Bezler

Konu 'Biyoloji Ders Notları' bölümünde Moderatör Güleda tarafından paylaşıldı.

  1. Moderatör Güleda

    Moderatör Güleda Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    10 Ocak 2009
    Mesajlar:
    7.623
    Beğenileri:
    4.563
    Ödül Puanları:
    113




    BEZLER


    Vücutta birçok önemli bez vardır. Bunlar ürettikleri kimyasal maddeleri vücudun içine salgılar. Bezleri iki ana türe ayırabiliriz: "Dış salgı bezleri", "İç salgı bezleri". Dış salgı bez*leri salgılarını yerel faaliyetlerde kullanılmak üzere bir kanala boşaltırlar. Bu kanal organı belli bir yere ya da dışarıya bağlamaya yarar. Ter bezleri, tükürük bezleri, karaciğer ve pank*reas bu türe girer, iç salgı bezleri ise salgılarını doğrudan doğruya kana boşaltırlar. Böylece salgıları vücudun uzak yerlerine kadar ulaşarak oraları da etkiler. Hipofiz bezi, böbrek üstü bez*leri, tiroit ve paratiroit bezleri bu türe girer. Pankreasta irem dış, hem iç salgı bezleri vardır.
    iç salgı bezlerinin salgılarına "hormon" denir. Hormonlar kimyasal habercilerdir; vücu*dun uzak kesimlerini de harekete getirmek için kanla bütün vücuda taşınırlar.
    Beynin alt kesiminde asılı duran "hipo*fiz" bezine "ana bez" denir. Hipofizin ağırlığı ancak beş gramdır; öyleyken bütün vücut üze*rinde büyük bir etkisi vardır. Hipofizin salgıla*dığı hormonlar büyümeyi ve metabolizmayı; böbrekler aracılığıyla su ve tuz kaybını; tiroit ve böbrek üstü bezini ve kan damarlarının çeperierindeki yumuşak kasları etkiler.
    'Tiroit" bezi boyunda, soluk borusunun ön kesiminde, H biçimi bir bezdir. Salgısına "tiroksin" denir. Bu hormon, vücuttaki kimya*sal katalizörleri (yani enzimleri) harekete geti*rerek, hücreler içindeki kimyasal reaksiyonu hızlandırır.
    "Paratiroit" bezi, tiroit loplarına bitişik*tir. Görevi vücuttaki kalsiyumun kullanılışını ayarlamak, sinirlerle kasların düzgün çalışmasını sağlamaktır.
    "Pankreas" bezi midenin altındadır. Sindi*rim özsulanndan başka, "insülin" denen hor*monu salgılar, insülinin görevi kandaki şeker oranını ayarlamak ve karaciğerin saldığı glikoz miktarını denetlemektir.
    "Böbreküstü" bezleri (adrenal) böbreklerin üst kesiminde gevşekçe durur. Salgılarına "adre*nalin" denir. Adrenalinin görevi yürek atışını hızlandırmak ve örneğin korkmuş-4>ir insanı harekete hazırlamaktır. Kasları gerer, sindirim sistemindeki kanı çekerek midemizde çekilme*ler duymamıza yol açar.
    Erkek ve kadın vücudunda ayrıca üreme için gerekli bezler vardır. Kadın üreme organ*ları badem biçimi yumurtalıklardan meydana gelmiştir. Bu yumurtalıklar düzenli aralıklarla döllenmemiş yumurtalar (yumurtacık) yapar. Yumurtalıklar vücudun belden aşağı kesimin*deki bir boşluğun içine yerleşmiştir. Kalça (leğen) kemiği bunları korur. Erkek üreme or*ganlarına "testis" (erbezi) denir. Testislerde mil*yonlarca sperma meydana gelir, üreme organ*ları yumurta ve sperma yaptıkları gibi, "büyü*me" işlemini denetleyen hormonlar da salgılar.



Sayfayı Paylaş