Arkadaşlar,parça değişimi hakkında bilgi verir misiniz?

Konu 'Fen Bilgisi 8. Sınıf' bölümünde kevser kara tarafından paylaşıldı.

  1. kevser kara

    kevser kara Üye

    Katılım:
    19 Ocak 2010
    Mesajlar:
    42
    Beğenileri:
    8
    Ödül Puanları:
    0

    parça değişimi hakkında bilgi verir misiniz?

  2. Moderatör Özlem U.

    Moderatör Özlem U. Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    13 Ocak 2010
    Mesajlar:
    1.740
    Beğenileri:
    4.278
    Ödül Puanları:
    0
    MAYOZ BÖLÜNME

    Kromozom sayılarının nesiller boyu sabit tutulması mayoz bölünme ile sağlanır. Mayoz özel hücre bölünmesidir. Bu bölünme ile diploit hücrelerden haploit hücreler meydana gelmektedir.Oluşan haploit hücrelere gamet denir.Vücut hücrelerindeki kromozom sayısı 2n ile gösterilirken üreme hücrelerindeki kromozom sayısı n ile gösterilmektedir.

    Mayoz bölünmenin amacı,kromozom sayısının yarıya inmesini sağlamaktadır.

    Mayoz bölünme sonucu oluşan n kromozomlu gamet hücrelerinin döllenmesi sonucunda oluşan zigotun kromozom sayısı 2n olur.

    Zigotun oluşması ile birey ana ve babasının kromozomlarından birer tane taşır.

    Her iki bölünmede de mitoz bölünmede olduğu gibi profaz,metafaz,anafaz,telofaz evreleri görülür.

    Üreme ana hücresi mayoz bölünmeye başlamadan önce bir hazırlık devresi geçirir.Bu hazırlık evresine interfaz evresi denir.

    İnterfaz:Bu evrede hücrede büyüme,solunum,protein sentezi gibi metabolik olayların hızı çok yüksektir.

    İnterfazda DNA’nın kendini eşlediği görülmektedir.

    Mayoz- 1 Profaz-1:profazın erken safhalarında kromozomlar kısalıp kalınlaşmaya başlarken,ana ve babadan gelen homolog kromozomlar yan yana gelir ve birbirinin üzerine kıvrılırlar.

    Kısalma sonucunda kromozomlar mitoz bölünmedeki gibi görülmeye başlar.

    Kromozomlar kısalmaya devam ederek son kalın şeklini alır.

    Not:Homolog kromozom çifti dörtlü kromotitler halini alır.Bu dörtlü gruplara tetrat denir.

    Tetratların sayısı haploit kromozom sayısına eşittir.Tetrat oluşumundan sonra kalıtsal madde alış-verişi olur.

    Bu evrede homolog kromozom çiftleri iyice yanyana gelerek birbiriyle sarmal yaparlar.Bu olaya sinapsis denir.

    Sinapsis sırasında kromozomların kardeş olmayan kromotitlerinin birbirine dokunan parçacıkları arasında gen değiş tokuşu olur.Bu olaya krossing-over(parça değişimi)denir.

    Parça değişimi mayoz bölünmenin en önemli olayıdır.Parça değişimi ile yeni gen birleşmeleri meydana gelir.

    Yeni gen birleşmeleri ile aynı türün bireyleri arasında farklı özelliklerin ortaya çıkması sağlanmış olur.

    Metafaz-1:Tetratlar hücrenin ekvator düzlemine muntazam şekilde yerleşir ve çift kromotitli kromozomlar sentromerlerden iğ iplikçiklerine bağlanırlar.

    Anafaz-1:Tetratlar ikili kromotitlerine ayrılarak zıt kutuplara çekilir.Böylece homolog kromozomlar birbirinden ayrılır.

    Telofaz-1:kutuplara çekilen kromozomların çevresinde çekirdek zarı oluşur ve sitoplazma boğum yaparak ikiye ayrılır.

    Telofaz sonunda homolog kromozom çiftinden yalnız birini taşıyan haploit (n) iki hücre meydana gelir.

    Mayoz iki başlamadan önce mayoz birde olduğu gibi interfaz safhası görülmez.

    Dolayısıyla DNA kendini eşleyemez.

    Yalnızca sentromerlerin kendisini eşlediği görülür.

    Mayoz-II:Mayoz I sonunda meydana gelen haploit hücreler MayozII’de tekrar bölünür ve haploit kromozomlu 4 hücre meydana gelir.

    MayozII ana hatlarıyla mitoz bölünmeye benzediği için yeni meydana gelen hücreler de haploittir.

    Bu safhada sadece kromotitler birbirinde ayrılır

    Mayoz-II:Mayoz I sonunda meydana gelen haploit hücreler MayozII’de tekrar bölünür ve haploit kromozomlu 4 hücre meydana gelir.

    MayozII ana hatlarıyla mitoz bölünmeye benzediği için yeni meydana gelen hücreler de haploittir.

    Bu safhada sadece kromotitler birbirinde ayrılır

    Profaz-II:Telofaz-I’den sonra görülen ve çok kısa süren bir safhadır.Bazı organizmalarda telofaz-den hemen metafaz II safhası gerçekleşir.

    İğ iplikleri kromotitlere bağlanır.

    Çekirdek zarı oluşmuşsa parçalanmaya başlar.

    Metafaz-II:Kromotitler hücrenin ekvator düzlemine düzgün bir şekilde yerleşirken kromotitler iğ iplikleri tarafından sentromerlerinden tutunur.

    Anafaz-II:Ekvatoryal düzlem üzerinde dizilmiş kromotitler birbirinden ayrılır ve kutuplara doğru hareket eder…

Sayfayı Paylaş