isimler

Konu 'Dil ve Anlatım 10. Sınıf' bölümünde group tarafından paylaşıldı.

  1. group

    group Üye

    Katılım:
    15 Temmuz 2010
    Mesajlar:
    131
    Beğenileri:
    7
    Ödül Puanları:
    19

    Özel isim
    Cins isim
    Somut isim
    Sogut isim
    Tekil isim
    çoğul isim
    Topluluk isim anlatır mısınız?:confused::confused:
    Son düzenleyen: Moderatör: 25 Kasım 2013
  2. Moderatör Latif

    Moderatör Latif Moderatör Yönetici Moderatör

    Katılım:
    28 Eylül 2011
    Mesajlar:
    1.367
    Beğenileri:
    626
    Ödül Puanları:
    113
    A) Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar

    Tür (cins) Adı: Aynı türden varlıkları karşılayan sözcüklerdir.

    şehir, ülke, dil, nehir, kitap, insan…

    Özel Ad: Bir tür içinde sadece tek bir varlığı karşılayan sözcüklerdir.

    Ankara, Türkiye, İngilizce, Kızılırmak, Çalıkuşu, Ahmet…

    Eylül, edebiyatımızda ilk psikolojik romandır.

    Bu cümlede “roman” sözcüğü, bir yazınsal türü karşıladığı için tür adı; “Eylül” ise roman türünün içinde tek olan bir yapıtı karşıladığı için özel addır.

    Şehirlerimiz içinde İstanbul’un ayrı bir önemi vardır.

    Bu cümlede “şehir” sözcüğü, bir yerleşim birimini karşıladığı için tür adı; “İstanbul” ise yerleşim birimleri içinde tek olan bir şehri karşıladığı için özel addır.

    Not: “Güneş, ay, dünya” sözcükleri, astronomi, coğrafya terimi olarak kullanıldığında özel addır. Diğer kullanımlarda ise tür adıdır.

    Mars, Dünya’ya göre Güneş’e daha yakındır.

    Bu cümlede “Dünya” ve “Güneş” sözcükleri terim olarak kullanıldığından özel addır.

    O kazadan sonra dünyası karardı.

    Doktor, güneşte fazla kalmamasını istedi.

    Bu cümlelerde “dünya” ve “güneş” sözcükleri tür adıdır.

    Bazı tür adları, özel ad olarak kullanılabilir.

    Deniz, bugün masmaviydi, (tür adı)

    Deniz, arkadaşlarıyla maça gidecek, (özel ad)

    B) Varlıkların Sayılarına Göre Adlar

    Tekil Ad: Sayıca bir varlığı karşılayan adlardır.

    ağaç, bulut, sevgi, mevsim

    Çoğul Ad: Sayıca birden fazla varlığı karşılayan adlardır. Çoğul ad, tekil adlara çoğul eki (-ler, -lar) getirilerek yapılır.

    ağaçlar, bulutlar, sevgiler, mevsimler

    Topluluk Adı: Çoğul eki almadan, birden fazla varlığın bir araya gelerek oluşturduğu grupları karşılayan adlara denir.

    ordu, halk, sürü, kurul, takım, komisyon…

    Bir yazar, toplumun sorunlarına sırt çeviremez.

    Bu cümlede “yazar” sözcüğü, sayıca bir varlığı karşıladığı için, tekil ad; “sorunlar” sözcüğü, “-ler, -lar” çoğul ekini alarak birden fazla kavramı karşıladığı için, çoğul ad; “toplum” sözcüğü, bir arada yaşayan insanlardan oluşan grubu karşıladığı için, topluluk adıdır.

    Not: Bazı adlar, topluluk adı olarak kullanılabildiği gibi, tekil ad olarak da kullanılabilir. Bunları ayırt etmek gerekir.

    Meclis, yeni dönem için yarın toplanacak.
    Meclis, yarın boyanacak.
    Bu cümlelerin birincisinde “meclis” bir grubu karşıladığı için topluluk adı, ikincisinde ise bir yeri, mekânı karşıladığı için tekil addır.

    C) Varlıkların Oluşuna Göre Adlar

    Somut Ad: Beş duyudan en az birisiyle hissedebildiğimiz varlıkları karşılayan sözcüklerdir.

    çiçek, ağaç, bulut, ses, hava, koku, rüzgâr…

    Soyut Ad: Beş duyuyla hissedemediğimiz; ama var olduklarını kabullendiğimiz kavramları karşılayan sözcüklerdir.

    mutluluk, sevgi, akıl, ruh, melek, heyecan, korku…

    Her yazar, sevinçlerini, üzüntülerini insanlarla paylaşmak için yapıt ortaya koyar.

    Bu cümlede “insan” ve “yapıt” sözcükleri, beş duyudan en az biriyle varlıkları hissedilebildiği için somut ad; “sevinç” ve “üzüntü” sözcükleri, beş duyudan hiçbiriyle varlıkları hisse- dilemediği için soyut addır.

    Not: Somut anlamlı bir sözcük, anlam genişlemesi yoluyla soyut anlam kazanabilir.

    Ağacın gölgesinde dinlendik.
    O, her zaman babasının gölgesinde kaldı.
    Birinci cümledeki “gölge” sözcüğünün somut anlamlı bir ad olduğunu görüyoruz. İkinci cümledeki “gölge” sözcüğü “ikinci planda kalınan bir durum”u karşıladığı için soyut anlamlı bir addır.
    group bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş