâzım Hikmet'in Kuvayi Milliye adlı eserlerini resimledi.
    1933'te D Grubu topluluğunu diğer ressamlar Nurullah Berk, Cemal Tollu, Zeki Faik İzer, Elif Naci ve heykeltraş Zühtü Müritoğlu ile birlikte kuran Dino, yine yenilik peşindeydi. Bu toplulukta düşünce yanı ağır basan resimler yapmayı amaçladılar ve meydana getirdikleri eserlerle birçok sergi açtılar.
    Aynı yıl SSCB'li yönetmen Sergay Yutkeviç'in Türkiye'nin Kalbi Ankara filmini çekmek için Türkiye'ye geldiği sırada, Dino'nun resimlerini gördü ve Mustafa Kemal ATATÜRK'ün de ricasıyla, o'nu Leningrad'a davet etti. Böylece 1934'de sinema eğitimi almak için gittiği Leningrad'da dekoratör ve ressam olarak Yutkeviç'in çalışmalarına katıldı ve onun yönettiği Madenciler adlı filmde çalışma imkanı buldu. Abidin Dino, geçen üç yılın ardından, 2. Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla oradan ayrıldı ve bir süre Londra'da yaşadıktan sonra, Paris'e gitti ve burada çalışmalarda bulundu. Yine ressam ve dekoratör olarak çalıştığı bu dönemde Pablo Picasso, Tristan Tzara, Eisentein, Andre Malraux ve Gertrude Stein gibi önde gelen sanatçılarla da yakınlıklar kurdu.
    1939'da İstanbul'a döndüğü sıralarda yoksul insanlara ve balıkçılara olan ilgisinin üzerine, onun gibi düşünen sanatçılarla birlikte 1941'de Liman Grubu diye anılan Yeniler Topluluğu'nu kurdu. Liman çevresindeki balıkçıların resimlerinden oluşturularak açılan sergi büyük ilgi gördü. Aynı dönemde bir yandan da siyasal çalışmalarda bulunan Dino, İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından Mecitözü'ne, ardından da Adana'ya sürgüne gönderildi. Dino, 1943 yılında Kenanpaşazade Sait Bey'in oğlu olan Osmanlı Bankası Resmi İşler Müdürü Asım Bey'in kızı dilci, öğretim üyesi, çevirmen ve yazar olan Güzin Dino (Dikel) ile evlendi. Adana'da yaşadığı dönemde, resimlerinde pamuk işçilerini işleyen Dino, "Kel" adını verdiği bir oyun yazdı, "Türk Sözü" isimli bir gazete yönetti ve 1950 yılında "Çingeneler" adında bir film de senaryosu yazdı.
    Sürgün yıllarının ardından İstanbul'a dönen Dino, "İkinci Dünya Savaşı" adlı diziyi gerçekleştirdi ve 1952 yılında tamamen Paris'e yerleşti. Amerika, Fransa ve Cezayir'de sergiler açmasının ve karma sergilere katılmasının yanısıra, bir dönem Fransa Plastik Sanatlar Birliği'nin Onur Başkanlığı'nı yaptı ve New York Dünya Sergisi'nin Sanat Danışmanlığı'nı yürüttü. İki yıl sonra eşi de Paris'e yerleşti. Güzin Dino, Paris'teki Ulusal Bilim Merkezi'nde çalıştı ve Doğu Dilleri Enstitüsü'nde öğretim üyeliği yaptı.
    Dino, taek bir konuyu ele alarak yaptığı resimlere, "İşkence" (1955), "Atom Korkusu" (1955), "Uzun Yürüyüş" (1955), "Uzay" (1959), "Adalar" (1964-65), "Savaş ve Barış" (1966), "Çıplaklar" (1976) gibi isimler vererek onları sergiledi. Aynı yıllarda, Yaşar Kemal'in "Deniz Küstü" (1978) adlı romanını, İlhami Bekir'in "Unuttum" (1979) ve Melih Cevdet Anday'ın "Tanıdık Dünya" (1984) adlı şiir kitaplarını da resimledi. Dino, 1966 yılında da yönetmenliğini yaptığı "Golemata Voda" adlı belgesel film ile, Flaherty Ödülü'nü kazandı.
    Abidin Dino, 7 Aralık 1993 günü, 80 yaşındayken Paris'te Villejuif Hastanesi'nde vefat etti. Dino'nun cenazesi İstanbul'a getirildi ve Aşiyan Mezarlığı'nda toprağa verildi.
    Ölümünün ardından "Kültür, Sanat ve Politika Üstüne Yazılar" adı altında, Kısa Hayat Öyküsü, Kel ve Verese adlı oyunları, Eller, Pera Palas, Sinan adlı anlatıları ve 1938-1993 yılları arasında yazdığı yazılar yayımlandı. Eşi Güzin Dino'nun da Gel Zaman Git Zaman - Abidin Dino'lu Yıllar adlı bir kitabı bulunmaktadır.

Sayfayı Paylaş