çözeltilerde molar derişim ve normalite çözümlü sorular

Konu 'Kimya 10. Sınıf' bölümünde yelken tarafından paylaşıldı.

Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.
  1. yelken

    yelken Üye

    Katılım:
    7 Aralık 2007
    Mesajlar:
    77
    Beğenileri:
    57
    Ödül Puanları:
    6

    :97:Örnek:
    250 ml % 10’luk (w/w) KCl çözeltisi nasıl hazırlanır?
    Eğer çözelti su ile hazırlanacaksa suyun yoğunluğu (d) 1,0 g/mL olduğundan ağırlıgı hacmine eşittir.
    % 10 = [x / (x +(250 –x)] x 100

    x = 25 g çözünen

    O halde bu çözeltinin hazırlanmasında 25 gr KCl alınır, az miktarda suda çözülerek hacim 250 mL'ye tamamlanır.

    03.01.02. Hacimce Yüzde (v/v)

    Hacimce yüzde, hacimce 100 parça çözeltide bulunan çözünenin hacimce kesridir. V mL çözünen ve V mL çözeltide bulunduğunda % (v/v) aşağıdaki gibi ifade edilir.

    %(v/v) = (Vçözünen / V çözelti) x 100

    Örnek
    150 mL % 28’lik (v/v) sulu etil alkol çözeltisi nasıl hazırlanır?
    Çözüm:
    % 28 = (x / 150 mL) x 100
    x = 42 mL
    Sonuçta 42 mL etil alkol alınır ve hacim su ile 250 mL ye tamamlanır.

    03.01.03. Hacimde Ağırlıkça Yüzde (w/v)

    Hacimce 100 parça çözeltide bulunan çözünenin ağırlıkça kesridir. Genel olarak w gram çözünen v mL çözeltide bulunuyorsa % (w/v) aşağıdaki gibi ifade edilir.

    %(w/v) = ( w1 /v).100

    Örnek

    500 ml % 50 (w/v) NaOH çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaOH gerekir?

    %(w/v) = ( w1 /v).100

    %50 = (w1/500) x 100
    w1 = 250 g

    Öyleyse 250 g NaOH tartılır, suda çözülerek hacim su ile 500 mL ye tamamlanır.
    Örnek
    2 g sodyum hidroksit (NaOH ) 500 mL su içerisinde çözülüyor. Çözeltinin molaritesi nedir?
    Ma (NaOH) = 23+ 16+1 = 40 g/mol
    n (mol) = m (g) / Ma (g/mol) = 2 (g) / 40 (g/mol)
    n = 0,05 mol
    M = n / V
    M = 0,05 (mol) / 0,5 (L)

    Bazı analitik işlemlerde çözeltinin yoğunluğu verilir. Ve burada molarite hesaplamasına geçilir


    03.03. ppt (binde bir), ppm (milyonda bir )ve ppb (milyarda bir) Hesaplamaları

    Eser miktardaki çözeltilerin derişimini belirtmek amacıyla kullanılır.

    ppt = (g çözünen / g çözelti ) x 103

    ppm = mg çözünen / L.

    ppb = ( gçözünen/ g. çözelti )x 109 şeklinde ifade edilir.



    ÖRNEK

    Bir su örneğinin analizi sonucunda bulunan Na2+ derişimi 200 ppm olarak bulunmuştur. Sudaki sodyum kaynağının NaCl olduğu düşünülmektedir. NaCl’ ün derişimi hesaplayız.


    Çözelti seyreltik olduğundan yoğunluk l g/mL alınabilir. Bu durumda çözeltinin litresinde 200 mg Na var demektir.

    n (mol) = m (g) / Ma (g/mol) formülünden
    önce mol sayısı bulunur.

    nNa2+ = ( 200 x10-3 g) / (23 g/mol) = 8,70 x 10-3 mol


    V = 1 lt olduğu için n = M

    [Na2+] = 8,70 x 10-3 M

    Bu aynı zamanda NaCl nin molaritesidir.


    03.04. Mol Kesri ve Mol Yüzdesi

    Mol kesri, çözeltideki bileşenlerden birinin mol sayısının toplam mol sayısına oranıdır. Genel olarak X ile gösterilir. Bazen X, 100 ile çarpımı olarak da ifade edilir, bu durumda mol yüzdesinden söz edilir.

    X çözünen = n çözünen / n toplam X çözücü = n çözücü / n toplam

    X çözünen + X çözücü = 1 dir.

    ÖRNEK

    1,5 mol metanol 50 g suda çözülüyor. Elde edilen çözeltinin metanol ve su yönünden mol kesri ve mol yüzdeleri nedir?
    CH3OH (32 g/mol),H2O (18g/mol) .

    n (mol) = m (g) / Ma (g/mol) formülünden suyun mol sayısını bulalım.

    n (mol) = 50 / 18 = 2,78 mol

    X etil alkol= (1,5 / (1,5+2,78)) = 0.350

    % X etil alkol = 100 x 0.350 = 35,0

    X çözünen + X çözücü = 1
    X çözücü = 1 - X çözünen

    X çözücü = 1 - 0.350 = 0,650

    % X su = 100 x 0.650 = 65,0
    ÖRNEK:Kütlece % 20 lik 250 gram şerbette kaç gram şeker çözünmüştür?


    ÇÖZÜM:
    I. YOL
    100 gram şerbette 20 g şeker ise
    250 gram şerbette x

    x = = 50 gram şeker

    II. YOL
    % =
    20 =
    a = = 50 gram şeker
    ÖRNEK: % 30 luk 400 gram NaOH çözeltisine kaç mol NaOH katılırsa % 80 lik olur?(NaOH = 40)


    ÇÖZÜM:
    Önce % 30 lukta kaç gram NaOH çözünmüş onu bulalım
    30 =  a = 120 g NaOH

    Şimdi % 80 lik olması için kaç gram eklenmeli onu bulalım
    80 =
    =
    4 =
    4(400 + x) = (120 + x) . 5
    1600 + 4x = 600 + 5x
    1000 = x
    1000 gram NaOH eklenmeli
    Bunun molünü bulalım
    n = 25 mol NaOH


    ÖRNEK 10:
    ÖRNEK: Kütlece % 50 lik 200 gram tuzlu suya kaç gram su eklenirse % 10 luk olur?

    ÇÖZÜM:
    Önce % 50 lik te kaç gram tuz var onu bulalım.
    a = = 100 gram tuz
    Şimdi % 10 luk olması için gereken suyu ekleyelim.
    10 =

    200 + x = 1000
    x = 800 gram su
    ÖRNEK: 11,2 gram KOH ile hacmi 400 ml olan sulu bir çözelti hazırlanmıştır. Çözeltinin molar derişimi nedir? (KOH= 56)

    ÇÖZÜM:
    M = ise M =
    M = = 0,5 M


    ÖRNEK 12:
    ÖRNEK: 0,2 M 200 ml lik X2O çözeltisinde toplam 5,76 gram X2O çözündüğüne göre X in atom ağırlığı kaçtır? (O= 16)

    A) 24 B) 32 C) 40 D) 64 E) 128

    ÇÖZÜM:
    M =
    0,2 =
    (2x + 6) =
    2x + 16 = 144
    2x = 128
    x = 64
    Cevap (D)



    ÖRNEK 13:
    ÖRNE: Kütlece %24,5 luk H2SO4 çözeltisinin özkütlesi 0,9 g/ml olduğuna göre bu asidin molar derişimi nedir? (H2SO4 = 98)

    ÇÖZÜM:
    M = = 2,25 M


    ÖRNEK 14:
    ÖRNEK: 200 ml 5 M lık HNO3 çözeltisi hazırlamak için kaç mol HNO3 gerekir?

    ÇÖZÜM:
    M = ise n = M V
    V = 200 ml = 0,2 Litre
    n = 5 . 0,2 = 1 mol HNO3 gerekir


    ÖRNEK 15:
    ÖRNEK: 4 M şeker çözeltisinin kaç cm3 ne 100 cm3 su katılırsa 3 molarlık çözelti oluşur?


    ÇÖZÜM:
    Çözeltiye su katmakla çözünen şekerin mol sayısını değiştiremeyiz.
    Yani su katılmadan önceki mol = n1
    su katıldıktan sonraki mol = n2
    n1 = n2,  son hacim = V2
    V2 = x + 100
    n = MV ise
    n1 = n2
    M1 V1 = M2 V2
    4 . x = 3 . (x + 100)
    4x = 3x + 300
    x = 300 cm3 olur
    NORMALİTE
    Çözeltinin bir litresinde çözünen maddenin eşdeğer-gram sayısına normalite denir.

    Normalite =

    N = E G: Eşdeğer gram

    Eşdeğer gram =

    E G = olur.
    . AYNI MADDENİN FARKLI DERİŞİMLER DEKİ ÇÖZELTİLERİNİN KARIŞTIRILMASI

    ÖRNEK 1:
    2 M 200 ml NaOH çözeltisine 3 M 300 ml kendi çözeltisi ilave edildiğinde karışım çözeltisi kaç M olur?

    ÇÖZÜM:
    M1xV1 + M2xV2=Mson x Vson bağıntı kullanılacak.
    2x200+3x300=Msonx500 olur.
    Mson=2,6 M olur.

    ÖRNEK 2:
    Kütlece %25 ve %55 `lik tuz çözeltileri eşit kütlelerde karıştırılıyor. Karışım çözeltisi:
    a)% kaç tuz içerir?
    b)% kaç su içerir?

    ÖRNEK 3:
    I.çözelti kütlece %24 ,II. si %40 şeker içermektedir.Karışım çözeltisinin %36 şeker içermesi için I.çözeltinin kütlesinin II.çözelti kütlesine oranı ne olması gerekir?

    ÖRNEK 4:
    1,2 molar 600 ml. NaCl çözeltisine aynı maddenin 0,6 M çözeltisi ilave ediliyor.Karışım çözeltisi 1,0 M olduğuna göre II.çözeltinin hacmi kaç litredir?

    2.SU İLAVE EDİLMESİ VEYA BUHARLAŞTIRILMASI

    Çözeltiye su ilave edildiğinde veya su buharlaştırıldığında çözünmüş olan katı miktarı değişmez. Bu nedenle problemlerde M1.V1=M2.V2bağıntısı kullanılır.

    Not oygun çözeltiden su buharlaştırılırsa derişim artmaz.Çünki su buharlaşırken madde çöker. Birim hacimde çözünmüş olan madde miktarı (derişim) değişmez.


    ÖRNEK: 2 M 500 ml
    tuz çözeltisinin derişimini 2,5 M yapabilmek için kaç ml. su buharlaştırılmalıdır?

    ÇÖZÜM:
    M1.V1=M2.V2 bağıntısı kullanılmalıdır.O halde:
    2.500=2,5.Vson dur.
    Vson=400 ml. Buharlaşan su miktarı ise Vilk-Vson olacağına göre 100 ml. dir.

    ÖRNEK 6:
    4 M, 300 ml.NaCl çözeltisini 1,2 M yapabilmek için kaç ml.su ilave etmek gerekir?
    ÖRNEK 7:
    Kütlece %40 şeker içeren çözeltiye 50 g. su ilave edildiğinde %25 lik olmaktadır. Çözeltinin başlangıç kütlesi kaç g.dır?
    ÖRNEK 8:
    200 g. çözeltiye 50. su ilave edildiğinde kütlece %20 lik olmaktadır. Çözeltinin başlangıç derişimi % kaçlıktır?

    3.BİRBİRLERİYLE TEPKİME VERMEYEN FARKLI MADDELERİN ÇÖZELTİLERİNİN KARIŞTIRILMASI

    Birbirleriyle tepkime vermeyen maddelerin çözeltileri karıştırıldığında çözünmüş madde miktarlarında değişiklik olmaz.Bu nedenle I.bağıntı olanM1.V1=M2.V2 kullanılır. (Su ilavesi veya buharlaştırılmasın da olduğu gibi)

    ÖRNEK 9:
    2 M 200 ml. HCl çözeltisiyle 3 M 300 ml. NaNO3 çözeltisi karıştırılıyor. Karışım çözeltisindeki:
    a) Cl-1 iyonu derişimi kaç M dır?
    b) Na+ iyonu derişimi kaç M dır?

    ÖRNEK 10:
    Eşit kütlelerde %20`lik tuz ve %30`luk şeker çözeltileri karıştırılıyor. Karışım çözeltisindeki:
    a)Kütlece tuz yüzdesi kaçtır?
    b)Kütlece su yüzdesi kaçtır?
    ÖRNEK 11:
    1,5 M 200 ml.NaNO3 çözeltisiyle 2 M 300 ml. HCl çözeltisi karıştırılıyor. Karışım çözeltisindeki Na+ ve Cl-1 iyonları derişimi kaç molardır?
    ÖRNEK 12:
    2 M 300 ml. Ba(NO3)2 çözeltisine 1 M 200 ml. HCl çözeltisi karıştırılıyor. Karışım çözeltisindeki NO3-1 ve H+ iyonları derişimi kaç molardır?
    ÖRNEK 13:
    1M 2 litre Ba(OH)2 çözeltisine 1 M KNO3 çözeltisi ilave ediliyor. Karışım çözeltisinde OH-1 derişimi 0,8 M olduğuna göre:
    a)Karışım çözeltisi kaç litredir?
    b)Karışım çözeltisindeki NO3-1 derişimi kaç molardır?
    4.ORTAK İYON İÇEREN ÇÖZELTİLERİN KARIŞTIRILMASI:
    Farklı cins iyonların her birini madde kabul edebiliriz.Ortak iyon içeren maddelerin çözeltileri karıştırıldığında:
    Ortak iyon için :M1.V1 + M2.V2=Mson.Vson
    Ortak olmayan iyon için:M1.V1=M2.V2
    bağıntısı kullanılır.
    ÖRNEK 14:
    0,1 M 200 ml.NaCl çözeltisine 0,4 M 300 ml. CaCl2 çözeltisi karıştırılıyor. Karışım çözeltisindeki Cl-1 ve Ca+2 iyonları derişimi kaç molardır?

    ÇÖZÜM:
    Cl-1son için : M1.V1 + M2.V2=Mson.Vson bağıntısı kullanılır.
    0,1.200 + 0,8.300 = Cl-1son . 500 den 0,52 molar bulunur.
    Ca+2son için M1.V1=M2.V2 bağıntısı kullanılır.
    0,4.300 = Ca+2son . 500den 0,24 molar bulunur.

    ÖRNEK 15:
    0,1 M NaNO3 çözelsinin 200 ml.sine belirli bir miktar 0,2 M Ca(NO3)2 çözeltisi ilave ediliyor. Karışım çözeltisinde NO3-1 iyonu derişimi 0,3 M olduğuna göre:
    a)Karışım çözeltisi kaç ml. dir?
    b)Karışım çözeltisindeki Na+1 derişimi kaç M dır?

    ÖRNEK 16:
    Eşit hacimli H2SO4 ve HCl çözeltilerinin derişimleri sırasıyla x ve y molardır.Karışım çözeltisindeki:
    a) H+1 derişimi kaç molardır?
    b) SO4-2 derişimi kaç molardır?
    ÖRNEK 17:
    0,2 M 400 ml. H2SO4 çözeltisine 0,4 M 100 ml. NaOH çözeltisi ilave
    ediliyor.Meydana gelen karışımdaki :
    a) H+1 derişimi kaç molardır?
    b) OH-1 derişimi kaç molardır?
    c) SO4-2 derişimi kaç molardır?

    CEVAP:
    H+1 iyonunun başlangıçtaki mol sayısı:M.V=n den0,4x0,4=0,16 mol
    OH-1 iyonunun başlangıçtaki mol sayısı: M.V=n den 0,4x0,1=0,04 mol
    H+1(**)+ OH-1(**)H2O(s)
    İlk:0,16 mol0,04 mol ----
    Değişme:-0,04 -0,04 +0,04
    T.sonra :0,12-----0,04

    H+1son =0,12 mol/0,5 L =0,24 molar
    OH-1son =0 mol/0,5 L = 0 molar (kabul ediyoruz)
    SO4-2son için :M1xV1=M2xV2 bağıntısı kullanılır.
    0,2x400 = M2 x500 den [SO4-2son]=0,16 M bulunur.

    ÖRNEK 18:
    0,4 M 400 ml. Al(NO3)3 çözeltisiyle 0,1 M 600 ml. H2S çözeltisi daha
    büyük
    bir kapta karıştırılıyor. Al2S3 ün tamamı çöktüğüne göre karışım
    çözeltisindeki:
    a) Al+3 derişimi kaç molardır?
    b) S-2 derişimi kaç molardır?
    c) NO3-1 derişimi kaç molardır?

    CEVAP:
    Al2S3 çöktüğüne göre tepkimeye neden olan iyonlar Al+3 ve S-2 dir. Başlangıç çözeltisindeki
    Al+3 derişimi = 0,4 M ,mol sayısı = 0,4x0,4=0,16 mol
    S-2 derişimi = 0,1 M , mol sayısı = 0,1x0,6=0,06 mol

    2 Al+3(**) +3 S-2(**)……..Al2S3(k)
    ilk: 0,16 mol0,06 mol ------
    Değişme: -0,04 mol -0,06 mol +0,02 mol
    Çök.sonrası: 0,12 mol ------ 0,02 mol

    [Al+3son ]=0,12 mol / 1 L= 0,12 M

    [S-2son ]=0 kabul edilecek
    [NO3-1son] için M1xV1=M2xV2bağıntısı kullanılır.
    [NO3-1son] =1,2 x 400 /1000 dir.

    ÖRNEK 19:
    3 M 200 ml. Ba(NO3)2 çözeltisine 2M 200 ml. H2SO4 ilave ediliyor.BaSO4 çöktüğüne göre karışım çözeltisindeki:
    A)[Ba+2]=? B)[ SO4-2]=? C)[H+1]=?

    Asit-baz tepkimelerinde:
    nH+ > nOH- ise ortam asidik
    nH+< nOH- ise ortam bazik olur.

    Ortamın nötr olurması için:
    nH+ = nOH-
    nH+ = [H+].Va = [OH-].Vb= nOH-
    ea.Ma.Va = eb .Mb.Vb
    olması gerekir.Ancak asit ile baz denk kuvvetlerde olmalıdır.
    __________________

Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.

Sayfayı Paylaş