kırecin uretımı

Konu 'Kimya 9. Sınıf' bölümünde feyza nur tarafından paylaşıldı.

Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.
  1. feyza nur

    feyza nur Üye

    Katılım:
    13 Ekim 2009
    Mesajlar:
    80
    Beğenileri:
    16
    Ödül Puanları:
    0

    arkadaslar bana kırecın uretımı ıle ılgılı bılgı lazım yardımcı olursanız sevınırım:D
  2. feyza nur

    feyza nur Üye

    Katılım:
    13 Ekim 2009
    Mesajlar:
    80
    Beğenileri:
    16
    Ödül Puanları:
    0
    arkadaşlar yardımcı olurmusunuz lütfen internette hiç güzel bilgi bulamadım:(
  3. ∂єνιℓѕ α∂νσ¢αтє

    ∂єνιℓѕ α∂νσ¢αтє Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    1 Mart 2010
    Mesajlar:
    768
    Beğenileri:
    331
    Ödül Puanları:
    0
    KİRECİN ÜRETİMİ

    Bağlayıcı maddelerden en eski bilinen malzeme kireçtir. Eski Babil, Mısır, Finike, Hitit ve Persler tarafından hava kireci yapıda bağlayıcı madde olarak kullanılmıştır. Romalılar devrinde su kireci bulunmuş ve su içerisindeki inşaatlarda kullanılmıştır. Bu arada puzolanik kirece (volkanik esaslı, killi, kalkerli toprak) Türkler tarafından tuğla kırıkları (pişmiş kil) öğütülüp karıştırılmış ve Horasan harcı olarak kullanılmıştır. Ayrıca bu tür bağlayıcı Mısır'da homra, Hindistan'da surki adıyla bilinmektedir. Bizans'ta ise kireç, sıva fresk tekniği altında uygulanmıştır. Orta çağda, bu sanayide daha fazla bir ilerleme olmamıştır.

    9. ve 12. yüzyıllarda puzolan bile Avrupa'da kaybolmuştur. Smeathon (İngiliz) 1756 yılında deniz feneri yaparken killi bir kireci pişirerek su kireci ve hidrolik bağlayıcı fikri üzerinde önemli adımlar atmıştır.

    Kireç, kireç taşının çeşitli derecelerde (850-1450 °C) pişirilmesi sounucu elde edilen, suyla karıştırıldığında, tipine göre havada veya suda katılaşma özelliği gösteren, beyaz renkli, inorganik esaslı bağlayıcı madde türüdür.

    Kireçtaşı pişirilirken sıcaklık 1000 °C yi geçmezse elde edilen kirece çalı kireci adı verlir. Su ile işlem görünce kolay ve iyi söner. Çünkü bu tip kireçler gevşek ve gözeneklidir. Eğer kireçtaşı uzun zaman 1400 °C civarında pişirilirse kömür kireci elde edilir. Bu nedenle, halk arasında, çalı kireci kömür kirecine nazaran tercih edilir. Kömür kireçleri geç söndüğü ve dağılmadığı için ulaşım yolu uzun olan işyerlei için elverişlidir.

    Konu başlıkları [gizle]
    1 Kireç taşı türleri
    1.1 Hava kireci (yağlı kireç)
    1.1.1 Pişirilme işlemi (kalsinasyon)
    1.1.2 Söndürme işlemi
    1.1.3 Hava kirecinin sertleşmesi
    1.1.4 Hava kireci kullanılırken dikkat edilmesi gereken hususlar
    1.2 Su kireci (Hidrolik kireç)
    1.3 Kirecin kullanım alanları
    2 Dış bağlantılar



    Kireç taşı türleri [değiştir]
    Kireçtaşları, tabii kireçtaşı ve dolomitik kireç taşı olmak üzere iki çeşittir.

    Tabii kireç taşı:Tabii kireç taşı, bileşiminde kütlece en az %90 oranında kalker (kalsiyum karbonat, CaCO3) bulunduran tortul bir kayaçtır.
    Dolomatik Kireç Taşı:Dolomatik kireç taşı, bileşiminde kalsiyum karbonat (CaCO3) yanında kütlece %10-%35 oranında magnezyum karbonat (MgCO3) bulunduran torul bir kayaçtır.
    Birinci gruptan elde edilen kireç beyaz renklidir. İkinci gruptan elde edilen ise esmerdir ve dayanımı nispeten daha yüsektir.

    Kireci, içerisindeki kil miktarına bağlı olarak, yalnız havada katılaşma gösteren hava kireci (yağlı kireç), hem havada hem de suda katılaşma gösteren su kireci (hidrolik kireç) olmak üzere iki gruba ayırmak mümkündür.

    Hava kireci (yağlı kireç) [değiştir]
    Kirecin üretiminde iki aşama vardır. Kireçtaşının pişirilmesi ve söndürme işlemidir . . .

    Pişirilme işlemi (kalsinasyon) [değiştir]
    CaCO3 CaO + CO2

    Bu reaksiyon sonucunda meydana gelen CaO söndürülmemiş kalsiyum (kalker) kirecidir. CaO, parçalar haline getirilmiş tabi kireç taşının özel fırınlarda 900 - 1000 °C sıcaklıkta kızdırılması suretiyle elde edilen ve su ile muamele edilmesi sonucu ısı açığa çıkararak söndürülmüş kalker kireci (kalsiyum hidroksit, Ca(OH)2 haline gelebilen bağlayıcı bir malzemedir. Özgül ağırlığı 3,0-3,4 gr/cm³ olan CaO beyaz, amorf bir katıdır. 2580 °C'a doğru erir, elektrik fırınında uçucu duruma gelir. Isıyla bozulmaz . . .

    100 gr kalkerden teorik olarak 56 gr kireç (CaO) elde edilir. Fakat pratikte verim %54 ü geçmez. Kalkerden başka, CaCO3 ve MgCO3'u aynı zamanda bulunduran dolomit taşlarının da yüksek derecede pişirilmesi ile kireç elde edilir. Bu haldeki kireç CaO ve MgO'den oluşmaktadır. Bu durumda pişirilme işlemi aşağıdaki şekilde olmaktadır.

    x CaCO3 + y MgCO3 x CaO + y MgO + (x + y) CO2

    Bu reaksiyon sonunda meydana gelen x CaO + y MgO söndürülmemiş dolomit kirecidir. CaO + MgO, parçalar haline getirilmiş dolomit kireç taşının özel fırınlarda 900-1000 °C sıcaklıkta kızdırılması suretiyle elde edilen ve su ile muamele edilmesi sonucu ısı açığa çıkararak söndürülmüş dolomit kireci (kalsiyum hidroksit+magnezyum hidroksit, Ca(OH)2 + Mg(OH)2) haline gelebilen bağlayıcı bir malzemedir.

    Söndürülmemiş kalker kirecinin öğütülerek belirli inceliğe getirilmesi ile söndürülmemiş toz kalsiyum (kalker) kireci, söndürülmemiş dolomit kirecinin öğütülerek belirli inceliğe getirilmesi ile söndürülmemiş toz dolomit kireci elde edilir.

    Söndürme işlemi [değiştir]
    Kireçler CaO halinde kullanılmazlar. Bunların su ile işlem görerek söndürülmeleri gerekir. Kirecin söndürülmesi bir hidratasyon olayıdır. Sönmemiş kirecin üzerine az miktarda su dökülünce bir süre sonra kireç parçasının kabardığı ve yavaş yavaş çatlayarak dağıldığı, aynı zamanda sıcaklık artışı ve buharlaşma görülür.

    CaO + H2O Ca(OH)2 + Isı

    x CaO + y MgO + (x +y) H2O x Ca(OH)2 + y Mg(OH)2 + y Mg(OH)2 + Isı

    Bu reaksiyonun gerçekleşebilmesi için kirecin ağırlığının 1/3'ü kadar suya ihtiyaç vardır. Reaksiyon sonunda elde edilen Ca(OH)2 sönmüş kireçtir.

    Kirecin söndürülmesi sırasında şu husulara dikkat edilmelidir:
    Kirecin söndürülmesi sırasında %100 oranında bir hacim artışı meydana gelir. Zaten kirecin sönerken kabarıp çatlamasının nedenide budur. Bu nedenle söndürme işlemine önem verilmesi gerekir. Tamamen söndürülmeden yapıda kullanılan kireç, söndürülmesi sırasında yapacağı reaksiyonu kullandığı yerde yaparak, hacim artmasına ve yapıda bazı hasarların oluşmasına neden olur. Bunun olmaması için, kireç taşları en az 15 gün, şantiyede açılan kireç havuzlarında, su ile temas halinde bulundurulmalıdır.
    Söndürme işlemi sırasında sıcaklık 300-400 °C'a kadar çıkabilir. Bu nedenle olayın aksi yönde gelişmesi, yani sönmüş kirecin tekrar su kaybederek CaO haline dönüşmesi mümkündür. Bu nedenle su miktarını iyi ayarlamak suretiyle, sıcaklığın 100 °C civarında tutulması sağlanmalıdır. Bunun için de, söndürme işlemi sırasında dökülen suyu yavaş yavaş vermek, bir müddet soğuyup kabarmasını bekledikten sonra, tekrar su vermek suretiyle söndürme işlemine devam edilmelidir.
    Söndürme işlemi teknelerde, kireç kuyularında veya fabrikalarda su püskürtülerek yapılır. İlkel bir yöntem olan kireç kuyularında kireç fazla su ile söndürüldüğünden ürün Ca(OH2 + n H2O şeklindedir ve yağlı kireç olrak adlandırılır. Fabrikalarda ise sönmüş kireç sadece Ca(OH)2'dir. İnce toz halinde olup, çimento gibi torbalar içinde satılır. Buna hidrate kireçte denir. Bu tozun özgül ağırlığı 2,20-2,45 g/cm³ arasındadır. Birim ağırlığı ise 0,60-0,75 g/cm³ arasındadır.
    Hava kirecinin sertleşmesi [değiştir]
    Hava kirecinin sertleşmesi 3 aşamada oluşur:

    1.Kuruma
    2.Ca(OH)2 formülünde kristalleşme
    3.Havanın CO2'İ ile birleşerek karbonatlaşma
    Kuruma ve kristalleşme geçicidir. Suyla karışınca kireç tekrar yumuşar. Asıl sertleşme karbonatlaşma sonucu oluşur. Hava kirecini su ile karıştırdıktan sonra elde edilen hamur havada bırakıldığında, havanın CO2'ini alarak aşağıdaki reaksiyona göre, suda erimeyen kalsiyum karbonata dönüşür.

    Ca(OH)2 + CO2 CaCO3 + H2O

    Bu reaksiyon çok yavaş olur ve özellikle CO2'nin varlığı zorunludur. Bu şekilde meydana gelen CaCO2 sayesinde hava kireci katılaşır, yani plastikliğini kaybeder ve sertleşmeye başlar. Bu reaksiyon sırasında da bir hacim artışı gözlenir. Eğer kireç yalnız başına kullanılırsa bu reaksiyon yapıya zarar verebilir. Kireci kumla karıştırmak suretiyle bu deformasyonu, miktar ve şiddetini azaltarak, zararsız hale getirmiş oluruz.

    Hava kireci kullanılırken dikkat edilmesi gereken hususlar [değiştir]
    Dezavantajları
    Hava kireci ile fazla kalın harç sıvası yapılmamalıdır. Aksi taktirde CO2 harcın içine yeterli oranda giremeyeceğinden, orta kısımlar plastik kalır.
    Kireç su içinde eridiğinden, su ile temas eden yapılarda kullanılmamalıdır. Kirecin suda erime reaksiyonu aşşağıdaki şekilde olur:
    CaCO3 + H2O + CO2 Ca(HCO3)2

    CaCO3 : Kalsiyum karbonat, suda erimez

    H2O + CO2 H2CO3: Karbonik asit

    Ca(HCO3)2: Kalsiyum bikarbonat, suda erir

    Kirecin kaynatılması halinde suda erime özelliği azalır. Kalorifer kazanlarının borularının tıkanmasının nedeni kirecin bu özelliğidir.

    kirecinin mekanik mukavemeti çok düşüktür. Bu nedenle taşıyıcı elemanların yapımında bağlayıcı madde olarak kullanılmamalıdır. Ağırlıkça 1/10 oranında (1 birim kireç, 10 birim kum) hazırlanan harçların, su/kireç oranının 1-1,6 arasında değişmesi halinde 28 günlük basınç mukavemeti 7 kg/cm² mertebesindedir. 28 gün sonunda bu numunelerde ancak dıştan 1,5 cm kalınlığında bir tabakanın sertleştiği tespit edilmiştir.
    Avantajları:
    Hava kireci kullanılarak çok iyi plastik harç elde edilebilir. İşlenebilirliği yüksektir.
    Hava kireci kullanılarak üretilen harçların plastik özellikleri fazladır. Şekil değiştirme yapabilme yeteneğinin fazla olması nedeniyle duvar sıvaları için çok uygundur. Kireçle yapılan sıvalar çimento harcı ile yapılan sıvalara kıyasla daha az çatlar.
    Kireç harçlarının taş ve tuğla gibi her türlü yapı malzemesine daha iyi yapışma kabiliyeti vardır.
    Su kireci (Hidrolik kireç) [değiştir]
    Muhtevasında %10-25 mertebesinde kil bulunduran kalker taşının pişirilmesiyle elde edilen bir kireç türüdür. Bu pişirme esnasında oluşan sönmemiş kireç silis ve alüminle birleşir. Bu şekilde elde edilen kireç ufak parçalar halinde olup dikalsiyumsilikat (2 CaOSiO2)'tan ibarettir. Toz haline getirme işi, su ile işleme tabi tutularak yapılır. Yani öğütlenemez. Suda söndürerek toz haline getirmek için kirecin içinde en az %10 oranında CaO olması gerekir.

    Bu şekilde elde edilen kireç su içerisinde erimez, katılaşıp sertleşebilir. Bu yüzden su içindeki yapılarda kullanılabilir. Su kirecinin yapılarda kullanılmasıyla elde edilen yararlar, hava kirecinin kullanılmasıyl elde edilen yararların aynısıdır. Su kirecinin üst tarafı ise hava kirecinden daha yüksek mukavemete sahip olup, suda sertleşebilmesidir. Su kirecinin 28 günlük basınç mukavemeti 20-250 kg/cm² arasındadır.

    Kirecin kullanım alanları [değiştir]
    Kirecin oldukça geniş bir kullanım alanlı vardır. Kullanım alanları sürekli artan bir şekilde çeşitlilik göstermektedir. Örneğin; 1900-1910 yılları arasında kireç %80 binalarda, %10 kimyasal endüstride, %10 da ziraatta kullanılıyordu. 1980'lerde ise, yapılarda %3, kimyasal endüstride %84, otoyollarda %6, refrakter endüstrisinde %6, ziraatte %1 oranında kullanılmaktaydı.

    NOT=BU KONU DERS KİTABI 200,201 VE 202 DE VAR ORDAN BAKABİLİRSİN
  4. azap_çiçegi

    azap_çiçegi Üye

    Katılım:
    6 Mayıs 2010
    Mesajlar:
    3
    Beğenileri:
    2
    Ödül Puanları:
    0
    Kullanım alanı inşaatın dışına çıkan kirecin üretim ve satış oranı hızla artıyor. Daha önce Türkiye'deki kullanım oranının yüzde 50'si inşaata giden kireç, şimdilerde meyve sularının hazırlanmasından askerlerin konserve yiyeceklerini ısıtmasına kadar birçok alanda kullanılıyor.

    Burdur, kireç üretiminde Türkiye'nin önemli oranda ihtiyacını karşılıyor. Burdur ile merkezi ve ilçelerinde kireç üretim miktarı giderek artıyor. Anadolu Kireç Üreticileri Derneği Başkanı Ali Mercanoğlu, günümüzde kirecin farklı alanlarda kullanımının hızla arttığını söyledi. Mercanoğlu, şuan üretilen kirecin yüzde 50'lik kısmının endüstride kullanıldığını aktardı.

    Samsun'dan İzmir'e kadar geniş bir yelpazede 45 kireç işletmesinin üyeleri arasında bulunduğunu bildiren Başkan Ali Mercanoğlu, bunların her yıl yaklaşık 3 buçuk milyon ton üretim yaptığını açıkladı. Üye olmayan tesislerin ise yaklaşık 2 buçuk milyon ton üretim yaptığını dile getiren Anadolu Kireç Üreticileri Derneği Başkanı, toplam üretimin yüzde 10'unun ihraç edildiğini vurguladı. Suriye, Mısır, İtalya, Kıbrıs, Yunanistan, Fransa ve İsrail'e ihraç edilen kirecin Türkiye'de gerekenden daha az kullanıldığını söyleyen Mercanoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: "İnşaat sektöründe kullanılan kirecin ekonomik getirisi çok az. Özellikle endüstride kullanımın artmasını arzu ediyoruz ve çalışmalarımızı bu yönde yapıyoruz. Ayrıca Türkiye'de belediyeler su arıtma ve vahşi depolama yapılan çöplük alanlarda kireci yeterince kullanmıyor. Belediyelerden isteğimiz kireci kullanılması gereken miktarlarda satın almaları. Avrupa ülkelerinde üretilen kirecin yarısından fazlası su arıtma ve çöplük alanlarda kullanılıyor. Ama Türkiye'de bu rakam sadece yüzde 10."

    Türkiye'nin birçok ilinde 400'e yakın bayisi olan Tekinler Kireç'in sahibi Hüseyin Tekin, 10 yıl içinde üretim kapasitesini yüzde 100 arttırdıklarını söyledi. 1996'da kurulan fabrikada ilk yıllarda günlük 75 ton üretim yaptıklarını açıklayan Hüseyin Tekin, ancak şuan 150 tona çıktıklarını bildirdi. Antalya ve Burdur'da bulunan fabrikalarda kirecin her türlü halini ürettiklerini belirtti.

    Kireçtaşının 850 ile bin 400 derecede ısıtılması ile elde edilen kirecin inşaat sektöründe kullanılması uzun yıllar öncesine dayanıyor. Bina yapımı sırasında çimento ile karıştırılan, sıvalı duvarların beyaza boyanmasında kullanılan kireç, gün geçtikçe farkı alanlarda da kullanılmaya başlandı. Atıkların temizlenmesi, cam yapımı, seramik sanayi, gıda sanayi, kimya sektörü, boya sanayi, şeker sanayi, süt ve meyve sularının üretim tesislerinde yoğun kullanılan kireç; toz, taş ve sulu hallerde bulunuyor. Dünyada her yıl yaklaşık 750 milyon ton kireç üretiliyor. Türkiye'de ise bu rakam 5-6 milyon ton olarak gerçekleşiyor. Kirecin yüzde 80'inin inşaat alanında kullanılıyor.
Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.

Sayfayı Paylaş