Canlıları Oluşturan Bileşikler(Organik-İnorganik)

Konu 'Biyoloji Ders Notları' bölümünde temass tarafından paylaşıldı.

  1. temass

    temass Üye

    Katılım:
    18 Ocak 2010
    Mesajlar:
    4
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0

    [FONT=Verdana, sans-serif]BESİNLER[/FONT]




    Organik Besinler​
    Karbonhidratlar
    Sindirilirler
    Yağlar
    Sindirilirler
    Proteinler
    Sindirilirler
    Vitaminler
    Sindirilmezler
    İnorganik Besinler​
    Mineraller
    Sindirilmezler
    Su
    Sindirilmezler




    • [FONT=Verdana, sans-serif]Enerji vericiler : Karbonhidrat, yağ, protein[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]Enerji verimi : Yağ, protein, karbonhidrat[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]Yapıcı-onarıcı : Protein, yağ, karbonhidrat[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]Düzenleyiciler : Protein, vitamin, mineraller, su[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]Açlık anında kullanım sırası : Karbonhidrat, yağ, protein[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]Sindirim kolaylığı : Karbonhidrat, protein, yağ[/FONT]




    [FONT=Verdana, sans-serif]KARBONHİDRATLAR[/FONT]


    • [FONT=Verdana, sans-serif]C,H ve O 'den meydana gelmiştir.3 çeşittir.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]İki önemli görevi vardır.1)Enerji kaynağı 2)Yapısal madde(Bitkilerde çeperin yapısına,bütün [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]canlı hücrelerde de zarın yapısına katılarak görev yapar.ATP,DNA,RNA,NAD,NADP,FAD’ da bulunur.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]1) MONOSAKKARİTLER[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Sindirime uğramazlar.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Yalnızca ototroflar tarafından sentezlenir.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]İçerdikleri C sayısına göre 2'ye ayrılırlar.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]a) 5C'lu şekerler : Riboz, Deoksiriboz (Pentozlar)[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]b) 6C'lu şekerler : Glikoz, Galaktoz, Fruktoz (Hegsozlar)[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Monosakkaritlerin difüzyon hızları şöyledir. Galaktoz > Glikoz > Fruktoz[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Riboz [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] ATP ve RNA'da bulunur. Deoksiriboz [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] DNA'da bulunur.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Glikoz [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Bal,üzüm ve incirde bol bulunur.Açlık ve koma anında kullanılır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Fruktoz [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Bal ve olgun meyvelerde bol bulunur.(=meyve şekeri)[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Galaktoz [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Süt ve süt ürünlerinde bol bulunur.(=süt şekeri).Tabiatta az bulunur. Hayvansal [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]bir besin kaynağıdır.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]2) DİSAKKARİTLER[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]İki monosakkaritin birleşmesinden meydana gelir.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Glikoz + Glikoz = Maltoz (meyve şekeri)[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] Glikoz + Fruktoz = Sakkaroz = Sükroz (Çay = Pancar şekeri)[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] Glikoz + Galaktoz = Laktoz (süt şekeri)[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Maltoz ve sükroz bitkilerden, laktoz da hayvanlardan ve insanlardan sağlanır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Disakkaritler arasında [/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]glikozit bağı[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] vardır.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]3) POLİSAKKARİTLER[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Çok sayıda monosakkaritin birleşmesinden meydana gelir.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Glikoz + Glikoz + Glikoz +................................+ Glikoz = Nişasta[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] Glikoz + Glikoz + Glikoz +................................+ Glikoz = Selüloz + (n-1) H[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]2[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]O[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] Glikoz + Glikoz + Glikoz +................................+ Glikoz = Glikojen [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] -----------------------------------------------------------------[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]n tane[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Son ürünlerin farklı olmasının sebebi glikozların bağlanma biçimleridir.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]A) Nişasta[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Bitkilerde glikozun depo şeklidir.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Düz zincirlidir ve alfa glikozit bağı ile bağlanmışlardır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Suda az çözünür.İyot ile maviye boyanır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Nişasta,lökoplastta depolanır.Yumru ve tohumlarda daha çok depolanır.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]B) Glikojen[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Hayvanlarda glikozun depo şeklidir.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Dallıdır ve alfa glikozit bağı ile bağlanmıştır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Suda çözünür.İyot ile kahverengiye boyanır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]En fazla karaciğer ve kaslarda bulunur,depo edilir.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]C) Selüloz[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Bitkilerde yapı maddesidir.Çeperin yapısına katılır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Düzdür ve beta glikozit bağı ile bağlanmıştır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Suda çözünmez[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Geviş getirenlerde ve termitlerde sindirilir.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]YAĞLAR[/FONT]


    • [FONT=Verdana, sans-serif]C,H ve O'den meydana gelmiştir.Yapısındaki oksijen miktarı şekerlerdekinden azdır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]3 Yağ asidi + Gliserol = Yağ + 3 H[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]2[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]O [/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Ester bağı[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] ile bağlanırlar.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Yağlarda çeşitliliği yağ asitleri sağlar.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Suda çözünmezler.Organik çözücüde çözünürler.(Alkol,eter gibi)[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Isı ve darbeye karşı koruyucudur.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Yağların enerji verimlerinin çok olmasının sebebi karbon sayılarının çok olmasındandır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Yağların 2. dereceden enerji verici olarak kullanılmasının sebebi sindiriminin çok zor[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]olmasındandır.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Karbonhidrat ve proteinlerin fazlası yağa dönüştürülür.Bunun sebebi ise yağların enerji [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] verimlerinin yüksek olması ve uzun süreli kullanılabilmesidir.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Solunumla yıkılmaları sonucunda fazla su açığa çıkarırlar.Onun için özellikle kış uykusuna[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]yatan,uzun süreli göç eden ve suyun az olduğu ortamlarda yaşayan hayvanlarda iyi bir depo ve enerji maddesidir. Aynı zamanda hafif olduğu için uçmada hayvana avantaj sağlar.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Yağ asitleri en basit lipitler olup,uzun karbon zincirlerinden oluşurlar.Karbonlar arasındaki [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]bağlar tek ise doymuş,çift ise doymamış yağ asitleridir.Doymamış yağlar bitkiseldir ve sıvıdır. Doymuş yağlar ise hayvansaldır ve katıdır.Doymamış yağların yüksek sıcaklık ve basınçta hidrojenle doyurulmasıyla margarin yapılır.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Oleik asit [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] zeytinyağında; Linoleik asit [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] tohumlarda; Butirik asit [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] tereyağında [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]Steroid [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] zarların yapısına katılır.Aynı zamanda vitamin ve hormon olarak iş görür.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] Fosfolipid [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] hücre zarı yapısına katılır.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]PROTEİNLER[/FONT]


    • [FONT=Verdana, sans-serif]C,H,O,N ve bazılarında S,P bulunur.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Yapı taşları 20 çeşit aminoasittir.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]a.a+a.a+a.a+..............................+a.a = Protein + (n-1)H[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]2[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]O[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]222[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] -------------------------------------------- [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] n tane[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Peptit bağı[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] ile bağlanırlar.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]DNA şifresi ile sentezlenen tek moleküldür.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Enzim,hormon ve hücre zarı yapısına katılır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Solunumla ancak zor durumlarda yakılırlar.Solunum ürünleri H[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]2[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]O , CO[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]2 [/FONT][FONT=Verdana, sans-serif], H[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]2[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]S , NH[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]3 [/FONT][FONT=Verdana, sans-serif], üre[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] ve ürik asittir. [/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Aminoasitler anfoter özellik gösterirler.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Proteinler virüslerden insanlara kadar bütün canlılarda yaşamsal rolleri olduğundan[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] hücrelerde en çok bulunan organik moleküllerdir.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Proteinler enerjiyi hemen kaybettiklerinden dolayı 3. dereceden enerji kaynağıdır.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Proteinler vücutta enerji kaynağı olarak kullanılırsa vücutta zayıflama ve dengesizlik[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] görülür.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Proteinler her canlı türüne özgü olup antijen özellik gösterirler.Yani farklı özelliğe[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] sahip bir canlıya aktarıldığında antikor oluşumuna sebep olur.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]VİTAMİNLER[/FONT]


    • [FONT=Verdana, sans-serif]Vücut direncini arttırırlar.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Enzimlerin yapısına katılırlar.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Düzenleştiricidirler,enerji vermezler,sindirilmezler.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Bir kısmı besinde bulunduğu şekliyle vitamin özelliğinde değildir.Bunlar vücuda [/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] alındıktan sonra vitamin özelliği kazanır.Bunlara [/FONT][FONT=Verdana, sans-serif]provitamin[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] denir.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]Yağda eriyen vitaminler A,D,E,K[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] Suda eriyen vitaminler B,C 'dir.[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]İnsan vücudunda A,B,D,K sentezlenir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] A [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] karaciğerde[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] B,K [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] bağırsakta bakteriler tarafından[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] D [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] deride[/FONT]

    • [FONT=Verdana, sans-serif]A,D,K karaciğerde depolanır.Diğerlerinin fazlası atılır.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]A vit*****[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Balık yağı,yumurta sarısı,süt,peynir,karaciğer,yeşil sebzelerde bulunur.[/FONT]
     [FONT=Verdana, sans-serif]Büyüme ve gelişmeyi sağlar,vücudu enfeksiyonlara karşı korur,gece körlüğünü önler.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]B vit*****[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Tahılların kabuklarında,et,süt,karaciğer ve yeşil sebzelerde bulunur.[/FONT]
     [FONT=Verdana, sans-serif]Karbonhidrat,yağ ve proteinlerin vücut içinde kullanılmasında katalizör olarak görev yapar.Kansızlığı önler.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]C vit*****[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Yeşil sebze ve meyvelerde bulunur.[/FONT]
     [FONT=Verdana, sans-serif]Bağ dokusunun oluşması için gereklidir.Skorbit hastalığını önler.Vücudu enfeksiyonlara karşı korur.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]D vit*****[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Balık yağı,karaciğer,yumurtada bulunur.Ultraviyole ışınlarının etkisi ile deride üretilir.[/FONT]
     [FONT=Verdana, sans-serif]Vücuttaki Ca,P dengesini sağlar.Kemiklerin gelişmesini sağlar.Çocuklarda raşitizmi önler.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]E vit*****[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Yeşil sebze,karaciğer,et ve bitkisel yağlarda bulunur.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Üreme organlarının gelişmesini sağlar ve kısırlığı önler.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]K vit*****[/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Yeşil sebzeler,karaciğer ve yumurtada bulunur.Bağırsaktaki bakteriler tarafından sentezlenir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] [/FONT][FONT=Symbol, serif][/FONT][FONT=Verdana, sans-serif] Eksikliğinde kanın pıhtılaşması gecikir.[/FONT]



    [FONT=Verdana, sans-serif]MİNERALLER[/FONT]


    • [FONT=Verdana, sans-serif]İnorganik maddelerdir.Sindirime uğramazlar.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Enzimlerin yapısına katılırlar.Düzenleştiricidirler.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Minerallerin vücut içindeki görevleri şunlardır:[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] 1)Enzimlerin ve hemoglobinin yapısına katılır(Fe,P).[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] 2)Kemiklerin ve dişlerin gelişmesini sağlar(Ca,P,Mg).[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] 3)Vücut ve hücre sıvısının osmatik basıncını ayarlar(Bunlardan hücre içi sıvıda Na,Cl;[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] hücre dışı sıvıda K,Mg ve P bulunur).[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif]SU[/FONT]


    • [FONT=Verdana, sans-serif]İnorganik maddedir ve sindirime uğramaz.[/FONT]
    • [FONT=Verdana, sans-serif]Enzimlerin çalışması ve kimyasal reaksiyonların meydana gelebilmesi için su şarttır[/FONT]
    [FONT=Verdana, sans-serif] (ÖRNEK:Hidroliz ) [/FONT]

Sayfayı Paylaş