evrensel iletişim yayınları cevapları

Konu 'Dil ve Anlatım 11. Sınıf' bölümünde masin tarafından paylaşıldı.

  1. masin

    masin Üye

    Katılım:
    8 Nisan 2010
    Mesajlar:
    31
    Beğenileri:
    27
    Ödül Puanları:
    0

    arkadaşlar *** 66 dan sonraki konuların cevaplarını bilen yazsın lütfen!
  2. Murat AKSOY

    Murat AKSOY Türkçe Sevdalısı Özel Üye

    Katılım:
    25 Ekim 2007
    Mesajlar:
    49.558
    Beğenileri:
    886
    Ödül Puanları:
    38
  3. mahmut çevik

    mahmut çevik Üye

    Katılım:
    27 Şubat 2013
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0
    11.sınıf dil anlatım evrensel iletişim yayınları 142-160 ayfa cevapları

    SAYFA 135
    HAZIRLANALIM


    1. Okumanın faydaları nelerdir? Düşüncelerinizi açıklayınız.
    2. Her konuda herkes aynı şeyi mi düşünür? Niçin?
    Her insan aynı konuda aynı şeyi düşünemez. İnsan­ların eğitim ve kültür düzeyleri, psikolojik özellikleri, ilgi ve ihtiyaçları, olaylara ve durumlara bakış açıla­rını belirler.
    3. Çeşitli denemelerden alınan “Yazarlık bana sorarsanız bir yetenek işidir.”, “Bana sorarsa­nız kışın soba başı eğlencelerinin, tandır şenliklerinin pek iç açıcılığı yoktur.”, “Bence en büyük kötülüklerimiz en küçük yaşımızda belirmeye başlar.”, “Kanımca bunda eğitim ve öğretim yön­temlerimizin de büyük rolü olmuştu.” cümlelerindeki ortak özellik nedir?
    Yazarlar, konuya kendi açılarından bakıyor, “bence, bana sorarsanız, kanımca” gibi ifadeler yazarın öznel değerlendirmeleridir. Nurullah Ataç’ın dediği gibi deneme “ben” ülkesidir.
    4. Herhangi bir konuda yorum yapmak, kişisel görüşlerini ileri sürmek kişiye neler kazandırır?
    Kişinin, olaylar ve durumları çözümleme yetisini geliştirmesini, düşünceler arasında ilişkiler kurabilmesini, güzel konuşma ve yazma becerisi kazanmasına ve geliştirmesini sağlar.





    SAYFA 137
    “Yazın Okuru Aranıyor” adlı metni ve sınıfa getirdiğiniz denemelerden birkaçını okuyu­nuz. Konuları, yazılış amaçları, dil-anlatım ve şekil özelliklerini tartışarak bu tür metinlerin or­tak özelliklerini belirlemeye çalışınız. Tespit ettiğiniz özellikleri sınıf tahtasına yazınız.
    Ölçütler​
    Yazın Okurunu Arıyor​
    Evet​
    Hayır​
    Konu bireysel dilin sağladığı rahat ve duygulu bir söyleyişle dile getirilmiştir.
    X


    Terim ve felsefi kavramların ağırlığından uzak bir ciddiyetle konu ele alınmıştır.
    X


    Okuma zevki vererek okuyucuyu düşünmeye yöneltmektedir.​
    X


    Yazar düşüncelerini kanıtlama gayreti içine girmemiştir.
    X


    İnsanın birey olarak zaman ve toplum karşısındaki tavrı felsefeye özgü ciddiyetle ve ilmi yazılara özgü kesinliğe yer vermeden dile getirilmiştir.
    X


    Yazar, konu seçiminde serbest davranmıştır.
    X


    Metin ufuk açıcı özellikler taşımaktadır.
    X


    Yazarın içtenliği, yazının gücünü arttırmaktadır.
    X


    Metin, okuru düşünmeye sevk etmektedir.
    X


    Pratik hayatın gerçekleriyle kişi ilişkisi ortaya konmuştur.
    X


    Kültür alanındaki değişme ve gelişmelerle insanın nasıl zenginleş­tiği ifade edilmiştir.
    X






    SAYFA 141






    • “Yazın Okuru Aranıyor”, “Sevgi” ve ‘Topacın İpi Vardır Ama...” adlı denemeleri aşağıdaki tabloda verilen ölçütlere göre değerlendiriniz. Cevaplarınızı metin adlarının altına “evet”, “ha­yır” şeklinde yazarak belirtiniz.
    Ölçütler​
    Yazın Oku­ru Aranıyor
    Sevgi​
    Topacın İpi Vardır Ama...
    Didaktik özellikler göstermektedir. Okuyucuyu bilgilendirme amacı taşımaktadır.
    Hayır
    Hayır
    Hayır
    Yazar konuyu kendine dönük bir bakış açısıyla ele almıştır.​
    Evet
    Evet
    Evet
    Tanımlar ve tanımları açıklayıcı öğelere yer verilmiştir.
    Evet
    Evet
    Evet
    Kanıtlama, yargıda bulunma, öğretici olma gibi tutumlardan uzak, gözleme ve özeleştiriye dayalı bir "ben" anlatımı hâkimdir.
    Evet
    Evet
    Evet
    Anlatıcı içe dönük bir tavırla doğrudan kendini anlatmaktadır.​
    Evet
    Evet
    Evet
    Anlatıcı genellemelere yönelerek belli bir kişiye bağlanmaksızın insani durumları anlatmaktadır.
    Evet
    Evet
    Evet
    Yazar sadece kendi iç dünyasını, paylaşıma dayalı bir tutumla okura sunmaktadır.
    Evet
    Evet
    Evet
    Ele alman konu, belli bir eğitim ve kültür düzeyine sahip oku­ra hitap etmektedir.
    Hayır
    Hayır
    Hayır
    Konu, araştırmacı bir tutumla bilimsel bir bakış açısıyla ele alın­mıştır.
    Hayır
    Hayır
    Hayır
    Yazar kendi yaşamında ya da çevresinde gözlemlediği olayla­rı anlatmıştır.
    Evet
    Evet
    Evet
    Metin biçim açısından şiir ve düz yazının özelliklerini taşımak­tadır.
    Evet
    Evet
    Evet
    Yazar, konuyu belli bir bütünlük içerisinde ele almamış, ana ko­nunun kendisinde çağrıştırdığı başka konulara geçerek daha sonra tekrar ana konuya dönmüştür.
    Evet
    Evet
    evet






    Yaptığınız incelemelerden hareketle deneme türünün belirli bir planının olup olmadığını söyleyiniz.
    Deneme türünün belirli bir planı yoktur.


    SAYFA 142


    4.ETKİNLİK
    Deneme türleri konusunda yaptığınız araştırmalardan hareketle “Yazın Okuru Aranıyor”, “Sevgi”, ‘Topacın İpi Vardır Ama...” adlı metinlerin konularına göre klasik deneme (kişisel du­yarlılığı konu alan denemeler), eleştirel deneme, felsefi deneme, yazınsal deneme, güncel dene­me türlerinden hangisine örnek gösterilebileceğini belirtiniz.
    Yazın Okuru Aranıyor --- Eleştirel deneme
    Sevgi ------Klasik deneme
    Topacın İpi Vardır Ama -----Yazınsal deneme


    5.ETKİNLİK
    İncelediğiniz metinlerden hareketle Akşit Göktürk, Nermi Uygur ve Sunay Akın'ı dili doğru ve güzel kullanmaları, kültür alanına özgü bilgi birikimine sahip olmaları, kendi doğruları dışın­daki doğrularında varlığını kabul etmeleri, düşünce ufuklarını almaları yönüyle değerlendiri­niz. İyi bir deneme yazarında bulunması gereken özelliklerin neler olması gerektiğini tartışınız. Ulaştığınız sonuçları açıklayınız.
    Bu yazarlar dili güzel ve etkili kullanmışlardır. Kültürü alanına özgü bilgi birikimine sahiptirler. Kendi doğruları dışındaki doğruların varlığını kabul ederler. Düşünce ufuklarını kabul ederler.
    Deneme yazarı geniş bir bilgi birikimine ve kültüre sahip olmalı, dili etkili kullanma becerisine sahip olmalı.
    İncelediğiniz “Yazın Okuru Aranıyor”, “Sevgi”, ‘Topacın İpi Vardır Ama...” adlı denemele­ri, “Hakikat Neden Acıdır?” adlı söyleşiyle dil ve anlatım özellikleri, anlatıcının tavrı bakımla­rından karşılaştırınız. İnandırıcılığı ve içtenliği bakımından deneme ve söyleşi türleri arasındaki farklılıkları açıklayınız.
    Bu denemelerde yazarlar içten ve akıcı bir dil kullanmışlardır. Düşüncelerini belli bir sonuca bağlama amacı taşımamışlar, kişisel kanaatlerini aktarmışlardır.
    7.ETKİNLİK
    “Yazın Okuru Aranıyor”, “Sevgi” ve ‘Topacın İpi Vardır Ama...” adlı denemelerden alınan aşağıdaki paragraflarda hangi anlatım türlerinin kullanıldığını belirleyiniz. İncelediğiniz metin­lerde farklı anlatım türlerinin bir arada bulunup bulunmadığını açıklayınız.
    Metinler
    Paragraflar​
    Anlatım Türü​
    Yazın
    Okuru
    Aranıyor
    Zorunluluğun, bu tür yasak savma çabalarının karşıtı olarak gö­nüllü yazın okurluğu gerçekte belli bir özveriyi, sorumluluğu, sabrı, sürekliliği gerektirir. Yalnız okullarda istenen şeyleri değil, kendi is­tediğini okuyup istemediğini okumama özgürlüğü ancak gönüllü okurlarda gelişir. Bu tür bir okuma çabası hem bütün bir yaşam bo­yu hem de her yapıtın okunuşunda baştan sona değin akan sürekli, coşkulu, yoğun, çıkar gözetmez bir ilgiyi gerektirir.
    AÇIKLAYICI​
    ANLATIM​
    Sevgi
    İnsanın sevdiğiyle dalaşıp bozuşması; insanın sevdiğine kızıp öfkelenmesi; insanın sevdiğini kırıp üzmesi; insanın sevdiğini kü­çültüp aşağısaması sosyoloji, psikoloji, fizyoloji, kalıtım, hekimlik yönünden belli bir oranda açıklanabilir bütün bunlar. Gene de za­man zaman kendim de başvursam aklım yatmıyor bu açıklamala­rın hiçbirine.
    AÇIKLAYICI​
    ANLATIM​


    Topacın İpi Vardır ama
    Gaziantep çarşısında Aydın İlgaz ve Nebil Özgentürk ile ge­zerken bir çuval dolusu topaç kendine çekti beni. Yalnız kendim için değil, birlikte gezdiğim iki güzel insana da birer topaç alıp armağan ettim. Avluyu çeviren dükkânlarda baharatların satıl­dığı eski bir çarşıyı hayranlıkla incelerken “Bakın!” diye seslen­di Aydın İlgaz...
    ÖYKÜLEYİCİ​
    ANLATIM​


    8.ETKİNLİK


    İncelediğiniz denemelerde dilin hangi işlevde kullanıldığını belirtiniz.
    İncelediğimiz denemelerde dil göndergesel işlevde kullanılmıştır.


    SAYFA 143
    ANLAMA VE YORUMLAMA
    1. Ahmet Haşim'den günümüze kadar pek çok yazarın çeşitli konulardaki düşüncelerini de­neme türünü kullanarak ifade etmesi bu türün hangi özelliğiyle ilgilidir? Düşüncelerinizi açık­layınız.
    Denemelerde duygu ve düşünceler belli bir plana uyma zorunluluğu olmadan serbest bir şekilde ifade edildiği geniş bir konu alanına sahip olduğu için birçok yazar tarafından tercih edilmiştir.
    2. (...) Deneme yazmanın, benim açımdan, biraz da gazetede köşe yazarı olmakla ilgisi var. Sait Faik’in “Ay Işığı” öyküsünü anımsıyor musunuz? “Havada Bulut” kitabındandır. Orada, bir gazeteye başvuran öykü kişisinin gazetenin başyazarınca, deyiş yerindeyse, sorguya çekilişine ilişkin bir bölüm vardır. “Ağız aramakta usta” başyazar “Nasıl bir dünya arzuluyorsunuz?” diye sorar. Uzun bir söylevi vardır öykü kişisinin ve bir yerinde şöyle der: “İçinde iyi şeyler söyleme­ye, doğru şeyler söylemeye salahiyetler kıvranan adamın, korkmadan ve yanlış tefsir edilme­den bu bir şeyleri söyleyebildiği bir dünya...” Gazete yazarlığını ben tastamam böyle anlıyorum. Ama sorun sadece “iyi şeyler, doğru şeyler” söylemek değildir. Bence gazete (köşe) yazarı edebi­yatçı ise etik olduğu kadar edebî kaygılar da taşımak konumundadır. “Budalalığın Keşfi”ndeki yazıların (Çoğu, benim... gazetesinde yayımlanmış olan köşe yazılanındır!) “deneme” türünden yazılar olması ve “deneme” türüne meylimin daha da artmış olması, bundan dolayıdır.
    Basından 10 Aralık 2008 Hilmi Yavuz​
    Yukarıdaki paragraftan da hareketle denemelerin dil ve anlatım özelliklerin nasıl olduğunu açıklayınız.
    Denemelerde içten, doğal bir anlatım vardır. Denemenin belirli bir planı yoktur. Denemelerde yazar “ben”ini öne çıkarır (ben merkezli bir yaklaşım), kendisiyle konuşuyormuş tarzda yazar. Denemelerde açık, duru, yalın, akıcı bir dil kullanılır.


    3. Deneme türünün özelliklerini net bir biçimde sıralayabilir misiniz? Düşüncelerinizi açık­layınız.


    Bir önceki sorunun cevabında verilenlere ek olarak deneme türünün özelliklerine şöyle devam edebiliriz:


    Deneme düşünce yazısıdır, öğretici metindir.
    Anlatılanları kanıtlama amacı yoktur.
    Yazar denemesini bir sonuca bağlamak zorunda değildir.
    Konu sınırlandırması yoktur, her konuda yazılabilir.
    Denemelerde yazar, kendine özgü duygu ve düşüncelerini okuyucuya aktarır.
    Yazar kendisiyle konuşuyormuş tarzda yazar.
    Dil, göndergesel ve heyecana bağlı işlevlerde kullanılır.
    Denemelerde genellikle açıklayıcı anlatım ve söyleşmeye bağlı anlatım kullanılır.




    SAYFA 144




    4. “Çiçekler, Mevsimler, Çiçekler, İnsanlar; Çiçekler ve Aşk Dediğimiz O Şey” adlı hikâyenin ilkbaharla ilgili sizde uyandırdığı çağrışım, duygu ve düşünceleri deneme türünde yazınız.
    5. Deneme türünün Türk ve dünya edebiyatındaki tarihsel gelişimi hakkında yaptığınız araştırmayı sununuz.
    6. İstediğiniz herhangi bir konuyla ilgili deneme türünde bir metin yazınız.
    SAYFA 145
    7. “Yazın Okuru Aranıyor”, “Sevgi” ve ‘Topacın İpi Vardır Ama” adlı metinleri incelemek amacıyla sınıfınızda üç grup oluşturunuz. Grupların hangi metni inceleyeceğini belirleyiniz. Daha sonra grup arkadaşlarınızla metni yazım kuralları, bağlaşıklık, bağdaşıklık ve akıcılık bakımından inceleyiniz. İncelemelerinizi tamamladıktan sonra metinde büyük harflerin nereler­de kullanıldığını, hangi tür birleşik kelimelerin bitişik hangilerinin ayrı yazıldığını, bağlaşıklık ve bağdaşıklığın nasıl sağlandığını, metinde akıcılığı bozan söyleyişlerin yer alıp almadığını, sayıların nasıl yazıldığını, yanlış yazılan kelimeler olup olmadığını grup sözcünüz aracılığıyla sınıf arkadaşlarınıza sununuz.


    8. “Yazın Okuru Aranıyor” ve “Sevgi” adlı denemelerden alınan aşağıdaki cümlelerde nok­talama işaretlerinin hangi amaçlarla kullanıldığını tabloya verilen örnekteki gibi yazınız.
    Tırnak​
    işareti​
    * Yazın derslerinde en alışılmış yarı yıl ödevlerinden biri​
    * "Okuduğunuz romanı özetleyin."dir.​
    * Hem "sevgi'ye bir konulardan bir konu gözüyle bakıla­maz ki.​
    * Bir an için bugün Charles Dickms'm "Antikacı Dükkanı'nı salt televizyon izlencelerinde yer aldı diye izle­yenleri getirin gözünüzün önüne.​
    Vurgulanmak istenen ifadeler, açıklamalar ve eser adları tırnak içine alınır.
    Virgül​
    * Kafasında, kendi bilgi birikiminde, yaşantısında bunlar­dan hangi birini nereye koyacağını bilmeden, salt görsel bir tutkuyla bakar da bakar.
    * Ne mutlu sana, seni seviyorum.​
    * Evet, gönüllü yazın okuru aranıyor!​
    Birinci cümlede ilk iki virgül eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını ayırmada kullanılmış. bilmeden sözcüğünden sonra kullanılan virgül anlama karışıklığını önlemek için ögeyi ayırmada kullanılmış.
    İkinci cümlede sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmış.
    Evet, hayır gibi kabul ve ret bildiren sözlerden sonra kullanılmış.
    Noktalı​
    virgül​
    * Bir kurmaca metnin anlamı; okurun kafasında, duyar­lığında, işinde, gücünde sürer; dal budak salar, büyür, yaşamla yeniden yazılır.​
    Noktalı virgülün ilk kullanımı, içinde virgüller bulunan cümlede özneyi diğer ögelerden ayırmak için. Diğer noktalı virgül, içinde virgüller bulunan sıralı cümleleri ayırmada kullanılmış.
    Üç nokta​
    * Önemli olan benim, bir de benim sevgim, ötesi bir ilinek...​
    * Anne sevgisi, baba sevgisi, karı-koca sevgisi, teyze sevgisi *(...) makine sevgisi, insan sevgisi, Tanrı sevgisi...​
    * Ne var ki biz dünyayı tekmeliyoruz...​
    Sözün bitmediğini, devam ettiğini
    Örneklerin devam ettiğini
    Sözün devamının okuyucunun hayal gücüne bırakıldığı
    Sora​
    işareti​
    * Tükenecek şey mi sevgi?​
    * Okumak da ne söz?​
    Soru bildiren cümlelerin sonuna konur.
    Ünlem​
    işreti​
    *Aha, dünya da aynen bunun gibi dönüyor!​
    * "Yardım" nerde, sevenin tüm varlığını bu varlığını kendisi­ne armağan eden sevdiğine adaması nerde!​
    Seslenme ve ünlemlerden sonra cümle devam ediyorsa
    Düzeltme​
    işareti​
    *Okuma yazma bilmeyenlerin resmî kaynaklara göre yüzde kırk bir gibi hiç de küçümsenmeyecek bir oran oluşturduğu Türkiye'de (...) okur sayısı umut kırıcı ölçüde düşüktür.
    * Sayfalarına okur gözünün değmediği bir yapıt, kâğıttan, mürekkepten, kartondan başka bir şey değildir.​
    Resmî sözcüğünde i ünlüsünün uzun okunduğunu göstermek amacıyla ayrıca “resim” sözcüğünün ek almış hali olan “resmi” sözcüğünden ayırmak amacıyla
    Kâğıt kelimesine getirilen düzeltme işareti inceltme amacıyla (“k” ünsüzü ince söylenecek) kullanılır.







    9. Yazdığınız denemeleri incelemek amacıyla ikişer kişilik gruplar oluşturunuz. Grup arka­daşınızın yazdığı ve kendi yazdığınız denemeyi yazım, noktalama, bağlaşıklık, bağdaşıklık akı­cılık bakımından inceleyiniz. “Yazın Okuru Aranıyor”, “Sevgi” ve “Topacın İpi Vardır Ama” adlı metinlerle ilgili yapılan çalışmaları da dikkate alarak yazdığınız metinlerde yazım, noktalama, akıcılık, bağlaşıklık ve bağdaşıklık hataları bulunup bulunmadığını belirleyiniz. Çalışmanızı tamamladıktan sonra daha önce yazmış olduğunuz metinlerle ilgili hazırlanan raporları ince­leyiniz. Yazma çalışmalarında hangi konularda ilerleme kaydettiğinizi, hangi konularda eksik­liklerinizin olduğunu, bu eksikliklerin hangi nedenlerden kaynaklandığını ve bu eksiklikleri gidermek için neler yapabileceğinizle ilgili bir öz değerlendirme yazınız. Yazdığınız denemeyi ve hazırladığınız öz değerlendirmeyi öğretmeninizin değerlendirmesi amacıyla öğrenci ürün dosyanızda saklayınız.


    SAYFA 146
    ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
    A. Aşağıdaki cümlelerde yargı doğru ise yay ayraç içerisine “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
    Denemelerin kendine özgü bir tekniği ve planı vardır. ( D )
    Deneme yazarı ele aldığı düşünceyi kanıtlamak zorundadır. ( Y )
    Denemelerde genellikle sanat, kültür, felsefe, edebiyat ve siyaset gibi konular ele alınır. (D )​
    Denemeler duygu ağırlıklı yazılardır. Yazar sıklıkla duygusallığa yer verir. ( D )
    Deneme yazarı konuyu kendi kendine tartışıyormuş gibi ele alır. (D )
    Deneme yazarı ele aldığı konuyla ilgili sorunları dile getirerek bu sorunlara çözüm bul­maya çalışır. ( D)
    B. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız.
    1. Deneme, kökeni 16. yüzyıla dayanan bir edebiyat türüdür. Rönesans’la birlikte özellikle Avrupa’da birey olarak insanın önem kazanması yazarları, aydınları; insanı kurmaca bir dünya­nın ve belli kalıpların içinde ele alan anlatı türlerinden farklı bir yazın arayışına yöneltmiş, böylece ilk ve tipik örneğini Motaigne (Monteyn)’in “Denemeler” adlı eserinde veren deneme türünü doğurmuştur. Buna paralel olarak yazarlar da kurmaca türlerde işleyebildikleri insani durumları samimi, dolayısıyla daha özgür biçim ve olanaklarıyla irdeleme fırsatını bulmuşlardır.
    Bu parçadan aşağıdakiler den hangisi çıkarılamaz?
    A) Deneme türü ilk kez Batı edebiyatında ortaya çıkmıştır.
    B) Bu türün öncüsü Motaigne’dir.
    C) Denemeler kurmaca metinler arasında yer almaz.
    D) Denemelerin öznesi nesnel gerçeklik içinde yaşayan insandır.
    E) Denemeler okuyucu tarafından en çok sevilen yazılardır.


    Cevap: E


    2. Yazar bir konuyu işlerken iyi ya da kötü yanlarını kişisel bir tavırla ele alır. Bu tür metin­leri türüne yaklaştıran yön, denemecinin yargı vermekten kaçınmaması, kimi zaman da
    konuyu araştırmacı bir tutumla hatta bilimsel bir bakış açısıyla işlemesidir. Ancak..... denemede
    yazar yargı verirken çözümleyici bir tavır sergiler, katı kesin yargılar vermez.
    Yukarıdaki paragrafta noktalı yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilebilir?
    A) Söyleşi, öğretici B) Eleştiri, eleştirel C) Fıkra, öğretici
    D) Makale, felsefi E) Hikâye, kurmaca


    Cevap: B
  4. mahmut çevik

    mahmut çevik Üye

    Katılım:
    27 Şubat 2013
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0
    11.sınıf dil anlatım evrensel iletişim yayınları sayfa 147 - 160 cevapları

    1. Bilimsel yazıların toplum hayatındaki önemini açıklayınız.
    Bilimsel yazılar, bilimsel gelişmelerden haberdar olmamızı sağlayarak belli konularda toplumsal duyarlılığın oluşmasında katkıda bulunur. Bilimsel yazılar toplumun aydınlanmasını ve bilinçlenmesini sağlar.
    2. Düzenli olarak gazete ve dergi okuyor musunuz? Niçin?
    3. Atatürk'ün eğitim ve bilim alanlarında yaptığı çalışmalar nelerdir?


    SAYFA 151
    1.ETKİNLİK
    Dört beş kişilik gruplar oluşturunuz. Grup üyelerinizle sınıfa getirdiğiniz gazeteleri incele­yiniz. Gazetedeki metinleri yazılış amaçları, dil-anlatım ve şekil özellikleri bakımından incele­yerek haber yazıları ve fıkraları belirleyiniz. Bu metinler dışında kalan; bilim, sanat, sosyal vb. konularda yazılmış, genellikle köşe yazılarından daha uzun; okuyucuyu bilgilendirmeyi amaç­layan düşünce ağırlıklı yazıları bulunuz. Grupça belirlediğiniz bir iki metni sınıfta okuyunuz. Ayrıca sınıfa getirdiğiniz makale örneklerinden birkaçını okuyunuz. Bu metinlerden hareket­le makale türünün özelliklerinin neler olabileceğini tartışınız. Ulaştığınız sonuçları tahtaya ya­zınız.

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...


    (sorucenneti.net)
    SAYFA 152
    2.ETKİNLİK

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı metnin niçin yazılmış olabileceğini tartışınız. Tartışma sonucunda ulaştığınız sonuçtan ve araştırmalarınızdan hareketle maka­lelerin yazılma amacını belirtiniz.
    “Atatürk’te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı metnin yazılış amacı, Atatürk’ün bilime, tekniğe ve eğitime ver­diği önemi onun bu alanlardaki çalışmalarını kanıt göste­rerek okuyucuya kabul ettirmektir.
    SAYFA 156
    3.ETKİNLİK
    “Göçün 50. Yılında ‘Kültürel Şok'lar Üzerine Düşünmek” ve “Okuduğunu Anlamayan Ço­cuk Kitabı Sevemez” adlı makalelerin hedef kitlesinin kim veya kimler olabileceğini belirtiniz. Her makalede ele alınan konunun toplumun genelini ilgilendirmek zorunda olup olmadığını tartışınız. Ulaştığınız sonuçları açıklayınız.
    Göçün 50. Yılında ‘Kültürel Şok'lar Üzerine Düşünmek adlı metnin hedef kitlesi kültür ve sosyoloji ile ilgilenen okuyucu kitlesidir.
    Okuduğunu Anlamayan Ço­cuk Kitabı Sevemez adlı metnin hedef kitlesi öğretmenler, anne ve babalardır.
    Her makalede ele alınan konu toplumun geniş kitlesini ilgilendirmek zorunda değildir.


    4.ETKİNLİK
    “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı”, “Göçün 50. Yılında 'Kültürel Şok'lar Üzeri­ne Düşünmek”, “Okuduğunu Anlamayan Çocuk Kitabı Sevemez” adlı metinleri dikkate alarak makale yazarlarında bulunması gereken özelliklerin neler olduğunu tartışınız. Ulaştığınız so­nuçları maddeler hâlinde sınıf tahtasına yazınız.
    Makale Yazarında Bulunması Gereken Özellikler:
    Ele aldığı konuda uzman olmalı, konuyla ilgili iyi bir araştırma, inceleme yapmış olmalı
    Dili iyi kullanmalı. Açık, anlaşılır bir dili olmalı. Kelime ve terimleri hedef kitleye uygun olarak belirlemeli.
    Tarafsız olmalıdır. Öznel yargılardan kaçınmalıdır.
    Düşüncelerini ortaya koyarken sağlam ve mantıklı kanıtlar sunmalıdır. (sorucenneti.net)
    Bilimsel makalelerde yazar, halkın tüm kesimlerince anlaşılma kaygısı taşımaz. Bilimsel makaleler, o alanda uzman olan, çalışma yapan veya o alana ilgi duyan kişilerce okunur.
    5.ETKİNLİK
    Sınıfınıza getirdiğiniz gazetelerdeki makaleleri tespit ediniz. Makaleleri, haber yazıları ve köşe yazılardan ayıran niteliklerin neler olduğunu belirtiniz. Fıkra türü ile makale türü arasındaki farklılıkları açıklayınız.

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...




    6.ETKİNLİK
    Yaptığınız araştırmadan hareketle makale türünün toplum hayatındaki önemini açıkla­yınız.
    Bilimsel yazılar, bilimsel gelişmelerden haberdar olmamızı sağlayarak belli konularda toplumsal duyarlılığın oluşmasında katkıda bulunur. Bilimsel yazılar toplumun aydınlanmasını ve bilinçlenmesini sağlar.


    7.ETKİNLİK
    Makale türünün Türk edebiyatındaki gelişimi konusunda yaptığınız araştırmayı sınıfı­nızda sununuz.


    SAYFA 157
    8.ETKİNLİK
    “Yeryüzünde iki kuvvet vardır: Kılıç ve zekâ... Çok zaman kılıç, zekâ ile mağlup edilmiş­tir.”
    (Eflatun)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...


    Giriş
    Kılıç kuvvetinin nitelikleri:
    · Yıkıcıdır.
    · Haklarımızı elde etmede yardımcıdır.
    · Hâkim olma fikrini geliştirir.
    · Vatan savunmasında önemli rol oynar.
    Zekâ kuvvetinin nitelikleri:
    · Davranışları yönetir.
    · İyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı, güzel ile çirkini ayırabilmemize yardım eder.
    · Hayatımıza yön verir.
    · Zor durumlardan kurtulmamızı sağlar.
    · Evreni ve dünyayı kavramamızdaki en önemli etkendir.
    Gelişme
    Zekâ ile kılıcın karşılaştırılması
    · Zekâ kılıcın iyi ve yararlı işler başarmasını sağlar.
    · Yıkıcı kuvveti temsil eden kılıca karşı, zekânın yapıcı gücü çoğu zaman üstün gelir [(Tarih­ten alınan öreklerle (Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u alışı, Çanakkale Zaferinin kazanıl­masında zekânın özellikleri vb.) zekânın üstünlüğünün örneklendirilmesi].
    Sonuç
    Zekânın kılıcı yenmesi
    · Akıl kaba güce karşı daima üstündür.
    Sınıfınızda üç grup oluşturunuz. “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” “Göçün 50. Yılında ‘Kültürel Şok'lar Üzerine Düşünmek”, “Okuduğunu Anlamayan Çocuk Kitabı Se­vemez” adlı metinleri gruplar arasında paylaştırınız. Grup üyelerinizle yukarıdaki örnek metin planını inceleyiniz. Daha sonra incelediğiniz metni meydana getiren düşünceleri dikkate ala­rak makaleyi parçalara ayırıp planını çıkarınız. Makalenin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini belirleyiniz. Dalı a sonra makalenin ana düşüncesini ve yardımcı düşünceleri bulunuz. Yardım­cı düşüncelerin ana düşünce etrafında nasıl bir araya getirildiğini belirleyiniz. Grup çalışmanı­zı sınıfa sununuz.


    SAYFA 158
    9.ETKİNLİK
    “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı”, “Göçün 50. Yılında Kültürel Şok'lar Üzerine Düşünmek” adlı makaleleri, incelediğiniz “Yazın Okuru Aranıyor”, “Sevgi” ve “Topacın İpi Var­dır Ama...” adlı denemelerle düşüncelerin kanıtlanmaya çalışılması ve konunun kesin bir sonuca bağlanması yönlerinden karşılaştırınız. Yaptığınız karşılaştırmadan yola çıkarak makale ve de­neme türleri arasındaki farklılıkları belirtiniz.
    Makalelerde düşünceleri kanıtlama zorunluluğu vardır. Örnek makalelerde öne sürülen tezlerin kanıtlama yoluna gidildiğini görüyoruz. Denemede ise düşünceleri kanıtlama zorunluluğu yoktur.
    (sorucenneti.net)
    10.ETKİNLİK
    “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” ve “Göçün 50. Yılında 'Kültürel Şok'lar Üze­rine Düşünmek” adlı makalelerden alınan aşağıdaki paragraflarda hangi anlatım türlerinin kul­lanıldığını tespit ediniz. Bu anlatım türlerinin özelliklerini belirtiniz. Metinde kullanılan diğer anlatım türlerini de bularak bu anlatım türlerinin birbirleriyle ilişkisini açıklayınız.
    Metinler
    Paragraflar
    Anlatım Türü
    Atatürk'te Eği­tim, Bilim ve Teknik Anlayışı
    Bilim ve tekniğin önemli etkisini, iktisadi sistemlerin yapı­larında da bulabiliriz. Uygulama alanında her iki sistemin ortak noktalarını belirlemek mümkünse de teorik planda iki büyük sis­temin ortak nokta olarak bağdaştırılmasma, yalnız bir istisna dı­şında, olanak yoktur. (sorucenneti.net) İleri bir teknik ve makineleşmeyi kullanmak, her iki sistemin benimsediği ve teorik planda kendini gösteren tek ortak noktadır.
    Açıklayıcı anlatım
    Göçün 50. Yı­lında 'Kültürel Şok'lar Üzerine Düşünmek
    İnsanımızın değerlerini koruyup itibar görerek yaşadığı yaban­cı ortama uyum sağlaması, insan onuru ve gururu için vazgeçilmez bir durumdur. Kendi sosyokültürel değerlerini kaybetmeden, diğer kültürü de öğrenerek, ona değer vererek yük olma yerine ona katkı sağlayarak gerçekleştirilecek olan entegrasyon hem o ülke insanını rahatlatacak hem de orada yaşamayı kolaylaştıracaktır. Her insana düşen, farklı kültürlere saygı duymak ve o kültür mensuplarıyla empati yapmak, onları anlamaya çalışmaktır.
    Açıklayıcı anlatım



    11.ETKİNLİK
    “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı makalede dil hangi işleviyle kullanılmıştır? Makalelerde dilin bu işlevde kullanılma nedenini açıklayınız.
    Açıklama, bilgi verme amaçlandığından dil göndergesel işlevde kullanılmıştır.


    ANLAMA VE YORUMLAMA
    1. “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı makalede ileri sürülen görüşler ne­lerdir? Yazar bu görüşlerini kanıtlamak için hangi yollara başvurmuştur?
    Makalede Atatürk'ün aydın, ilerici bir lider olduğu belirtilmiş, bi­lime ve eğitime önem verdiği dile getirilmiştir. Yazar, bu görüşü kanıtlamak için Atatürk’ün bu konular­da yaptığı çalışmaları örnek göstermiş, söylediği sözleri aktarmıştır.


    2. Atatürk'ün eğitime verdiği önem yanında asıl dikkati çeken özellik, eğitimin iktisadi kalkınmaya olan olumlu ve vazgeçilmez etkisini ısrarla belirtmesidir. Altyapı ve eğitimin ik­tisadi kalkınmadaki temel rolleri için halkın da özlem ve isteğini katarak şöyle der: “Halk ve köylüler, beni her yerde şu iki sözle uyardılar: Yol ve okul.”
    • “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı makaleden alınan yukarıdaki parag­rafta düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulduğunu belirtiniz. (sorucenneti.net)
    Alıntı yaparak düşünceyi kanıtlama yoluna gitmiş. Tanık göstermeye başvurulmuş.
    SAYFA 159
    3. “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı makale kaç bölümden oluşmaktadır? Bu bölümlerde Atatürk'ün hangi özellikleri anlatılmaktadır?
    Makalenin 3 bölümden oluştuğunu görüyoruz.
    1.bölüm:Atatürk’ün eğitim hakkındaki düşünceleri ve eğitim anlayışı
    2.bölüm: Atatürk’ün bilim ve teknikle ilgili düşünceleri
    3.bölüm: Atatürk’ün gerçekliğe verdiği önem, eğitim ve bilim alanındaki çalışmaları
    4. Atatürk'ün hedeflediği çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşmak için neler yapılması ge­rektiğiyle ilgili düşüncelerinizi açıklayınız.
    Çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşmak için yapılması gerekenler:
    Başta eğitim geliyor. Eğitime önem verilmeli
    Bilim ve tekniğe önem vermek ve bu alanda çalışmalar yapmak.
    Demokrasi ve insan hakları
    Vatana, millete yararlı bir fert olmak
    Taklitçi olmamak, üretici, yaratıcı olmak
    (Benim aklıma gelenler bunlar sevgili arkadaşlar, sizler de kendi düşüncelerinizi ekleyebilirsiniz.)
    (sorucenneti.net)
    5. “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı makalede konunun nasıl sınırlandırıl­dığını belirtiniz.
    Bu makalede makalenin adından da anlaşıldığı gibi Atatürk’ün eğitim, bilim ve teknikle ilgili çalışmaları, görüşleri anlatılmıştır. Atatürk’ün daha birçok alanda (siyasi, ekonomik vb) çalışmaları, düşünceleri vardır. Bu makalede yalnız bu yönlerine değinilerek konu sınırlandırılmıştır.


    6. Ders kitabınızda yer alan makalelerden birini seçerek metinde düşünceyi geliştirme yol­larından hangilerine başvurulduğunu belirleyiniz. Yaptığınız çalışmayı arkadaşlarınıza sunu­nuz.
    Bu makalelerde açıklayıcı, kanıtlayıcı anlatım biçimleri kullanılmış; tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme, tanık gösterme gibi düşünceyi geliştirme yollarına başvurulmuştur.


    7. Sınıfa getirdiğiniz makalelerin konusunu belirleyiniz. Belirlediğiniz konuları sınıf tahta­sına liste hâlinde yazınız. Yaptığınız çalışmadan hareketle makalelerin daha çok hangi konular­da yazıldığını belirtiniz.
    8. Bir makale yazmadan önce yapılması gereken hazırlıkların neler olduğunu tartışınız. Ulaştığınız sonuçları maddeler hâlinde sınıf tali tasına yazınız.
    Makale yazmadan önce araştırma yapılmalı, çeşitli kaynaklar incelenmeli
    Elde edilen bilgiler sıraya konarak bir plan dahilinde nesnel bir anlayışla aktarılmalı
    9. “Atatürk'ün hedeflediği eğitim düzeyi” konusunda bir makale yazınız. Makalenizi ya­zarken aşağıdaki aşamaları takip ediniz. Makalenizi öğretmeninizin belirlediği tarihe kadar ta­mamlayarak sununuz.
    Konuyla ilgili bilgi ve belgeleri toplayınız.
    Makalenin konusunu sınırlayınız.
    Metni yazma amacınızı, ana düşünce ve yan düşünceleri belirleyiniz.
    Makalede ele alacağınız konuyla ilgili bir plan oluşturunuz.
    Yapmış olduğunuz plan doğrultusunda görüş ve düşüncelerinizi yazınız.
    Paragrafta düşünceyi geliştirme yollarına (sorucenneti.net)(tanımlama, örneklendirme, karşılaştırma, tanık gösterme, istatistiki verilerden yararlanma) başvurarak görüş ve düşüncelerinizin doğ­ruluğunu kanıtlamaya çalışınız.
    Akıcı bir anlatım kullanmaya özen gösteriniz.
    Metne uygun bir başlık bulunuz.
    Yazdıklarınızı yazım ve noktalama yönünden inceleyerek hatalarınız varsa düzeltiniz.
    Metni öğretmeninizin belirlediği tarihte sınıfa sununuz.
    Bu çalışmayı kendiniz yapınız.
    10.“Göçün 50. Yılında ‘Küresel Şok'lar Üzerine Düşünmek” adlı metinden alman aşağı­daki bölümde yay ayracın kullanıldığı yerlere hangi noktalama işaretlerinin getirilebileceği­ni belirleyiniz. Ayrıca yazım yanlışı bulunan kelimelerin altını çiziniz. Bu kelimelerin nasıl yazılması gerektiğini söyleyiniz. Çalışmanızı tamamladıktan sonra 153. sayfada yer alan bu bölümle yaptığınız çalışmayı karşılaştırınız.


    Kültürel Şokun Seyri
    Hareketli bir hayat yaşayan insanoğlu(,) sık seyahatler yapmakta ve değişik amaç ve süre­lerle farklı coğrafyalara misafir olmaktadır( .) Bu hareketleri sadece ülkeler arasında düşünmek


    SAYFA 160
    yerine aynı ülkede şehirden şehre yahut da aynı şehirde semtten semte hatta mahalleden mahalleye olan yer değiştirmelerde kültürel şok yaşanabilmektedir(.) Bunu tespit etmek müm­kündür. Araştırmalar bu konaklamalardaki sürecin dört aşamada geliştiğini ortaya koymaktadır(.) İlk karşılaşmanın verdiği fırsatlar(,) yeni simalar ve farklı davranışlar insanlarda yepyeni heyecanlara vesile olur (.) Merak(,) keşfetme(,) yeni bir tecrübe kazanma(,) meşguliyet (,) farklı görme veya görünme duygusu(,) yöre yabancısı kişide neşeli ruh haletine vesile olur(.) Çok çabuk geçecek olan bu dönem(,) yaşanan ilk hayal kırıklığı(,) zorlanma (,) çaresizlik ile son bulacaktır(.)
    Yaşanan ilk mutsuzluk( ,) kalınan mekânın cazibesini yitirmesine(, ) heyecanın bitmesine(, ) neşenin kaybolmasına yol açarken kısa bir süre sonra yerini endişeye bırakır( .) Bu duygu(, ) kişide asap bozukluğuna ve yaptığı işten(, ) gezdiği yerden(, ) aldığı gıdadan(, ) karşılaştığı manzaradan tedirgin olmasına sebep olur(.) Vücut dili işaretleri(,) deyimler(,) konuşma tonu(,) dil nüansları gibi iletişim zorluklarına(,) adaptasyonun yol açtığı uykusuzluk(, ) günışığı farkı( ,) uyuşukluk(, ) insanların önünde ciddi engel haline gelebilir( ;) onları ümitsizliğe atabilir( .) Bu süreçte kişiler yaşama durumunda oldukları yeri yavaş yavaş idrak etmeye(,) çevreye alışmaya(,) duygusallıktan tedrici bir şekilde kurtularak gerçekleri(, ) yaşadıkları çevreyi anlamaya başlarlar(.) (sorucenneti.net)
    11. “Atatürk’te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı makaleyi yazım, noktalama, akıcılık, bağlaşıklık ve bağdaşıklık bakımından incelemek amacıyla sınıfınızda üç grup oluşturunuz. Makalede Romen rakamlarıyla ayrılan I. bölümü birinci grup, II. bölümü ikici grup ve III. bölü­mü 3. grubun incelemesi amacıyla görev dağılımı yapınız. Görev dağılımı yapıldıktan sonra grup arkadaşlarınızla metinde inceleyeceğiniz bölümü yazım, noktalama, akıcılık, bağlaşıklık ve bağdaşıklık bakımlarından inceleyiniz. Yaptığınız çalışmayı aşağıda verilen sıralamaya göre sınıf arkadaşlarınıza sununuz.
    Metinde kullanılan noktalama işaretleri ve bu noktalama işaretlerinin kullanıldığı yerler
    Metinde kullanılan özel isimler ve bu tür isimlerin yazılışıyla ilgili kurallar
    Metinde kullanılan birleşik kelimeler ve bu tür birleşik kelimelerin yazılışıyla ilgili kurallar
    Metinde yer alan sayılar, tarihler, bağlaçlar, edatlar ve bunların yazılışıyla ilgili kurallar
    Metinde cümlelerde bağlaşıklık ve bağdaşıklığın sağlanıp sağlanamadığı
    Metinde akıcılığı bozan unsurları yer alıp almadığı
    12. Sınıfınızda üçer kişilik gruplar oluşturunuz. Yazdığınız makaleleri grup arkadaşları­nızla birlikte yazım, noktalama, bağlaşıklık, bağdaşıklık ve akıcılık bakımından inceleyiniz. Bu metinleri “Atatürk'te Eğitim, Bilim ve Teknik Anlayışı” adlı makale ile karşılaştırınız. Yazdığınız metinlerde yazım, noktalama, akıcılık, bağlaşıklık ve bağdaşıklık hataları bulunup bulunmadığını belirleyiniz. Bir önceki konuda yaptığınız öz değerlendirmeyi de inceleyerek eksikliklerinizi giderip gidermediğinizle ilgili bir öz değerlendirme daha yazınız. Yaptığınız öz değerlendirmeyi ve yazdığınız makaleyi öğretmeninizin değerlendirmesi amacıyla öğrenci ürün dosyanızda saklayınız.


    SAYFA 161
    7. Aşağıdaki cümlelerde yargı doğru ise yay ayraç içerisine "D", yanlış ise "Y" yazınız.
    Türk edebiyatındaki ilk makale Tanzimat Edebiyatı Döneminde yazılmıştır. ( D)
    Makalelerde elde edilen bilgiler üzerine yorumlar yapılır, özel görüşler geliştirilir. (Y )
    Makale yazarı bilimsel terimler kullanmaktan kaçınmalıdır. (Y )
    Makalelerde ağırlıklı olarak öznel anlatım kullanılır. (Y)
    Makalelerde sadece sorunlar dile getirilmeli, çözüm üretilmemelidir. (Y )
    8. Aşağıdaki çoktan seçmeli sorulan yanıtlayınız. (sorucenneti.net)
    1. Aşağıdakilerden hangisi gazete makalelerinde bulunması gereken özelliklerden değildir?
    A) Güncellik
    B) Bilimsellik
    C) Nesnellik
    D) İlginçlik
    E) Açıklık


    Cevap: B


    2. Aşağıdakilerden hangisi fıkra ve makale türünün ortak özelliklerinden değildir?
    A) Gazete ve dergilerde yayımlanması
    B) Genellikle güncel konularda yazılması
    C) Görüşlerin kanıtlanmaya çalışılması
    D) Düşünce ağırlıklı yazılar olması
    E) Öğretici metinler olması
    (sorucenneti.net)
    Cevap: C


    3. Aşağıdakilerden hangisi deneme ile makale türü arasındaki temel farklardandır?
    A) Dilin göndergesel işlevde kullanılması
    B) Samimi bir üslup kullanılması
    C) Fikir ağırlıklı yazılar olması
    D) Akıcı bir anlatımla oluşturulması
    E) Bilgilendirici, öğretici olması


    Cevap: B


    9. Aşağıdaki sorulan sözlü olarak yanıtlayınız.
    1. Deneme, fıkra ve makale türlerini birbirinden ayıran özellikleri açıklayınız.

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...




    Makale yazarında bulunması gereken özellikler nelerdir? Düşüncelerinizi açıklayınız.
    Makale Yazarında Bulunması Gereken Özellikler:
    Ele aldığı konuda uzman olmalı, konuyla ilgili iyi bir araştırma, inceleme yapmış olmalı
    Dili iyi kullanmalı. Açık, anlaşılır bir dili olmalı. Kelime ve terimleri hedef kitleye uygun olarak belirlemeli.
    Tarafsız olmalıdır. Öznel yargılardan kaçınmalıdır.
    Düşüncelerini ortaya koyarken sağlam ve mantıklı kanıtlar sunmalıdır.

Sayfayı Paylaş