bir koşma ve gazel

Konu 'Dil ve Anlatım 10. Sınıf' bölümünde kartal47 tarafından paylaşıldı.

  1. kartal47

    kartal47 Üye

    Katılım:
    31 Mart 2009
    Mesajlar:
    274
    Beğenileri:
    33
    Ödül Puanları:
    0

    bir koşma ve gazel bulup şiir yazmam gerekiyor sonrasında tema, dil, ve hitap ettiği zümre bakımından karşılaştırınız. yardım ederseniz sevinirim biraz çabuk...
  2. Moderatör Bünyamin

    Moderatör Bünyamin Tekirdağ Yönetici Moderatör

    Katılım:
    9 Ocak 2012
    Mesajlar:
    523
    Beğenileri:
    365
    Ödül Puanları:
    63
    Koşma

    Dörder dizelik bendlerden oluşur. Bend sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile gitirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani "dedim" "dedi" diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara "mürâcaa" ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara "tecnis" denir.

    Sazım

    Ben gidersem sazım sen kal dünyada,
    Gizli sırlarımı aşikar etme.
    Lâl olsun dillerin söyleme yâda,
    Garip bülbül gibi ah ü zâr etme.

    Gizli defterimi sana anlattım,
    Çalıştım sesimi sesine kattım,
    Bebe gibi kollarımda yaylattım,
    Hayal-i hatır et, beni unutma.

    Aşık Veysel

    Gazel,

    *Şairin özel duygularını, sevinç ve acılarını, aşkını dile getirdiği Divan edebiyatının en çok kullanılan nazım biçimidir.
    *En az 5, en çok 15 beyitten oluşur
    *Aruz ölçüsünün her kalıbı ile yazılır
    *Genellikle konu birliği olmadığı için, gazellere konuyu belirten bir başlık, bir ad konmaz; gazeller rediflerle anılırlar
    *sevgi güzellik ve içki konularını işlemekle birlikte, düşünceye dayalı felsefi ve öğretici konuları işleyen gazeller de vardır.
    *İlk beyitine matla, son beyitine matka denir.
    *en güzel beyitine beytü'l gazel denir.
    *Bütün beyitler beytü'l gazel güzelliğinde ise buna yekavaz denir.
    *Konu bakımından halk edebiyatındaki benzeri koşmadır.
    *Bütün beyitleri aynı konuyu işleyen gazele yekahenk gazel denir.
    *Makta beyitinde şairin mahlası geçer.
    *İlk beyit kendi arasında kafiyeli iken, sonra gelen beyitlerin birinci dizesi serbest, ikinci dizesi ise ilk beyitle kafiyelenir.





    Gazel-i mutavvel

    1. Ey pertev-i likan ile bî-nûr u fer çerâğ
    Nisbet yüzüne şems-i felek muhtasar çerâğ

    2. Dilden olunca sûre-i nûrı göremedi
    Tâ mushaf-ı cemâlüne kıldı nazar çerâğ

    3. Ey mushaf-ı cemâlüne nûr u ziyâ varak
    Vey şâm-ı zülf ü hattuna şems ü kamer çerâğ

    4. Barmağını götürdü imâm-ı Mecûsî-ken
    İmâna geldi yüzüni gördü meğer çerâğ

    5. Vuslat şebinde pertev-i hüsnünden ey perî
    Gönlüm serâçesinde yanar ol kadar çerâğ

    6. Kim benzer ana kim tuta Kadr u Berâtda
    Sahn-ı harîm-i Ka'be yüzin serbeser çerâğ

    7. Mihr-i ruhun gönülde ne vech ile gizlese
    Olmaz nihân çü hurşîde ey sîm-ber çerâğ

    8. Şeb zulmetinde görmeğe nûr-ı yakîn yüzin
    Şem'-i cemâlüni bilür ehl-i nazar çerâğ

    9. Gördüm yüzini kâmetün üstünde ey sanem
    Sandum ki şâh-ı sidrede tutdı makar çerâğ

    10. Cilven görüp dirilse aceb midür ehl-i dil
    Pervane cem' olur olıcak cilveger çerâğ

    11. Cân virse subh-ı vasla irüp şem'-i dil nola
    Subh iricek cihandan ider çün güzer çerâğ

    12. İrmez cemâl-i suret ile sana ey perî
    Ger bula hüsn-i hûr ile şekl-i beşer çerâğ

    13. Da'vâ-yı hüsnde ne kadar dili cerb ise
    Senünle lâf-ı hüsn idemez ey puser çerâğ

    14. Kandîl karşuna boğazından asıldugın
    Gördi hasedden odlara yakdı ciğer çerâğ

    15. Alnundan aldı dinse yanagun hatâ mı nûr
    Zira kamer hemîşe güneşden yakar çerâğ

    16. Zâhidcemâl-i tal'atunı görmek istemez
    Çün bî-basardur isteye mi bî-basar çerâğ

    17. Başında uğrı bigi müdâm od yanar şehâ
    Nûr u ziyâ yüzünden uğurlar meğer çerâğ

    18. İçi yağın eritdi düşüp nâr-ı şevkuna
    Olsa hevân ile ne aceb nâm-ver çerâğ

    19. Yaksan Nizamîyi ne aceb cevrün odma
    Pervanesini oda yakar çünki her çerâğ

    Nizâmi

Sayfayı Paylaş