birleşik zamanlı fiiller

Konu 'Dil ve Anlatım Ders Notları' bölümünde 2αн!_∂3 tarafından paylaşıldı.

  1. 2αн!_∂3

    2αн!_∂3 Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    8 Kasım 2007
    Mesajlar:
    1.350
    Beğenileri:
    454
    Ödül Puanları:
    36

    daha once verildiyse özür dilerim..



    Bileşik zamanlı fiiller


    Bileşik zamanlı fiilller, (Türkçede) herhangi bir haber ya da dilek kipi ekinden sonra, ek fiilin -dı (idi), -miş (imiş), -se (ise) biçimlerinden birini alarak çekimlenen fiillere denir. Bileşik zamanlı fiiller üçe ayrılır:

    Konu başlıkları [gizle]
    1 Hikaye Bileşik Zamanı
    2 Hikaye Basit Zaman
    3 Rivayet Birleşik Zamanı
    4 Rivayet Basit Zaman
    5 Şart Birleşik Zamanı



    Hikaye Bileşik Zamanı [değiştir]Haber ya da dilek kiplerindeki fiillerden birine -dı eki getirilerek yapılır.am Bu ek ünlü uyumuna ve ünsüz benzeşmesine göre değişerek -dı, -du, -dü, -ti, -tu, -tü olur. Hikaye bileşik zamanı, eylemin geçmişte yapıldığını hikaye ederek anlatır:

    Tahtayı ben sil- er -im.

    Bu cümledeki silmek fiili, geniş zaman eki -er ile kişi eki -im' i almıştır. Basit zamanlıdır.

    Tahtayı ben sil - er - di - m

    sil er di m
    fiil geniş
    zaman
    eki hikaye
    eki kişi
    eki




    Bu cümledeki silmek fiili ise önce geniş zaman eki -er daha sonra hikaye bileşik zaman eki -di ve kişi eki -m’i almıştır. Bileşik zamanlıdır


    Hikaye Basit Zaman [değiştir]Di’li geçmiş zaman sil-di-m sil-di-y-di-m

    Miş’li geçmiş zaman sil-miş-im sil-miş-ti-m

    Şimdiki zaman sil-li-yor-um sil-iyor-du-m

    NOT: Emir kipinin hikaye bileşik zamanı yoktur.


    Rivayet Birleşik Zamanı [değiştir]Haber ya da dilek kiplerinden birine -miş eki getirilerek yapılır. Bu ek ünlü uyumuna göre değişerek -mış, . -muş, -müş olur.

    Rivayet bileşik zamanı, eylemin başkasından duymuş gibi anlatımıdır:

    Tahtayı hep ben sil - er - miş - im

    sil er miş im
    fiil geniş
    zaman
    eki rivayet
    eki kişi
    eki


    Rivayet Basit Zaman [değiştir]Miş’li geçmiş zaman sil-miş-im sil-miş-miş-im

    Gelecek zaman sil-ecek-im sil-ecek-miş-im

    Gereklilik kipi sil-meli-y-im sil-meli-y-miş-im

    NOT: Di’li geçmiş zaman ve emir kipinin rivayet bileşik zamanı yoktur.


    Şart Birleşik Zamanı [değiştir]Haber kipinde fiillerden birine -se eki getirilerek yapılır. Bu ek ünlü uyumuna göre -sa olur. Şart bileşik zamanı, eylemin yapılışını başka bir eylemin yapılışına şart koşar:

    Yarın bize gel - ir - se - n sevinirim

    gel ir se n
    fiil geniş
    zaman
    eki şart
    eki kişi
    eki


    Şimdiki zaman sil-i-yor-um sil-i-yor-sa-m

    Miş’li geçmiş zaman sil-miş-im sil-miş-sem

    Gelecek zaman sil-ecek-im sil-ecek-sem

    NOT: Dilek kiplerinin şart bileşik zamanı yoktur. Hikaye ve rivayet bileşik zamanlarına

    ekfiilin -se biçimi eklenirse “katmerli bileşik zaman “”oluşur:

    sil - iyor - du - ysa - m, sil - ecek - miş - se – m


    ---alıntı----
  2. AyŞeGüL!

    AyŞeGüL! Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    11 Şubat 2008
    Mesajlar:
    1.193
    Beğenileri:
    19
    Ödül Puanları:
    0
    TEŞEKKÜRLER...
    İSMİN ZAHİDE MİYDİ??:rolleyes:
  3. 2αн!_∂3

    2αн!_∂3 Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    8 Kasım 2007
    Mesajlar:
    1.350
    Beğenileri:
    454
    Ödül Puanları:
    36
    Evet adım zahide ;)
    Ayşegül ..
    rica ederim..

Sayfayı Paylaş