ANADOLU TÜRK BEYLİKLERİ

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi (Soru-Cevap-Konu Anlatım)' bölümünde zombie tarafından paylaşıldı.

  1. zombie

    zombie Üye

    Katılım:
    22 Şubat 2008
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    2
    Ödül Puanları:
    6

    ANADOLU TÜRK BEYLİKLERİ
    I. ÜNİTE
    I. SİYÂSÎ TÂRİH
    20 kadar beylik kurulmuştur;
    • Karamanoğulları : Karaman-Konya ve çevresi. En güçlü ve en önemli beyliklerden biridir. Resmî dil olarak Farsçayı seçen Anadolu Selçuklularına karşı Karamanoğlu Mehmet Bey Türkçenin yılmaz savunucusu olmuş, Türkçeden başka dil konuşulmasını bir fermanla yasaklamıştır (1).
    • Germiyanoğulları : Kütahya.
    • Karesioğulları : Balıkesir-Çaanakkale). Denizcidirler. Osmanlıların Rumeli’ye geçmelerinde bu beyliğe mensup denizcilerin rolü olmuştur.
    • Hamidoğulları : Göller Bölgesi-Antalya.
    • Menteşeoğulları : Muğla. Denizcidirler.
    • Candaroğulları : Kastamonu-Sinop.
    • Aydınoğulları : Aydın. Denizcidirler. Gâzi ünvânı ile anılan Umur Bey, büyük bir denizcidir.
    • Saruhanoğulları : Manisa. Denizcidirler.
    • Eretna Beyliği ve
    Kadı Burhanettin Devleti : Sivas-Kayseri.
    • Ramazanoğulları : Çukurova.
    • Dulkadiroğulları : Maraş (2).
    • Osmanoğulları : Söğüt-Domaniç. Diğer beylikleri zamanla egemenliklerine almış, Anadolu’da siyâsî birliği sağlamışlardır.

    II. ÜNİTE
    I. KÜLTÜR ve MEDENİYET
    Anadolu Selçuklu sanatı ile Osmanlı sanatı arasında bir geçiş dönemi olan Beylikler dönemi sanatı, getirmiş olduğu yenilikler ile Osmanlı Mimârîsinin temelini oluşturmuştur. Özellikle Anadolu’nun batı bölgelerinde egemenlik süren Beyliklerin mimârîye getirdiği yeniliklerle Anadolu Selçuklu mimârîsi arasındaki farklar şunlardır:
    Mekân anlayışının gelişmesi : Anadolu Selçuklu camileri çok sütunlu ulu cami tipindedir. Mekân bütünlüğü yoktur. Beylikler döneminde, caminin içinde geniş ve toplu bir mekân sağlamak için, tek kubbeli küçük camilerde kubbenin arkasına ikinci kubbe eklenmiştir.
    Avlu sistemi : Anadolu Selçuklularında camiler revaklarla çevrili değildir. Beylikler döneminde avlu revaklı olarak cami bünyesine katılmıştır.
    Son cemaat sistemi : Anadolu Selçuklu camilerinde son cemaat yeri yoktur. İlk kez Beylikler döneminde görülür.
    İç ve dış denge : Anadolu Selçuklu yapılarının cephe duvarına büyük önem verilmiştir. Yapının yanlarında ve arka duvarında süs motifine pek rastlanmaz. Gösterişli biçimde yapılmış olan iç kısım ile dış duvarlar arasında uyum yoktur. Beylikler döneminde yapı bir bütün olarak ele alınmış, içine gösterilen özen, dışa da yansıtılmıştır.
    Camiler
    • Ulu Camii (Birgi/Aydın, 1312). Aydınoğulları.
    • İlyas Bey Camii (Milas/Muğla, 1330). Menteşeoğulları.
    • İsa Bey Camii (Selçuk/İzmir, 1374). Aydınoğulları.
    • Ulu Camii (Manisa, 1376). Saruhanoğulları.
    • Ulu Camii (Milas/Muğla, 1378). Menteşeoğulları.
    • Firuz Bey Camii (Milas/Muğla, 1394). Menteşeoğulları.
    Medreseler
    Kubbeli Medreseler (Kapalı avlulu)
    • Yakutîye Medresesi (Erzurum, 1310) İlhanlı Devleti’ne aittir.
    • Vacidiye Medresesi (Kütahya, 1314). Germiyanoğulları.




    (1) “Şimden girü hiç kimesne kapuda ve divanda ve mecâlis ve seyranda Türkî dilinden gayrı dil söylemeye.” [13 Mayıs 1277. (Türk Dil Bayramı olarak kutlanır)].

    (2) Osmanlı Devleti en son bu beyliği ortadan kaldırmıştır (Yavuz Sultan Selim; 1515 Turnadağ Savaşı).



    • Ahmediye Medresesi (Erzurum, 1314). İlhanlı Devleti.
    • Emir Musa Medresesi (Karaman). Karamanoğulları.
    • Tol Medrese (Ermenek/Konya, 1339) Karamanoğullarının yaptırdığı ilk büyük medresedir. Karmadır.
    Eyvanlı Medreseler (Açık Avlulu)
    • Zincirîye Medresesi (Aksaray, 1336). Karamanoğulları.
    • Ahmet Gazi Medresesi (Milas/Muğla, 1375). Menteşeoğulları.
    • Hatunîye Medresesi (Karaman, 1382). Karamanoğulları.
    • Ak Medrese (Niğde, 1409). Karamanoğulları.
    Mezar Anıtları
    • Alâeddin Bey Kümbeti (Karaman, 1391). Karamanoğulları.
    • Mevlâna Türbesi (Konya/1273) 1397’de Karamanoğlu Alâeddin Ali Bey tarafından bu günkü şekline getirilmiştir.
    • Mehmet Bey Kümbeti (Antalya). Hamitoğulları.
    • Aşık Paşa Türbesi (Kırşehir). Eretna Devleti/Beyliği.
    • Sırçalı Kümbeti (Kayseri). Eretna Devleti/Beyliği.
    • Güdük Minare Kümbeti (Sivas). Eretna Devleti/Beyliği.
    • Yakutiye Kümbeti (Erzurum). İlhanlı Devleti.
    • Hüdavent Hatun Kümbeti (Niğde) Karamanoğulları.
    • Halime Hatun Kümbeti (Gevaş/Van). Karakoyunlu Devleti.
    • Erzen Hatun Kümbeti (Ahlat/Bitlis). Karakoyunlu devleti.
    • Bayındır Kümbeti (Ahlat/Bitlis). Akkoyunlu Devleti.
    • Sultan Hamza Türbesi (Mardin). Akkoyunlu Devleti.

Sayfayı Paylaş