Cumhuriyet Dönemi Sanatçilari

Konu 'Türk Edebiyatı Ders Notları' bölümünde Murat AKSOY tarafından paylaşıldı.

  1. Murat AKSOY

    Murat AKSOY Türkçe Sevdalısı Özel Üye

    Katılım:
    25 Ekim 2007
    Mesajlar:
    49.558
    Beğenileri:
    886
    Ödül Puanları:
    38

    CUMHURİYET DÖNEMİ SANATÇILARI

    YAHYA KEMAL BEYATLI
    ( 1884 - 1958 )
    *Sanatçı kişiliğini Paris’te okurken ünlü tarihçi Albert Sorelin derslerinden aldığı tarih zevkinden ve günündeki Fransız şairlerin ölçü ve biçim güzelliğinde buldu.
    *Şiirlerinde Türk tarihinin, Türk sanatının başarılı geçmişini, çevresinin güzelliklerini ve bunlar karşısındaki kişisel duygularını dile getirmiştir.
    *Duygu, düşünce ve hayali ustalıkla kaynaştırdı ve lirik-epik şiirlerinin konularını aşk, doğa, deniz, ölüm ve sonsuzluktan aldı.
    *Şiirde dile, sözcükleri özenle seçilerek yerli yerinde kullanılmasına, biçim mükemmelliğine, ahenk ve kafiyeye önem vermiştir
    *Ok şiiri hariç bütün şiirlerini aruz vezni ile yazmıştır.Aruzu Türk aruzu haline getirmiştir.

    *Parnasizmin edebiyatımızdaki en büyük temsilcisidir.
    ESERLERİ :
    Şiirleri; Kendi Gök Kubbemiz , Eski Şiirin Rüzgarı, Rubailer.
    Nesirler; Aziz İstanbul, Eğil Dağlar,
    Siyasi Hikayeler; Edebiyata Dair.



    MEMDUH ŞEVKET ESENDAL
    (1883-1952)
    *Edebiyatımızda Çehov tarzı hikayenin temsilcilerindendir.
    *Hikayelerine konu olarak, halkın içinde ilgi çekmeyen kişileri ve onların önemsiz görünen davranışlarını alır.
    *Bunların gülünç, iyi ve kötü yanlarını sevdirerek tanıtır.
    *Hikayelerdeki kişileri çevremizde görür gibi, tanır gibi oluruz.
    *Hikaye türüne yalınlık getirmiş ,onu gereksiz süslemelerden kurtararak halktan kişilere ve basit görünüşlü gerçek olaylara yöneltmiştir.
    *Marifeti hayata uymayan bir şey kabul eder. Kahramanlarının ruhsal durumlarını basitçe anlatmıştır.
    *Eserlerinde konuşma dilini kullanır.Hikayelerinde gözlem gücü son derece kuvvetlidir.
    ESERLERİ:
    Hikayeleri: Otlakçı, Hikayeler, Mendil Altında, Hava Parası ,Temiz Sevgiler
    Romanları:Ayaşlı ve Kiracıları, Miras,
    Vassaf Bey



    SAİT FAİK ABASIYANIK
    (1901-1962)
    *Edebiyatımızdaki Çahov tarzı hikayenin temsilcilerindendir.
    *Yazmanın kendisi için bir ihtiyaç olduğuna inanmıştır.
    *Gözlemci ve gerçekçi bir yazardır.
    *Toplumcu konu alan hikayelerinde toplumdaki bazı problemleri işler.
    *S.Faik'e kadar işitilmemiş, okunmamış sözler, hatta kelimeler, yadırganan bir üslup, konu sayılamayacak kadar aykırı konular onun dikkatini çekmiştir.
    *Düşüncelerini ve hayallerini içtenlikle anlatır.
    *Hikayelerinde yakından tanıdığı, gözlemlediği kişileri okuyucularına anlatır.
    *Kahramanlarını, yaşadıkları çevreye ve karakterlerine uygun olarak ele alır ve anlatır.
    *Deniz, tabiat, yaşlı adam, bir boyacı çocuk, balıkçı kahvesi onun hikayelerinde sık rastlanan unsurlardır.
    *Hikayelerini yapmacıklıktan ve sanat kaygısından uzak bir dille yazmıştır.
    ESERLERİ:
    Romanları:Kayıp Aranıyor, Medar-ı Maişet Motoru
    Hikayeleri:Semaver, Şahmerdan, Sarnıç, Havada Bulut, Son Kuşlar, Alemdağ’da Bir Yılan, Lüzumsuz Adam, Mahalle Kahvesi



    AHMET HAMDİ TANPINAR
    (1901-1952)
    *Hikaye, roman, deneme, makale, edebiyat tarihi ve şiir türünde eserleri vardır.
    *En önemli yönü şairliğidir.
    *Şiirlerinde temel unsur musiki, his ve hayaldir.
    *Şiirlerinde dış öğe olarak ahenk, iç öğe olarak zaman kavramıyla bilinç altı ağır basar.
    *Renkli, pürüzsüz anlatımıyla insanı içten kavrayan bir şairdir.
    *Şiirlerini sade bir dille yazmıştır.ve hece veznini kullanmıştır.
    *Şiirleriyle olduğu kadar psikolojik hikaye, roman ve edebi incelemeleriyle de tanınır.
    *Hikaye ve romanlarında kendi dönemindeki toplum hayatını ve bu hayatın çelişkilerini ortaya koymuştur.
    *Roman ve hikayelerinde psikolojik yön önemli bir yer tutar.
    *Sanatçı, dili başarıyla kullanır.
    ESERLERİ:
    Romanları:Mahur Beste, Sahnenin Dışındakiler, Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Aydaki Kadın
    Deneme: Beş Şehir
    Hikayeleri:Yaz Yağmuru, Abdullah Efendi’nin Rüyaları
    Edebiyat Tarihi: XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi
    Şiir: Şiirler



    PEYAMİ SAFA
    (1889-1961)
    *Roman, hikaye ve makale türünde eserler vermiştir.
    *İşlediği konuya hakimdir.Üslubu kuvvetli ve eserlerini ören zengin fikir unsurları vardır.
    *Felsefe ve psikoloji alanlarında geniş bilgiler edinmiştir.
    *Romanlarında psikolojik tahlillere önem verir.
    *Dokuzuncu Hariciye Koğuşu adlı eserinde kendi hayatının bir bölümünü anlatmıştır.
    ESERLERİ:
    Gün doğuyor adlı bir tiyatro denemesi vardır.
    "Kimdir? Nedir?" isimli eserinde Kurtuluş savaşı büyüklerinin hayatlarını anlatan biyografik eseridir.
    Romanları: Sözde Kızlar, Canan, Mahşer, Fatih-Harbiye, Matmazel Noralya’nın Koltuğu , Yalnızız, Şimşek, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu.


    FALİH RIFKI ATAY
    (1894-1971)
    *Fıkra, makale, anı, gezi ve sohbet türlerinde özlü yazılarıyla tanındı.
    *Birinci dünya savaşına katıldı ve yazılarıyla kurtuluş savaşını destekledi.
    *Falih Rıfkı, Atatürk devrimlerini koruma gibi toplumsal ve güncel konuları da kullanarak fikir ve siyaset hayatımıza batılılaşma çabalarına yön verdi.
    *Eserlerinde yalın ve duru bir anlatım vardır.
    *Cumhuriyetten sonra oluşan Türk seyahat edebiyatının oluşmasında önemli bir rolü vardır.
    *Gazetecidir, birçok gazetede çalışmıştır.
    ESERLERİ:
    Gezi: Denizaşırı, Yeni Rusya, Bizim Akdeniz, Tuna Kıyıları,Yolcu Defteri
    Anı: Ateş ve Güneş, Zeytindağı, Atatürk’ün Bana Anlattıkları, Çankaya
    Fıkra: Eski Saat, Akşam
    NOT: Politikayla ilgili makale, anı ve hatıralarını topladığı Niçin Kurtulmamak, Batış Yılları, Çile gibi eserlerinin yanında “roman” adlı bir denemesi vardır



    NURULLAH ATAÇ
    (1898-1957)
    *Yazı hayatına şiir, makale ve tiyatro eleştirileriyle başladı.
    *Deneme ve eleştiri türlerinde başarılı eserler verdi.
    *Cumhuriyet sonrası edebiyatımızda yol gösterici bir görevi üstlenmiştir.
    *Türkçe’yi özleştirmedeki yılmayan çabasıyla, nesir anlatımında devrik cümlenin, konuşma dilinin gerekliliğini savunması ve uygulamasıdır.
    ESERLERİ: Karalama Defteri, Günlerin Getirdiği, Sözden Söze, Ararken, Diyelim,
    Söz Arasında, Okuma Mektuplar, Söyleyişler



    SUUT KEMAL YETKİN
    (1903-1980)
    *Edebiyatımızda deneme ve eleştiriyle tanınmıştır.
    *Sanat, estetik, resim, felsefe konularında eser verdi ve birçok dergide bu konularda yazılar yazdı.
    *Sanat ve edebiyat konuları üzerinde özel görüşleriyle, düşüncelerini, kesin yargılara, kurallara bağlanmaksızın duygulu bir biçimde belirtir.
    *Açık ve özlü bir anlatımı vardır.
    ESERLERİ:
    Denemeleri: Düş’ün Payı, Yokuşa Doğru, Denemeler, Edebiyat Konuşmaları ,
    Edebiyat Üzerine Çeviriler, Andre Gide’den çevirdiği “Seçme Yazılar” ,
    Calvet'ten çevirdiği “Dünya Edebiyatının Ölmeyen Üç Tipi :Hamlet-Don Kişot-Faust”



    ABDÜLHAK ŞİNASİ HİSAR
    (1888-1963)
    *Edebiyata Dergah, Yarın, İleri ve Medeniyet dergilerinde çıkan eleştiri yazılarıyla başladı.
    *Teknik yazıları ve romanlarıyla ün yaptı.
    *Şiirde yazan Şinasi Hisar son yıllarında mensur şiir ve anı türünde eserler verdi.
    *Nesirlerinde görgü, hatıra, tasvir ve kültür unsurları ağır basar.
    *Eserlerinin ağırlıklı noktasını mutluluklarla geçmiş gençliği ve 20. yy. başlarındaki rahat İstanbul yaşamları oluşturur.
    *Eserlerinde mekan olarak İstanbul; özellikle de Boğaziçi önemli yer tutar.
    ESERLERİ:
    Romanları: Fahim Bey ve Biz , Çamlıcadaki Eniştemiz , Ali Nazmi Beyin Alafrangalığı ve Şeyhliği
    Anıları: Boğaziçi Yılları, Geçmiş Zaman Köşkleri, Boğaziçi Mehtapları , Geçmiş Zaman Fıkraları


    AHMET KUTSİ TECER
    1901 1967
    *Duygulu ve memleket şiirleri ile tanınır.
    *Şiirlerinde Anadolu halk motiflerini işlemiştir.
    *Hece ölçüsüne yeni biçimler eklemiştir.
    *Avrupai şiir anlayışında, aşık tarzı söyleyişe yönelmiştir.
    *Şiirlerinde iç duygu ve bununla birlikte gelişen hafif sesli bir musiki havası vardır.
    *Halk edebiyatı üzerine araştırmaları önemlidir.
    Edebiyatımıza Aşık Veysel'i kazandırmıştır.
    ESERLERİ : "Şiirler" tek şiir kitabıdır.
    Tiyatroları: Koçyiğit Köroğlu, Köşebaşı,
    Satılık Ev, Bir Pazar Günü


    AHMET MUHİP DIRANAS
    (1909-1980)
    *Fransız sembolistlerinin ve yeni izlenimcilerinin sanat anlayışını benimsemiştir.
    *Vezin ve kafiyeye büyük önem veren bu anlayış, tabiattaki bir anlık görünüşten yola çıkarak, onun gerisindeki saf düşünceye yönelir.
    *Şiirlerinde biçim ve ahenge önem verir.
    *Şiirlerinde ruhun dalgalanışlarını dile getirmiştir.
    *Şiirlerinde konu olarak Anadolu’yu, memleket manzaralarını, tabiat ve tarih sevgisini işlemiştir.
    *Destanımsı şiirleri de vardır.
    *Ölçü ve kafiyeye sıkı sıkıya bağlıdır.
    *Sese ve ahenge önem verir.
    *Fransız şair Baudelaire'nin etkisindedir.
    ESERLERİ :
    Tiyatroları; Gölgeler , O Böyle İstemezdi ,
    Şiirleri İş Bankasınca 1974 yılında "Şiirler" adı altında toplanmıştır.
    S. Moderatör Dilek bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş