aruz ölçüsü

Konu 'Edebiyat 9.Sınıf' bölümünde the godfather tarafından paylaşıldı.

  1. the godfather

    the godfather Üye

    Katılım:
    31 Ekim 2010
    Mesajlar:
    16
    Beğenileri:
    19
    Ödül Puanları:
    0

    Aruz ölçüsü


    '''Aruz ölçüsü''', nazımda uzun veya kısa, kapalı ya da

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    belli bir düzene göre sıralanarak ahengin sağlandığı ölçü. Sözlük anlamları ‘

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’, ‘

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’, ‘bölge’, ‘

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ','

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’, ‘

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’, ‘

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ', 'sarhoş deve’, ‘çadırın orta direği’, ‘karşılaştırılan', 'ölçü olan şey’ gibi çeşitlidir. Edebi kavram olarak, bu anlamlardan hangisine dayandığı tam olarak bilinmemektedir. Develerin yürüyüşünden, demircilerin sistematik çekiç vuruşundan veya çamaşırcı kadınların tokmak seslerinden çıktığı görüşleri vardır. Bir çadırı direğin ayakta tutması gibi,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    şiiirini ayakta tutan en büyük unsurun aruz olduğu düşünülür. Aruz bilimini bir öğreti biçiminde ilk olarak ortaya koyan ünlü Arap dilcisi

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    'dir. Aruz ölçüsü,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ve kısmen

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    edebiyatında kullanılmaktadır.
    aruz ölçüsünün temel DAYANAĞI Aruz hecelerin sayısını değil, şeklini esas alır. Aruzla yazılmış şiirlerde, her bir

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    heceleri, diğer mısraların aynı hizadaki heceleriyle aynı açıklık(kısalık) ve kapalılık(uzunluk) noktasında birbirlerine denktir. Açık(kısa) hece ( . ) işaretiyle; kapalı(uzun) hece (-) işaretiyle gösterilir. Ayrıca med'li adı verilen, bir buçuk hece değerinde ( .- )işaretiyle gösterilen hece değeri de dört sesten oluşan heceler için kullanılır. Bu temel parçaların birleşmesinden 8 ana kalıp ortaya çıkmıştır:
    1. fa'ûlün (fe'ûlün) (._ _)
    2. fâ'ilün, fâ'ilât (_._)
    3. mefâ'ilün (._._)
    4. fâ'ilâtün (_._ _)
    5. müstef'ilün (_ _._)
    6. mef’ûlâtü (_ _ _ .)
    7. müfâ'aletün (._.._)
    8. mütefâ'ilün (.._._)
    Her

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    en az dördü bulunan bu parçalara tef'il, tef'ile ya da cüz adı verilir.
    Divan şiirinde aruz ölçüsü

    Divan şiirinin kullandığı ölçü aruzdur. Aruzun, değişik uzunlukta ve ahenkte kalıpları vardır. Bu kalıplar uzun ve kısa hecelerin belirli sayılarda art arda gelmesinden oluşur ve uzun ve kısa hecelerden yapılmış kelimeleri karşılar. Divan şiirinin temeli beyit, yani ikili dizelerdir. Beyitler arasında anlam birliği bulunması şart değildir.
    A)Düz Kalıplar:
    1- Mefâilün / Mefâilün / Mefâilün / Mefâilün ( . - . - ) x 4
    2- Müstef’ ilün / Müstef’ ilün / Müstef’ilün / Müstef’ilün ( - - . - ) x 4
    3- Müstef’ilâtün / Müstef’ilâtün / Müstef’ilâtün / Müstef’ilâtün ( - - . - - ) x 4
    4- Feûlün / Feûlün / Feûlün / Feûlün ( . - - ) x 4


    B)Karışık Kalıplar:
    1- Mefâilün / Mefâilün / Feûlün ( . - . -) ( . - . - ) ( . - - )
    2- Feilâtün ( Fâilâtün) / Feilâtün / Feilâtün / Feilün ( fa’lün) ( . .- -) (. .- -) (. .- -) ( . . - )
    3- Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün ( - . - - ) ( - . - - ) ( - . - - ) ( - . - )
    4- Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün ( - . - - ) ( - . - - ) ( - . - )
    5- Müfteilün / Müfteilün / Fâilün ( - . . -) ( - . . - ) ( - . - )
    6- Feûlün /Feûlün / Feûlün / Feûl ( . - - ) ( . - - ) ( . - - ) ( . - )
    7- Mefâilün / Feûlün / Mefâilün / Feûlün ( . - . - ) ( . - - ) ( . - . - ) ( . - - )
    8- Feilâtün ( Fâilâtün ) / Mefâilün / Feilün ( Fa’lün ) ( . . -- ) ( . - . - ) ( . . - )
    9- Fa’lün / Feûlün / Fa’lün /Feûlün ( . - ) ( . - - ) ( . - ) ( . - - )
    10- Mef’ûlü / Fâilâtü / Mefâîlü / Fâilün ( - - . ) ( - . - . ) ( . - - . ) ( - . - )
    11- Mef’ûlü / Mefâîlün / Feûlün ( - - . ) ( . - - - ) ( . - - )
    12- Mef’ûlü / Mefâîlü / Mefâîlü / Feûlün ( - - . ) ( . - - . ) ( . - - . ) ( . - - )
    13- Mef’ûlü / Mefâîlün / Mef’ûlü / Feûlün ( - - . ) ( . - - - ) ( - - . ) ( . - - )
    14- Mef’ûlü / Mefâîlü / Feûlün ( - - . ) ( . - - . ) ( . - - )
    15- Müfte’ilün / Fâilün / Müfte’ilün / Fâilün ( - . . - ) ( - . - ) ( - . . - ) ( - . - )
    Aruz ölçüsünde kurallar

    • Ulama : Bağlama, bağlayış anlamındadır.Sessiz harfle biten kelimeyi sesli harfle başlayan kelimeye bağlayarak okumaktır. Hece ölçüsünde de kullanılmaktadır.
    • İmale : Aruz kalıbına uydurmak için kısa hecenin uzun sayılmasıdır. İki türlü imale bulunmaktadır.
    1. İmale-i Maksûr: Kısa uzatma manasındadır. Kısa olan hecelerin uzun okunmasıdır. Arapça ve Farça kelimelerde zaten uzun ünlü olduğu için kullanılmasına gerek duyulmamıştır. Daha çok Türkçe kelimelerde kullanılır. 2. İmale-i Memdûd: Buna "medd" de denilmektedir.Uzun bir heceyi bir kapalı bir açık hece halinde okumaktır. Sonu iki ünsüz veya bir uzun ünlü bir ünsüz ile biten kelimelerde kullanılır. Fazladan bir hece oluşacağı için eksik hece bulunan durumlarda kullanılır.
    • Zihaf : Aruz kalıbına uydurmak için uzun hecenin kısa sayılmasıdır. Aruzda kullanılması sakıncalı görülür. Çok büyük bir aruz kusurudur. bu sebeple şairler tarafından pek tercih edilen bir uygulama değildir.
    Aruz ölçüsünün Türk edebiyatındaki yeri

    Öğrenciler için Uygun Aruz vezni arap edebiyatının resmi ölçüsüdür. Eski çağlardan beri, halk şiiri ve hece vezninin türk edebiyatında güçlü bir yeri olmuştur. İranlılar İslâmiyet’i kabul edince, Arap kültürünün de büyük tesiri altında kaldılar. Şiirde, Arap’ların kullandığı nazım ölçüsü olan aruz’u kullanmaya başladılar. Ancak Arap’ların kullandıkları aruz ölçüsünü olduğu gibi kabul etmediler. Kendilerine göre bir ayıklamaya tabi tutarak kulaklarına hoş, tabiatlarına uygun gelenleri seçtiler ve kullandılar. Talas Savaşı sonrasında,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    kabul ettikten sonra,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    edebiyatının etkisiyle Türkler de

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    şiirler yazmışlar ve iran aruzunu kullanmaya başlamışlardır. Aruz vezni, 5. - 11. yüzyıllarda

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    Türkçesi’ne 7. - 13. yüzyıllarda, Anadolu Türkçesi’ne 8. - 14. yüzyıllarda, Çağatay ve Azeri Türkçesi’ne girmiş ve zamanımıza kadar bir çok şiirler yazılmıştır. Türkçe olarak yazılan ilk ve temel eserlerden

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    'de aruz kalıpları kullanılmıştır: (fa'ûlün fa'ûlün fa'ûlün fa'ûl).
    Türkçenin yapısının arapça ve farsçaya benzememesi ve türkçede uzun sesli bulunmaması türk şairlerin aruz ölçüsünü kullanırken güçlüklerle karşılaşmasına yol açmıştır. Bu problemler ilk zamanlarda hece ölçüsüne en yakın olan kalıpların seçilmesiyle aşılmıştır. Divan şiirinin ünlü şairleri arasında

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ve

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    sayılabilir. Aruz, birkaç ünlü divan şairi dışında, ancak 19. ve 20. yüzyıllarda

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    gibi şairlerin elinde bir türk aruzu durumuna gelmiştir.

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    yılında başlayan

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    akımıyla ve özellikle

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    `in “ aruz sizin olsun, hece bizimdir” söyleyişiyle, aruzdan kopan şairler

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    sarılmışlar.

Sayfayı Paylaş