I. İnönü Zaferinin Siyasî Sonuçları içerde

Konu 'Sosyal Bilgiler 8. Sınıf' bölümünde emo123 tarafından paylaşıldı.

  1. emo123

    emo123 Üye

    Katılım:
    12 Ekim 2010
    Mesajlar:
    112
    Beğenileri:
    123
    Ödül Puanları:
    44

    I. İnönü Zaferinin Siyasî Sonuçları:

    1 - Yurt İçindeki Yankıları : I. İnönü Zaferi’nin gerek BMM’nde, gerekse, Türk kamuoyunda fevkalâde yankıları oldu. Zafer haberi duyulur duyulmaz, BMM adına Mustafa Kemal Paşa, Albay İsmet ve ordu efradına bir kutlama telgrafı gönderdi6. Meclis’in 13 Ocak günkü oturumunda özellikle İnönü başarısı büyük bir coşku içinde kutlandı. Zaferi değerlendiren konuşmalar yapıldı. Burada bazı konuşmalardan örnek vermek istiyoruz7.

    Fevzi Paşa - “....İnönü Muharebesi düşmanın felaketiyle neticelenmiş ve BMM’nin genç ordusu, daha henüz ikmal olunmamış ordusu ilk rüşdünü bu suretle ispat etmiştir... Millet bu azim ve iradeyi bu vahdet ve tesânüdü gösterdikçe inşallah, gelecek genç ordumuz, daha kuvvetli olacak ve kemale erecek, düşmanlarımıza her arzumuzu kabul ettirecektir... “

    Mazhar Müfit (Hakkari) - “...Efendim İnönü Meydan Muharebesinde, cihanda ölümden daha müthiş, daha sâil bir şey olduğunu gösterdik... o gösterdiğimiz şey ise İslâm ruhu, Osmanlı kabiliyeti, Osmanlı vatanperverliğidir... Efendiler, makâsıd-ı uhiyemizi istihsal emrinde İnönü muhârebâtının bize pek büyük bir yardımı olmuştur. Yani istihdaf ettiğimiz gayeye emin olunuz ki, bizi daha ziyade takarrup ettirmiştir... “

    Mustafa Kemal Pasa - “...Milletimiz bugün, bütün mazisinde olduğundan daha çok ve ecdadından daha çok ümidvardır. Bunu ifade için şunu arzediyorum. Kendilerinin tabiri veçhile cennetten vatanımıza nigehbân olan merhum Kemal demiştir ki:

    Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini,
    Yok mudur kurtaracak bahtı kara mâderini,

    İşte ben bu kürsüden bu meclis-i âlinin Reisi sıfatıyla, heyet-i âliyenizi teşkil eden bütün azanın her biri n***** ve bütün millet n***** diyorum ki:

    Vatanın bağrına düşman dayasın hançerini,
    Bulunur kurtaracak bahtı kara mâderini”

    Mehmet Şükrü B. (Karahisar-ı sahip) - “... İnönü Zaferinden bir fali hayır tefeül ediyorum. Efendiler, bina-yı devlet ve saltanat-ı Osmaniye teessüs edeceği zaman İnönü’nde Osman Gazi’nin bir harbi vardı. O harbte muzaffer oldu ve saltanat-ı Osmaniye teessüs etti. Bizim bu muzafferiyetimiz de yine o mevkide bizim gayemizi istihsal edeceğimize pek muhik ve meşru olan ve bu hususta hiçbirimizin kalbinde zerre kadar bir şüphe olmayan... tarihi bir delildir. “

    Bu konuşmalar sırasında, İnönü muharebesinde fedakârlığı görülen subay ve efradın bir derece terfi ettirilmesi ve orduya tütün ve 25 lira gönderilmesi teklif ve kabul edildi.

    Bu konuşmaları tahlil edersek Zaferin BMM’ndeki yankısı hususunda şu neticelere varıyoruz:

    1 - Herşeyden önce bu başarı, Meclisin içerde ve dışarıda otoritesini artırmıştır. Yunan ileri harekâtı sebebiyle zor durumda kalmış olan Ankara Hükümeti rahatlamıştır. Meclis üyelerine güven duygusu gelmiştir.

    2 - Millî Mücadele azmini kamçılamıştır, moral vermiştir.

    3 - Düzenli ordunun batıda kazandığı ilk zafer olup, düzenli orduya itimat artmış ve bundan sonra ordu teşekkülüne hız verilmiştir.

    4-Bir muharebenin, Mecliste, pek büyük coşku içinde kutlanması, zaman zaman mübalağalı değerlendirilmelere girilmesi, yakın Türk tarihinde mağlubiyetlerin çokluğu yüzünden psikolojik bir eziklik içine giren Türk milletinin, zaferle birlikte bu halet-i ruhiyeden aniden kurtuluşu ile izah edilebilir. Bu bir bakıma Türk milletinin mağlubiyeti hazmedemiyen, istiklâle herşeyin üstünde önem veren bir karakter yapısına sahip olduğunun delilidir.

    Yunan kuvvetlerinin düzenli Türk ordusu karşısındaki bu ilk yenilgisi, basında ve Anadolu’nun her tarafında coşku ile kutlandı. İkdam gazetesi, Yunanlarla alay ederek, Yunanların esir ve ganimet aldıkları yolundaki haberlerin yalan olduğunu yazdı8. Konyada yayınlanan Öğüd, İnönü Zaferi üzerine Anadoluda yapılan gösterilere uzun uzadıya yer verdi.

    Türk ordusunun İnönü başarısı üzerine Anadolu’nun her tarafında vatan için gösteriler yapıldı. BMM’ne kutlama telgrafları gönderildi. TBMM’nin 17 Ocak 1921 günkü birinci celsesinde Meclise gönderilen tebrik telgrafları okundu. Tebrik gönderen yerler şunlardı: Bayezit Mebusu Süleyman Bey, 12. Kor. K. Fahreddin Bey, Gürün’de Bayezit eşrafı ve mültecilerinden İbrahim ve Rüfekası, Sinop Meclis-i umumî reisi ve azaları, Sivas Vilâyeti, Yabanabat Meclis-i idare Belediye ve Müdâfaa-i Hukuk riyaseti, Göyrük Kaymakamlığı, Gerede Belediye reisi, Bitlis Vilayeti, Canik mebusu Şükrü Bey, Mudurnu ahalisi n***** Belediye riyaseti, Kayseri mutasarrıflığı, belediye ve Müdafaa-i Hukuk Riyaseti, Antalya ahalisi n***** Şeyhülislam-ı sabık Hayri Bey, Kırşehir, Bolu, Mucur Belediye riyasetleri, Diyarbakır vilayeti, Kürreinühas Türk Birleşme Derneği ve belediye riyaseti, Bitlis belediye riyaseti, Hacıbektaş belediye riyaseti, Kırşehir Mutasarrıflığı ve Müdafaa-i Hukuk Riyaseti, Mebus Müfıd Efendi9.

    Tebriklerin yanısıra yurdun her tarafından orduya bağışlar ve yardımlar yağmaya başladı. Bir-iki örnek verecek olursak: Mudurnu halkı Batı ordusuna 60 don, 66 gömlek, 353 çift çorap gönderdi10. Haymana’dan orduya 64 beygir hediye edildin.

    Bütün bu tebriklerin ve maddi yardımların yanısıra Anadolu’nun hemen her tarafında bir bayram havası esmeye başladı. Meselâ Isparta’da zafer haberi duyulunca Cuma gecesi zaferi kutlamak üzere öğrenciler ve halk tarafından fener alayları yapıldı. Bunu takip eden günlerde de hemen bütün Ispartalıların katıldığı camilerde yedi Hatm-i şerif ve bin fetih suresi okundu. 70 bin kere “Allah” adı zikredilerek dualar yapıldı12.

    Bütün bu davranışlar, halkın Ankara Hükümetine ve ordusuna güvenini göstermektedir. I. İnönü başarısı bu bakımdan milletin moral kazanması ve Millî Mücadele azmini teşvik etmesi bakımından kamuoyu üzerinde fevkalâde tesirler bıraktı.

    2 - Yurtdışındaki Yankılar:

    Yukarıda bahsettiğimiz gibi, Yunanlar ve Yunan basını hezimet ile ilgili hiçbir haber yayınlamadı. Hatta bunun Türkler için bir zafer olduğunu kabule bile yanaşmadılar. Fakat başta İngilizler ve Fransızlar olmak üzere Batı alemi, I. İnönü muharebesinin Yunanlar için bir hezimet olduğunu kabul edip, Ankara Hükümetini eskisine göre daha da dikkate almaya başladılar. Le Tems Gazetesi 20.01.1921 tarihli nüshasında I. İnönü savaşı ile ilgili şu haberi verdi: “...amacı Eskişehir’i almak olan Yunan kuvvetleri İnönü mevkiine kadar ilerlediler; orada komutan İsmet Bey yönetiminde bekleyen milliyetçilerin bir ordusu saldırarak Yunanları yendi. Yunan ordusu Bursa civarındaki eski mevkilerine çekildi, oralarda çarpışmalar milliyetçilerin lehine gelişiyor.” ° Böylece Türk’ün gücünü idrak etmeye başlayan İtilâf devletlerinin bu zamana kadar takip edegeldikleri politikalarda Türkiye lehine bazı değişiklikler görüldü. Morning Post Gazetesi Yunan siyasetinin esaslı bir şekilde değiştiğini Sevr Anlaşmasının yeniden düzeltilmesi gerektiğini yazdı H. Nitekim kısa bir süre sonra İtilâf devletleri Türkiye ile münasebetlerini yeniden gözden geçirip, Şark meselesi’ne yeni bir hal tarzı bulmak için Londra’da bir konferans toplamayı kararlaştırdılar. Ankara Hükümeti’nin bu konferansa davet edilmesi15 İnönü başarısının bir bakıma siyasî neticesi olarak değerlendirilmelidir. Gerçi konferansta olumlu bir netice elde edilemedi, fakat Ankara Hükümetine, batılı devletler nezdinde yapacağı temaslara zemin hazırladı. Öteyandan Rusya ile dostluk antlaşması imzalamak üzere Moskova’da yapılan görüşmeler, İnönü başarısının akabinde gelişme kaydetti ve bu gelişmeler antlaşmanın imzalanmasıyla neticelendi. Moskova’daki Türk heyeti bu antlaşmayı yapmadan yaklaşık iki hafta önce Afganistan ile de bir dostluk antlaşması imzalamış idi.16.

    Dış politikadaki bütün bu gelişmeler, zamanın şartları içinde Ankara Hükümeti’nin meşruluğunu ispat hususunda fevkalâde gelişmeler olup, I. İnönü başarısının siyasi neticeleri çerçevesinde yer alır.

    :shy:

    BİR TEŞEKKÜR YETER
    büşra-44 bunu beğendi.
  2. emo123

    emo123 Üye

    Katılım:
    12 Ekim 2010
    Mesajlar:
    112
    Beğenileri:
    123
    Ödül Puanları:
    44
    Bmm lerİ tbmm yapin hata yapmiŞimda

Sayfayı Paylaş