Bu Seneki Edebiyat Ders Notlarım

Konu 'Edebiyat 11.Sınıf' bölümünde Özel Üye Esra tarafından paylaşıldı.

Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.
  1. Özel Üye Esra

    Özel Üye Esra Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    4 Ekim 2009
    Mesajlar:
    1.272
    Beğenileri:
    465
    Ödül Puanları:
    83

    İlkler:

    • İlk tiyatro eseri : “Şair Evlenmesi” (1860) Şinasi

    • İlk oynanan tiyatro: “Vatan yahut Silistre” Namık Kemal

    • İlk makale : “Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi” Şinasi

    • Batılı anlamda ilk edebî roman : “İntibah” Namık Kemal

    • İlk yerli (telif) roman : “Taaşşuk-ı Talat Ve Fitnat” Şemsettin Sami

    • İlk köy romanı : “Karabibik” Nabizade Nazım

    • İlk psikolojik roman denemesi ve ilk tezli roman : “Zehra” Nabizade Nazım

    • İlk tarihi roman : “Cezmi” Namık Kemal

    • İlk hikaye :”Letaif-i Rivayet” Ahmet Mithat Efendi

    • İlk realist roman : “Araba Sevdası” Recaizade Mahmut Ekrem

    • İlk çeviri roman : “Telemak” Fenolen’den Yusuf Kamil Paşa

    • İlk gerçekçi öykü : “Küçük Şeyler” Sami Paşazade Sezai

    • İlk anı: “Defter-i Amal” Ziya Paşa

    • İlk eleştiri kitabı örneği : “Tahrib-i Harabat” Namık Kemal

    • İlk pastoral şiir : “Sahra” Abdülhak Hamit Tarhan

    • İlk kadın romancı: Fatma Aliye

    • İlk mizah gazetesi: “Diyojen” Namık Kemal

    • İlk şiir çevirisi: “Tercüme-i Manzume” Şinasi

    • Matbaada basılan ilk kitap: “Vankulu Lügati”

    • İlk mülakat (röportaj): “Rüya” Ziya Paşa

    • İlk resmi gazete : “Takvim-i Vekayi” (1831)

    • İlk edebî ve özel gazete : “Tercüman-ı Ahval” (1860) Şinasi ve Agah Efendi

    • İlk yarı resmî gazete : “Ceride-i Havadis”



    1. Dönem Sanatçıları:

    Şinasi:

     1. Topluluğun öncüsüdür.
     Dilde sadeleşme hareketine öncülük etmiştir.
     Edebiyatımızda noktalama işaretini ilk kez kullanmıştır. (Şair Evlenmesi)
     Kasidelerinde içerik ve şekil bakımından yenilikler görülür.
     La Fontaine’nin fabllarını manzum olarak çevirmiştir.
     Durûb-ı Emsal-i Osmaniye eseriyle atasözlerini bilimsel bir anlayışla derlemiştir.
     İlk tiyatro eserimiz olan Şair Evlenmesi’ni (1860) yazmıştır. Bu eser, görücü usulüyle evliliğin yanlışlığını konu edinir.
     İlk özel gazete “Tercüman-ı Ahval”ı (1860) Agah Efendi ile birlikte çıkarmıştır.
     İlk makale olan “Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi”ni yazmıştır.
     Tasvir-i Efkâr gazetesini çıkarmıştır.
     Batıdan yaptığı şiir çevirilerini “Tercüme-i Manzume”de toplamıştır.

    Şinasi'nini Eserleri:
    •Şair Evlenmesi=>İlk tiyatro eseri
    •Durûb-ı Emsal-i Osmaniye
    •Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi









    Ziya Paşa:

     Şiirleri divan edebiyatı tarzındadır.
     Genellikle aruzu kullanmıştır. Hece ölçüsüyle yazılan şiirleri de vardır.
     “Şiir Ve İnşa” adlı makalesinde halk edebiyatını, “Harabat adlı antoloji ile divan edebiyatını övmüş ve bu nedenle Namık Kemal tarafından eleştirilmiştir.
     Bağdatlı Ruhi’ye nazire olarak yazdığı terkibibend önemlidir.
     Şiirleri ile toplumdaki olumsuzlukları eleştirmiş ve felsefî konuları ele almıştır.
     Dönemin idarecilerine yönelik hicivler yazmıştır. (Zafername)
     Çeviriler yapmıştır.
     Toplumsal şiirlerinde hak, hürriyet, adalet, medeniyet, ahlâk gibi kavramları işlemiştir.
     Yurtdışında çıkarılan gazete “Hürriyet”i Namık Kemal ile beraber çıkarmıştır.
     Romantizm’den etkilenmiştir.

    Ziya Paşa’nın Eserleri:

    • Eş’ar-ı Ziya
    • Zafername=>Ali Paşa’yı yermek için hiciv
    • Defter-i Âmal
    • Şiir Ve İnşa







    Namık Kemal:

     Vatan şairidir.
     Şiir, eleştiri, biyografi, roman, tarih, makale gibi farklı türlerde eserler vermiştir.
     “Toplum için sanat” anlayışındadır.
     Eserlerinde vatan, hürriyet, özgürlük, eşitlik gibi konuları işlemiştir.
     Edebiyatçı kimliği kadar fikir adamı kimliği de önemlidir.
     Dilin sadeleşmesi taraftarıdır.
     Şiirlerini heyecanlı bir söylevci edasıyla yazmıştır.
     Hece ile şiirler de yazmıştır. Genellikle aruzu kullanmıştır.
     Şiirlerinde konu bakımından yenilikler görülür.
     Ziya Paşa’nın eski edebiyatı övdüğü “Harabat” adlı antolojisini eleştirmek amacıyla yazdığı “Tahrib-i Harabat” ile ilk eleştiri kitabı örneğini vermiştir.
     “Vatan Makalesi” isimli önemli bir yazısı vardır.
     “Hürriyet Kasidesi” şiiriyle birlikte sevilen bir şairdir.
     Magosa’da yazdığı mektuplar, batılı anlamda mektup türünün ilk örneğidir.
     Batılı anlamda ilk edebî roman olan “İntibah”ı yazmıştır.

    Namık Kemal’in Eserleri :

    • Tahrib-i Harabat
    • Vatan Yahut Silistre
    • Cezmi=>ilk tarihî roman
    • İntibah=>ilk edebî roman
    • Gülnihal
    • Karabela
    • Celaleddin Harzemşah
    • Renan Müdafanâmesi
    • Hürriyet Kasidesi=>Şiir
    • Magosa'dan Mektuplar=>Batılı anlamda mektup türünün ilk örneği
    • Vatan Makalesi



    Şemsettin Sami:

     İlk romanımız “Taaşşuk-ı Talat Ve Fitnat’ın yazarıdır.
     “Kamus-i Türkî” adlı sözlüğün yanında “Kamus-i Fransevi” isimli sözlüğü yazmıştır.
     Türk milliyetçiliğinin temellerini oluşturmuştur.
     Türkçe’nin ıslahı üzerine birçok çalışması vardır.

    Şemsettin Sami'nin Eserleri:
    •Taaşşuk-ı Talat Ve Fitnat
    •Kamus-i Türkî
    •Kamus-i Fransevi




    Ahmet Mithat Efendi:

     Asıl amacı, halkı bilgilendirmektir.
     Edebiyat, tarih, coğrafya, ziraat gibi farklı konularda 200’e yakın eserler vermiştir (60’a yakını roman).
     Batı tiyatro denemeleri yapmış; ancak başarılı olamamıştır.
     Dili sadedir.
     Halka okuma zevkini aşılamıştır.
     Romanları teknik açıdan başarılı değildir. Romanın akışını keserek, uzun uzun açıklamalar yapmıştır.
     “Tercüman-ı Hakikat” isimli gazeteyi çıkarmıştır.
     Batılı ilk hikâye “Letaif-i Rivayet” isimli eseri yazmıştır.

    Ahmet Mithat Efendi’nin Eserleri:

    • Felâtun Bey’le Rakım Efendi
    • Hasan Mellah
    • Hüseyin Fellah
    • Müşahedat
    • Letaif-i Rivayet=>ilk hikaye

    Ahmet Vefik Paşa :

     Milliyetçilik ve Türkçülük fikirlerinin savunucusudur.
     Tiyatro alanındaki çalışmalarıyla ünlüdür.
     Halkı tiyatroya alıştırmak amacıyla Bursa’da bir tiyatro yaptırmıştır.
     Moliere'den çeviriler yapmıştır.

    Ahmet Vefik Paşa'nın Eserleri:
    •Lehçe-i Osmai
    •Şecere-i Türk
    •Durub-i Emsal
    •Zor Nikah



    2. Dönem Sanatçıları:

    Recaizade Mahmut Ekrem:

     “Üstad” olarak bilinir.
     “Her güzel şey şiirin konusu olabilir.” Görüşü ile Türk şiirinin konusunu genişletmiştir.
     “Sanat, sanat içindir.” Anlayışına bağlıdır.
     İlk realist roman olan “Araba Sevdası”nda Bihruz Bey karakterinden hareketle yanlış batılılaşmayı eleştirmiştir.
     Servet-i Fünun’un hazırlayıcısı olmuştur.
     “Talib-i Edebiyat” isimli edebiyat bilgilerini içeren bir ders kitabı yazmıştır. (ilk kez)
     Şiirlerinde hüzün ve elem vardır.
     Hüzünlü duygular, ölümü hatırlatan tabiat manzaraları, solgun güller, küçük kuşlar şiirlerinde işlediği konulardır.
     Şiir, roman, eleştiri ve tiyatro türünde eserler vermiştir.

    Recaizade Mahmut Ekrem’in Eserleri:
    •Afife Anjelik=>Tiyatro
    •Çok Bilen Çok Yanılır=>Tiyatro
    •Takdir-i Elhan=>Eleştiri
    •Nijad Ekrem=>Şiir
    •Araba Sevdası=>Roman







    Abdülhak Hamit Tarhan:

     “Şair-i Azam” olarak bilinir.
     Tanzimat 1. Dönemde başlayan yenileşme hareketindeki asıl başarıyı şiirlerinde sağlamıştır.
     Ölümü ve metafizik konuları ele alan felsefî şiirler yazmıştır.
     Aşk, doğa, vatan sevgisi işlediği konulardandır.
     “Sanat için sanat” anlayışındadır.
     Aruzun yanında heceyi de kullanmıştır.
     Şiirlerinde tezata da yer vermiştir.
     İlk pastoral şiirimiz olan “Sahra”yı yazmıştır.
     Süslü ve sanatlı bir dili vardır.
     Romantizm’in etkisindedir.
     Tiyatro eserleri sahne tekniğine uygun olmadığı için sahne için değil, okunmak içindir.
     Ölüm şiirinin estetiğini oluşturur.

    Abdulhak Hamit Tarhan’ın Eserleri:
    •Sahra=>Şiir
    •Divaneliklerim Yahut Belde=>Şiir
    •Makber=>Şiir








    Samipaşazade-i Sezai:

     Tanzimat edebiyatının realist yazarlarındandır.
     İngiliz ve Fransız edebiyatını iyi tanıyan bir yazardır.
     Esir kız Dilber’in maceralarını anlattığı “Sergüzeşt” romanıyla tanınır. Bu romanda kölelik düzenini eleştirmiştir.
     “Sergüzeşt” Romantizm’den Realizm’e geçiş özelliklerini taşır.
     Toplumsal sorunları işlemiştir.
     Dönemine göre sade bir dil kullanmıştır.
     Gerçekçi yazarlardandır.

    Samipaşazade-i Sezai’nin Eserleri :
    •Sergüzeşt=>Roman
    •Küçük Şeyler=>Batılı anlamda ilk öyküler





    Nabizade Nazım:
    Realist-Naturalist özellikler taşıyan bir yazardır.
    İlk köy romanı olan “Karabibik” ve “Zehra” adlı Realist-Naturalist roman edebiyatımızda ilk psikolojik roman denemesi ve ilk tezli romandır.

    Nabizade Nazım'ın Eserleri:
    •Karabibik
    •Zehra


    Ben sınavlardan önce, bilgilerimi sınamak için hocanın derste yazdırdıklarını Office Word'de yazıyorum. Bundan sonra da burada paylaşacağım.
    MaMiLog, sehadet_dmrkl, merve_1 ve diğer 7 kişi bunu beğendi.
  2. benqiSu

    benqiSu Üye

    Katılım:
    25 Eylül 2011
    Mesajlar:
    215
    Beğenileri:
    153
    Ödül Puanları:
    0
    TANZİMAT DÖNEMİ ÖĞRETİCİ METİNLER

    *Toplumsal konulara ve sorunlara yer verilmiştir.
    *Hürriyet,eşitlik,kanun,bilim ve teknikle ilgili Batılı kavramlar konu olarak işlenmiştir.
    *"Sanat toplum içindir." anlayışı benimsenmiştir.
    *Öğretici metinler toplum için , toplumun anlayacağı bir dille yazılmıştır.
    *Tanzimat Dönemi Edebiyatı öğretici metinlerinde ikilik yani eski-yeni , yerli-batılı çatışması temada , dilde , ifade biçimlerinde varlığını hissettirmiştir.



    YENİLEŞME DÖNEMİ

    19. yüzyılda siyasi alanda yapılan yenilikler

    *Yönetim merkezi olan Babıali güçlendirildi.
    *Divan örgütü kaldırılarak yerine bakanlıklar kuruldu.
    *Yenilikler için askeri,adli ve idari meclisler oluşturuldu.
    *Valiler doğrudan merkezden atandı.
    *Köy ve mahalleler için muhtarlıklar kuruldu.
    *Memurlara rütbe ve nişan verildi.
    *Devlet memurları dahiliye , hariciye olarak ikiye ayrıldı.
    *İller merkeze bağlanmış ve ayanlık sistemine son verilmiştir.
    *Şeyhülislamın yetkileri sınırlandırılmıştır.
    *Askeri ve mali amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı.
    *Müsadere usulü kaldırılıp özel mülkiyet güvencesi alındı.
    *Takvim-i Vakayı adlı ilk resmi gazete çıkarıldı.
    *Meclis-i ahkam-ı adliye kuruldu.
    *Yeni meclisler komisyonlar kuruldu.


    19. yüzyılda sosyal alanda yapılan yenilikler

    *Posta,telgraf teşkilatı kuruldu.
    *Ceket,pantalon ve fes giyme zorunluluğu getirildi.
    *Yeni yollar yapıldı.
    *İlk nüfus sayımı yapıldı.
    *Belediyeler kuruldu.


    19. yüzyılda askeri alanda yapılan yenilikler

    *Yeniçeri ocağı kaldırıldı.
    *Nizam-ı Cedid kuruldu.
    *Ordunun eğitim şekli değişti.
    *Ordu beş ordu şeklinde teşkilatlandırıldı.
    *Askerlik süresi beş yıl olarak belirlendi.
    *Askere alma işi kura ile yapılmaya başlandı.


    19. yüzyılda eğitim alanında yapılan yenilikler

    *İlk eğitim bakanlığı kuruldu.
    *Rüştiyelerin sayısı artırıldı.
    *İlk kız rüştiyesi kuruldu.
    *Rüştiye üzerinde eğitim veren idadilerin ilki kuruldu.
    *Mekteb-i mülkiye açıldı.
    *Darülfunun kuruldu.
    *Avrupaya öğrenci gönderilip öğretmen getirldi.
    caylakgrafiker bunu beğendi.
  3. Özel Üye Esra

    Özel Üye Esra Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    4 Ekim 2009
    Mesajlar:
    1.272
    Beğenileri:
    465
    Ödül Puanları:
    83

    Tanzimat 1. Dönemin Genel Özellikleri:

    • "Sanat, toplum içindir" görüşü benimsenir ve bu doğrultuda eserler yazılır.

    • Divan edebiyatını eleştirerek dilde sadeleşmeyi ve halk edebiyatını, ölçüde heceyi savunurlar.

    • Fransız edebiyatından etkilenirler.

    • Şiirde estetik güzellik değil, içerik ön plana çıkar.

    • Edebiyatı, fikirlerini aktarmakta bir araç olarak görürler.

    • Tiyatro, roman, hikaye, makale, ve eleştiri gibi yazı türleri bu dönemde edebiyatımıza girer. Bu türlerin ilk örnekleri verilir.

    • Fransız İhtilali'nin etkisiyle dünyaya yayılan vatan, millet, hak gibi kavramları şiire taşırlar.

    • Eski nazım şekilleriyle yeni kavram ve duyguları işlerler.

    • Noktalama işaretleri ilk defa bu dönemde Şinasi tarafından kullanılır.

    • Bu dönem sanatçıları, edebiyatın yanında siyaset ve gazeteyle de ilgilenirler. Yani, hem siyasetçi, hem de gazetecidirler.

    Tanzimat 2. Dönemin Genel Özellikleri:

    • "Sanat, sanat içindir" anlayışı ile eserler vermişlerdir.

    • 1. dönemde sadeleştirilmeye çalışılan dil, bu dönemde ağırlaşır.

    • Romanda Realizm, şiirde ise Romantizm etkilidir.

    • Kölelik, cariyelik ve yanlış batılılaşma bu dönem romanlarında işlenir.

    • Bu dönem sanatçıları siyaset ve toplumla değil, yalnız edebiyat ile ilgilenmişlerdir.

    • Bu denem sanatçıları, Batıdan edebiyatımıza giren edebiyat türlerinde 1. döneme göre daha başarılıdırlar.
    MaMiLog, merve_1, Meryem KEBAP ve diğer 2 kişi bunu beğendi.
  4. Özel Üye Esra

    Özel Üye Esra Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    4 Ekim 2009
    Mesajlar:
    1.272
    Beğenileri:
    465
    Ödül Puanları:
    83
    Eski Şiir (Divan edebiyatındaki kaside) İle Tanzimat Şiiri (Namık Kemal'in Hürriyet Kasidesi) Arasındaki Farklar?
    Kasideler övgü şiiridir. Divan edebiyatı geleneğinde padişahlara ve devlet büyüklerine, sadrazamlara bu tür şiirler yazılmıştır. Namık Kemal'in kasidesi ise şekil açısından divan şiiri geleneğine bağlıdır. Fakat bu kaside divan edebiyatındaki kasidenin körü körüne devam ettiricisi olamaz. Çünkü bu kaside ne padişaha, ne de devletin ileri gelenlerine yazılmıştır. Hürriyete yazılmıştır. Ayrıca, bu kasidenin kendine özgü başlığı vardır. Üslup bakımından ikisi de övüleceklerin niteliğine uygun şatafatlı bir üslupla yazılmıştır. Klasik kaside 31-99 beyitten oluşur. Nesib, girizgah, methiye gibi bölümleri vardır. Sonlarına doğru şair, kendi mahlasını kullanır. Hürriyet Kasidesi ise 31 beyitten oluşur. Klasik bölümler yoktur. Mahlas kullanılmamıştır.

    Tanzimat Edebiyatı nasıl başlamıştır?
    1860'da Şinasi ve Agah Efendi'nin Tercüman-ı Ahval gazetesini çıkarmasıyla başlar.

    İşlenen Konular Nelerdir?
    Vatan, millet, hürriyet, adalet (hak), kanun, eşitlik, geriliğe, haksızlığa ve zulme karşı mücadeledir.
    Sнeα. ve benqiSu bunu beğendi.
  5. benqiSu

    benqiSu Üye

    Katılım:
    25 Eylül 2011
    Mesajlar:
    215
    Beğenileri:
    153
    Ödül Puanları:
    0
    Tanzimat Döneminde Gazeteciliğe Niçin Önem Verilmiştir?

    *Gazetenin Batılı devletlerdeki işlevinin ve gücünün anlaşılması.
    *Gazetenin ticari bakımdan kitaba göre daha avantajlı olması , pazarlanmasının kolay olması.
    *Halkın anlayabileceği bir dille yazılması.
    *Gazetenin basılan kitaplarla ve oynanan tiyatro oyunlarıyle ilgili haber vermesi.
    *roman ve tiyatro eserlerinin tefrika edilmesini sağlaması ileriki yıllarda şiirlere ve edebiyet konulara halkın kolayca ulaşmasını sağlaması.
    *Toplumsal konuların edebi türlere girmesini sağlaması.


    BATIDAKİ RÖNESANS İLE BİZDEKİ TANZİMAT HAREKETİ ARASINDA HANGİ YÖNLERDEN BENZERLİKLER VARDIR ?

    *İki hareket de ortaçağ zihniyetine karşı girişilen bir yenileşme hareketidir.
    *İki hareket de yeni kavram ve düşüncelere yöneliş başlamıştır.
    *İki hareket de insana değer verilen bir gelişme başlamıştır.
    *İki hareket de eleştirel bir yaklaşımla içinde yaşanılan dini-sosyal , ekonomik-kültürel ve felsefi değerler ve bunları temsil eden kurum-kuruluşlar sorgulanmaya başlanmıştır.
    *Rönesans'ta kralların iktidarında zayıflama , Tanzimat'ta padişahların yetkilerinde sınırlama görülmüştür.
  6. benqiSu

    benqiSu Üye

    Katılım:
    25 Eylül 2011
    Mesajlar:
    215
    Beğenileri:
    153
    Ödül Puanları:
    0
    TANZİMAT TİYATROSU ÖZELLİKLERİ

    *Halk diline yakın bir dil kullanılır ; ancak Abdülhak Hamit'in dili ağırdır.
    *Teknik zayıftır , çoğu okunmak için yazılır.
    *Genellikle dram türü işlenmiştir.
    *Olağanüstü olaylara yer verilir.


    TANZİMAT ROMANLARI ÖZELLİKLERİ

    *Okuyucuya bilgi ve öğüt verilir.
    *Konular İstanbul dışına çıkmaz.
    *Rastlantılara çok yer verilir.
    *Betimlemeler gereksiz yerlerde yapılır.
    *Kahramanlar ya hep iyi ya hep kötüdür.
    *Konular günlük olaylardan ve ya tarihten alınır.
    *Aile sorunları büyük yer tutar.


    TANZİMAT DÖNEMİNDE TARTIŞMA

    Ziya Paşa 'Şiir ve İnşa' adlı makalesinde divan edebiyatını kötüleyip halk edebiyatını övmüştü.Daha sonra yazdığı 'Harabat' adlı antolojisinin ön sözünde düşüncelerini değiştirerek divan edebiyatını göklere çıkarmış , halk edebiyatını ilkelikle suçlamıştır.Bunun üzerine Namık Kemal , yazdığı 'Tahrib-i Harabat' ve 'Takip' adlı eleştirilerinde Ziya Paşa'ya çatarak bize uygun olanın halk edebiyatı olduğunu savunmuştur.
    hafitogman bunu beğendi.
  7. Gizemli adam

    Gizemli adam Üye

    Katılım:
    25 Aralık 2011
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    1
    Ödül Puanları:
    0
    Ellerinize sağlık güzel olmuş
    benqiSu bunu beğendi.
Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.

Sayfayı Paylaş