Erime ve kaynama noktası

Konu 'Kimya 10. Sınıf' bölümünde yahyaozturk tarafından paylaşıldı.

  1. yahyaozturk

    yahyaozturk Üye

    Katılım:
    5 Mayıs 2010
    Mesajlar:
    6
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0

    Arkadaşlar maddelerin erime ve kaynama noktalarını yazabilecek var mı çok acil lazım bekliyorum:confused:
  2. *.Sinnlos Ein Sturm.*

    *.Sinnlos Ein Sturm.* Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    16 Nisan 2010
    Mesajlar:
    905
    Beğenileri:
    6.732
    Ödül Puanları:
    0
    MADDENİN YOĞUN FAZLARI :SIVILAR ve KATILAR

    Maddenin yoğun fazları deyince, sıvıları ve katıları anlıyoruz. Maddelerin katı, sıvı ve gaz halinde olması, sıcaklık ve basınç koşullarına bağlıdır. Su, 100°C ‘ta kaynar ve buhara dönüşür. 0°C’ta ise donar ve katılaşır. Demir 1700°C’ta sıvılaşır; bir dökümcü onu maşrapa ile kepçeleyebilir. Sıvı demir, su gibi akıtabilir. Mermer, serttir ve kolay kırılır; ama birkaç yüz bin atmosferlik basınç altında bir sıvı gibi akmaya başlar.

    İtfaiye hortumundan püsküren su, katı bir çubuk gibi ilerler. Tahta bir değneği kolayca kırabilir. Elektrikle işleyen su pompalarında 6-20 atmosferlik basınçlı su püskürmesi, yağ içindeki bıçak gibi kayaları dilimler. Bütün bunlar, sıvılarla katıların kimi zaman benzer özellikler gösterdiğinin örnekleridir. Katılara ve sıvılara maddenin yoğun fazları diyoruz; çünkü katı ve sıvıların yoğunlukları, gazlarınıkine göre oldukça büyüktür. Katı ve sıvıların yoğunluk farkının önemli bir sonucu yoğunluğu düşük olan katı ve sıvıların yoğunluğu daha yüksek olan sıvı üzerinde yüzmesidir (Çözelti oluşturmadıkları sürece). Zeytinyağının, tahta parçasının ya da kağıdın su üzerinde yüzmesi, o maddelerin yoğunluğunun suyunkinden düşük olmasının sonucudur.

    Sıvılara ve gazlara ise "akışkanlar" diyoruz; çünkü sıvılarda ve gazlarda moleküller sürekli hareket halindedir, kolayca yer değiştirebilir (akabilir). Katılarda katıyı oluşturan yapı birimleri (atom, iyon ya da molekül olabilir), sınırlı bir titreşim hareketi yapabilir. Oysa sıvılarda ve gazlarda yapı birimleri (atom veya moleküller), titreşim hareketlerinden başka dönme ve öteleme(yer değiştirme) hareketleri de yapar. Bunun için bir sıvı ya da gazı içinde taneciklerin sürekli hareket ettiği bir dinamik bir nesne olarak hayal etmemiz gerekir.

    Gaz

    1. Hacmi kabın hacmi, şekli kabın şeklidir.

    2. Sıkıştırılabilir.

    3. Birbirleriyle her oranda karışır.

    4. Akışkanlıkları yüksektir.

    Sıvı

    1. Kabın doldurduğu kısmının şeklini alır.

    2. Kabı dolduracak şekilde genişleyemez.

    3. Sıkıştırılması çok zordur.

    4. Birbirleri içinde yavaş da olsa yayılır.

    5. Akışkandır.

    Katı

    1. Hacimleri ve şekilleri belirlidir.

    2. Sıkıştırılmaları çok zordur.

    3. Katıların birbiri içinde yayılması son derece yavaştır.

    4. Akışkan değildir.

    Bir katı eritilerek ya da bir gaz soğutulup yoğunlaştırılarak sıvı faza dönüştürülür. Moleküler düzen bakımından sıvılar, katılarla gazlar arasında yer alır. Verilen bir sıvının hacmi belirlidir ama sıvılar, gazlar gibi akışkandır. Kuşkusuz gazlar, sıvılara göre daha hızlı yayılan akışkanlardır.

    Katılara ve sıvılara maddenin yoğun fazları dendiğinin altını çiziyoruz. Çünkü katı ve sıvı fazlarda, atom, molekül ve iyonlar arası çekim kuvvetleri, maddeyi yoğun biçimde tutacak kadar güçlüdür. Katılar, yapılarındaki düzen bakımından amorf katılar ve kristal katılar olarak iki biçimde nitelenebilir. Lastik, mum, zift, cam gibi katılar amorf katılardır ve bunlar bir tür karışımdır; yapılarında belli geometrilerde düzen yoktur. Kendilerine özgü bir erime noktaları da yoktur. Tuz, metaller, şeker gibi maddelerin oluşturduğu katılara kristal katılar denir;bunların yapılarında belli geometrilerdeki birim hücreler vardır. Kimyada asıl bu katılar önem taşır.

    Katı ve sıvıların yoğunluk farkının önemli bir sonucu yoğunluğu düşük olan katı ve sıvıların yoğunluğu daha yüksek olan sıvı üzerinde yüzmesidir (Çözelti oluşturmadıkları sürece). Zeytinyağının, tahta parçasının ya da kağıdın su üzerinde yüzmesi, o maddelerin yoğunluğunun suyunkinden düşük olmasının sonucudur.

    ERİME VE ERİME ISISI

    Bir katıyı, örneğin buzu düzenli olarak ısıtalım. Sıcaklık arttıkça katıdaki taneciklerin (buzda su moleküllerinin) titreşim hareketleri artar. Belli bir sıcaklığa gelindiğinde madde katı fazdan sıvı faza geçmeye başlar. Bir katının, enerji alarak kimyasal bileşimi aynı olan sıvıya dönüşmesine erime denir.

    Arı bir madde erirken sıcaklığı sabit kalır. Bu sıcaklığa o maddenin erime noktası denir. Erime noktası, maddenin katı ve sıvısının birlikte bulunabildiği sıcaklıktır (7.2 Şekil). Çünkü arı bir maddenin (bir element ya da bileşiğin) erime noktası, aynı zamanda donma noktasıdır. Örneğin sıvı su 0°C’de donar; buz da 0°C’de erir.

    Katı tümüyle sıvı faza geçene kadar sistemin sıcaklığı sabit kalır. Peki bu sırada verilen enerji nerede kullanılmıştır? Sıcaklık artışı olduğunda daima taneciklerin (atom, molekül, iyon) kinetik enerjileri artar. Erime süresince sıcaklık sabit kaldığına göre verilen enerji tanecikler arası çekimi zayıflatmaya, onlar arasındaki uzaklığı artırmaya harcanır. Bu nedenle erime süresince verdiğimiz enerji başlıca potansiyel enerjiye dönüşür.

    Erime ısıları erime noktasındaki katıyı sıvı hale dönüştürmek için gerekli ısıdır ve maddenin bir molü için verilir (Molar erime ısısı). Erime sıcaklığı ve molar erime ısısı, katıdaki tanecikler arası çekim kuvvetlerinin büyüklüğünü gösterir. Erime noktası yüksek olan maddelerin erime ısıları da yüksektir. Buz 0°C ta erir, erime ısısı 6 kJ/mol dür; sofra tuzu (NaCl) 801°C ‘de erir, erime ısısı 27.2 kJ/mol dür. 7.2 Tabloda bazı maddelerin erime noktaları ve erime ısıları veriliyor. Bu tabloda gümüş (Ag) ve cıva (Hg), metalik; sodyum klorür iyonik ve ötekiler moleküler katı durumundaki maddelerdir.

    Buharlaşma ve Buharlaşma Isısı

    Sıvıların en önemli fiziksel özellikleri, yoğunluk, buhar basıncı, donma noktası, kaynama noktası, akışkanlık ve elektriksel iletkenliktir.

    Yoğunluk, birim hacmin kütlesidir ve bu her madde için sıcaklığa bağlı bir niceliktir. Örneğin suyun 25°C C’deki yoğunluğu 1 g/mL, 40°C’deki yoğunluğu 0.992 g/mL ve 80°C ’deki yoğunluğu da 0.972 g/mL’dir. Bir mililitre (mL), tam olarak bir santimetreküp (cm3) hacmine eşittir. Bilindiği gibi Dünya yüzeyinin yüzde 70’inden fazlası sudur.


    Buharlaşma

    Süblimleşme özelliği gösteren bazı katıları (katı karbon dioksit, naftalin, iyot gibi) dikkate almazsak, buharlaşma sıvıların önemli bir özelliğidir.

    Bir sıvıyı oluşturan moleküller, sürekli hareket eder (Brown hareketleri). Bu hareketleri sırasında birbirleriyle çarpışır, yeni gruplanmalar oluşur ve bu, böyle sürer gider. Belli bir sıcaklıkta toplam kinetik enerji ve molekül başına düşen ortalama kinetik enerji sabit kalmakla birlikte moleküller, aslında değişik kinetik enerjiler alabilir. Moleküllerin bu kinetik enerji dağılımı 7.3 şekildeki gibidir (Maxwell-Boltzmann dağılım eğrileri). Bir sıvıda ortalama kinetik enerjinin altında ya da üstünde enerjiye sahip moleküller vardır. Eğrinin altındaki gölgeli alanda bulunan bütün moleküller, çekim kuvvetlerini yenecek enerjiye sahiptirler. Bütün bu moleküller, sıvı yüzeyine yakın iseler sıvı fazdan kaçabilirler. Eğer bu yüksek enerjili moleküller sıvıdan ayrılırlarsa,geride kalan sıvının ortalama kinetik enerjisi eskisinden daha küçük olacaktır. Sıvıdan kaçabilenmoleküller,bir kısmı çekim kuvvetlerini yenmek için ukllandıkları,ortalamadan daha yüksek bir miktar kinetik enerjiyi de birlikte götürürler. Kalan moleküllerin enerjisi öncekinden daha az olacağı için sıcaklık düşer. Buna göre buharlaşma olayı soğumayla birlikte olmaktadır.

    Sıcaklık arttıkça belli bir enerji barajını (Eb) aşan molekül kesri de artar. Ortalama kinetik enerjiden fazlasına sahip olan (yüksek enerjili) moleküllerin bazıları sıvı fazdan koparak buhar fazına geçer.

    Bazı Maddelerin Yoğunlukları,Erime ve Kaynama Sıcaklıkları



    Maddenin adı

    Yoğunluğu (gr/cm3 )

    Erime ve Donma Sıcaklığı oC

    Kaynama ve yoğunlaşma Sıcaklığı oC

    Lityum

    0,354

    180,7

    1342

    Bor

    2,34

    2300

    4002

    Karbon

    2,26

    3500

    4827

    Azot

    1,25.10-3

    -209,86

    -195,65

    Oksijen

    1,429.10-3

    -222,65

    -182,82

    Neon

    0,9

    -248,44

    -245,904

    Sodyum

    0,971

    98

    883

    Magnezyum

    1,738

    649

    1090

    Alüminyum

    2,702

    660,25

    2467

    Silisyum

    2,33

    1410

    2355

    Fosfor

    1,82

    44,3

    280

    Kükürt

    2,07

    115,36

    444,75

    Klor

    0,003214

    -100,84

    -33,9

    Potasyum

    0,862

    63,35

    759

    Kalsiyum

    1,55

    839

    1484

    Krom

    7,19

    1857

    2672

    Manganez

    7,43

    1244

    1962

    Demir

    7,874

    1535

    2750

    Nikel

    8,9

    1453

    2732

    Bakır

    8,96

    1084,6

    2567

    Çinko

    7,13

    419,73

    907

    Gümüş

    10,5

    961

    2163

    Kalay

    7,31

    232,06

    2270

    Antimon

    6,684

    630,9

    1587

    Baryum

    3,59

    729

    1898

    Platin

    21,45

    1772

    3827

    Altın

    19,32

    1064,58

    2807

    Civa

    13,546

    -38,72

    357

    Kurşun

    11,35

    327,6

    1740

    Bizmut

    9,75

    271,52

    1564

    Radyum

    5,5

    700

    1536

    Aktinyum

    10,07

    1050

    3200

    Uranyum

    18,95

    1132

    4134

    Su

    1,00

    0

    100

    Naftalin

    1,15

    80

    217

    Etilalkol

    0,78

    -115

    78

    Tahta

    0,60

    -

    -

    Mum(parafin)

    0,80

    48

    -

    Buz

    0,9

    0

    100

    Zeytin yağı

    0,910

    5-7

    200-210

    ispirto

    0,81

    -

    -

    Tungsten

    19,35

    3407

    5655

    Hava

    1,293.10-3

    -

    -

    Mantar

    0,24

    -

    -

    Gaz yağı

    0,7

    -

    -

    Deniz suyu

    1,025

    -

    -

    Benzin

    0,879

    -

    -

    Amonyak

    0,88

    -78

    -33,34

    Hidrojen

    0,00899

    -258,975

    -252,732

    Aseton

    0.79
    -

    56

    Kloroform

    Helyum d=1,78.10-4

    e.n - 269,7 NaCl e.n:801 oC Tereyağı

    e.n:31 oC

    argon e.n: - 189,3 oC

    k.n: - 185,7 o C

Sayfayı Paylaş