İnsanda düzenliyici ve dengeliyici sistemler [Konu Anlatımı]

Konu 'Fen Bilgisi Ders Notları' bölümünde elıfay tarafından paylaşıldı.

  1. elıfay

    elıfay Üye

    Katılım:
    21 Şubat 2010
    Mesajlar:
    97
    Beğenileri:
    54
    Ödül Puanları:
    0

    İNSANDA DÜZENLİYİCİ ve DENGELİYİCİ SİSTEMLER

    İnsanda düzenleyici ve dengeleyici sistemler ikiye ayrılır.

    1. Sinir sistemi
    2. Endokrin sistemi

    1.Sinir sistemi
    A) SİNİR HÜCRESİ (NÖRON)

    Sinir hücreleri vücudumuzda en çok özellesmıs hücrelerdir.
    Hücreler, hücre gövdesi dendirt ve aksondan oluşur.

    Sinir hücrelerinin kısa uzantılarına dendrit, uzun olanlara akson denir.
    Metabolik faaliyetler hücre gövdesinde gerçekleşir.


    Sinir hücrelerinden birinin akson ucu ikinci sinir hücresinin dendritine karşı gelecek şekilde bulunurlar.
    İki sinir hücresinin karşı karşıya geldigi durumu sinaps denir.

    Akson uçlarından sinir hormonları salgılanır. Bu hormonlar sayesinde uyartı dıger sinir hücrelerinede iletilir.

    Sinirlerden geçen bu uyartılar, sinir merkezlerine, kaslara veya liflere iletilir.
    • Uyartıyı merkeze tasıyan sinirlere duyu sinirleri denir.
    • Sinir merkezinin emirlerini taşıyan sinirlere de hareket sinerleri denir.
    • Bilgilerin degerlendırılmesini sağlayan sinirlere ara sinirler denir.

    Bazı sinir hücrelerinde aksonların üzerinde miyelin kılıf adı verılen koruyucu ve yalıtım yapan bir tabaka vardır.
    Miyelin kılıf bulunan aksonlarda uyarılar daha hızlı ıletılır.
    Miyelin kılıf üzerınde uyarı sıddetını arttıran RANVİER BOĞUMLARI yer alır.

    Bir sinir hücresi uyaranla uyarıldıgı zaman önce gövde sonra akson boyunca degısıklıkler oluşur. Buna impuls denir. İmpuls sinir hücresi boyunca elektrokimyasal degişiklikler halinde iletilir.
    İmpuls hızı miyelinli sinirlerde sanıyede 120 m’ ye ulaşır.
    Merkezi sinir sistemi ve iskelet kaslarının sinir hücreleri miyelinlidir.

    MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ

    Beyin: İki yarım küreden oluşmuştur. Beş duyu organının idare merkezidir. Beyin duyuların tekrar hatırlanmasını sağlar.
    Öğrenme,değerlendirme, bilgi üretme, bilgileri saklama merkezidir.
    Zeka beyin fonksiyonlarının tümüdür.
    Beyin öğretip alışkanlık haline getirdiği davranışları omuriliğe aktarır.
    Beyincik: Gözden, kulaktan ve ayak taban basıncından gelen duyularla dengeyi oluşturur. Düzenli kas faaliyetlerini ayarlar. Kas hareketlerinde zaman ayarlamasına sağlar. Beyincik zedelenirse kas faaliyetlerini düzensizleşir.
    Omurilik: Omurlar içinde sinir demetidir. Vuduttan uyarı beyne, beyinden emirleri vücuda taşıyan sinirlerdir.

    Omurilik refleks merkezidir. Omurilikten 31 çift sinir çıkar.
    En büyük sinir çifti bacaklara giden siyatik sinir çiftidir.
    Omurilik organların dışarıdan aldıkları uyarıları beyne iletir.
    Beynin bu uyartılara verdiği yanıtları da ilgili kaslara iletir.

    Omurilik ayrıca refleks ve alışkanlık hareketlerinin yönetim merkezidir.

    Refleks bir etkiye karşı oluşturulan en kısa yanıttır. Örneğin elimiz sıcak bir cisme dokunduğunda aniden çekeriz bir süre sonra da yanmanın verdiği acıyı duyarız. Acı hissini daha sonra almamızın bu bilginin beyne ulaştırılması şeklinde açıklayabiliriz.

    OMURİLİK SOĞANI: Solunum, dolaşım, boşaltım, sindirim gibi önemli hayat olayları kontrol eder, düzenler. Hayat düğümü adını alır. İç organların istek dışı çalışmasını yönetir.

Sayfayı Paylaş