ArkadaŞlar 35-36-38-39-41-42-43-44-45

Konu 'Edebiyat 10.Sınıf' bölümünde FACUNDA tarafından paylaşıldı.

  1. FACUNDA

    FACUNDA Üye

    Katılım:
    10 Ekim 2010
    Mesajlar:
    4
    Beğenileri:
    1
    Ödül Puanları:
    0

    ARKADAŞLAR 35-36-38-39-41-42-43-44-45 ÇOK ACİL yardım ederseniz çok makbule geçer...sitede zaten 35ten sonrası yok..
    jigsaw06 bunu beğendi.
  2. [†‡†..éda..†‡†]

    [†‡†..éda..†‡†] Üye

    Katılım:
    5 Ekim 2010
    Mesajlar:
    25
    Beğenileri:
    35
    Ödül Puanları:
    0
    37 buldum arkadaşlar.
    1- bilindiği gibi söz yazıdan öncedir.Böyle olunca da yazılı edebiyat ürünlerinden önce,sözlü edebiyat ürünlerinin oluştuğu ortadadır.Bütün ulusların edebiyatında olduğu gibi Türklerin edebiyatında da sözlü edebiyatın doğuşu dinsel temellere dayanır.Sözlü edebiyat ürünleri daha yazının bulunmadığı dönemlerde,dinsel törenlerde üretilmeye başlamış,kuşaktan kuşağa aktarılarak yaşatılmıştır.
    2- a."Kapuz"adı verilen sazla dile getirilmiştir.
    b.Ölçü olarak ulusal ölçümüz olan "hece ölçüsü"kullanılmıştır.
    c.Nazım birimi "dörtlüktür"
    d.Dönemine göre arı bir dili vardır.
    e.Dizelere genel olarak yarım uyak hakimdir.
    f.Daha çok doğa,aşk ve ölüm konuları işlenmiştir.
    g.Bu döneme yönelik elimizdeki en eski kaynak Kaşgarlı Mahmut'un "Divan-ı Lügat-it Türk" adlı eseridir.
    3-D,4-D,5-Y
    6-A (hece ölçüsü kullanılmıştır.)
    inşallah işinize yarar... ;)
    Bi teşekkür yeterli...
    selin1902, şeyma melisa, asi_star ve diğer 7 kişi bunu beğendi.
  3. ByNapolyon

    ByNapolyon Üye

    Katılım:
    30 Aralık 2009
    Mesajlar:
    178
    Beğenileri:
    728
    Ödül Puanları:
    0
    SAyfa 33.)
    1. Soru

    a.)Bulunan ilk madde sudur.
    b.)Metne göre yaratan Kara Handır
    c.)Metne göre insan çok hileci ve hain birisidir. Çünkü Kara handan ağzındaki toprağı saklayıp.Günah işlemesidir.
    ç.)Herşeyden önce su vardır.Kara han ve İnsan vardır. İnsan deniz sularını dalgalandırarak Rüzgarı icat etmiştir. Sonra Kara Han insana denizin altından bir avuç toprak getirmesini istemiştir.Kara han o toprağı suya tutarak toprakta büyüyerek bir ada olmuştur.İnsanın ağzında sakladığı toprakda dağları oluşturmuştur.
    d.)Erlik günah işlemiştir ve kara han onu cehennemler diyarına göndermiştir. Onun gibi günah işleyenler onun adamı : iyi ve temiz düşünceli olanlar güneş ve aydınlık yüzü göreceklerdir.

    SAyfa 35.)

    dünyanın yaratılışı
    türk:Kayrahanın suyun üzerine toprak serpmesi
    Hintünya sonsuz tekrar eden döngülerle yaratılır.
    Çin:Bir yumurta evreni içinde barındırıyordu ve sonra (gerisini hatırlayamadm )
    Yunan:Toprak ana gökyüzü babayı dogurdu. Dağları,denizleri doğurdu ,Gökyüzü baba ile evlendi.

    İnsanın Yaratılışı
    Türk:Kayrahan ile birlikte insan vardı
    Hint:Herkes iyi olarak dogar. Ve umtlu doygun,bencil olmayan bir yaşam sürer.
    Çin:Tanrı gökyüzünü iterek insanların oluşmasını sağladı.
    Yunan:Ölümsüz üç insan ortaya çıktı ve bunlar birbirleriyle evlenip insanlar türedi.

    Tanrı Anlayışı
    Türk:Kayrahan
    Hint:Vişnu
    Çin:pangu
    Yunan:Eros,Uranos,Gaia
    etütodası.biz, jigsaw06, merve_16 ve diğer 11 kişi bunu beğendi.
  4. [qözde]

    [qözde] Üye

    Katılım:
    7 Ekim 2010
    Mesajlar:
    31
    Beğenileri:
    56
    Ödül Puanları:
    0
    SAYFA 38
    A.COŞKU VE HEYECANI DİLE GETİREN METİNLER(ŞİİRLER)
    HAZIRLIK SORULARI:

    * Eski Türk topluluklarında da ozan ya da kam, baksı gibi adlarla anılan Halk şairleri, söz söylemeye, saz / kopuz / davul çalma gibi yeteneklerin yanı sıra, büyücülük, hekimlik vb. çeşitli görevleri de üzerlerinde toplamışlardır. Bu bakımdan da toplum üzerinde oldukça etkindirler. Kam, Baksı, Şaman, Ozan gibi halk şairlerinin görevleri, destanların müzik melodileri yardımıyla okunmasını ve dilden dile dolaşarak akılda kalmasını sağlamışlardır. Ayrıca başka tür görevlerde de bulunan bu halk şairleri, dinsel törenler için din adamları, sağaltım için hekim, vb. meslekler gelişmiştir.

    kam:büyü yapan.
    baskı:ağır hastaları tedavi eden bir hekimdir.
    ozan:sadece insanları eğitmez aynı zamanda eğlendirir.
    şaman:alt ve üst dünyada yardım eder.

    * İnsanlar sevindikleri zaman dışa dönük olurlar. Mutluluklarını jest ve mimiklerle belli ederler.Yüzleri güler. Ölüm karşısında ise üzülürler ve içlerine kapanırlar.İnsanlar duygularını çok çeşitli yollarla anlatabilirler.Bazen duygularını şiir yazarak bazen şarkı söyleyerek vb. şekilde ifade ederler.Eski çağlarda insanlar da duygularını ifade etmek için şiir yazmışlar, bir ölünün ardından ağıtlar yakmışlar, aşk ve sevgi gibi duygularını da şiirle yansıtmışlardır.

    ALP ER TUNGA SAGUSU
    a----Alp Er Tunga/ öldi mü “dimü”ler redif
    a----Isız ajun/ kaldı mu “l” yarım uyak
    a---Özlek öçin/ aldı mu
    b---Emdi yürek/ yırtılur

    c---Ögreyüki /mundağ ok “ok” redif
    c----Munda adın/ tigdağ ok
    c----Atsa ajun /uğrap ok
    b----Tağlar başı/ kertilür

    d-----Begler atın/ argurup “up” redif
    d------Kagdu anı/ turgurup “r” yarım uyak
    d------Menğzi yüzü/ sargarup
    b------Körküm ağnar/ türtülür

    e---Ulşıp eren/ börleyü “leyü” redif
    e----Yırtıp yaka/ urlayu “r” yarım uyak
    e----Sıkrıp üni/ yurlayu
    b-----Sıgtap közi /örtülür

    f--Könğlüm için/ örtedi “di” redif
    f---Yitmiş yaşığ /kartadı
    f--Keçmiş özüg /irtedi
    b---Tün kün keçüp/ irtelür

    SAYFA 39:
    ALPE ER TUNGA SAGUSU
    AHENK UNSURLARI:

    Ölçü: 4+3 7’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.(/) durakları gösterir.
    Uyak: aaab/cccb/dddb/eeeb/fffb… düz kafiye vardır.Genelde yarım kafiye kullanılmıştır.
    Redif: Yukarıda gösterilmiştir.
    Sese dayalı edebi sanatlar: “t,g,k” seslerinin sık tekrarlanmasıyla ali terasyon, “”a,u” seslerinin tekrarıyla asonans yapılmıştır.

    YAPI UNSURLARI:
    Nazım birimi: dörtlük
    Nazım birimi sayısı: 5
    Uyak şeması: aaab/cccb/dddb/eeeb/fffb (düz kafiye örgüsü)
    Tema:Ölümün ardından duyulan acı (ağıt)
    Nazım türü: Sagu
    Ses ve anlam kaynaşmasından oluşan birimler “ağıt” teması etrafında bir araya gelmiştir.

    2) “Alp Er Tunga öldü mü?” denilerek tecahül-i arif (bilip de bilmemezlikten gelme sanatı)
    “Felek öcünü aldı mı?” felek’e insani özellik kazandırılarak teşhis (kişileştirme)
    “Şimdi yürek yırtılır.” Mübalağa
    “Felek niyet edip ok atarsa” teşhis
    “Safran sürülmüş gibi” teşbih(benzetme) yüz rengi safrana benzetilmiş…
    “Erkekler kurt gibi uluyorlar” teşbih (benzetme)
    “Kalbimin içi yandı” mübalağa (abartma)
    Metinde kullanılan bu sanatlar anlatımı güçlendiriyor.
    3) Bu ifade tarzları ölümün ardından duyulan acıyı daha güçlü anlatmak için kullanılmıştır.
    4) Teması: Ölümden duyulan acı (ağıt)Bu tema şiirin daha hüzünlü ve acıklı olmasını sağlıyor.
    5) Temalar şiirin söyleyiş vurgu ve tonlamasını belirler.Şiir bu temaya uygun şekilde okunur.
    6)”Alp Er Tunga, ısız ajun, felek,ok atmak,kurt gibi,yaka yırtıp çığlık atmak” gibi söz ve söz grupları dönemin yaşantısını yansıtmaktadır.Eski Türkler “yuğ” adı verilen törenlerde ölenin ardından onun yiğitlik ve kahramanlıklarını anlatarak ölen kişinin ardından duyulan acıyı canlı bir şekilde ifade etmişlerdir.Okuduğumuz sagu her yönüyle dönemin zihniyetini yansıtmaktadır. Eski Türklerde önemli bir kişi öldüğünde ceset bir çadıra konur, ölen kişinin akrabaları kurbanlar keserek bu kurbanları çadırın önüne koyar, sonra hep birlikte atlara biner. Çadırın çevresinde yedi defa dönerlerdi.Ölüyü gömmek için uğurlu bir gün beklenir, ölü gömüldükten sonra da benzer törenler yapılarak kurbanlar kesilir ve mezarın etrafında yedi kez dönülürdü.Gömülen kahramanın mezarı çevresine balbal denilen taşlar dikilirdi.Türkler arasında yazı yaygınlaşınca böyle taşlar üzerine kitabeler dikilmeye başlandı. Köktürk Kitabeleri bu işlevle dikilmiş balballardır. Saz şairleri bu yas törenlerinde çeşitli şiirler söylerdi.

    SAYFA 41:
    7.AHENK UNSURLARI

    Ölçü: 4+3 7’li hece ölçüsü

    Uyak ve redifler:
    a……..esneyu “yu” redif
    a……..osnayu
    a……..kasnayu
    b……..kükreşür

    c…….ıngraşu “şu” redif
    c……möngreşü
    c…..tanglaşu
    b……mangraşur

    d……yaşnadı “dı” redif
    d…….tuşnadı
    d……kişnedi
    b……okraşur

    e……yagmurın “ın” redif , “r” yarım uyak
    e……torın
    e……..karın
    b…….engreşür

    f…….erüşdi “di” redif “ş” yarım uyak
    f…….akışdı
    f……..örüşdi
    b……..ügrişür

    g……..kölerdi
    g…….ilerdi “di” redif “r” yarım uyak
    g…….yılırdı
    b……çergeşür


    h….saçıldı
    h…..suçuldı “dı” redif “l” yarım uyak
    h….açıldı
    b….yugruşur

    ı…..tizildi
    ı……yazıldı
    ı…….özeldi “dı” redif “l” yarım uyak
    b…….adrışur

    Sese dayalı edebi sanatlar: Her birimde (dörtlükte) tekrar eden ünsüz harflerle aliterasyon; ünlü harf tekrarlarında ise asonans vardır.

    YAPI UNSURLARI:
    Nazım birimi: dörtlük
    Nazım birimi sayısı: 8
    Uyak şeması: aaab/cccb/dddb/eeeb/fffb/gggb/… (düz kafiye örgüsü)
    TEMA:Bahar
    Nazım türü: Koşuk

    8) Edebi sanatlar:
    1.birimde Rüzgar kar tipisine benzetilerek teşbih
    5.birimde bulutlar kayığa benzetilmiş teşbih
    6.birimde dünyanın nefesi denilerek teşhis
    7.birimde çiçekler inciye benzetilerek teşbih
    8.birimde çiçeklerin sıkılması teşhis
    Bu sanatlar anlatımı güçlendirmektedir.

    9)”Kuydı bulıt yagmurın” “tümen çeçek tizildi” “kökşin bulut örüşdi” “ajun tını yılırdı” tü tü çeçek çergeşür” gibi ifade kalıpları şiirin temasına uygun şekilde baharın gelişini canlı bir şekilde tasvir edilmesini sağlıyor…
    10) Koşuk bahar teması etrafında ses ve anlam kaynaşmasından oluşan birimlerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur.Tema şiiri ifade ederken vurgu ve tonlamayı belirleyen en önemli faktördür.
    11) “Bulutlar gürleyip insanlar bağrışıyor” “Halk soğuktan titreşerek evlerine girdi.” İfadeler dönemin yaşantısını yansıtmaktadır.Halkın sağanak yağmurlar karşısında hayret etmesi ve bağrışması o dönemki insanların tabiat olaylarına takındığı tavrı da gösteriyor…Hayvancılık ve doğayla iç içe yaşıyor olmaları o dönem halkının yaşam tarzı hakkında bilgi veren örneklerdir.


    1.etkinlik: Bknz.Hazırlık çalışması
    SAYFA 42:

    1. İslam öncesi Türkler arasında , bir kahraman, bir devlet büyüğü öldüğünde bunlar için yapılan yuğ adı verilen yas törenlerinde kopuz eşliğinde söylenen şiirlere sagu denir.
    a. Ölen bir kişinin arkasından söylenen ağıt şiirleridir. “Yuğ” denilen ölüm törenlerinde söylenir.
    b. Ölen kişinin kahramanlıklarını, başarılarını, erdemlerini anlatır; ölümlerinden duyulan üzüntüyü dile getirir.
    c. Koşuk nazım şekliyle söylenir.
    d. Dörtlükler halinde söylenir.
    e. 4+3=7’li hece ölçüsüyle yazılır.
    f. Bu şiirlere İslâm sonrası halk edebiyatında “ağıt”, Divan edebiyatında “mersiye” denir
    g. Divanu Lûgatit-Türk’teki Alp Er Tunga sagusu bu türün önemli bir örneğidir.
    h. Sagu söyleyen kişilere sagucu ya da ağıtçı denir.

    * 2. Hece vezni ve yarım kafiye ile söylenen şiirlerdir.
    * Kopuz eşliğinde söylenir.
    * Yiğitlik, aşk, tabiat konularını işler.
    * Nazım birimi dörtlüktür.
    * Bu şiirlerde düz kafiye kullanılır: aaaa, bbba, ccca. (aaab cccb dddb)
    * Bu şiirlerin İslâm sonrası halk edebiyatındaki adı koşma'dır.
    * Sığır denilen sürek avlarında söylenen lirik şiirlerdir.

    3estan döneminin zihniyeti:

    * Destan döneminde ırka(kavmi) özgü özellikler hayata hakimdir.
    * Göçebe bir yaşam sürüyorlardı.
    * Avcılık, hayvancılık önemli geçim kaynaklarıdır.
    * Pagan inanışı, Şamanizm ve GökTanrı inancı Türklerin ilk dinî inancını oluşturuyordu
    * Türkler, ehlîleştirdikleri atlarla akıncılık yapmışlar, çiftçilikle uğraşan kavimler üzerinde üstünlük sağlamışlardır…
    * Destan döneminin temel zihniyeti olağanüstü varlık ve figürlerin hayata hakim olmasıdır.
    * Destan döneminde şimşek, rüzgar, yankı ve yağmur gibi doğal olaylara doğa üstü nitelikler kazandırılmıştır.

    4: Sözlü edebiyat döneminde nazım(şiir) en geniş yeri tutar.kopuz denilen bir çalgı eşliğinde söylenirdi.O dönemde şiir yazılmaz ,söylenirdi.Bu yüzden akılda daha iyi tutulması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının daha kolay olması sebebiyle nesirden ziyade ezberlenmesi daha kolay olan nazım tercih edilmiştir.

    * 5. Ölen kağanları için verilecek en özel hediyenin saçları olduğu
    * Cesedin için boşaltılıp bahar yastıklarıyla doldurulması
    * Ölenin önce altın tabuta sonra da ince işlemeli tahta bir tabuta konması
    * Tam bir hafta boyunca davulların çalması
    * Şamanların sagu söylemesi, genç kız ve kadınların ağlaması, şarkılar söylemesi
    * Tabutun önünden geçen herkesin kağanın ismini mırıldanması

    6) Her iki saguda ölenin ardından duyulan acı çeşitli şekillerde ifade ediliyor.Alp Er Tunga sagusunda da ölen kağanları için ağlayan , kurt gibi uluyan yakalarını yırtan sagular söyleyen insanlar vardır.
    7) Sagular yuğ törenlerinde koşuklar ise sığır adı verilen sürek avı törenlerinde söylenen şiirlerdir.Sagu acının bir ifadesi koşuklar ise daha çok aşk, ayrılık, tabiat gibi durumlardaki duyguların ifadesidir.
    8) Oğullar adlı metinde insanlar üzüntülerini ağlayarak, şarkılar söyleyerek, çığlıklar atarak davul çalıp dans ederek ortaya koymuşlardır.Benzer adetler günümüzde yapılmamaktadır.Günümüzde insanlar cenazelerde ağlayarak ya da ağıt yakarak üzüntülerini gösterirler.
    9) Günümüzde incelediğimiz şiir beznerleri doğum ölüm ve eğlence gibi ortamlarda söylenmemektedir.Ama yöreden yöreye de değişen adet ve gelenekler yok da değildir.
    SAYFA 44
    DEĞERLENDİRME
    1.Sagu bir kişinin arkasından söylenen ağıt şiirleridir, koşuk ise doğa sevgisi, aşk, kahramanlık, yiğitlik konularının işlendiği şiirlerdir.
    Sagu “yuğ” törenlerinde koşuk ise “sığır” ve “şölen” adı verilen törenlerde söylenir.
    Temaları farklı olduğu için söyleyişleri vurgu ve tonlamaları da farklıdır.
    2.(Y)
    3.(Y)
    4)(D)
    5. dörtlük
    6)Alp Er Tunga
    7) (A) şıkkı
    8)(B)
    9) Bence soru hatalı;çünkü “dı-m ve di-m “ ekleri aynı görevde(di'li geçmiş zaman ve 1.tekil şahıs eki) olduğu için rediftir.kelimelerin kökünde de benzer ses olmadığı için uyak kullanılmamıştır. Yine de zorlarsak D şıkkı denebilir.(
    jigsaw06, tearslan1 ve asi_star bunu beğendi.
  5. recorrrrrr

    recorrrrrr Üye

    Katılım:
    14 Ekim 2010
    Mesajlar:
    12
    Beğenileri:
    11
    Ödül Puanları:
    0
    *** 37
    2. heceölçüsü kullanılmış / nazım birimi 4'lük
    3.d
    4.d
    5.y
    6.a
    jigsaw06 bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş