Kortizonun Yan Etkileri

Konu 'Sağlık Dersi' bölümünde Lethe tarafından paylaşıldı.

  1. Lethe

    Lethe Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    12 Nisan 2010
    Mesajlar:
    8.551
    Beğenileri:
    8.201
    Ödül Puanları:
    113

    Kortizon nedir?

    Bir kortikosteroid, yani böbrek üstü bezinden salgılanan bir hormondur. Vücutta yağ ve karbonhidrat metabolizmasının düzenlenmesinde görevlidir. İlacı ise astım olsun, romatoid artrit olsun, birçok hastalıkta iltihabı baskılar, yani zayıflatır, giderir.


    Kortizonun yan etkileri


    Peki iltihabı iyi ederken, neyi kötü ediyor kortizon?
    Pekçok yan etkisi var. Ama en sık görülen yan etkisi şu; şekeri yükseltebilir. Eğer kişinin şekere eğilimi varsa, yani gizli şekeri varsa, kortizon aldığı zaman şekeri fırlayabilir. Gözlerde katarak yapabilir. Mide şikayetlerine yol açabilir. Tansiyonu yükseltebilir. Enfeksiyon riskini, tüberküloz riskini artırabilir. Deride kıllanma ve çatlaklar yapabilir.

    Biz kadınlar için en çok bu kısmı önemli. Sonra bitmez mi kıllanma, kalıcı mıdır?
    Tedavinin süresine bağlı. Ama herkeste bu yan etkiler gözükmez. Gözükmesi için hastanın ömür boyu kortizon kullanması gerekir. Kısa süreli kullanımlarda kortizonun ciddi bir etkisi hemen hemen hiç görülmez. Bazen uzun süreli kullanımlarda da hiçbir yan etkisinin görülmediği hastalar olabilir. Kilo alıcı etkisi vardır ayrıca


    Niye kilo aldırıyor?


    Hem vücutta su ve tuzu tuttuğu için kilo aldırır, hem de iştah açar. Bir diğer yan etkisi de şu; hastanın ruhsal durumunu etkileyebilir. Efori yapar. Yani taşkınlık ve huy değişikliği. Ama tıpta kural şudur: Hastalık yoktur, hasta vardır. Bu şu demek: Hastalıkların ismi her hasta için aynıdır. Yani astım, şeker hastalığı, hiper tansiyon her hastada aynı adla anılır ama belirtileri başka başkadır. Ağırlık dereceleri de başkadır. Aynı hastalık olmasına rağmen hastaların tedaviye verdikleri cevap da başkadır. Elbette birtakım genellemeler yapılabilir ama her hastayı kendi içinde değerlendirmek gerekir bu yüzden.

    Kortizonun birden kesilmesi tehlikeli!

    Hocam kortizon bir yeri onarırken başka bir yerde sorun çıkartabiliyor. O zaman kullanırken çok dikkatli olmalıyız
    Tabii. İki ucu keskin bıçak derler ya onun gibi asla bilinçsiz kullanılmamalı. Yanlış olan şey şu: Bizde çoğu insanın imkanları kısıtlı olduğu için, doktora bir kere gidiliyor. Doktor ona kortizon veriyor. 'Şu şekilde kullan' diyor. Hasta onu iyi geldi diye bir hafta, on gün kullanacağı yerde, aylarca yıllarca kullanıyor. Kortizonun böyle gelişigüzel kullanılmaması lazım. Genellikle biz kortizonu uzun süreli tedavilerde, yüksek dozdan başlayıp giderek azaltarak veririz. Kortizon birdenbire kesilen bir ilaç değildir. Tam tersine birden kesilmesi vücutta çok ciddi krizlere yol açabilir. Tansiyon düşüklüğü ve adison krizine yol açabilir. Bu yüzden kortizonun yavaş yavaş azaltılması, aniden kesilmemesi lazım.



    Adison krizi nedir?


    Kortizon vücudumuza yabancı bir madde değil esasında. Vücut zaten kortizon üretiyor. Ama siz dışarıdan kortizon almaya başladığınız zaman, kortizonun üretildiği böbreküstü bezi, artık kortizon yapmaz oluyor. İşte biz kortizonu aniden kesersek, böbreküstü bezleri de kortizon yapmadığı için vücutta ani bir kortizon eksikliği ortaya çıkıyor. Bu da kortizon eksikliğine yani adison krizine yol açabiliyor.


    Peki durumlarda kortizon daha uzun süreli kullanılıyor?


    Kortizon bir tek alerjik hastalıklarda değil, pekçok hastalıkta daha kullanılıyor. Mesela romatoid artirit. Bir de bizim kortizona bağımlı astım dediğimiz bir grup hasta var. Bunların ömür boyu kortizon kullanmaları gerekiyor. Bu hastaların kortizonlarını kestiğiniz zaman veya belli bir dozun altına düştüğünüz zaman astım krizleri alevleniyor. Bunların sayısı çok değil, astımlıların küçük bir grubunu oluştururlar. Ama bu tip hastaların, aynı romatoid artiritliler veya organ nakli yapılmış insanlar gibi ömür boyu kortizon kullanmaları gerekir. Olabildiğince düşük dozda.Tabii buna mutlaka doktorun karar vermesi lazım.


    Böyle ömür boyu kortizon kullananlarda ne tür yan etkiler çıkabiliyor?


    Hiçbir yan etkisi çıkmayabilir. Onun dışında başta saydığımız yan etkilerinin biri, ikisi, üçü veya daha fazlası da çıkabilir. Dediğim gibi yan etkiler de kişiden kişiye değişiyor. Ama kortizonun uzun süreli kullanımlarda en çok görülen yan etkisi mide ve bağırsak şikayetleri, şeker yükselmesi, kemiklerde osteoporoz ve gözlerle ilgili komplikasyonlar.

Sayfayı Paylaş