İSİM TAMLAMALARI

Konu 'Dil ve Anlatım Ders Notları' bölümünde DWL tarafından paylaşıldı.

  1. DWL

    DWL Üye

    Katılım:
    27 Ekim 2007
    Mesajlar:
    339
    Beğenileri:
    14
    Ödül Puanları:
    16

    İSİM TAMLAMALARI



    1)Belirtili Ad Tamlaması:Tamlayanın “-in” ilgi ekini tamlananın da “-i,si” 3.tekil kişi iyelik ekini aldığı tamlamalardır.



    NOT:Belirtili isim tamlamasını bulmak için tamlanana neyin,kimin sorularını sorarız.

    Türkçe’nin önemi,

    Yolun sonu,

    Ali’nin amcası,

    Arabanın boyası,

    Fırtınanın gücü,

    Bizim köyümüz.



    2)Belirtisiz Ad Tamlaması:Tamlayanı yalın halde bulunan,tamlananı 3.kişi iyelik ekini alan tamlamalardır.

    *Sokak kapısı,

    *Tarla kuşu,

    *Çam ağacı,

    *Okul müdürü,

    *Hızlı koşanı (sıfat)

    *Devlet memurları



    NOT:Belirtisiz isim tamlamasını bulmak için tamlanana “-ne” sorusunu sorarız. “Nasıl,ne kadar,kaç,hangi” gibi sorular sıfat tamlamasını buldurur.



    3)Takısız Ad Tamlamaları:Tamlayan ve tamlananın tamlama ekleri almadan oluşturdukları ad tamlamasıdır.Bu tür tamlamalarda tamlayan,tamlananın ya neye benzediğini ya da neden yapıldığını anlatır.

    *Yünden çorap

    *Çelik tencere

    *Ahşap dolap

    *Taş duvar

    *Bakır tel



    Tamlayan tamlananın neden yapıldığını belirtiyor. Tamlayanla tamlananın arasına “den” ekini getirdiğimizde anlam bozulmuyor.Oysa sıfat tamlamalarında bozulur.



    *Sarı çorap (sıfat)

    *İnci (gibi) diş

    *Kömür göz

    *Altın kalp

    *Çelik bilek

    Tamlayan,tamlananın neye benzediğini ifade ediyor.Tamlayanla tamlananın arasına “gibi” edatını getirirsek sıfat tamlamasıyla karıştırmayız.Çünkü sıfat tamlamalarının arasına “gibi” edatını getiremeyiz.

    NOT:Takısız isim tamlamalarının tamlayanları doğada tek başına bulunurken sıfat tamlamalarındaki doğada tek başına bulunmaz.



    4)Zincirleme Ad Tamlamaları:Bir ad tamlamasının üçüncü bir adla ya da başka bir ad tamlamasıyla oluşturduğu tamlamaya zincirleme ad tamlaması denir.

    *Bahçe kapısının anahtarı

    b.siz ad tam. ad

    zincirleme ad tam.

    *Çevre yolunun ağaçlandırma çalışmaları

    b.siz ad tam. b.siz ad tam.

    zincirleme ad tam.



    Ad Tamlamalarıyla İlgili özellikler:



    1)Belirtili ad tamlamalarında tamlayan çoğul,tamlanan da belgisiz bir sözcük olursa tamlayan eki “-in” yerine “-den” eki kullanılabilir.

    *Aşağıdakilerden hangisi (Aşağıdakilerin hangisi)

    *Yolculardan biri (Yolcuların biri)



    2)Belirtili ad tamlamalarında kimi zaman tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir.

    *Tadı yok sensiz geçen günlerin.



    3)Belirtili ve zincirleme ad tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına sözcükler girebilir.

    *Masanın ayağı:(Masanın kırık ayağı)

    *Evin borcu.(Evin bir türlü bitmek bilmeyen borcu)



    4)Belirtili ad tamlamalarında tamlayan,tamlanan ya da ikisi birden zamir olabilir.

    *Onun kızı (Tamlayan zamir)

    *Çocukların bir çoğu (Tamlanan zamir)

    *Onların bir çoğu (Tamlayan da tamlanan da zamir)



    5)Tamlayanı zamir olan belirtili ad tamlamalarında tamlayan genellikle düşer.Bunlara “tamlayanı düşmüş ad tamlaması” denir.

    *Olayı bize babası anlatmıştı. (Onun babası)

    *Evimiz çok güzel oldu. (Bizim evimiz)

    *Paran var mı?(Senin paran)



    6)Bir tamlayan,birden çok tamlanan için;bir tamlanan da birden çok tamlayan için ortak kullanılabilir.

    *Evin kapısı ve penceresi açık kalmıştı.(Tamlayan ortak)

    *Ahmet’in,Murat’ın ve Deniz’in velisi toplantıya katılmadı.(Tamlanan ortak)
  2. FFaaTThh

    FFaaTThh Üye

    Katılım:
    29 Kasım 2007
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    TeşekküR ederim cok işime yarayacak.. :)
  3. rapqolik

    rapqolik Üye

    Katılım:
    29 Kasım 2007
    Mesajlar:
    1
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    teşekkür ederim bende
  4. DWL

    DWL Üye

    Katılım:
    27 Ekim 2007
    Mesajlar:
    339
    Beğenileri:
    14
    Ödül Puanları:
    16
    Rica ederim.
  5. irem_1903

    irem_1903 Üye

    Katılım:
    30 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Gerçekten çok teşekkür ederim.
  6. Feyz@

    Feyz@ Üye

    Katılım:
    18 Şubat 2008
    Mesajlar:
    5
    Beğenileri:
    13
    Ödül Puanları:
    1
    çok teşekkürlerr
  7. kaskan

    kaskan Üye

    Katılım:
    9 Mart 2008
    Mesajlar:
    7
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    saol gardaşşşşşşşşşşş annüyün
  8. AyŞeGüL!

    AyŞeGüL! Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    11 Şubat 2008
    Mesajlar:
    1.193
    Beğenileri:
    19
    Ödül Puanları:
    0
    ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM BEN DE:)..............
  9. elcin06

    elcin06 Üye

    Katılım:
    28 Ekim 2007
    Mesajlar:
    1.058
    Beğenileri:
    105
    Ödül Puanları:
    36
    teşekkürler!!!

Sayfayı Paylaş