Başlıca Toprak Tipleri

Konu 'Coğrafya Ders Notları' bölümünde Moderatör Gizem tarafından paylaşıldı.

  1. Moderatör Gizem

    Moderatör Gizem Moderatör Yönetici Moderatör

    Katılım:
    22 Eylül 2012
    Mesajlar:
    637
    Beğenileri:
    356
    Ödül Puanları:
    63

    BAŞLICA TOPRAK TİPLERİ

    A. YERLİ TOPRAK: Ana kayanın bulunduğu yerde ayrışmasıyla oluşur. Zonal ve introzonal olarak ikiye ayrılır.

    1. Zonal Toprak: İklim ve bitki örtüsünün etkisiyle oluşur. Tüm horizonları bulunur.
    a. Laterit Topraklar: Sıcak ve nemli olan ekvatoral iklim bölgelerinde görülen kiremit kırmızısı topraklardır. Çok gür bitki örtüsü altında oluşmasına karşın humus bakımından fakirdir. Çünkü aşırı yıkanma ve mikroorganizmalar bitki artıklarını hızla ayrıştırır.
    b. Kahverengi Orman Toprağı: Orta kuşağın nemli ve ılıman bölgelerinde, yaprak döken ağaçlardan oluşan ormanlar altında gelişen topraklardır. Koyu renkli ve humus bakımından zengindir. (Çünkü bitki örtüsü gürdür.) Aşırı yıkanmadan dolayı kireç ve tuz bakımından farklıdır.
    c. Terra Rosa (Kırmızı Toprak): Akdeniz iklim bölgelerinde kireçtaşı üzerinde oluşan kırmızı renkli topraklardır. Kırmızı rengin nedeni demirin oksitlenmesidir. Topraktaki kireç oranı yüksek olduğundan tarımsal açıdan verimsizdir. Sulama ve gübreleme ile verim arttırılabilir.
    d. Podzol Topraklar: Soğuk ve nemli bölgelerde yaygındır. İğne yapraklı ağaçlar altında oluşan kül renkli topraklardır. Bu ağaçlar yaprak dökmediği için toprak, humus bakımından fakirdir. Aşırı yıkanmadan dolayı mineral bakımından da fakirdir.
    e. Tundra Topraklar: Kutuplara yakın, soğuk iklim bölgelerinde yaygındır. Yılın büyük bölümünde toprak donmuş halde bulunurlar. Yaz mevsiminde bataklığa dönüşürler. Bazı ot, çalı ve yosun türleriyle organik madde bakımından zengindir. Tarıma elverişli değildir.
    f. Çernezyom (Kara Toprak): Nemli ve soğuk bölgelerde oluşan topraklardır. Çayırların altında geliştiği için umus bakımından en zengin ve en verimli topraktır. Organik madde açısından zengin olduğundan siyah renge sahiptir. (Erzurum- Kars platoları)
    g. Çöl Toprakları: Günlük sıcaklık farklarının çok yüksek olmasından dolayı fiziksel ufalanmaya maruz kalmış topraklardır. Yağış yetersizliğinden dolayı da yüzeyinde tuz ve kireç birikimi fazladır. Organik maddeler bakımından son derece fakirdir.
    h. Kahverengi ve Kestane Rengi (Renkli Step (Bozkır)) Toprağı: Orta kuşağın yarı kurak iklim bölgelerinde karaların iç kesimlerinde yaygındır. Bozkır (ilkbahar yeşerip kuruyan cılız ot) bitki örtüsü altında oluştuğundan rengi açıktır. Yıkanma az olduğundan kireç bakımından fazladır.

    2. İntrozonal Toprak: Ana kaya ve yer şekillerinin etkisiyle oluşur. Sadece A ve C horizonları vardır.
    a.Halomorfik (Tuzlu) Topraklar: Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde suda eriyik halde bulunan tuz ve karbonatların suyun buharlaşması ve toprağın yüzeyinde birikmesiyle oluşur. Tuzlu, tuzlu-sodik (alkali) olarak ikiye ayrılır.
    b. Hidromorfik Topraklar: Taban suyu seviyesinin yükselmesine bağlı olarak bataklığa dönüşmüş topraklardır. Ana kayanın geçirimli olduğu alanlarda, kötü drenaj (yeraltı suyu hareketleri) koşullarında oluşur.
    c. Kalsimorfik Topraklar: Yarı kurak iklimlerde kireçtaşı ve killi kireçtaşının bulunduğu alanlarda görülen kireç oranı fazla olan topraktır, ikiye ayrılır:
    -Vertisoller (Dönen toprak, kepir): Eski göl tabanlarında killi kireçtaşının bulunduğu alanlarda, yazın oluşan çatlaklara giren toprak ve taşların kışın çatlakların kapanmasıyla yukarı doğru itilmesiyle oluşur.
    -Rendzina: Yumuşak kireçtaşının bulunduğu alanlarda oluşan koyu renkli, alt kısımlarında kireç birikmiş topraklardır.

    B. TAŞINMIŞ TOPRAKLAR (Azonal Topraklar): Dış kuvvetlerin etkisiyle oluşur. Horizonları yoktur. Mineraller açısından zengin olduğundan verimlidir.
    a. Alüvyon (Alüvyal): Akarsuyun taşıyıp biriktirdiği topraklardır. Verimli olan bu topraklar deltalarda ve iç ovalardaki akarsu kenarlarında, vadilerde yaygındır.
    b. Lös: Rüzgarların taşıyıp biriktirdiği topraklardır. Kurak iklim bölgelerinde yaygın olan bu topraklar mineral açısından zengindir.
    c. Moren (Buzultaş): Buzulların taşıyıp biriktirdiği topraklardır. Soğuk iklim bölgelerinde ve dağların yüksek kesimlerinde görülür.
    d. Kolüvyal: Dağlık alanlarda sel sularının taşıyıp dağların eteğinde biriktirdiği topraklardır. Litosol (taşlı toprak) bitki örtüsünün bulunmadığı yamaçlarda aşındırmanın etkisiyle ince malzemelerin aşağı taşınması sonucu yamaçlarda sadece iri malzemelerin kalmasıdır.
    e. Regosol: Volkanik arazilerde görülen kum boyutundaki topraklardır. Organik madde bakımından fakir topraklardır.
    alihan337 ve Moderatör Seher bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş