akarsular

Konu 'Coğrafya 10. Sınıf' bölümünde punısher tarafından paylaşıldı.

  1. punısher

    punısher Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    31 Mart 2008
    Mesajlar:
    724
    Beğenileri:
    1
    Ödül Puanları:
    0

    arkadaşlar akarsu rejimlerimiz ve özellikleri ile ilgili dönem ödemim var yardım eder misiniz:(
  2. AyŞeGüL!

    AyŞeGüL! Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    11 Şubat 2008
    Mesajlar:
    1.193
    Beğenileri:
    19
    Ödül Puanları:
    0
    AKARSU REJİMİ

    Akarsuyun akımında yıl boyunca meydana gelen değişikliğe akarsu rejimi denir.

    Akarsu Rejiminde Etkili Faktörler
    1) Yağış rejimi (en fazla etkili olan faktördür)
    2) Sıcaklık şartları
    3) Havzanın genişliği: Aynı iklim bölgesinde geniş olması sadece akımı etkiler. Farklı iklim bölgelerinde geniş ise rejim daha düzenli olur.
    4) Akarsu yatak eğimi: Eğimin fazla olması rejimin düzensizliğine yol açar.

    Rejimlerine Göre Akarsular

    1) Düzenli Rejimli Akarsular: Yıl boyunca akım değişikliğinin az olduğu akarsulardır. Ekvatoral iklim ve Ilıman Okyanus iklimlerindeki akarsular. Bu akarsular yıl boyunca enerji üretmeye, sulama, içme suyu elde etmeye ve ulaşıma elverişlidir.
    2) Düzensiz Rejimli Akarsular: Yıl boyunca akım değişikliğinin fazla olduğu akarsulardır. Yağış rejimi düzensiz olan iklimlerde görülür.
    3) Karma Rejimli Akarsular: Sularını farklı iklim bölgelerinden toplayan akarsulardır. Türkiye akarsuları genelde karma rejimlidir. Çünkü kısa mesafede iklim değişmeleri görülür.
    4) Sel Rejimli Akarsular: Yağışlı dönemlerde coşkun akarsular haline gelip, kurak dönemde kuruyarak ortadan kalkan akarsulardır. Örnek: İç Anadolu Bölgesi akarsularında olduğu gibi.
    5) Kaynak Sularıyla Beslenen Akarsular: Gür kaynaklarla beslenen ve seviyelerinde çok az değişikliğin olduğu akarsular da vardır. Örnek: Manavgat Çayı gür karstik kaynaklarla beslendiği için Akdeniz’deki diğer akarsulara göre daha düzenli akıma sahiptir. Ayrıca Düden Suyu ve Köprü Çayı da kaynaklarla beslenen akarsulara örnektir.
  3. AyŞeGüL!

    AyŞeGüL! Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    11 Şubat 2008
    Mesajlar:
    1.193
    Beğenileri:
    19
    Ödül Puanları:
    0
    AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ, REJİMLERİ, REJİM TİPLERİ VE DEBİLERİ



    Akarsularla İlgili Terimler



    1. Akarsu kaynağı: Akarsuyun doğduğu yerdir.



    2. Akarsu ağzı: Akarsuyun herhangi bir denize veya göle döküldüğü yerdir.



    3. Akarsu yatağı: Kaynakla ağız arasında uzanan, akarsuyun içinden aktığı çukurluktur.



    4. Akarsu vadisi: Akarsuların, içinde aktıkları yatağı aşındırmalarıyla ortaya çıkan çukurluktur.



    5. Akarsu havzası: Akarsuyun koları ile birlikte sularını topladığı alana denir

    a. Açık Havza: Sularını denize ulaştırabilen akarsulara açık havza denir.



    b. Kapalı Havza: Akarsular topladıkları suyu denize ulaştıramıyorsa, kara içinde bir göle dökülüyorsa veya yer altına sızıyorsa, bu tür akarsuların havzası kapalı havzadır.



    6. Su bölümü çizgisi: İki akarsu havzasını birbirinden ayıran sınırdır. Genellikle dağların doruk noktalarından geçerler.



    7. Akarsu ağı (Akarsu drenajı): Akarsu havzası, içindeki kollarıyla birlikte bir ağ oluşturur. Buna akarsu ağı (drenajı) denir. Havzanın eğimi, yapıyı oluşturan taşların cinsi ve tabakaların özelliklerine göre, değişik tipte akarsu drenajları oluşur.



    8. Akarsu debisi (akımı): Akarsu yatağının, herhangi bir kesitinden geçen su miktarının m3/sn cinsinden değeridir.



    9. Akarsu rejimi: Akarsuyun yıl içerisindeki debi değişiklikleridir. Akım düzeni olarak da adlandırılır. Su seviyesinde fazla değişiklik olmayan akarsuların rejimleri düzenlidir. Aylara ve mevsimlere göre, seviye değişikliği fazla olan akarsuların rejimleri düzensizdir.



    10. Akarsu hızı: Akarsuyun birim zamanda aldığı yoldur (m/sn). Akarsu hızı muline denilen bir araçla ölçülür.



    11. Hız çizgisi: Akarsu hızının en fazla olduğu noktaları birleştiren çizgidir.



    12. Sürekli akarsu: Yatağında her zaman su bulunduran akarsudur.



    13. Geçici akarsu: Yatağında her zaman su bulundurmayan, bazen kuruyan akarsudur.



    14. Taban seviyesi: Akarsular aşındırmalarını derine, yana ve geriye doğru yaparlar. Hiçbir akarsu yatağını deniz seviyesinin daha altına kadar ışındıramaz. Bu seviyeye taban seviyesi denir.



    15. Yamaç gerilemesi: Özellikle nemli iklim bölgelerinde yamaçlar hem alttan, hem de sel sularıyla üstten aşınırlar. Bunun sonucunda yamaç gerilemesi olayı meydana gelir ve yamaç profili oluşur.



    AKARSULARIN REJİMLERİ VE DEBİLERİ



    Akarsu rejimi: Akarsuyun debisinin yıl içersinde gösterdiği alçalma yükselme halindeki seviye değişikliğidir.



    Akarsuyun debisi: Akarsuyun her hangi bir yerindeki enine kesitinden 1sn’yede gecen su miktarına debi denir.



    Rejime etki eden faktörler



    1) Yağış rejimi



    2) Yağış biçimi



    3) Akarsu kaynağı



    4) Sıcaklık ve buharlaşma



    5) Havzanın genişliği



    6) Arazinin şekli ve eğimi



    Debiye etki eden faktörler:



    1) İklim (yağış sıcaklığı)



    2) Bitki örtüsü



    3) Havzadaki büyük kaynaklar ve yer altı suları



    4) Yatağın geçirimliliği



    5) Dağlardaki kar kalınlığı



    6) Göller



    7) İnsan





    AKARSU REJİM TİPLERİ



    a) Yağmur Suları İle Beslenen Akarsular: Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde, akarsularda yazın seviye düşmesi, kışında seviye yükselmesi görülür. Karstik kaynaklarla beslenen akarsularda, seviye düşmesi fazla olmaz. Akdeniz akarsu rejimi, barajın olmadığı akarsu veya kolunda görülür. Örnek: Baraj olan Seyhan-Ceyhan-Gediz-Manavgat gibi akarsular doğal özelliğini kaybetmiştir.



    b) Kar ve Buz Suları İle Beslenenler: Bu rejim, yağışın büyük bölümünün kar şeklinde düştüğü yüksek dağlardan kaynağını alan akarsularda görülür. Örnek: D. Karadeniz ve D. Anadolu akarsuları. Bu tip akarsularda, akım seviyesi Mart- Ağustos arasında yükselir, kışın düşer.



    c) Kaynak sularıyla beslenenler: Örnek: Manavgat ve Köprücay’dır.



    d) Gölden çıkan akarsular:

    1-Beyşehir gölünden çıkan ve Konya arazisini sulayan Çarşamba suyu

    2-Eğirdir gölünden çıkan Kovada çayı.

    3-Manyas gölüne ulaşıp, tekrar gölden çıkan Koçaçay

    4-Ulubat gölünü ulaşıp tekrar gölden çıkan Kemalpaşa- Orhaneli

    5-Erzurum ovasının doğu ve güneyindeki bataklık ve göllerden çıkan Karasu

    6-Çıldır gölünden çıkan Arpaçay



    e) Karma rejimli akarsular: Ülkemizdeki büyük akarsulardan Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Fırat ve Dicle önemli karma rejimli akarsulardandır.bu tür akarsular, farklı iklim bölgelerinden beslenir.
  4. karamelek

    karamelek Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    26 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2.692
    Beğenileri:
    458
    Ödül Puanları:
    36
    Akarsularımızın Rejimleri

    Akarsu rejimi, akarsuyun yıl içinde gösterdiği akım grafiği ve akarsuyun beslenme şeklini ifade eder. Her mevsim birbirine yakın akım gösteren akarsuların rejimi DÜZENLİ REJİM, Kurak dönemlerdi olan ve suları azalan yada kuruyan akarsuların rejimine DÜZENSİZ REJİMLİ akarsular denir.

    Akarsular Yağmur, Kaynak, Kar ve Buzul sularıyla bazıları da Göl sularıyla beslenirler. Akarsu, bunlardan biriyle besleniyorsa SADE REJİMLİ, birkaçı ile besleniyorsa KARMA REJİMLİ akarsu denir.

    a) Yağmur Sularıyla Beslenenler: Genellikler yazın kururlar. Yağmurun fazla olduğu aylarda canlanırlar.

    · Ege, Akdeniz ve İç Anadolu akarsuları.

    b) Kar ve Buzul Sularıyla Beslenenler: Yüksek Dağlardan beslenirler. Karların eridiği yaz aylarında canlanırlar.

    · D.Karadeniz (bir Kısmı), D.Anadolu akarsuları

    c) Kaynak Suları ile Beslenenler: Genelde küçük akarsulardır. Akdeniz bölgesindeki Karstik sahalarda görülür.

    · Manavgat Çayı

    d) Gölden Çıkan Akarsular: Bazı göllerin yağışlı dönemlerde taşan fazla sularını boşaltırlar.( Gideğen-Gölayağı denir )

    · Beyşehir Gölü → Çarşamba Suyu → Konya Ovası, Eğirdir Gölü → Kovada Çayı → Kovada Gölü

    e) Karma Rejimli Akarsular: Uzun boylu akarsulardır, çok çeşitli beslenme kaynakları vardır.

    · Fırat, Dicle, Kızılırmak gibi.
  5. AyŞeGüL!

    AyŞeGüL! Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    11 Şubat 2008
    Mesajlar:
    1.193
    Beğenileri:
    19
    Ödül Puanları:
    0
    UMARIM İŞİNE YARAR:eek:
    İYİ ÇALIŞMALAR;)
  6. karamelek

    karamelek Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    26 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2.692
    Beğenileri:
    458
    Ödül Puanları:
    36
    Akarsu Rejimlerimiz

    Akarsuların belli kesitlerinde taşıdıkları su miktarına DEBİ (AKIM) denir.
    Akarsuların yıl içerisinde gösterdikleri akım değişmelerine ve akarsuların beslenme şekillerine de AKARSU REJİMİ denir.
    Ülkemizdeki bazı akarsuların akıttıkları su miktarı yıl içindeki pek değişme göstermez, bu durumdaki akarsular düzenli rejimli olarak ifade edilir.
    Dünya'daki düzenli rejimli akarsuların en güzel örnekleri Ekvatoral iklim bölgesindeki Amazon, Kongo akarsularıdır.
    Düzenli rejimli akarsular bol su taşıyorsa, akış hızı az ise üzerinde ulaşım yapılabilir.
    Düzenli rejime sahip akarsuların farklı yıllara ait grafikleri birbirine benzerlik gösterir.
    Bazı akarsuların akımları (debileri) yıl içerisinde belirsiz dönemlerde artış gösterir.
    Özellikle kurak bölgelerdeki akarsular bu durumdadır. Bu duruma bağlı olarak akıttıkları su miktarı, yıl içinde ve belirsiz zamanlarda önemli miktarlarda artma ve azalma gösterirler. Bu tip akarsulara düzensiz rejimli akarsular denir. İç Anadolu Bölgemiz'deki akarsular bu özelliği taşırlar.
    Akarsular, beslenme şekillerine göre de bazı rejim tipleri gösterirler. Akarsularımız yağmur, kar, buz, kaynak suları ile beslenmektedir. Farklı kaynaklarla beslenen bu akarsu rejimine KARMA REJİMLİ akarsular denir.
  7. karamelek

    karamelek Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    26 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2.692
    Beğenileri:
    458
    Ödül Puanları:
    36
    AKARSULARIMIZIN REJİMLERİ


    Akarsu rejimi: Akarsuyun debisinin yıl içersinde gösterdiği alçalma yükselme halindeki seviye değişikliğidir.
    Akarsuyun debisi: Akarsuyun her hangi bir yerindeki enine kesitinden 1sn’yede gecen su miktarına debi denir.
    Debiye etki eden faktörler:
    1) İklim (yağış sıcaklığı)
    2) Bitki örtüsü
    3) Havzadaki büyük kaynaklar ve yer altı suları
    4) Yatağın geçirimliliği
    5) Dağlardaki kar kalınlığı
    6) Göller
    7) İnsan
    Rejime etki eden faktörler
    1) Yağış rejimi
    2) Yağış biçimi
    3) Akarsu kaynağı
    4) Sıcaklık ve buharlaşma
    5) Havzanın genişliği
    6) Arazinin şekli ve eğimi
    AKARSU REJİM TİPLERİ
    a) Yağmur Suları İle Beslenen Akarsular: Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde, akarsularda yazın seviye düşmesi, kışında seviye yükselmesi görülür. Karstik kaynaklarla beslenen akarsularda, seviye düşmesi fazla olmaz. Akdeniz akarsu rejimi, barajın olmadığı akarsu veya kolunda görülür. Örnek: Baraj olan
    Seyhan-Ceyhan-Gediz-Manavgat gibi akarsular doğal özelliğini kaybetmiştir.
    b) Kar ve Buz Suları İle Beslenenler: Bu rejim, yağışın büyük bölümünün kar şeklinde düştüğü yüksek dağlardan kaynağını alan akarsularda görülür. Örnek: D. Karadeniz ve D. Anadolu akarsuları. Bu tip akarsularda, akım seviyesi Mart- Ağustos arasında yükselir, kışın düşer.
    c) Kaynak sularıyla beslenenler: Örnek: Manavgat ve Köprücay’dır.
    d) Gölden çıkan akarsular:
    1-Beyşehir gölünden çıkan ve Konya arazisini sulayan Çarşamba suyu
    2-Eğirdir gölünden çıkan Kovada çayı.
    3-Manyas gölüne ulaşıp, tekrar gölden çıkan Koçaçay
    4-Ulubat gölünü ulaşıp tekrar gölden çıkan Kemalpaşa- Orhaneli
    5-Erzurum ovasının doğu ve güneyindeki bataklık ve göllerden çıkan Karasu
    6-Çıldır gölünden çıkan Arpaçay
    e) Karma rejimli akarsular: Ülkemizdeki büyük akarsulardan Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Fırat ve Dicle önemli karma rejimli akarsulardandır.bu tür akarsular, farklı iklim bölgelerinden beslenir.
    TÜRKİYE’DE GÖLLER VE OLUŞUMLARI
    Göller; sularının tatlı, acı ve tuzlu olması bakımından farklılık gösterirler. Bu durum;
    a) Gölün genişliği ve derinliği
    b) Gölün dışarıyla bağlantısı olup olmadığına
    c) Bulunduğu yerin, iklim özelliklerine bağlıdır.
    Göl Çeşitleri
    1) Doğal Göller
    a) Tektonik Göller: Bu göller tektonik çukurların suyla dolması sunucu oluşmuştur.
    Van gölü: Ülkemizi en büyük ve en derin gölüdür. Nemrut Dağı’nın oluşturduğu volkanik set gölüdür. Suları sodalıdır. Ulaşım Tatvan ve Van arasında yapılır. Balık avlanır.
    Hazar gölü: Suyu az sodalı ve tuzludur. Bazı balık türleri yaşar. Gölün suları Hazar 1ve 2 tünelleriyle hidroelektrik santrallerini çalıştırır.
    Eğirdir-Kovada: Antalya körfezinin kuzeyinde bir kırık üzerinde. yer alır.Bu oluğun kuzeyinde Eğirdir, güneyinde Kovada bulunur. Eğirdir 'S' şeklindedir.
    Eğridir’in suları önce Kovada’ya yeraltından geçer.
    Büyükşehir ve Suğla: Sultan ve Dedegöl dağları arasındaki oluk içinde yer alırlar. Bu oluğun kuzeyinde Beyşehir yer alır. Suları tatlı olup, Türkiye’nin 3. büyük gölüdür.Çarşamba suyu ile Konya ovasını sular. Beyşehir’in kuzeydoğusunda, kastlaşma ile oluşan Suğla bulunur.
    Akşehir: Sultan ve Emir dağları arasında bulunur. Kapalı havza olduğundan suları tuzludur.
    Karamuk: Sultan dağlarının batısında bulunur. Suyunu yeraltından Eğirdir gölüne boşaltır.
    Eber: Akşehir gölünün yanındadır. Fazla sularını Akşehir’e boşaltır. Tatlı suludur.
    Burdur: Kapalı havzada bulunduğundan suları kullanılmaz.
    Acığöl: Tektonik kökenlidir. Sığ kısımları yazın kurur ve ince bir tuzla kaplanır.
    Çıldır: Sularını Arpaçay ile boşaltır. Suları tatlıdır. Balıkçılık yapılır.
    Aktaş: Kapalı bir göl olup, suları acıdır.
    Sapanca: İzmit körfezinin doğusunda yer alır.suları tatlı olup, genelde yöredeki sanayi tesislerinde kullanılır.
    İznik gölü: Gemlik, körfezinin doğusunda yer alır. Suları tatlıdır.
    b) Karstik-Teknolojik göller: Bu göllerin oluşumunda hem kireç taşlarının çözünmesi, hemde çökme etkili olmuştur. Örnek: Eğirdir, Kovada, Beyşehir, Suğla ve Yarışlı gölleri. Bunlar genelde tatlı su gölleridir. Balık avlanır. Doğu Anadolu ayrıca Adıyaman’da Gölbaşı örnektir.
    c) Karstik göller: bunlar sadece kireç taşlarının çözünmesiyle oluşan çukurlardaki göllerdir. Örnek: Kestel ve Salda
    d) Volkanik Göller: Bu göller krater, maar ve kalderalar da oluşan göllerdir. Isparta’daki Gölcük gölü Krater, Nemrut Gölü, Kaldera’ya, Meke Tuzlası ve Acığöl maar’lara örnektir.
    e) Heyelan set gölleri: Heyalandan kopan parçaların bir akarsu vadiisinin önünü kapatması sonucu oluşan göllerdir. Bunlar Tortum, Sera, Zinav Yedigöller ve Sülüklü Gölleri.
    f) Set gölleri:
    1) Kıyı set gölleri: Kıyı oklarının bir koy veya körfezin önünü kapatması sonucu oluşan gölledir. Örnek: B. Ve K. Çekmece gölleri ile Çukurova’daki Akyatan gölü.
    2) Alüvyal set gölleri: Akarsuyun taşıdığı alüvyonların akarsuyun önünü kapatması sonucu oluşurlar.
    Köyceğiz: Dalaman çayının Köyceğiz körfezinin önünü kapatmasıyla oluşur.
    Çamiçi: Aynı şekilde oluşmuştur.
    Eymir ve Mogan: Elmadağ’dan gelen derelerin oluşturduğu birikinti konilerinin vadiyi tıkaması ile oluşmuştur.
    Abant: Abant suyunun getirdiği, alüvyonun vadiyi tıkaması ile oluşmuştur. Önemli turizm merkezlerindendir.
    Uzungöl: Uzundere vadisine açılan yan derenin meydana getirdiği birikinti konisinin gerisinde oluşmuştur.
    g) Buzul gölleri: Buzulların oluşturduğu sirklerde eriyen bazı suların birikmesiyle oluşur. Bu göller Kaçkar, Cilo,Aladağlar ve Bolkar dağlarında bulunur.
    h)Baraj göllleri: Günümüzde 200’ü aşkın baraj yapılmıştır. En büyük baraj göllerimiz Atatürk, Keban, Karakaya’dır.
    Önemli Barajlarımız
    Fırat : Atatürk, Keban, Karakaya
    Sakarya : Hasan, Polatkan, Gökçekaya
    Yeşilırmak: Suat Uğurlu, Hasan Uğurlu
    Kızılırmak : Hirfanlı, Altınkaya
    Manavgat : Manavgat, Oymapınar
    Ceyhan .: Aslantaş
    Seyhan : Seyhan
    B. Menderes : Adıgüzel, Kemer
    Gediz : Demirköprü
    Aksu : Karacaören
  8. punısher

    punısher Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    31 Mart 2008
    Mesajlar:
    724
    Beğenileri:
    1
    Ödül Puanları:
    0
    bir sorum daha olucak ama gönderdiğiniz yazıları nasıl kayıt edebilirim acaba biliyor musunuz
  9. karamelek

    karamelek Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    26 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2.692
    Beğenileri:
    458
    Ödül Puanları:
    36
    Türkiyenin Akarsuları ve Özellikleri

    --------------------------------------------------------------------------------

    a) Yağmur Suyu ile Beslenen Akarsular: Akdeniz ve Karadeniz akarsuları böyledir. Az yağışlı aylarda suları çeklidiği için rejimleri düzensizdir.

    b) Kar ve Buz Suları ile Beslenen Akarsular: Yüksek alanlardan inen akarsılar buralardaki buzullarla beslenirler. Maksimum akımları karların eridiği ilkbahar ve yaz aylarıdır. Doğu Anadolu, Doğu Karadeniz ile Torosların yüksek kesimlerinde bu tür akarsulara rastlanır.

    c) Kaynak Suları ile Beslenen Akarsular: Başta Akeniz bölgesi olmak üzere ülkemizin heryerinde görülür. Kaynaktan beslendiği için debisi yıl içinde çok az değişir.

    d) Göl Suları ile Beslenen Akarsular: Göllerin fazla suyunu boşaltan göl ayağı (gideğen) da denilen akarsulardır. Bunlarında debileri fazla değişmez. Kovada Çayı, Çarşamba Suyu gibi.

    c) Karma Rejimli Akarsular: Uzunluğu fazla olan dolayısıyla beslenme sahaları geniş akarsulardır. Debileri yıl içinde inişli çıkışlıdır. Fırat, Dicle, Seyhan, Ceyhan, Kızılırmak ve Yeşilırmak gibi.

    TÜRKİYE’DEKİ AKARSU REJİMLERİ
    1-Yağmurlu Akdeniz Rejimi:Kış mevsiminin yağışlı olması nedeniyle akarsular bol su taşırlar. Yaz kuraklığı nedeniyle ve kaynak suları ile yeterince beslenemediği için yazın suları son derece azdır. Akdeniz,Ege ve Marmara bölgesi akarsularında görülen akarsu rejimidir.

    2-Yağmurlu Karadeniz Rejimi:Karadeniz ikliminin yağış rejimine bağlı olarak her mevsim su taşırlar, rejimleri nispeten düzenlidir. Yağmurlarla birlikte, dağlardan gelen kar suları eklendiği zaman ilkbahar aylarında seviyeleri yükselir.

    3-İç Bölgelerin Akarsu Rejimi:Kışın yağışın kar şeklinde olması ve erimemesi nedeniyle kışın suları azalır. İlkbahar ve yaz mevsiminde karların erimesi ile suları bollaşır. Çok kısa bir süre içerisinde birdenbire kabararak coşkun bir şekilde akan, sonra kuruyacak duruma gelen ve hatta kuruyan akarsular sel rejimli akarsulardır. Bu tip akarsuların oluşmasında bitki örtüsünün cılız olmasının da rolü vardır. Daha çok İç Anadolu’da görülür.

    4-Karma Rejimli Akarsular:Farklı iklim bölgelerinden geçen ve çeşitli kaynaklardan beslenen akarsular karma rejimlidir. Fırat,Dicle,Nil
    Akış Sürelerine Göre
    Akarsular Daimi Akarsular:Nemli bölgeleri karekterize ederler. Senenin bütün günü yatakta su mevcuttur.
    Mevsimlik Akarsularenenin kurak ve yağışlı farklı iki mevsime ayrıldığı bölgelerde görülür.
    Geçici Akarsular:Yağışın çok nadir ve zaman bakımından belirsiz olduğu bölgelerde görülür.

    Türkiye’de ki Akarsular
    Karadeniz’e Dökülenlerakarya,Filyos Çayı,Bartın Çayı, Yeşilırmak, Kızılırmak ve Çoruh’tur.

    Marmara Denizi’ne Dökülenlerusurluk ve Gönen Çayı
    Ege Denizi’ne Dökülenler: Bakırçay, Gediz,B. Menderes, K. Menderes ve Meriç’tir.

    Akdeniz’e Dökülenleralaman Çayı, Manavgat Çayı, Aksu,Göksu,Seyhan,Ceyhan ve Asi’dir.

    Ülkemizde Doğup Dış Ülkelerden Denize Dökülenler:Aras,Kura,Arpaçay,Fırat,Dicle,Çoruh
    Dış Ülkelerden Doğup Ülkemizde Denize Dökülenler:Meriç,Asi

    TÜRKİYE’DEKİ AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ
    1-Yeryüzü şekillerinin genel uzanışına paralel olarak doğu-batı yönlü akarlar. Fakat denize dökülecekleri yerlerde dağları enine yararak boğazlar oluştururlar.

    2-Uzunlukları fazla değildir. Bunun nedeni,dağların kıyıya paralel uzanması ve Türkiye’nin çok geniş bir ülke olmamasıdır.

    3-Yerşekillerinden dolayı akarsu havzaları dardır.
    4-Bol su taşımazlar. Bunun nedeni,iklimin fazla yağışlı olmaması ve havzaların dar olmasıdır.

    5-Rejimleri düzensizdir. Nedeni,ülkemizde belli bir sıcaklık ve kurak mevsimin bulunması,yağış ve kar erime zamanlarının farklılık göstermesidir.

    6-Ortalama yükseltinin fazla olmasından dolayı fazla akışlıdırlar.

    7-Akarsular bir çok yerde dar ve derin vadilerden aktıkları için hidroelektrik enerji potansiyelleri fazladır.

    8-Yer yer su taşkınlarına ve erozyona neden olurlar.

    Türkiye akarsuları
    Türkiye’ de irili ufaklı bir çok akarsu vardır. Bunların büyük bir kısmı dağlardan, bazıları da ova ve yaylalardan doğarak çeşitli havzalara yönelir.


    Bu havzaların en genişi Karadeniz havzasıdır. Yani Türkiye’ deki akarsuların önemli bir kısmı Karadeniz’e dökülür. Bu suların çoğu Karadeniz dağlarının kuzey yamaçlarından doğarak az bir yol aldıktan sonra denize varan kısa akarsular, bir kısmı da İç Anadolu’dan doğarak Karadeniz dağları arasındaki boğazlardan geçip denize varan uzun akarsulardır (kızıl ırmak, yeşil ırmak, Sakarya, Çoruh gibi). Aynı durum Akdeniz’e varan sularda da görülür. Buna karşılık Ege havzası akarsuları vadilerinin çok içerilere uzanışı bakımından diğer iki bölgeye benzemez. Bu bölgenin kısa akarsuları doğudan batıya uzanan oluk biçimindeki vadilerden geçerek önemli bir dağ engeli aşmadan denize ulaşır. Akarsularımızın bir kısmı da Marmara’ya dökülür. Kuzeyden dökülenler, güneyden gelenler uzuncadır.


    Bu dört denize dökülen akarsuların dışında kalan bazı ırmaklar da sınırlarımız dışına çıkarak başka ülkelerde denize dökülür. Bunlardan ARAS ve KURA nehirleri Hazar Denizi’ne, DİCLE ve FIRAT nehirleri Hint Okyanusu’na ulaşır


    Türkiye’de denizlere ulaşan akarsulardan başka akarsularda vardır. Bu sular denize ulaşamayıp kapalı havzalarda son bulur. Başlıca üç kapalı havza vardır:İç Anadolu, Göller yöresi ve Van. İç Anadolu’da, TOROS ve ERCİYES’ ten inen suları alan DEVELİ, TOROSLAR’ dan ve başka çevreden gelen suları toplayan Ereğli ve Konya havzaları ile daha geniş bir alanın sularını alan Tuz Gölü kapalı havası gibi dağınık havzalar bulunur. Buralarda toplanan irili ufaklı akarsuların dördü önemlidir: PEÇENEK SUYU, ULUÇAY, KIRKDELİK SUYU, İNSUYU.


    Göller yöresi kapalı havzası İç Anadolu da kilerden farklıdır. Çoğunlukla kalkerli araziden oluşan bu bölgede daha çok yeraltına akış veren çukurlar bulunur. Çevreden gelen sular bu çukurlardaki deliklerden yeraltına boşaltıldığı için, bölgede genellikle yerüstü su akışı oluşamaz.


    Doğuda bulunan Van kapalı havzasının ortasında Van Gölü yer alır. BENDİMAHİ, ZİLAN, KARASU ve HOSAP SUYU olmak üzere bir çok akarsu bu göle dökülür.
  10. karamelek

    karamelek Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    26 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2.692
    Beğenileri:
    458
    Ödül Puanları:
    36
    kaydetmene gerek yokki forumda arama yaparsan zaten bu yine karşına çıkar.

Sayfayı Paylaş