AtatÜrk İnkilÂplari

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi Ders Notları' bölümünde tömbk tarafından paylaşıldı.

  1. tömbk

    tömbk Üye

    Katılım:
    17 Kasım 2008
    Mesajlar:
    84
    Beğenileri:
    66
    Ödül Puanları:
    0

    ATATÜRK İNKILÂPLARI

    Atatürk inkılâplarının genel amaçları:
    1-Türk toplumunu çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmak
    2-Türk demokrasisini geliştirmek
    3-Eşitlik ilkesini güçlendirerek toplumsal birlik ve dayanışmayı geliştirmektir.

    HUKUK ALANINDAKİ İNKILÂPLAR

    Sebepleri:
    1-Osmanlı Devleti’nde hukuk birliğinin bulunmaması
    2-Kadın haklarının geliştirilmek istenmesi
    3-Hukuk sisteminin laikleştirilerek, akılcı ve bilimsel bir temele oturtulmak istenmesi

    1)1921 ANAYASASI(TEŞKİLAT-I ESASİYE):
    Bu anayasa ile:
    “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.”, “Kuvvetler Birliği” gibi ilkeler benimsenmiştir.

    2)1924 ANAYASASI:
    Demokratik sistem geliştirilmiştir.

    3)MEDENİ KANUNUN KABULÜ (17 ŞUBAT 1926)
    Osmanlı Devleti’nde aile hukuku da diyebileceğimiz Medeni Kanun olarak “Mecelle” kullanılıyordu.
    Ancak Mecelle’nin Türk Devleti’nin çağdaş uygarlık seviyesine ulaşma hedefi açısından yetersiz kalması, kendi yapımıza uygun bir medeni kanun hazırlayacak kadar süre ve yetişmiş eleman bulunmaması gibi sebeplerle; İsviçre Medeni Kanunu Türkçeye çevrilerek Türk Medeni Kanunu olarak kabul edildi(17 Şubat 1926).
    Medeni Kanun olarak İsviçre Medeni Kanunu’nun tercih edilmesinde;
    Avrupa’da en son, laik, akılcı, modern kanun olması,
    Türk toplumunun yapısına uygun olması,
    Kadın hakları ve demokrasi açısından ileri düzeyde olması etkili olmuştur.

    Medeni Kanunun Kabulüyle Getirilen Yenilikler:
    1-Ülkede hukuk birliği sağlandı.
    Medeni Kanun ülkemizdeki gayrımüslimler tarafından da kabul edildi. Patrikhane ve konsoloslukların yargı yetkileri sona erdi. Avrupalı devletlerin içişlerimize karışması önlendi.
    2-Miras, şahitlik ve meslek seçiminde kadın erkek eşitliği sağlandı.
    3-Tek eşle evlilik ve resmi nikâh zorunlu hale getirildi. Kadınlara da boşanma hakkı verildi.
    4)Türk kadınına siyasi haklar verilmesi:
    1930’da belediye seçimlerine, 1933’te muhtarlık seçimlerine, 1934’te milletvekili seçimlerine katılma hakkı tanınan Türk kadını pek çok Avrupa ülkesindeki kadınlardan daha önce siyasi haklarını elde etmiştir.
    5)İsviçre’den Borçlar Kanunu(1928), İcra ve İflas Kanunu(1932)
    6)Almanya’dan Ticaret Kanunu(1928)
    7)İtalya’dan Ceza Kanunu(1928)
    8)Fransa’dan İdare Hukuku alındı.

    Laiklikle İlgili Düzenlemeler
    1-Saltanat kaldırıldı(1 Kasım 1922).
    2-Halifelik kaldırıldı(3 Mart 1924).
    3-Şer’iye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu(3 Mart 1924).
    4-Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi(3 Mart 1924).
    5-Tekke, zaviye ve türbeler kapatıldı(30 Kasım 1925).
    6-Medeni Kanun kabul edildi(17 Şubat 1926).
    7-Anayasadan “Devletin dini İslam’dır.” ifadesi çıkarıldı(10 Nisan 1928).
    8-Laiklik ilkesi anayasaya dahil edildi(5 Şubat 1937).
  2. tömbk

    tömbk Üye

    Katılım:
    17 Kasım 2008
    Mesajlar:
    84
    Beğenileri:
    66
    Ödül Puanları:
    0
    EĞİTİM ve KÜLTÜR ALANINDAKİ İNKILÂPLAR

    Sebepleri:
    1-Akılcı, laik, bilimsel ve çağdaş bir eğitim sistemi oluşturmak
    2-Toplumda kültür çatışmalarına yol açan eğitimdeki çok başlılığı ortadan kaldırmak
    (Osmanlı Devleti’nde medreseler, mahalle mektepleri, modern mektepler, azınlık ve yabancı okulları birbirinden farklı müfredatlarla eğitim veriyorlardı.)
    3-Toplumda okuma yazma oranını artırmak
    4-Eğitimde milli yapıyı koruyup güçlendirmek

    1)TEVHİD-İ TEDRİSAT KANUNU (3 MART 1924)
    Bu kanunun kabulüyle:
    a-Bütün eğitim kurumları Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlanarak eğitim öğretimde birlik sağlandı.
    b-Eğitim sistemi milli ve laik hale getirildi.
    c-İlköğretim zorunlu hale getirildi.
    2)Medreseler kapatıldı. Eğitimdeki çok başlılık ortadan kalktı.
    3)Türkiye’deki ilk yüksek okul olan Hukuk Mektebi açıldı(1925).
    4) “Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun” çıkarılarak eğitim sistemi çağdaş, laik, ulusal ve demokratik hale getirildi(2 Mart 1926).

    5)YENİ TÜRK HARFLERİNİN KABULÜ (1 KASIM 1928)

    Sebepleri:
    a)Arap harflerinin Türkçe kelimelerin doğru yazılmasında yetersiz kalması
    b)Okuma yazmayı kolaylaştırmak, bilgiyi tabana yaymak ve okuryazar oranını artırmak
    c)Batı ile olan ilişkileri canlandırmak
    Batılı ülkelerin kullandığı Latin harfleri Türkçeye uyarlanarak kabul edildi(1 Kasım 1928). (Böylece çağdaşlaşma yolunda önemli bir adım atılmıştır.)
    6)Yeni alfabenin halka öğretilmesi için Millet Mektepleri açılarak eğitim seferberliği başlatıldı(1928).
    Atatürk bu çalışmalar sırasında ders verdiği için kendisine “başöğretmen” sıfatı verildi(24 Kasım 1928).

    7)TÜRK TARİH KURUMU’NUN KURULMASI(15 NİSAN 1931)
    Osmanlı Devleti’nde ümmetçi anlayışa dayalı Osmanlı ve İslam tarihi okutuluyordu.
    Cumhuriyet Döneminde Türk tarihinin İslam öncesi döneme uzanan zengin köklerini araştırmak, Türklerin dünya kültürüne katkılarını ortaya koymak, Türk ırkı hakkında Batılıların ileri sürdüğü yanlış kanaatleri düzeltmek gibi amaçlarla bilimsel çalışmalar yapmak üzere Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti (Türk Tarih Kurumu) kuruldu(15 Nisan 1931).
    Not: Ümmetçi tarih anlayışının yerini “ulusal tarih anlayışı” aldı.

    8)TÜRK DİL KURUMU’NUN KURULMASI(12 TEMMUZ 1932)
    Türk dilinin zenginliğini ortaya çıkarmak, unutulmuş Türkçe kelimeleri canlandırmak, Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden kurtararak halkın anlayacağı bir yazı dili ortaya çıkarmak, Türkçeyi bilim dili haline getirmek gibi amaçlarla Türk Dili Tetkik Cemiyeti (Türk Dil Kurumu) kuruldu(12 Temmuz 1932).
    Not: Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu milliyetçilik ilkesi doğrultusunda açılan kurumlardır.
    9)Darü’l Fünun kaldırılarak yerine İstanbul Üniversitesi kuruldu(1933).
    10)İstanbul’da bir Hukuk Fakültesi, Ankara’da Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi ve Yüksek Ziraat Enstitüsü kuruldu.


    TOPLUMSAL ALANDA YAPILAN İNKILÂPLAR

    Sebepleri:
    a)Sadece zihniyet olarak değil görünüm olarak da Batılılaşmak
    b)Toplumsal eşitsizlikleri ortadan kaldırmak

    1)TEKKE, ZAVİYE ve TÜRBELERİN KAPATILMASI(30 KASIM 1925)
    Daha ahlaklı bir toplum oluşturmak, Allah’a yakınlaşmak gibi amaçlarla kurulan tarikatlar zaman içerisinde batıl inanç ve hurafe üreten, halkın dini duygularını istismar eden kurumlar haline gelmişti.
    Din duygusunun sömürülmesini önlemek, çağdaşlaşmanın önündeki engelleri ortadan kaldırmak gibi sebeplerle tarikatların ayin yerleri olan tekke, zaviye ve türbeler kapatıldı.

    2)KILIK KIYAFETİN DÜZENLENMESİ
    Osmanlı toplumu çok ulusluluğun neticesi olarak çok renkli bir kıyafet yelpazesine sahipti. Cumhuriyet döneminde çağdaşlaşmanın giyim tarzıyla yakından ilgisi olduğuna inanıldığından bu alanda da inkılaplar yapılmıştır:
    a)Orduda askerlere yeni bir şapka (şemsiperli serpuş) giydirildi.
    b)Atatürk’ün Kastamonu’da halka tanıttığı şapka 25 Kasım 1925’te çıkarılan “Şapka Giyilmesi Hakkında Kanun” ile tüm erkekler için zorunlu hale getirildi.
    c)1934’te dini kıyafetlerin, o dine mensup en yüksek dini görevli hariç ibadethaneler dışında giyilmesi yasaklandı.
    Not: Türk kadınının kıyafeti hakkında herhangi bir yasal düzenleme yapılmadığı halde Türk kadınları çağdaş giyim tarzını kendiliklerinden benimsemişlerdir.

    3)TAKVİM, SAAT ve **ÇÜLERDE DEĞİŞİKLİK
    a-Hicri ve Rumi takvimler ile alaturka saat sistemi kaldırılarak Miladi Takvim ve uluslar arası saat sistemi kabul edildi.
    (Miladi Takvim 26 Aralık 1925’te kabul edildi, 1 Aralık 1926’da uygulanmaya başladı.)
    b-Ağırlık ölçüsü olarak okka yerine kilogram, uzunluk ölçüsü olarak arşın, endaze ve kulaç yerine metre kabul edildi(1 Nisan 1931).
    c-1935’te hafta sonu tatili Cuma gününden Pazar gününe alındı.
    Not: Bu inkılâplarda ölçü birimlerindeki farklılıkları ortadan kaldırmak, yabancı ülkelerle olan ticari ve ekonomik ilişkileri kolaylaştırmak amaçlanmıştır.

    4)SOYADI KANUNU’NUN KABULÜ (21 HAZİRAN 1934)
    Özellikle okul, askerlik, tapu ve miras gibi resmi işlerde görülen karışıklıkları önlemek için Soyadı Kanunu çıkarıldı(21 Haziran 1934).
    TBMM tarafından Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya ATATÜRK soyadı verildi. Aynı yıl başka bir kanunla “paşa, ağa, bey, hanım, hacı, hoca, şeyh” gibi sınıf farklılıklarını ortaya koyan ünvanların kullanılması yasaklandı.
    kelebekk bunu beğendi.
  3. tömbk

    tömbk Üye

    Katılım:
    17 Kasım 2008
    Mesajlar:
    84
    Beğenileri:
    66
    Ödül Puanları:
    0
    EKONOMİ ALANINDA YAPILAN İNKILÂPLAR

    Osmanlı Devleti döneminde kapitülasyonların ağırlığı, Sanayi Devrimi’ne ayak uydurulamaması, dış borçların ödenememesi gibi sebeplerle milli ekonomi kurulamamıştı.
    Ekonomi alanındaki inkılaplarla siyasi bağımsızlığı destekleyecek ekonomik bağımsızlığı sağlamak,
    Batının hammadde ve Pazar kaynağı olmaktan kurtulmak hedeflenmiştir.

    1)İZMİR İKTİSAT KONGRESİ’NİN TOPLANMASI(17 ŞUBAT -4 MART 1923)
    Yeni Türk Devleti’nin ekonomide izleyeceği yolu ve kalkınma hedeflerini belirlemek amacıyla İzmir İktisat Kongresi toplandı.
    Kongreye işçi, çiftçi, tüccar ve sanayici temsilcileri katıldı. Kongrede Misak-ı İktisadi(Ekonomi Andı) kabul edildi. Bu yemine göre:

    • Yerli malı tüketimi teşvik edilecek,
    • Milli kaynaklar harekete geçirilecek,
    • Özel sektöre ucuz kredi sağlayacak bankalar kurulacak,
    • İşçilerin çalışma şartları düzeltilecek,
    • Özel sektörün yetersiz kaldığı büyük yatırımlar devlet eliyle yapılacak,
    • Demiryolu yapımına ve büyük işletmelerin kurulmasına hız verilecekti.

    2)TARIM ALANINDA:
    a-Âşar vergisi kaldırıldı(17 Şubat 1925).
    b-Çiftçiye kredi sağlayacak Ziraat Bankası, Tarım Kredi Kooperatifleri kuruldu.
    c-Çiftçilere yönelik örnek çiftlikler ve Ziraat Enstitüleri kuruldu.
    d-Makine tarımı geliştirildi. Köylünün tohum ihtiyacı karşılandı.

    3)TİCARET ALANINDA:
    a-Yerli tüccarların kalkınması için Merkez Bankası ve ilk özel banka olan İş Bankası (26 Ağustos 1924) kuruldu.
    b-Türk limanlarında ticaret yapma hakkı 1 Temmuz 1926’da çıkarılan Kabotaj Kanunu ile millileştirildi.
    c-Yabancıların elindeki işletmeler satın alınarak devletleştirildi.

    4)SANAYİ ALANINDA:
    a- 28 Mayıs 1927’de Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarılarak özel sektöre yatırım alanında kolaylıklar sağlandı.
    b-Sanayileşebilmek için bilgi, teknoloji, yetişmiş eleman ve sermayeye ihtiyaç vardır. Özel sektörün yetersiz kaldığı alanlar sebebiyle ekonomide Devletçilik ilkesi benimsendi.
    c-1934’te planlı ekonomiye geçildi. 1934-1939 arasında “1.Beş yıllık Kalkınma Planı” uygulandı. II. Dünya Savaşı sebebiyle 2.Beş Yıllık Kalkınma Planı uygulanamadı.
    d-1935’te Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü ve Etibank kuruldu.
    e-1939’da Karabük Demir Çelik Fabrikası kuruldu.
    Not: Ulaştırma alanında demiryolu yapımına önem verilmiştir. Ekonomi alanındaki yatırımlar birbirine bağlı olduğu için bir bütün olarak ele alınmıştır.
    kelebekk bunu beğendi.
  4. kelebekk

    kelebekk Üye

    Katılım:
    3 Şubat 2010
    Mesajlar:
    1
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0
    paylaşım için saol

Sayfayı Paylaş