Coğrafya Ders Notları

Konu 'Coğrafya Ders Notları' bölümünde beyzanur07 tarafından paylaşıldı.

  1. beyzanur07

    beyzanur07 Üye

    Katılım:
    21 Şubat 2012
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    1
    Ödül Puanları:
    0

    10. sınıf ders notlarında yardımcı olabilir misiniz?
    Şimdiden teşekkürler. :rolleyes:
    lophillliell bunu beğendi.
  2. beyaz gelincik

    beyaz gelincik Üye

    Katılım:
    2 Mart 2011
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    49
    Ödül Puanları:
    19
    lophillliell bunu beğendi.
  3. beyaz gelincik

    beyaz gelincik Üye

    Katılım:
    2 Mart 2011
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    49
    Ödül Puanları:
    19
    10.Sınıf coğrafya Ders Notları> Akarsular

    AKARSULAR

    Yağışlarla yeryüzüne inen yada kaynaklardan çıkarak belirli bir yatak içinde akan sulara akarsu denir. Yeryüzünü şekillendiren dış kuvvetler arasında en önemlisi akarsulardır.
    Akarsularla ilgili bazı kavramlar vardır. Bunlar;

    AKARSU HAVZASI:
    Akarsuyun sularını topladığı alana o akarsuyun havzası denir. Yeryüzünde havzası en geniş olan akarsu Amazon'dur.
    Akarsu havzaları iki kısma ayrılır;
    a) Açık Havza: Sularını deniz yada okyanuslara boşaltan havzalardır. Kızılırmak, Çoruh, Fırat, Gediz, Sakarya, Dicle, Meriç gibi havzalar açık havzalara örnektir.
    Kapalı Havza: Sularını deniz yada okyanuslara ulaştramayıp kuruyan veya kara içerisindeki çanaklara (göllere) boşaltan havzalardır. Türkiye’deki başlıca kapalı havzalar; Van gölü, Tuz gölü, Göller yöresi, Konya ovası, Eber kapalı havzalarıdır.

    AKARSU AĞI:
    Akarsıların kollarıyla birlikte oluşturduğu su ağına Akarsu Ağı denir. Akarsu ağı, sık yada seyrek olmak üzere ikiye ayrılır.

    SU BÖLÜMÜ ÇİZGİSİ:
    Bir akarsuyu komşu akarsu havzasından ayıran sınıra su bölümü çizgisi denir. Su bölümü genellikle dağların en yüksek kesiminden geçer.

    KAYNAK:
    Akarsuyun doğduğu yere kaynak denir. Kaynaklar genelde yeraltı sularının yüzeye çıktığı yerlerdir.

    AĞIZ:
    Akarsuyun suyunu boşalttığı kısma akarsuyun ağzı denir.

    ÇIĞIR:
    Akarsuyun akışı sırasında belli bölümlere çığır denir. Kaynağa yakın kısımlara yukarı çığır, ağıza yakın kısımlarına ise aşağı çığır adı verilir.

    TALVEG:
    Bir akarsu yatağının en derin noktalarını birleştiren çizgiye talveg denir.

    DEBİ:
    Debi (Akım), akarsu yatağının herhangi bir kesitinden birim zamanda geçen su miktarıdır. m³/sn olarak ifade edilir. Dünyada akımı en yüksek olan akarsu Amazon, Türkiye’de ise Fırat tır.

    DEBİYE ETKİ EDEN FAKTÖRLER:
    1) Havzaya düşen yağış miktarı
    2) Araziyi oluşturan taş ve tabakaların geçirimliliği
    3)Sıcaklık
    4)Akarsu yatağı çevresindeki bitki örtüsü
    5)Havzanın genişliği
    6)Havzadaki dağların kar buzları
    7)Yer altı suları ve kaynakları
    8)Beşeri faktörler

    AKARSU REJİMİ:
    Akarsuyun akımında yıl boyunca meydana gelen değişikliğe akarsu rejimi denir.

    AKARSU REJİMİNDE ETKİLİ FAKTÖRLER:
    1. Yağış Rejimi: Yağış rejimi düzenli olan bölgelerde akarsu rejimi düzenli olur. Ekvatoral (Amazon,Kongo) ve Ilıman Okyanusal iklim bölgelerinin (Rhen,Sen) akarsuları yağış rejiminden dolayı düzenli akışa sahip akarsulardır. Bir mevsimi yağışlı, diğer mevsimi kurak geçen iklim bölgelerindeki (Muson,Akdeniz,Karasal...) akarsular düzensiz rejim gösterirler.
    2. Kar Yağışı: Yağan karlar hemen akarsuya karışamayacağı için kar yağan aylarda akım azalır. Karlar erime devrelerinde akarsuyu besleyerek su miktarının artmasına neden olurlar.
    3. Sıcaklık: Sıcaklık değerlerinin yükselmesi buharlaşmayı da arttıracağından su miktarı azalır,rejim düzensizleşir.
    4. Yerşekilleri: Yükselti, eğim ve bakı faktörü rejimi etkiler. Yükselti arttıkça sıcaklık ve buharlaşma azalır, yağışlar artar. Bu da akımı arttırır. Belli bir yükseltiden sonra yağışlar kar şeklinde olacağından akım azalır. Eğimin fazlalığı, buharlaşma ve toprak içine sızmayı azaltarak akımı arttırır. Nemli rüzgarlara dönük yamaçlar daha çok yağış alacağından buradaki akarsuların akımı daha yüksektir.
    5. Zeminin Yapısı: Suyu yeraltına geçiren geçirimli tabakalardan akan akarsuların su kaybı artar, geçirimli tabakalardan yeryüzüne çıkan ve kaynak suları ile beslenen akarsular akımları yüksektir. Örneğin; Toroslardan doğup geçirimli kalker tabaklardan akan ve Akdeniz'e dökülen akarsular bu özelliktedir.
    6. Bitki Örtüsü: Ağaçlar sel sularının hızını keserek dal ve yapraklar yağmur tanelerini tutarak yağışın zemine sızmasına olanak sağlarlar. Böylece yağışların akarsulara yavaş yavaş katılımını sağlayarak akarsu rejimini düzenlerler.
    7. Göller ve Barajlar: Göllerden ve barajlardan çıkan suların rejimleri nispeten düzenlidir. Belli bir mesafede düzenli rejimde akarlar. Fakat sonra iklim koşullarına bağlı olarak düzensizleşirler.

    REJİMLERİNE GÖRE AKARSULAR:
    1) Düzenli Rejimli Akarsular: Yıl boyunca akım değişikliğinin az olduğu akarsulardır.
    2) Düzensiz Rejimli Akarsular: Yıl boyunca akım değişikliğinin fazla olduğu akarsulardır.
    3)Karma Rejimli Akarsular: Sularını farklı iklim bölgelerinden toplayan akarsulardır. Türkiye akarsuları genelde karma rejimlidir. Çünkü kısa mesafede iklim değişmeleri görülür.
    4)Sel Rejimli Akarsular: Yağışlı dönemlerde coşkun akarsular haline gelip, kurak dönemde kuruyarak ortadan kalkan akarsulardır. Örnek: İç Anadolu Bölgesi akarsularında olduğu gibi.
    5)Kaynak Sularıyla Beslenen Akarsular: Gür kaynaklarla beslenen ve seviyelerinde çok az değişikliğin olduğu akarsular da vardır. Örnek: Manavgat Çayı gür karstik kaynaklarla beslendiği için Akdeniz’deki diğer akarsulara göre daha düzenli akıma sahiptir.

    DENGE PROFİLİ:
    Akarsu yatağının taban seviyesine ulaşması sonucunda ortaya çıkan profile denge profili denir. Türkiye'deki akarsuların çoğu, genç oluşumlu olduklarından denge profilini bulmamışlardır.
    lophillliell bunu beğendi.
  4. beyaz gelincik

    beyaz gelincik Üye

    Katılım:
    2 Mart 2011
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    49
    Ödül Puanları:
    19
    10.Sınıf coğrafya Ders Notları> Kıtalara Göre Akarsular



    ASYA:

    Başlıca ırmakları, Yangtze (5500 km Asya’nın en uzun, dünyanın dördüncü uzun ırmağıdır.), Yenisey (kaynağı Büyük Yenisey ırmağı olarak kabul edildiğinde 4000 km, Selegna Irmağı olarak kabul edildiğinde 5500 km uzunluğundadır.), Obi (3680 km, İrtiş Irmağı’yla birlikte 5569 km), Sarı (4700 km), İrtiş (4441 km), Lena (4400 km), Amur (4352 km), Mekkong (4200 km), Brahmaputra (2900 km), İndus (2900 km), Fırat (2700 km), Amuderya (2539 km), Ganj (2506 km), Saluen (2415 km), Siriderya (2204 km), Irravadi (2090 km), Dicle (1900 km) ve Yamuna (1385 km).

    AVRUPA:

    Başlıca ırmakları, Volga (3689 km), Tuna (2848 km), Dinyeper (2250 km), Don (1900 km), Ren (1320 km), Elbe (1165 km), Loire (1020 km), Oder (912 km) ve Po (652 km)’dur. En büyük gölleri, Ladoga (17 678 km2), Onega (9720 km2) ve Vanern (5584 km2)’dir. En büyük adası Büyük Britanya (229 885 km2), en geniş yarımadası İskandinavya, (800 000 km2), en yüksek çağlayanı Fransız Pireneleri’ndeki Gavarnie (421 m), en uzun demir yolu tüneli Manş Tüneli (50,5 km)’dir.

    AMERIKA:

    Kuzey Amerika:
    Başlıca ırmakları; Arkansas, Brazos, Colorado, Columbia, Mackenzie, Mississippi, Missouri, Nelson, Rio Grande, St. Lawrence, Yukon'dur.

    GÜNEY AMERİKA:

    Amazon Nehri

    AFRİKA:

    Başlıca ırmakları; Nil (6648 km ile yalnızca Afrika’nın değil, dünyanın en uzun ırmağıdır), Benue (1400 km), Kongo (4700 km), Kasai (2153 km), Limpopo (1770 km), Lualaba (645 km), Nijer (4183 km), Orange (2090 km), Senegal (1633 km), Chari (949 km), Oubaungi (2250 km), Zambezi’dir (2735 km).

    OKYANUSYA:

    Başlıca akarsuları, Murray, Darling ve Murrumbidgee
    lophillliell bunu beğendi.
  5. kronik05

    kronik05 Üye

    Katılım:
    22 Eylül 2013
    Mesajlar:
    3
    Beğenileri:
    1
    Ödül Puanları:
    0
    coğrafya 10.sınıf mega yayıncılık

    21-22-23-25-26-27-28-29-30 cevaplarını verebilirmisiniz ? (yarına lazım)
    lophillliell bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş