HALK EDEBİYATI

Konu 'Türk Edebiyatı Ders Notları' bölümünde tugba163 tarafından paylaşıldı.

  1. tugba163

    tugba163 Üye

    Katılım:
    29 Kasım 2007
    Mesajlar:
    64
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    6

    halk edebiyatı,halk arasında gelişen ve İslamiyetten önceki türk edebiyatı geleneklerini sürdüren sözlü edebiyattır.
    Halk edebiyatının genel özellikleri:
    *şiirlerde kullanılan dil halkın kullandıgı konuştugu dildir.Bu nedenle sık sık deyimlere ve güzel halk söyleyişlerine yer verilir.
    *şiir,musikiden ayrılmamıştır.Şiir,saz şairi(ozan)ya da aşık denen kişilerce,bağlama adı verilen biz sazla soylenir.söz kadar ezgide önemlidir.
    *Şiir birimi dörtlüktür.genellikle hece ölçüsü kullanılmıştır.
    *Genellikle hece ölçüsünün 7,8,11 li kalıpları kullanılmıştır.
    *Yarım uyak kullanılır.zaman zaman rediften yararlanılır.
    *Halk şiirinde azda olsa mecaz ve benzetmeler kullanılır.
    *Aşk,tabiat,ayrılık,hasret,ölüm,yiğitlik,toplum,din sık sık işlenen temelardır.
    Halk edebiyatı daha çok şiir alanında gelişmiştir.düz yazı örnekleri geri planda kalmıştır.
  2. tugba163

    tugba163 Üye

    Katılım:
    29 Kasım 2007
    Mesajlar:
    64
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    6
    Halk edebiyatı kendi içinde üç bölüme ayrılır:
    ANONİM HALK EDEBİYATI
    kim tarafından söylendigi bilinmeyen halkın ortak malı sayılan ürünlerin oluşturdugu edebiyat koludur
    *Anlatım,sözlü edebiyat geleneklerine uygundur.
    *süsten uzak,açık,net,anlaşılır bir dil kullanılmıştır.
    *Aşk,hasret,yiğitlik,ölüm gibi konuları işler
    Anonim halk edebiyatında şiir dışındaki ürünler:
    Atasözü,masal,Halk tiyatrosu(meddah,orta oyunu,karagöz),Halk hikayeleri,tekerleme,bilmece...
    1)HALK HİKAYELERİ
    Anadoluda hikayeci aşıklar köy odalarındadügünlerdeki erkek meclislerinde,kasaba ve kentlerin kahvehanelerinde saz eşliğinde hikayeler anlatırlar.Bu hikayeci aşıklar,okuryazar,az çok kültürlü kişilerdir.
    *Hikayelerde genellikle sevgi ve kahramanlık konuları işlenir.
    *Kişiler gerçek yaşamdakilere yakındır,olağan üstülükler sınırlıdır.
    *Oluşturdukları çağdaki sosyal yapıyı ve iç mücadeleleride yansıtır.
    *Olayların düz yazı biçiminde anlatılması hem dinleyiciye hem anlatıcıya büyük kolaylık sağlar.
    *Araya serpiştirilen manzum parçalar ,türküler ise aşığa sazı ve sözüyle sanayını gösterme imkanı verir.
    2)MEDDAH
    Bir sözlü tiyatro ürünü olan meddahlık için ,tek adamlı tiyatro, diyebiliriz.
    *Meddah,tiyatronun bütün kişilerini kendinde birleştiren bir aktördür.
    *Yüksekçe bir yerde,bir hikayeyi basından sonuna kadar ,kişileri şivelerine göre konuşturarak anlatır.
    *Perdesi sahnesi dekoru kostümü bulunmayan bu tiyatroda her şey, meddah denen kişinin zekasına,bilgisine,söz söylemedeki hünerine baglıdır
    3)ORTA OYUNU
    Orta oyunu ,halkın ortasında apaçık duran bir meydanda metinsiz,suflörsüz,ezbersiz oynandıgı içintam bir tuluat tiyatrosudur.
    *Konular ustadan çıraga,kuşaktan kusaga geçerek olgun birbiçim alır.
    *Bu oyunlarda nükte ve cinasa büyük önem verilir.
    *Aktörleri,Pişekar,Kavuklu ve zennlerdir.
    *Pişekar cinasçılık,Kavuklu ise tekerlemecilik yapar.
    4)KARAGÖZ
    *Konular ve kişiler bellidir.
    *Karagöz,Türk milli karakterlerini şahsında sembolleştirir.
    *Hacivat isemedrese kültürü ile yetişmiş,laf ebesidir.
    *Karagözhacivatın lügatli konuşmlarıyla alay ederek onu gülünç durumlara düşürür.
    *Tuzsuz deli bekir,Bebe ruhi gibi tipler oyuna ayrı bir renk katar.
  3. tugba163

    tugba163 Üye

    Katılım:
    29 Kasım 2007
    Mesajlar:
    64
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    6
    ANONİM HALK EDEBİYATI NAZIM BİÇİMLERİ
    1)NİNNİ:
    Annlerin çocuklarını uyutmak için belirli bir ezgiyle söyledikleri sözlü edebiyat ürünleridir.
    *Anne çocuguna ilişkin isteklerini ,iyi dileklerini,sevinçlerini,üzüntülerini anlatır.
    *7,8,9 lu hece ölçüsüyle söylenir.
    2)MANİ
    *Hecenin 7li kalıbıyla soylenir.
    *Tek dörtlükten oluşur.
    *Uyak düzeni aaba şeklindedir.
    *ilk iki dize ve asıl maksadı anlatan son iki dize bulunur.
    *manilerde konu sınırı yoktur:aşk,toplumsal olaylar,ölüm, iyilik evlat sevgisi...
    3)TÜRKÜ
    Kenidine özgü bir ezgiyle soylenen nazım biçimidir.
    *Genellikle anonimdir.Adları bilinen saz şairlerinin söyledikleride halka mal olmuştur.
    *Düzenleyicilerinin derleyicilerinin ve yörelerinin adıyla anılır
    *Yapısı yönüyle iki bölümden oluşur.Birinci bölüm türkünün asıl sözlerinin bulundugu bölümdür.buna bent denir.ikinci bölüm ise her bendin sonunda tekrarlanan nakarattır.buna kavustakyada baglamada dedir
    *Türküler 8li veya 11li hece ölçüsüyle söylenir.
    *Aşk,tabiat,ayrılık,gurbet,hasret,sevgi ve güzellikgibi konuşarı işler
    *Konusu ve şekli devirden devire ve çevreden çevreye degişir.
    *Bazı türküler yörelerine göre adlandırılır:Kayabaşı,bozlak...
  4. tugba163

    tugba163 Üye

    Katılım:
    29 Kasım 2007
    Mesajlar:
    64
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    6
    ANONİM HALK EDEBİYATI NAZIM BİÇİMLERİ
    1)NİNNİ:
    Annlerin çocuklarını uyutmak için belirli bir ezgiyle söyledikleri sözlü edebiyat ürünleridir.
    *Anne çocuguna ilişkin isteklerini ,iyi dileklerini,sevinçlerini,üzüntülerini anlatır.
    *7,8,9 lu hece ölçüsüyle söylenir.
    2)MANİ
    *Hecenin 7li kalıbıyla soylenir.
    *Tek dörtlükten oluşur.
    *Uyak düzeni aaba şeklindedir.
    *ilk iki dize ve asıl maksadı anlatan son iki dize bulunur.
    *manilerde konu sınırı yoktur:aşk,toplumsal olaylar,ölüm, iyilik evlat sevgisi...
    3)TÜRKÜ
    Kenidine özgü bir ezgiyle soylenen nazım biçimidir.
    *Genellikle anonimdir.Adları bilinen saz şairlerinin söyledikleride halka mal olmuştur.
    *Düzenleyicilerinin derleyicilerinin ve yörelerinin adıyla anılır
    *Yapısı yönüyle iki bölümden oluşur.Birinci bölüm türkünün asıl sözlerinin bulundugu bölümdür.buna bent denir.ikinci bölüm ise her bendin sonunda tekrarlanan nakarattır.buna kavustakyada baglamada dedir
    *Türküler 8li veya 11li hece ölçüsüyle söylenir.
    *Aşk,tabiat,ayrılık,gurbet,hasret,sevgi ve güzellikgibi konuşarı işler
    *Konusu ve şekli devirden devire ve çevreden çevreye degişir.
    *Bazı türküler yörelerine göre adlandırılır:Kayabaşı,bozlak...

Sayfayı Paylaş