İNKILAP TARİHİ-6

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi (Soru-Cevap-Konu Anlatım)' bölümünde zombie tarafından paylaşıldı.

  1. zombie

    zombie Üye

    Katılım:
    22 Şubat 2008
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    2
    Ödül Puanları:
    6

    ATATÜRK İLKELERİ (6)
    A. ATATÜRKÇÜLÜĞÜN TEMEL ÖZELLİKLERİ
    • Kaynağı Türk târihi ve milletidir.
    • Akla ve mantığa uygundur.
    • Gerçekçi hedefleri öngörür.
    • Türk toplumunun ihtiyaçlarından doğmuştur.
    • İlkeleri bir bütündür.
    B. ATATÜRKÇÜLÜĞÜN TEMEL ESASLARI
    • Tam bağımsızlık
    • Ülke bütünlüğü
    • Vatan ve millet sevgisi
    • Barışseverlik
    • Millî egemenlik
    • Millî dil ve târih bilinci

    (1) Montrö Sözleşmesi, (2005 KPSS)
    I. Boğazların Türk egemenliğine geçmesi II. Batı Trakya’nın Yunanistan’a bırakılması
    III. Anadolu’daki Rumlarla Yunanistan’daki Türklerin mübadele edilmesi
    konularından hangilerini içermektedir?
    A) yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

    (2) 20 Temmuz 1936’da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin yapılması aşağıdakilerden hangisinin sona ermesini sağlamıştır? (2003 KPSS)
    A) Genel Borçlar İdaresi’nin B) Kabotaj uygulamasının C) Kapitülasyonların D) Azınlıklara tanınan E) Boğazlar Komisyonu’nun ayrıcalıkların

    (3) Balkan Paktı’nın kurulmasında, (2005 KPSS)
    I. Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Teşkilatı’na üye olması,
    II. İtalya’nın Doğu Akdeniz’i yayılma alanı seçmesi
    III. Hatay’ın Türk topraklarına dahil edilmesi
    gelişmelerinden hangileri etkili olmuştur?
    A) Yalnız I B) Yalnız II C) yalnız III D) I ve II E) I, II ve III Cevap B. Sadabat Paktı gelirse de cevap yine aynı olacak.

    (4) Türkiye ve Fransa arasındaki Hatay sorununda İngiltere’nin Türkiye’yi desteklemesinde aşağıdaki olaylardan hangisi etkili olmuştur? (2003 KPSS)
    A) Türkiye’nin yaptığı reformlar C) Türkiye’nin Cemiyet-i Akvam’a girişi E) Türkiye’nin Birleşmiş Milletlere üye olması
    B) İngiltere’nin Orta Doğu’da çıkarlarının olması D) Türkiye’nin NATO’ya üye olması Cevap: B (İngiltere Orta Doğu’da güçlü bir devlet istemiyordu).

    (5) Fransa, Suriye’deki manda yönetimini kaldırarak burada bağımsızlığı öngören bir antlaşma yapmıştır. (2004 KPSS)
    Bu durum aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur?
    A) Musul sorunu B) Borçlar sorunu C) Hatay sorunu D) Yabancı okullar sorunu E) Boğazlar sorunu Cevap: C

    (6) I. İnkılapların temel dayanağı olma II. Akıl ve bilime dayanma III. Birbirini tamamlayıcı nitelikte olma
    özelliklerinden hangileri Atatürk ilkelerinin tümü için geçerlidir? (2002 KPSS)
    A) I B) II C) III D) I-II E) I-II-III Cevap: E


    C. TEMEL İLKELER
    Cumhuriyetçilik - Milliyetçilik - Halkçılık – Lâiklik - İnkılâpçılık - Devletçilik

    CUMHURİYETÇİLİK (1)
    • Atatürk’ün devlet anlayışının temelidir.
    • Millî egemenlik ilkesinin doğrudan sonucudur
    • Devletin başlıca temel organlarının seçim ilkesine göre kurulduğu bir sistemi ön görür.
    Kemalist inkılâplar siyasi niteliktedir. Çok uluslu bir imparatorluktan Türkiye ulus devletine geçiş gerçekleştirilmiş ve böylece modern Türkiye’ye ulusal kimlik kazandırılmıştır. Kemalizm, Türkiye için yalnızca Cumhuriyet rejimini tanımaktadır.
    Cumhuriyetçilikle ilgili inkılâplar :
    • TBMM’nin açılması (1920-Cumhuriyet yönetimine doğru atılmış ilk somut adım).
    • Saltanatın kaldırılması (1922-millet egemenliğine geçiş).
    • Cumhuriyetin ilânı (1923-ilkenin doğrudan uygulanması).
    • Halifeliğin kaldırılması (1924-ümmet toplumundan millet toplumuna geçiş).
    • 1921-24 Anayasalarının hazırlanması ( millî egemenliğin, devletin temeli hâline getirilmesi).
    • Çok partili hayata geçiş isteği
    • Kadınlara seçme-seçilme hakkı verilmesi (1934).
    LÂİKLİK (2)
    • Resmî bir devlet dini yoktur.
    • Din özgürlüğü tanınmıştır.
    • Devlet, din ayırımı yapmaz.
    • Devlet, din kurallarına bağlı değildir.
    • Devlet, dinin çıkarlara alet edilmesine engel olur.
    Kemalist laiklik yalnızca devlet ve dinin birbirinden ayrılması anlamına gelmemekte, dinin eğitim, kültürel ve yasal konulardan da ayrılması anlamını taşımaktadır. İnkılapların çoğu laikliği gerçekleştirmek amacıyla yapılmıştır.
    Lâiklikle ilgili inkılâplar ve lâikliğe gidişte aşamalar :
    • Saltanatın kaldırılması (1922).
    • Cumhuriyetin ilânı (1923).
    • Halifeliğin kaldırılması (1924).
    • Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924).
    • Şer’iye ve Evkaf Vekâleti’nin kaldırılması (1924)
    • Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması (1925)
    • Medenî Kanun (1926).
    • 1924 Anayasası’ndan devletin dini maddesinin kaldırılması (1928).
    • İlkenin 1924 Anayasası’nda yer alması (1937).
    İNKILÂPÇILIK (3) (4)
    • Milleti geri bıraktıran kurumların yerine çağdaşlarının oluşturulması ve ihtiyaçlara göre, değişimin sürekli hâle gelmesidir. Toplumu da çağdaş hâle getirmeyi ön görür. Statükoyu reddeder.
    • İnkılâpların tamamı bu ilkenin gereği olarak yapılmıştır.



    (1) Cumhuriyetçilik ilkesi aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilgilidir? (2004 KPSS)
    A) Halkçılık B) Milliyetçilik C) İnkılapçılık D) Devletçilik E) Laiklik Cevap: A

    (2) Cumhuriyet döneminde yabancıların elindeki demiryollarının tümünün satın alınması ve bütünüyle yabancı sermayeye dayanan sanayileşme modeli yerine devlet tarafından öz kaynakları temel alan sistemin uygulanması, (2004 KPSS)
    I. Milliyetçilik
    II. Devletçilik
    III. Laiklik
    Yukarıdakilerden hangisiyle ilgili değildir?
    A) I B) II C) III D) I-III E) II-III Cevap: C

    (3) Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.”(hayatta en gerçek yol gösterici bilimdir.)
    sözü aşağıdaki ilkelerden en çok hangisiyle ilişkilidir? (2001 KMS)
    A) Halkçılık B) İnkılapçılık C) Cumhuriyetçilik D) Laiklik E) Devletçilik Cevap: B

    (4) Atatürk, “İnkılap, var olan müesseseleri zorla değiştirmek demektir.Türk milletini son asırlarda geri bırakmış olan müesseseleri yıkarak yerlerine, milletin en yüksek medeni gereklere göre ilerlemesini sağlayacak yeni müesseseleri koymuş olmaktır.” demiştir. (2005 KPSS)
    Atatürk’ün bu sözleriyle Türk İnkılabı’nın,
    I. Çağdaşlaşmaya yönelik olma, II. Toplumun gereksinimlerine cevap verme, III. Kamuoyunun hazırlanmasından sonra gerçekleştirme
    özelliklerinden hangilerini vurguladığı savunulabilir?
    A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III Cevap: D





    MİLLİYETÇİLİK (1) (2)
    • ilk ortaya çıkan ilkedir.
    • Irkçılığı reddeder.
    • Sınıf kavramı yoktur.
    • Milliyetçiliği reddeden akımlara karşıdır.
    • Lâiktir.
    • Barışçı ve insancıldır.
    • Milleti, çağdaş milletler seviyesine çıkarmayı amaç edinmiştir.
    • Türk Devleti’nin vatan ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğunu kabul eder.
    Milliyetçilikle ilgili inkılâplar :
    • Başta Millî Mücâdele olmak üzere bütün siyâsî ve lâik inkılâplar.
    • Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi (1928) (3)
    • Türk Tarih Kurumu’nun açılması (1931)
    • Türk Dil Kurumu’nun açılması (1932).
    • Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin açılması (1936).
    HALKÇILIK (4)
    • Milliyetçilik ilkesinin doğrudan sonucudur.
    • Halkın kendi kendini yönetmesini ön görür.
    • TBMM tarafından kabul edilen bir programdır.
    • Sınıf ayrımını reddeder, sosyal eşitliği ön görür.
    • İmtiyazlara karşıdır.
    • Halkın refah düzeyini arttırmayı amaç edinmiştir.
    Halkçılıkla ilgili inkılâplar :
    • Aşâr vergisinin kaldırılması (1925).
    • Kılık-Kıyafet Kanunu ( 1925).
    • Medenî Kanun (1926).
    • Kadınlara seçme-seçilme hakkı verilmesi (1934).
    • Soyadı Kanunu (1934).
    • Temel ihtiyaçların üretilmesine öncelik verilmesi (Sümerbank’ın ayakkabı, giysi üretmesi).
    • Devlet hastaneleri, Verem Savaş dispanserlerinin kurulması, Çocuk Esirgeme Kurumu, Kızılay’ın güçlendirilmesi, salgın hastalıklarla mücadele...
    DEVLETÇİLİK (5)
    • Atatürk tarafından uygulamaya konulan ekonomi politikasıdır. Özel girişimin kalkınmayı sağlamakta yetersiz kalması üzerine 1929’lardan itibaren uygulanmaya başlanmıştır.
    • Temel yatırımların devlet tarafından gerçekleştirilmesi politikasıdır.
    • Halkın ve ülkenin ihtiyacı olan alanlarda uygulanmıştır
    • 1933’te plânlı kalkınmaya geçilmiştir.
    • Demir, çimento, şeker fabrikaları, üretme çiftlikleri ile Sümerbank ve Etibank’ın kurulması Devletçilikle ilgilidir.
    Atatürk yapmış olduğu açıklama ve politikalarında Türkiye'nin bir bütün olarak modernizasyonunun, ekonomik ve teknolojik gelişmeye önemli ölçüde bağlı olduğunu ifade etmiştir. Bu bağlamda, devletçilik ilkesinin de devletin ülkenin genel ekonomik faaliyetlerini düzenlenmesi ve özel sektörün girmek istemediği veya yetersiz kaldığı alanlara veya ulusal çıkarların gerekli kıldığı alanlara girmesi gerektiği anlamında yorumlanmaktadır. Ancak, devletçilik ilkesinin uygulanmasında, devlet yalnızca ekonomik faaliyetlerin temel kaynağını teşkil etmemiş, aynı zamanda ülkenin büyük sanayi kuruluşlarının da sahibi olmuştur.

    (1) Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün milliyetçilik anlayışını yansıtmaz? (2002 KPSS)
    A) Akılcı ve insancıldır B) Çağdaş ve akılcıdır C) Sınıf egemenliğini esas alır D) Ülke ve millet bütünlüğünü esas alır E) Sınıflar arası egemenliği reddeder
    Cevap: C

    (2) Yeni Türk Devleti’nde, (2005 KPSS)
    I. Tarih ve dil anlayışının değişmesi, II. Ölçülerin ve takvimim yeniden ele alınması, III. Şapka giyilmesinin zorunlaştırılması
    İle ilgili inkılapların hangilerinde doğrudan uluslaşma amacı olduğu savunulabilir?
    A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III Cevap: A

    (3) Harf inkılabıyla ilgili kanunun 9. maddesinde, “Bütün okulların Türkçe yapılan öğretimde Türk harfleri kullanılır. Eski harflerle yazılmış kitaplarla öğretim yapılması yasaktır.” denilmektedir.
    Kanunun bu maddesiyle, aşağıdakilerden hangisinin engellenmesi amaçlanmaktadır? (2005 KPSS)
    A) Öğretim kurumlarında yapılan araştırmaların öğretimi aksatmasının D) Öğretimdeki uygulama farklılıklarının
    B) Okuryazar olmanın ayrıcalık olmaktan çıkarılmasının E) Yabancıların arşivlerden yararlanmasının
    C) Türkçede yabancı kelime kullanımının artmasının Cevap: D

    (4) I. Yasalar önünde eşit olma II. Vatandaşın sosyal ve siyasi alanda etkileşimini artırma III. Ekonomide özel girişimciliğe karşı çıkma
    Yukarıdakilerden hangilerinin halkçılık ilkesinin amaçları arasında olduğu savunulabilir? (2005 KPSS)
    A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III Cevap: C

    (5) I. Türkiye İş Bankası’nın kurulması.
    II. Yabancıların elindeki işletmelerin satın alınması.
    III. Demiryollarının yapımına hız verilmesi.
    Yukarıdakilerden hangileri Devletçilik ilkesinin uygulamaları arasındadır? (2005 KPSS)
    A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III Cevap: E

    D. BÜTÜNLEYİCİ İLKELER (1)
    Sonradan yorumla ortaya çıkmışlardır. Atatürk’ün altı temel ilkesinden başka ilkesi yoktur.
    Millî Egemenlik : Milletin ülkede en büyük güç olmasını ifade eder. Dışa karşı tam bağımsızlık da esastır (Cumhuriyet İlkesi’ni bütünler.
    Millî Bağımsızlık : Başka bir devlete bağlı olmadan bağımsız biçimde var olmaktır (Milliyetçilik İlkesi ile doğrudan ilgilidir. Mandacılığı reddeder).
    Millî Birlik ve Beraberlik : Bir arada ve bağımsız bir duruşu ifade eder (Milliyetçilik ve Halkçılık ilkelerini bütünler).
    Çağdaşlaşma ve Batılılaşma : Bilim ve tekniğin, nerede ise alınarak devleti geliştirmek, dolayısıyla toplumun refah seviyesinin yükseltilmesidir (İnkılâpçılık ve Lâikliğin bütünleyicisidir).
    Bilimselcilik ve Akılcılık : Akıl ve bilimin yol göstericiliği ile gelişmeyi sağlamaktır (Lâiklik İlkesi’nin doğrudan bütünleyicisidir).
    Özgürlükçülük : Millet ve devletin bağımsızlığını, halkın yönetim karşısında davranış ve düşüncelerinde özgür olmasını ifade eder (Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik ve Halkçılık ilkelerini bütünler).
    İnsanlık Sevgisi : Temeli millet sevgisidir. Ama, diğer milletleri küçük görmeyi reddeder. Milletin hayatı, bağımsızlığı ve vatanın bütünlüğü tehlikeye düşmedikçe savaşı ön görmez (bütün ilkelerin ana kaynağıdır).
    İNKILÂPLAR ALANI İLGİLİ İLKE
    Saltanatın kaldırılması Siyasî Lâiklik-Cumhuriyetçilik
    Cumhuriyetin İlânı Siyasî Lâiklik-Cumhuriyetçilik
    Halifeliğin kaldırılması Siyasî Lâiklik-Cumhuriyetçilik
    1921-24 Anayasaları Siyasî-Hukuk Cumhuriyetçilik
    Şer’iye Mahkemelerinin kaldırılması Hukuk Lâiklik
    Medenî Kanun’un kabûlü Hukuk Lâiklik-Halkçılık
    Tekke,Türbe ve Zâviyelerin kapatılması Toplumsal Lâiklik
    Şapka Kanunu (kıyafet) Toplumsal İnkılâpçılık
    Takvim,saat,rakam,ölçü birimleri... Toplumsal İnkılâpçılık
    Soyadı Kanunu Toplumsal Halkçılık
    Tevhid-i Tedrisat Kanunu Eğitim Lâiklik
    Lâtin Harflerine geçiş Eğitim-Toplumsal İnkılâpçılık-Milliyetçilik
    Türk Tarih Kurumu’nun açılması Eğitim Milliyetçilik
    Türk Dil Kurumu’nun açılması Eğitim Milliyetçilik















    ALTINCI BÖLÜM
    ATATÜRK’TEN SONRAKİ GENEL GELİŞMELER
    1939-1945 arasında Türkiye iç politikada durgun bir dönem yaşamıştır. II.Dünya Savaşı’ndan dolayı İkinci Beş Yıllık Kalkınma Plânı uygulanamamıştır. Tarımsal üretimle uğraşanlar askere alınmış, üretim durma noktasına gelmiş, yatırımlar durmuş, fiyat artışı % 350’yi bulmuştur. Devlet, belli çevrelerin haksız kazançlarını hazineye aktarmak amacıyla “Varlık Vergisi” uygulamasına gitmiştir.
    Eğitimde önemli bir adım atılarak, köy öğretmeni yetiştirmek, kırsal alanı kalkındırmak amacıyla 1940 yılında Köy Enstitüleri kurulmuştur. Ancak zamanla klasik öğretmen okullarına dönüşmüş, 1950’den sonra işlevlerini tümüyle yitirmişlerdir. Eğitim alanındaki ikinci büyük adım, Meslekî ve Teknik öğretim kurumunun oluşturulmasıdır. Bu yolla, ülkenin ihtiyacı olan çok sayıda teknik eleman yetiştirilmiştir.
    Devlet Konservatuvarı geliştirilmiş, Devlet Operası ve Tiyatrosu kurulmuş, Senfoni Orkestrası oluşturulmuştur (1917’de açılan Darülelhan Türkiye’nin ilk konservatuvarı sayılabilir. Cumhuriyetten sonra, İstanbul Belediyesi Konservatuvarı adı altında yeniden örgütlenmiştir. Cumhuriyet Dönemi’nin ilk konservatuvarı olan Ankara Devlet Konservatuvarı, 1924’de kurulmuş Mûsiki Muallim Mektebi’nin uzantısı olsa da 1936’da açıldığı kabûl edilir) (2).
    1945’de, köylüyü toprak sahibi yapmak için Toprak Reformu kanunu çıkmıştır. Ancak büyük toprak sahibi milletvekillerinin engellemesi sonucu uygulanamamıştır.



    (1) Atatürk’ün, “Milli sınırlarımız içinde her şeyden önce kendi gücümüze dayanarak varlığımızı sürdürmek, milletin ve ülkenin gerçek mutluluğuna, kalkınmasına çalışmak, … gelişigüzel büyük hayaller peşinde milleti uğraştırmamak … uygarlık dünyasından insanca karşılık ve dostluk görmeyi beklemek …” sözleriyle ifade ettiği hedefler dış politikada,
    I. yalnız uygar milletlerle ilişki kurma, II. uluslar arası ilişkilerde saygınlığı koruma, III. içişlerine karışmama ve karıştırmama
    başlıklarından hangilerinin benimsediğinin göstergesidir? (2005 KPSS)
    A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III Cevap: E

    (2) I. Hıfzısıhha Enstitüsü’nün açılması. II. Müze açılması. III. Konservatuvar açılması. IV. Kız öğretmen okullarının açılması.
    Yukarıdakilerden hangileri Atatürk döneminde açılmıştır? (2002 KPSS)
    A) I-III B) I-IV C) III D) II-III E) III-IV
    Not: Hıfzısıhha Enstitüsü 1928, Cumhuriyetin ilk konservatuvarı olma özelliği taşıyan Ankara Devlet Konservatuvarı 1936’da açılmıştır. Müzecilik, Osmanlı Devleti’nde 1881’de İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin kurulmasıyla başlamıştır. Tanzimat Dönemi (1839-1876)’nde de Kız Öğretmen okullarının açılmasına başlanmıştır.







    İsmet İnönü, 19 mayıs 1945’de ikinci bir parti kurulmasından söz etmiş, aynı yıl Nuri Demirağ Milli Kalkınma Partisi’ni kurmuştur. 1946’da da Demokrat parti kurulmuş ve genel seçimlere gidilmiştir (1) (2). Ancak “açık oy, gizli tasnif” uygulandığı için sayımlara hile karışmıştır. 1950’de iktidarı Demokrat Parti almış, Celal Bayar Cumhurbaşkanı, Adnan Menderes Başbakan olmuşlardır. Aynı yıl, Arapça ezan yasağı kaldırılmış, radyodan dinî yayın yapılmasına izin verilmiş, İlkokullardaki isteğe bağlı din dersleri zorunlu olmuştur.
    Birleşmiş Milletler Teşkilâtı Güvenlik Konseyi’nin çağrısına uyularak Kore’ye 1950’de asker gönderilmiştir.
    1949’da NATO ve Avrupa ülkelerini içine alan Avrupa Konseyi kurulmuş, Türkiye, iki örgüte de üyelik başvurusu yapmıştır. 8 Ağustos 1949’da Konseye kabul edilmiş, kuzey ülkelerinin itirazı üzerine, NATO’ya girmesi ancak 1952’de gerçekleşmiştir.
    1959’da Türkiye, İran, Pakistan ve İngiltere’nin katılımıyla CENTO kurulmuştur. ABD’nin de gözlemci olarak yer aldığı örgütün merkezi Ankara olmuştur. Pakistan’ın ilgisizliği ve İran İnkılâbı sonucunda 1979’da dağılmıştır.
    ATATÜRK KRONOLOJİSİ
    • 19 Mayıs 1881 Mustafa'nın Selanik'te doğdu.
    • 1893 Mustafa'nın Selanik Askeri Rüştiyesi'ne yazıldı.
    • 1896 Askeri Rüştüye'de Mustafa adlı öğretmeninin kendisine Kemal adını verdi ve Manastır Askeri İdadisi (lisesi)'ne geçti.
    • 13 Mart 1899 Mustafa Kemal, İstanbul'da Harbiye (Harp Okulu) piyade sınıfına girdi.
    • 10 Şubat 1902 Mustafa Kemal'in Harp Okulu'nu teğmen rütbesiyle bitirerek Harp Akademisi'ne girdi.
    • 11 Ocak 1905 Mustafa Kemal'in Kurmay Yüzbaşı olarak Harp Akademisi'nden mezun oldu ve merkezi Şam'da bulunan Beşinci Ordu emrine verildi.
    • Ekim 1905 bazı arkadaşlarıyla birlikte Şam'da gizli "Vatan ve Hürriyet Cemiyeti"ni kurdu (3).
    • 20 Haziran 1907 rütbesi Kolağasılığına (kıdemli yüzbaşı) yükseltildi.
    • 13 Ekim 1907 Selanik'te III. Ordu'ya atandı.
    • 15 - 16 Nisan 1909 31 Mart (13 Nisan) Ayaklanması üzerine Hareket Ordusu'nun kurmay başkanı olarak İstanbul'a hareket etti.
    • 6 Eylül 1909 Selanik'te III. Ordu Piyade Subay Talimgâhı Komutanı oldu (aynı yıl kolağası rütbesiyle 38. Piyade Alayı komutanı oldu).
    • Mayıs 1910 Mahmut Şevket Paşa'nın kurmay başkanı olarak Arnavutluk harekâtlarında bulundu.
    • 13 Eylül 1911 İstanbul'a Genelkurmay'a nakledildi.
    • 27 Kasım 1911 binbaşılığa yükseltildi.
    • 22 Aralık 1911 Trablusgarp Savaşı’nda Tobruk Taarruzunu başarıyla idare etti.
    • 25 Kasım 1912 Bahrısefid Boğazı (Çanakkale) Kuvvâ-yı Mürettebesi Harekât Şubesi Müdürlüğü'ne atandı.
    • 27 Ekim 1913 Sofya Ataşemiliteri oldu.
    • 1 Mart 1914 Yarbaylığa yükseldi.
    • 2 Şubat 1915 Tekirdağ'da 19. Tümeni kurmaya başladı (25 Şubat 1915'te tümen kuruluşunu tamamlayarak Maydos'a geldi).
    • 25 Nisan 1915 İtilaf Devletlerinin Arıburnu'na asker çıkarmaları üzerine tümeniyle düşmanı durdurdu.
    • 1 Haziran 1915 albaylığa yükseltildi.
    • 8 - 9 Ağustos 1915 Anafartalar Grubu Komutanlığı'na atandı.
    • 10 Ağustos 1915 bizzat idare ettiği taarruzla Anafartalar cephesinde düşmanı geri attı.
    • 17 Ağustos 1915 Kireçtepe'de zafer kazandı.
    • 21 Ağustos 1915 II. Anafartalar Zaferini kazandı.
    • 1 Nisan 1916 tümgeneralliğe yükseltildi.
    • 7-8 Ağustos 1916 Bitlis ve Muş'u Rus işgalinden kurtardı.
    • 7 Mart 1917 Diyarbakır'daki II. Ordu Komutan Vekilliği’ne atandı.
    • 16 Mart 1917 Diyarbakır'daki II. Ordu Komutanlığı'na asil olarak atandı.
    • 5 Temmuz 1917 Halep'teki VII. Ordu Komutanlığı'na atandı.
    • 20 Eylül 1917 VII. Ordu Komutanı sıfatıyla memleketin ve ordunun durumunu açıklayan tarihi raporunu gönderdi.
    • 15 Ekim 1917 VII. Ordu Komutanlığı'ndan ayrılarak İstanbul'a döndü.
    • 15 Aralık 1917 Veliaht Vahdettin ile Almanya'ya gitti.
    • 16 Aralık 1917 "Birinci Rütbeden Kılıçlı Mecidi Nişanı" aldı.
    • 4 Ocak 1918 Almanya gezisinden döndü.
    • 7 Ağustos 1918 Filistin'de bulunan VII. Ordu Komutanlığı'na ikinci kez atandı.
    • 26 Ekim 1918 komuta ettiği VII. Ordu Birlikleri düşman taarruzunu Halep'in kuzeyinde bugünkü sınırlarımız üzerinde durdurdu.
    • 31 Ekim 1918 Yıldırım Orduları Grubu Komutanı oldu.
    • 13 Kasım 1918 Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı'nın lağvı üzerine İstanbul'a gitti.
    • 30 Nisan 1919 IX. Ordu Müfettişi olarak atandı.

    (1) I. Cumhuriyet Halk Partisi (2002 KPSS)
    II. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
    III. Serbest Cumhuriyet Fırkası
    IV. Demokrat Parti
    Yukarıda verilen partilerden hangileri Atatürk döneminde kurulmamıştır?
    A) I-II B) III-IV C) II-IV D) IV E) II-III
    Cevap: D

    (2) I. Terakki Perver Cumhuriyet Partisi
    II. Serbest Cumhuriyet Partisi
    III. Demokrat Parti
    Yukarıdaki siyasi partilerden hangileri Atatürk’ün yaşadığı dönemde kurulmuştur? (2005 KPSS)
    A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız I II D) I ve II E) I, II ve III
    Cevap: D

    (3) Aşağıdaki cemiyetlerden hangisi Mustafa Kemâl tarafından kurulmuştur? (1999 DMS)
    A) Vatan ve Hürriyet Cemiyeti D) Redd-i İlhak Cemiyeti
    B) İslam Teali cemiyeti E) Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
    C) Milli Kongre Cemiyeti

    • 16 Mayıs 1919 Samsun'a gitmek üzere Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrıldı.
    • 19 Mayıs 1919 Samsun'a çıktı.
    • 21-22 Haziran 1919 Amasya'dan yolladığı genelgeyle, Milli Kuvvetleri bir gaye ve bir teşkilat çerçevesinde toplamak amacıyla Sivas Kongresi'ni toplanmaya çağırdı.
    • 3 Temmuz 1919 Erzurum'a geldi.
    • 8-9 Temmuz 1919 resmi görev ve askerlikten istifa etti.
    • 23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi toplandı ve Erzurum Kongresi'ne başkan seçildi.
    • 4 Eylül 1919 Sivas Kongresi toplandı ve Sivas Kongresi'ne başkan seçildi.
    • 11 Eylül 1919 Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesi Başkanlığı’na seçildi.
    • 20-22 Ekim 1919 İstanbul'dan gelen Bahriye Nâzırı (Bakan) Salih Paşa ile Amasya'da görüştü ve Amasya Protokolu imzalandı.
    • 7 Kasım 1919 İstanbul'da toplanması kararlaştırılan Osmanlı Meclisi için Erzurum'dan Milletvekili seçildi (Büyük Millet Meclisi'nin birinci dönemi için yapılan seçimde ve ondan sonraki seçimlerde Ankara'dan Milletvekili seçilmiştir).
    • 27 Aralık 1919 Heyet-i Temsiliye üyeleriyle birlikte Ankara'ya geldi.
    • 16 Mart 1920 İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgali üzerine durumu bütün devletler ve Millet Meclisleri nezdinde protesto etti ve Ankara'da yeni bir Millet Meclisi açma girişiminde bulundu.
    • 23 Nisan 1920 Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açtı.
    • 24 Nisan 1920 T.B.M.M. başkanlığına seçildi.
    • 11 Mayıs 1920 İstanbul Hükümeti’nce ölüm cezasına çarptırıldı (bu karar 24 Mayıs 1920'de Padişah tarafından onaylanmıştır).
    • 13 Eylül 1920 "Halkçılık " programını TBMM’ye sundu.
    • 5 Aralık 1920 İstanbul'dan gelen Osmanlı delegeleri Ahmet İzzet ve Salih Paşa'larla Bilecik İstasyonunda görüştü.
    • 10 Mayıs 1921 Büyük Millet Meclisi'nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu’nu kurdu ve Grup Başkanlığı'na seçildi.
    • 13 Haziran 1921 Fransız temsilcisi F. Bouillon ile Ankara'da görüştü.
    • 5 Ağustos 1921 Büyük Millet Meclisi tarafından Başkomutanlık görevi verildi.
    • 23 Ağustos 1921 22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Savaşı'nı yönetmeye başladı.
    • 13 Eylül 1921 Sakarya Zaferi'ni kazandı.
    • 19 Eylül 1921 Büyük Millet Meclisi tarafından Mareşallik rütbesi ve Gazi unvanı verildi.
    • 26 Ağustos 1922 Afyon Kocatepe'den Büyük Taarruzu idareye başladı.
    • 30 Ağustos 1922 Dumlupınar'da Başkomutanlık Meydan Savaşı'nı kazandı.
    • 10 Eylül 1922 İzmir'e girdi.
    • 1 Kasım 1922 teklifi üzerine Büyük Millet Meclisi saltanatı kaldırdı.
    • 14 Ocak 1923 annesi Zübeyde Hanım İzmir'de öldü.
    • 29 Ocak 1923 İzmir'de Lâtife (Uşaklıgil) Hanım'la evlendi (5 Ağustos 1925'te ayrılmışlardır).
    • 17 Şubat 1923 İzmir'de ilk Türkiye İktisat Kongresi'ni açtı.
    • 13 Ağustos 1923 ikinci kez Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na seçildi.
    • 11 Eylül 1923 Halk Partisi'ni kurdu.
    • 29 Ekim 1923 Cumhuriyetin ilân edildi, ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
    • 1 Mart 1924 Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşmasında, Halifeliğin kaldırılması ile öğretimin birleştirilmesi gereğini belirtti.
    • 23 Ağustos 1925 Gazi Mustafa Kemal'in Kastamonu'da şapka ve kıyafet devrimini başlattı.
    • 3 Ekim 1926 İstanbul'da Sarayburnu’nda ilk heykeli dikildi.
    • 1 Temmuz 1927 Cumhurbaşkanı sıfatıyla ilk defa İstanbul'a geldi.
    • 15-20 Ekim 1927 CHP İkinci Kurultayı'nda nutkunu okudu.
    • 1 Kasım 1927 ikinci kez Cumhurbaşkanlığına seçildi.
    • 4 Kasım 1927 Ankara Etnografya Müzesi önü ve Yenişehir'de dikilen heykelleri açıldı.
    • 20 Mayıs 1928 Afgan Kralı Amanullah Han’ın kendisini Ankara'da ziyaret etti.
    • 9-10 Ağustos 1928 Sarayburnu’nda Türk harfleri hakkındaki konuşma yaptı.
    • 12 Nisan 1931 Türk Tarih Kurumu'nu kurdu
    • 4 Mayıs 1931 üçüncü kez Cumhurbaşkanlığına seçildi.
    • 12 Haziran 1932 Irak Kralı Emir Faysal Ankara'ya ziyaretine geldi.
    • 12 Temmuz 1932 Türk Dil Kurumu'nun kurdu.
    • 4 Ekim 1933 Yugoslavya Kralı Aleksandre kendisini İstanbul'da ziyaret etti.
    • 29 Ekim 1933 Cumhuriyet'in onuncu yıldönümü dolayısıyla tarihi nutkunu söyledi.
    • 16 Haziran 1934 İran Şehinşahı Rıza Pehlevi Ankara’da kendisini ziyaret etti.
    • 24 Kasım 1934 Büyük Millet Meclisi kendisine ATATÜRK soyadını veren yasayı kabul etti.
    • 1 Mart 1935 dördüncü kez Cumhurbaşkanı seçildi.
    • 4 Eylül 1936 İngiltere Kralı VII. Edward İstanbul'da kendisini ziyaret etti.
    • 11 Haziran 1937 çiftliklerini devlete ve bir kısım gayrimenkullerini Ankara Belediyesi'ne bağışladı.
    • 30 Mart 1938 hastalığı hakkında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’nce ilk kez resmi tebliğ yayınlandı.
    • 19 Haziran 1938 Romanya KralıII. Karol kendisini İstanbul'da ziyaret etti.
    • 5 Eylül 1938 vasiyetnamesini yazdı (Açılış: 28 Kasım 1938).
    • 16 Ekim 1938 hastalık durumu hakkında günlük resmi tebliğler yayımına başlandı.
    • 10 Kasım 1938 ölümü.
    • 21 Kasım 1938 cenazesi Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabre törenle konuldu.
    • 10 Kasım 1953 nâşı Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrinden Anıtkabir'e nakledildi.
    • 1981 UNESCO'nun aldığı bir kararla doğumunun 100. Yılı bütün dünyada "Atatürk Yılı" olarak kutlandı.

Sayfayı Paylaş