Hamidoğulları

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi (Soru-Cevap-Konu Anlatım)' bölümünde DWL tarafından paylaşıldı.

  1. DWL

    DWL Üye

    Katılım:
    27 Ekim 2007
    Mesajlar:
    339
    Beğenileri:
    14
    Ödül Puanları:
    16

    HAMIDOGULLARI


    Göller Yöresi ve Antalya-Korkuteli yöresinde hüküm süren Türkmen beyligi (1300-1423).


    Akdeniz kiyilarinin bu bölümüne egemen olmalari nedeniyle, Hamidoglu beylerine ''emirü's-sevahil'' (kiyilarin emiri) ya da ''sultanü's-sevahil'' (kiyilarin sultani) denmistir.


    BEYLIGIN KURULUSU

    Türklerin Anadolu'ya geçisi sirasinda, Göller Yöresi ile Bati Toroslar arasindaki bölgeye yerlesen Teke Türkmenlerinin kollarindan biri de Hamidli oymagiydi. Oymagin basi Hamidoglu Ilyas, 13. yüzyilin sonlarinda Anadolu Selçuklu Devleti'nin bölgedeki uçbeyiydi. Anadolu Selçuklularinin son döneminde merkezi yönetim zayiflayinca, Ilyas Bey'in oglu Felekeddin Dündar bey bagimsizligini ilan ederek Uluborlu, ardindan da Egirdir'i merkez edindi. Felekabad adini verdigi Egirdir' i bayindirlastirmanin yani sira Gölhisar, Korkuteli ve Antalya'yi alarak egemenlik sinirlarini genisletti. Ama Antalya yöresini kardesi Yunus' a birakarak, beyligin Antalya ve Egirdir kollarina ayrilmasinin temelini atti.

    BEYLIGIN ILHANLILAR’LA ILISKILERI

    Ilhanlilarin Anadolu genel valisi Emir Çoban bölgede üstünlük kurunca, Dündar Bey' de 1314'te ona baglandi. Bunun kaniti olarak, bastirdigi ilk paralara kendi adinin yani sira Ilhanli Hükümdari Olcaytu' nun adini da yazdirdi. Emir Çoban' dan sonra Ilhanlilarin Anadolu genel valiligine getirilen oglu Timurtas' la anlasmazliga düsünce, Timurtas tarafindan 1324'te öldürüldü. Bu olaydan sonra beylik, Egirdir ve Antalya olmak üzere iki kola ayrildi.

    Dündar Bey' in oglu Hizir Bey, Timurtas' in Ilhanli yönetimiyle anlasmazliga düsüp Anadolu'dan uzaklasmasindan yararlanarak, 1327'de Egirdir Hamidogullarinin basina geçti. Bir yil sonra kardesini beylikten uzaklastirarak Necmeddin saniyla basa geçen Ishak Bey, Burdur yöresini de küçük kardesi Mehmed' e birakti. Esrefogullari’ ndan da topraklarinin bir bölümünü alarak sinirlarini daha da genisletti. Yerini daha sonra yegenleri Muzaffereddin Mustafa Bey ve Hüsameddin Ilyas aldi.

    OSMANLI HAMIDOGULLARI ILISKILERI

    Bu dönemde beylik, özellikle Karamanlilar' la çatismalara girdi. Hüsameddin Ilyas' in oglu Kemaleddin Hüseyin Bey, 1374'te Osmanli padisahi I.Murad' in istegi üzerine Yalvaç, Karaagaç, Beysehir, Seydisehir ve Alasehir'deki topraklarini 80 bin altin karsiliginda Osmanlilara satti. Kemaleddin Hüseyin Bey’ in ölümünden(1391) sonra Hamidogullari’ nin Egirdir kolunun topraklari Karamanlilar ve Osmanlilar arasinda paylasildi.

    BEYLIGIN YIKILISI

    Hamidogullarinin Antalya kolu, Felekeddin Dündar'in kardesi Yunus Bey' in ölümü ve beyligin tümünün 1324'te bassiz kalmasiyla birkaç yil sarsinti geçirdi.1328'de kardesi Ishak bey tarafindan Egirdir' den uzaklastirilan Hizir Bey Antalya yöresine geçti ve buradaki kolu buyrugu altina aldi. Antalya Hamidogullari gerek Hizir Bey, gerekse ondan sonraksi Sinaneddin, Dadi ve Mübarizeddin Mehmed ile Osman Bey dönemlerinde, ellerindeki küçük bölgeyi Karamanlilara, ardindan Osmanlilara karsi korumaya çalistilar. 1361'de Antalya'yi isgal eden Kibrisli Hiristiyan kuvvetleri 1373'te burayi yeniden Hamidogullarina birakti. Beylik 1392'de Osmanli padisahi I.Beyazid tarafindan ilhak edildiyse de; Ankara Savasi'nda (1402) Osmanlilari yenen Timur tarafindan yeniden kuruldu. 1423'te son Hamidoglu beyi olan Osman; Antalya'da Osmanli kuvvetleriyle savasirken öldü, topraklarinin tümü Osmanlilar' a geçti.

    HAMIDOGULLARINDA KÜLTÜR VE MEDENIYET

    Kurulus yillarinda 8-10 bin dolayinda atli ve yaya askeri bulunan Hamidogullari, öteki Türkmen beyleri arasinda önemli bir konumdaydi. Sonralari Karamanlilarin baskilari ve merkezi yönetimin güçlendirilmesi nedeniyle hizla zayiflayarak küçüldü. Bununla birlikte Antalya'nin elde tutulmasi, beyligin uzun süre ayakta durmasini sagladi. Bu limandaki ticaret üstünlügünün yani sira hali ve kilim dokumaciliginin ileri düzeyi beyligin gücünü olumlu yönde etkiledi. Hamidogullari döneminde Göller Yöresi'ndeki kentlerin büyük bölümünde önemli bayindirlik isleri yapildi. Bazi kentlerde Anadolu Selçuklu mimari yapilari onarildi.

Sayfayı Paylaş