Kişilik Gelişimini Etkileyen Faktörler

Konu 'Psikoloji' bölümünde Moderatör Gül tarafından paylaşıldı.

  1. Moderatör Gül

    Moderatör Gül Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    3 Kasım 2009
    Mesajlar:
    2.216
    Beğenileri:
    973
    Ödül Puanları:
    0

    Kişilik Gelişimini Etkileyen Faktörler
    Kişiliğin gelişiminde önemli rol oynayan çok sayıda faktörün varlığıbilim adamlarınca kabul
    edilmiş ve bunların ne ölçüde kişiliğin oluşum ve gelişimini etkilediği incelenmiştir. Genel
    olarak bu faktörler biyolojik ve çevresel olarak iki ana başlık altında incelenmişlerdir.

    Biyolojik Faktörler

    Kalıtım: Kişinin anne ve babasından ya da soyundan gelen özellikleri içerir. Bu özellikler
    kromozomlar içinde bulunan genlerle çocuğa aktarılır. Beden yapısı, saç, göz ve cilt rengi
    doğrudan kalıtıma bağlanabilir. Ancak kalıtım yolu ile anne ve babadan birtakım özelliklerin
    geçmesi, kişiliğin onlara benzeyeceği anl***** gelmez. Kişiliğin gelişmesinde çevrenin de
    önemli rolü vardır. Örneğin, hırsız bir anne babanın çocuğu da hırsız olacak demek değildir.
    kişiliğin oluşumunda biyolojik-kalıtsal etkenlerle çevresel etkenlerin ne düzeyde rol oy-
    nadığı halen tartışma konusudur.

    İç Salgı Bezleri: Kişiliği düzenleyen ve gelişimini sağlayan önemli etkenlerden biridir.
    Bedensel ve ruhsal yapının oluşmasında, gelişmesinde önemli rol oynayan hiper (fazla) ya
    da hipo (az) çalışmaları organizmada büyük değişiklikler yapar ve bu da bireyin kişiliğinin
    gelişimini etkiler.

    Beden yapısı: Kişilikle beden yapısı arasında bağlantı olduğunu savunan bilim adam-
    larıinsanlarıbeden yapılarına göre çeşitli tiplere ayırmışlardır. Örneğin, Kreeshmer, beden
    yapısını piknik, astenik, atletik, Sheldan ve Stones ise, endomografik ektomorfik, mezo-
    morfik olarak sınıflandırmışlardır. Piknik-endomorfik beden yapısı yuvarlak ve yumuşak
    olan kişilerdir ve bunlar yemeyi, rahatı, sevki ve sosyal ilişkileri severler. Astenik ya da ekto-
    morfik beden yapısında olanlar, ince, uzun, narindirler. Duygusallık, entellektüel ve içe
    dönük kişilik özellikleri gösterirler. Mezamorfik-atletik beden yapısıkas ve kemiklerin iyi ge-
    lişmişolduğu, güçlü adaleli kişilerdir ve enerjik, hareketli, atılgan hatta saldırgan kişilik özel-
    likleri gösterirler.

    Zeka: Kişinin kalıtım yoluyla doğuştan getirdiği ve eğitimle geliştirdiği bir kuvvettir.
    İnsanın olumlu ya da olumsuz davranışları, zeka gelişimine bağlıdır. Burada hem kalıtsal
    hem çevresel etkenler rol oynar.

    çevresel Faktörler
    Doğum öncesi ve doğum sonrası faktörler ele alınmaktadır. Doğum öncesi çevrenin kişilik
    üzerindeki etkileri döllenme anından başlar. Örneğin annenin gebeliği sırasında sigara, al-
    kol, uyuşturucu kullanması, yetersiz beslenmesi ya da aşırı heyecansal durumlar
    yaşaması, doğacak çocuğun kişiliğini dolaylı olarak etkilediği bilinmektedir. Bu her sigara
    kullanan ya da alkol içen annenin çocuğunun da bu alışkanlıkları mutlaka göstermesi de-
    mek değildir, ancak bu alışkanlıklara eğilim gösterdikleri saptanmıştır.
    Doğum sonrası çevre, çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerinin yoğrularak biçimlendiği
    yerdir. Çocuk önce ailesi içinde büyür, gelişir, kişiliğinin kökenini orada alır. Daha sonraları
    ailesinden aldığı belli özelliklerle toplum içinde kişiliğini biçimlendirir, geliştirir. Bu nedenle
    çocukluğun ilk yıllarındaki yaşantılarının, sosyal çevresi ile olan etkileşiminin kişilik ge-
    lişiminde önemli rol oynar.
    Her toplumun kendine özgü bir yapısal ve yaşama biçimi vardır. Çocuk toplumsallaşma di-
    ye nitelendirdiğimiz bir gelişme sürecinden geçerken, ailesinin ve toplumunun bilim, kültür,
    ekonomi, din, sanat, adet ve gelenekler, töreler gibi tüm değerleri, standartlarıve beklentile-
    rine uygun olarak gelişmektedir. Örneğin, tüm kültürlerde bebeklerin beslenmesi, korun-
    masıdaha sonralarıcinsel ve saldırganlık gibi dürtülerini kontrol etme yollarının öğretilmesi
    gibi konular yer almaktadır. Ancak bunları uygulama biçimleri kültürden kültüre değişir.
    Bir toplum kültürü bebeklerin anne sütü ile beslenmesinin önemini vurgularken diğer bir top-
    lum kültürü hazırlamalarla besleme üzerinde durabilir. Bebekleri kundaklama tuvalet eğiti-
    mi vb. davranışların geliştirilmesi, toplumdan topluma değişiklik gösterir. Ayrıca yaş, cinsi-
    yet, sosyo-ekonomik düzey, iş ve meslek, din gibi etkenlerde kişilik gelişiminde önemli rol
    oynarlar. Kız ve erkek çocukların yaşadıkları toplum içindeki rollerine ilişkin yetiştirilmeleri
    örneğin kızlardan ev içi işlerini, erkekler ise ev dışı işlerini benimsemeleri istenmekte ve bu
    da onların kişiliklerini biçimlendirmektedir.

Sayfayı Paylaş