İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi (Soru-Cevap-Konu Anlatım)' bölümünde zombie tarafından paylaşıldı.

  1. zombie

    zombie Üye

    Katılım:
    22 Şubat 2008
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    2
    Ödül Puanları:
    6

    İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ
    I. ÜNİTE
    I. SİYÂSÎ TÂRİH
    Tolunoğulları(Mısır), İhşitler[Akşitler(Mısır)], Karahanlılar, Gazneliler ve Büyük Selçuklular’a “ilk Müslüman Türk devletleri” denilmektedir.
    Türklerin İslâmiyet’i kabûlünü kolaylaştıran etkenler şunlardır:
    • Talas Savaşı’nda Türklerin Müslümanlara yardım etmesiyle başlayan Abbasî -Türk yakınlaşması.
    • Gök-Tanrı inancının İslâmiyet’le benzerlik göstermesi.
    • İslâmiyet’te bulunan fetih ve cihat anlayışlının Türklerin savaşçılık özelliklerine uyması.
    • Türklerde var olan ahlâk, hoş görü, eşitlik ve dürüstlük gibi değerlerin İslâmiyet’te de bulunması.
    • Türklerin Müslüman tüccarlarla ekonomik etkileşimde olması.
    A.KARAHANLI DEVLETİ (840-1212)
    • İlk Müslüman Türk devletidir. Müslümanlığa Satuk(Saltuk) Buğra Han zamanında girmişlerdir. Mâveraünnehir ve Türkistan bölgelerine egemen olmuşlardır.
    • Türk-İslâm sentezini başlatmışlardır.
    • Resmî dilleri Türkçe olup Türk dilinin gelişmesini sağlayan eserler bırakmışlardır:
    • Divân-ı Lûgât-it Türk (Kaşgarlı Mahmut tarafından 1074’te kaleme alınan bu çok önemli eserde Türkçenin Arapçadan aşağı bir dil olmadığı savunulmuştur. K. Mahmut, Orta Asya Türk kültür ve uygarlığı konularında da önemli bilgiler vermiştir eserinde.
    • Kutadgu Bilig ( Yusuf has Hacip)
    • Atabet’ül Hakayık (Edip Ahmet Yükneki)
    • Divân-ı Hikmet (Hoca Ahmet Yesevî)
    • Türk târihinde ilk kervansarayları Karahanlılar yapmıştır.
    • Türk târihinde ilk posta teşkilâtını kurmuşlardır.
    B.GAZNELİ DEVLETİ (963-1187)
    • Afganistan’da kurulmuş, Hindistan’ın kuzeyi, Türkistan ve Horasan’da egemen olmuşlardır.
    • En önemli hükümdarı Gazneli Mahmut’tur. Hindistan’a çok sayıda sefer düzenlemiş, İslâmiyet’in orada yayılmasını sağlayarak Afganistan, Pakistan ve Bangladeş devletlerinin kurulmasına daha o zamandan zemin hazırlamıştır. “sultan” ünvânını ilk kullanan Türk hükümdarı odur.
    • Kuruldukları bölgede Türk nüfusun yoğun olmaması, Türk kültüründen kopmaları ve devletin kısa ömürlü olmasına yol açmıştır.
    • Sarayda Türkçe konuşmalarına rağmen, resmî ve bilim dili olarak Arapça, edebiyat dili olarak da Farsçayı kullanmaları, Türk dilinin gelişmesini önlemiştir.
    • Bilgin ve şairleri korumuşlardır.
    • Büyük Selçuklularla yaptıkları 1040 Dandanakan Savaşı’nda yenilmiş ve yıkılma sürecine girmiş, son darbeyi Afganistan’ın yerli halkı Gurlular indirmiştir.
    C.BÜYÜK SELÇUKLU İMPARATORLUĞU (1038-1157)
    • Selçuk Bey’in torunları Tuğrul ve Çağrı kardeşler tarafından İran’ın Horasan Bölgesi’nde kurulmuştur. İlk sultanı Tuğrul bey’dir.
    • 1040 Dandanakan Savaşı ile Gaznelilerin Horasan Bölgesi’ndeki etkinliğine son vermişlerdir.
    • 1048 Pasinler Savaşı’nda Gürcü-Bizans ordusunu yenmişlerdir. Zaferin ardından, Anadolu’nun fethinde ilk adım atılmış, Türk boyları Anadolu’ya yerleşmeye başlamışlardır.
    • Tuğrul Bey 1055 yılında Abbasî başkenti Bağdat’a girmiş, İslâm dünyasının siyâsî liderliği Türklere geçmiştir.
    • Alparslan 1071 Malazgirt Savaşı’nda Bizanslıları yenmiştir. Zaferin sonuçları şunlardır:
    • Anadolu Türk yurdu olmaya başlamıştır.
    • Bizans’ın İslâm dünyası üzerindeki baskısı son bulmuştur.
    • Haçlı seferlerinin düzenlenmesine temel oluşmuştur.
    • Türkiye târihi başlamıştır (Türkiye târihinin, İznik’te 1075 yılında Anadolu Selçuklu Beyliği’nin kurulmasıyla başladığını yazan târihçiler de vardır).
    Anadolu’da ilk Türk beylikleri kurulmuştur (bunların hiç beylik aşamasından geçmeyip doğrudan devlet olarak kurulduğu da iddia edilir)
    • Danişmentliler :İç Adadolu ve Malatya çevresi.
    • Artuklular :Mardin-Diyarbakır ve çevreleri.
    • Saltuklular :Erzurum ve çevresi.
    • Mengücekliler :Erzincan- Divriği ve çevresi.


    • Çaka Beyliği :İzmir’de kurulmuştur. Çaka Bey ilk Türk denizcisidir.
    • Anadolu Selçukluları :İznik. Bu beylik kısa sürede devlet hâline gelerek, diğer beylikleri ortadan kaldırmıştır).
    • Türk kültürünün İslâm kültürüyle kaynaşması Büyük Selçuklular döneminde hız kazanmıştır. Fakat, resmî dil olarak Farsçayı seçmişlerdir.
    • Sultan Melikşah Dönemi(1072-1092)’nde en parlak zamanını yaşayan devlet, imparatorluk özelliği kazanmıştır.
    • Osmanlıların (E)mirî adı altında daha da geliştirerek uyguladıkları İkta sistemi uygulanmış, böylece, tarımsal üretimin sürekliliği ve askerî giderlerin karşılanması sağlanmıştır.
    • En önemli veziri Nizâm-ül Mülk’ün girişimiyle Nizâmiye Medreseleri açılmıştır (1).
    • Güneş yılı esaslı Celâlî Takvimi hazırlanmıştır (2).
    • Melikşah’tan sonra imparatorluk yıkılma sürecine girmiş, 1141 Kat(a)van Savaşı’nda Karahitaylara (Moğollar) yenilmeleri yıkılışı hızlandırmıştır.
    Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun yıkılma sebepleri şunlardır:
    • Devletin sınırlarının çok genişlemesi.
    • Taht kavgalarının yaşanması.
    • Meliklerin(prens) eğitmeni olan atabeylerin bağımsız hareket etmeleri.
    • Yönetim kademelerinde İranlılara(Farslar) görev verilerek Türkmenlerin küstürülmesi.
    • Bâtınî tarikatının devlet adamlarına yönelik suikast faaliyetleri.
    • Abbasî halifelerinin, eski güçlerine kavuşmak için el altından Büyük Selçuklular aleyhine çalışmaları.

Sayfayı Paylaş