cümlede anlam

Konu 'Dil ve Anlatım Ders Notları' bölümünde rüveydaa tarafından paylaşıldı.

  1. rüveydaa

    rüveydaa Üye

    Katılım:
    23 Kasım 2011
    Mesajlar:
    70
    Beğenileri:
    12
    Ödül Puanları:
    0

    CÜMLEDE ANLAM



    1.EŞANLAMLI YA DA YAKIN ANLAMLI CÜMLE

    Farklı sözcüklerle kurulan fakat aynı düşünceyi anlatan cümlelerdir.

    ----Sevgi sadakatle taçlaşmadıkça ömrü kızgın çöllerdeki bir damla yaş kadardır.

    ----Sadakatin olmadığı bir sevgi uzun ömürlü olamaz.

    ----Kıyıyı gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keşfedemez.(Andre Gide)

    ----Hayatında riskleri göze alamayan insan başarılı olamaz.

    ----Eğer bir insan hangi limana yelken açtığını bilmiyorsa, hiçbir rüzgar işine yaramaz.

    ----Belirli bir hedefi olmayan insan, hangi olanaklara sahip olursa olsun başarılı olamaz.

    ----Yaşamak, karanlık geceye rağmen, buğulanmış pencere c***** güneşi çizebilmektir.(Anonim)

    ----En zor anlarda bile umudunu kaybetmeyen insan gerçekten yaşıyor demektir.

    ----Yaşam içinde siyah da bulunan bir gökkuşağıdır.

    ----Yaşam tüm güzelliklerinin yanında olumsuzlukları da barındırır.

    2.NEDEN- SONUÇ CÜMLESİ

    Yargının gerçekleşme nedeni ve sonucu cümle içinde verilir .

    ----Sınavda heyecanlandığı için bazı soruları yapamadı.

    ----Bakımsızlıktan ev harabeye dönmüştü.

    ----Matbaanın bulunmasıyla okuma yazma oranı arttı.

    ----Aşırı sıcaklar can kaybına yol açtı.

    ----Yoğun kar yağışı nedeniyle yollar trafiğe kapatıldı.

    ----Hediye almadım diye bana darılmış.

    3.AMAÇ – SONUÇ CÜMLESİ

    Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir.

    ----Borçlarından kurtulmak için evini satmış.

    ----Ailesini görmeye Almanya’ ya gitmiş.

    ----Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor.

    ----Bu ,bizi birbirimize düşürmek maksadıyla söylenmiş bir sözdür.

    ----Şair, şiirinde herkes anlayabilsin diye yalın bir dil kullanmış.

    ----Yazar,eleştirmene şirin görünmek maksadıyla iki yüzlü davranıyor.

    4.KOŞUL CÜMLESİ

    Eylemin ya da hareketin gerçekleşmesi bir şarta (koşula) bağlı olan cümlelerdir

    ----Sanatçı yapıtında toplumu anlatırsa ölümsüzleşir

    ----Akşam baban gelsin , alışverişe çıkarız.

    ----Müzik dinleyebilirsin ama sesini fazla açmayacaksın.

    ----Akşama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin.

    ----Bizim buralara yağmur yağdıkça her yer toprak kokardı.

    ----Her güneş doğduğunda beni hatırla.

    5.KARŞILAŞTIRMA BİLDİREN CÜMLELER

    İki kavram arasında benzerlik ya da farklılıkların ortaya konmasıdır.

    ----Sinema da tiyatro gibi görsel bir sanattır.

    ----Doğu Anadolu’nun kışı Akdeniz Bölgesi’ne göre daha çetin geçer.

    ----Yahya Kemal de Necip Fazıl da şiirlerinde ölüm temasına çok yer vermiştir.

    ----Bu yılki ürün geçen yıla nazaran daha bereketliydi.

    ----Sanatçı,diğer çağdaşlarına göre daha sade bir dil kullanmıştır.

    ----Ressam bu yapıtında ise diğerlerine göre daha canlı

    renkleri kullanmıştır.

    6. ÖZNEL ANLATIMLI CÜMLELER

    Söyleyenin kendi kişisel duygu ve düşüncelerini içeren cümlelerdir.

    ----İzmir,tarihi ve doğal güzellikleriyle eşsiz bir şehrimizdir.

    ----Şair söyleyiş güzelliğiyle türkü tadında bir şiir sunuyor bize.

    ----Konferansa katılanların saçma sapan fikirleri beni iyice sıkmıştı.

    ----Yazar,sürükleyici anlatımı ve ilginç betimlemeleriyle

    okuyucuyu olayın içinde yaşatıyor.

    ----Çatık kaşları,yaralı yüzüyle insanı ürküten bir havası vardı.

    7.NESNEL ANLATIMLI CÜMLELER

    Doğruluğu ya da yanlışlığı gözlem ve deneylerle kanıtlanabilir nitelikli cümlelerdir.Bu cümlede konuşanın duygu ve düşünceleri yer almaz.

    ----Filmde olaylar küçük bir kasabada geçiyor.

    ----Eser dört bölüm halinde sinemaya uyarlanmış.

    ----Turizm gelirleri geçen yıla oranla yüzde 5’lik bir artış göstermiştir.

    ----Aruz ölçüsüyle yazılan şiirde nazım birimi dörtlüktür.

    ----Dört perdede oluşan bu oyunda yazar,aile bireyleri arasındaki sorunları anlatır.

    8.DOĞRUDAN ANLATIMLI CÜMLELER

    Herhangi bir konuda bir kişinin görüş ve düşünceleri hiçbir değişikliğe uğratılmadan verilir.Bu cümle genellikle tırnak içinde gösterilir.

    ----Çiçero’nun “Bir yerde yaşam varsa orada umut da vardır.”sözü çok hoşuma gider.

    ----Kadın,arkadaşının kulağına eğilerek: “Birazdan kalkalım mı?”diye fısıldadı.

    ----Bu konuda atalarımız: “Cesurun bakışı,korkağın kılıcından keskindir.”der.

    ----Deskartes’in: “Düşünüyorum öyleyse varım.”sözü çok ünlüdür.

    9.DOLAYLI ANLATIMLI CÜMLELER

    Bir kişinin sözünün söylendiği biçimde değil de,bazı değişiklikler yapılarak aktarıldığı cümlelerdir.

    ----Onunla bir daha konuşmayacağını söyledi.

    ----Bernard Shaw,düşünmenin ruhun kendisiyle konuşması olduğunu söylerdi.

    ----Doktor,babama ilaçları mutlaka içmesi gerektiğini tembih etti.

    ----Yazar,sanatçı olunabilmek için çok çalışılması gerektiğini vurguladı.

    10.USLUP VE İÇERİK(KONU)CÜMLESİ

    Yazarın yapıtında neyi anlattığı konuya (içerik)girer.Bu konuyu işlerken kullandığı sözcükler ve cümleler de usluba girer.

    ----Yazar yapıtında 1.Dünya Savaşı yıllarındaki insanların çektiği acıları gözler önüne serer.(Konu)

    ----Betimlemelerde sıfatlara sıkça yer veren sanatçı cümleleri uzun tutmuştur.(Uslup)

    ----Romanda,Batı’nın yaşam tarzına özenen bir ailenin yavaş yavaş çöküşü anlatılır.(Konu)

    ----Şairin,şiirlerinde oldukça az kullanılan sözcüklere ve deyimlere yer vermesi dikkati çeker.(Uslup)

    11.AŞAMALI DURUM BİLDİREN CÜMLELER

    Bir olayın,durumun olumlu ya da olumsuz yönde giderek değiştiğini anlatan cümlelerdir.

    ----Kadın,her geçen gün biraz daha kötüleşiyor.

    ----Havalar gittikçe soğuyor.

    ----Bu çocuğun günden güne huyu değişiyor.

    ----Ülkemiz her geçen yıl biraz daha büyüyen ekonomisiyle gelecekte gelişmiş ülkeler seviyesine çıkacaktır.

    12.KİNAYELİ ANLATIMLI CÜMLE

    Bir gerçeği ortaya koymak amacıyla sözü imalı olarak tam karşıtı gelecek biçimde kullanmaktır.

    ----Okulunu ne kadar çok sevdiğin yirmi gün devamsızlık yapmandan belli.

    ----Eşinin gözündeki morluktan onu ne kadar çok sevdiğin anlaşılıyor.
    karapiton bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş