KurtuluŞ savaŞi’nda cepheler

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi Ders Notları' bölümünde tömbk tarafından paylaşıldı.

  1. tömbk

    tömbk Üye

    Katılım:
    17 Kasım 2008
    Mesajlar:
    84
    Beğenileri:
    66
    Ödül Puanları:
    0

    KURTULUŞ SAVAŞI’NDA CEPHELER

    İşgallere karşı ilk silahlı direniş Güney Cephesi’nde başlamış, ilk Kuva-yı Milliye birlikleri ise Batı cephesinde kurulmuştur.

    1-DOĞU CEPHESİ
    Türk ordusu Doğu cephesinde Ermenilerle savaşmıştır.
    Başlangıçta “Millet-i sadıka” olarak adlandırılan Ermeni toplumu İngiltere, Rusya, Fransa gibi emperyalist devletlerin kışkırtmaları ile Osmanlılardan ayrılarak bağımsız olma düşüncesine kapılmış ve bu amaçla Hınçak ve Taşnak gibi cemiyetler kurarak çeşitli terör eylemleri gerçekleştirmişlerdir.
    Ermeni sorunu ilk defa ’93 Harbi’nden sonra imzalanan Berlin Antlaşması’nda(1878) uluslar arası bir boyut kazanmıştır.
    1.Dünya Savaşı sürerken Rus ordusu içerisindeki Ermeni çeteleri ile işbirliği yaparak savunmasız Türk ve Müslüman köylerine saldırmaları üzerine Osmanlı Devleti tarafından çıkarılan “Tehcir Kanunu” ile Doğu Anadolu’da yaşayan Ermeniler yine bir Osmanlı toprağı olan Suriye’ye zorunlu göçe tabi tutuldular(27 Mayıs 1915).
    (Not: Ermeniler soykırım iddialarını bu Tehcir Kanunu’na dayandırmakla birlikte soykırım yıl dönümü olarak Tehcir Kanununun tarihini değil Ermeni komitacıların tutuklandığı tarihi kabul etmeleri bir çelişkidir.)
    Brest-Litowsk Antlaşması’ndan(1918) sonra Anadolu’da kalan Ermeni çeteleri tedhiş faaliyetlerini sürdürdüler.
    Ermeni olaylarının yoğunlaşması üzerine, 24 Nisan 1915’te Ermeni komiteleri kapatılmıştır. Ermenilerin her yıl “sözde soykırım anma günü!” olarak andıkları 24 Nisan, bu tarih olup tehcirle alakalı değildir.
    Mondros Ateşkesi ve Paris Barış Konferansı’nda Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurulması ile ilgili maddelere yer verildi.
    Harbord Raporu Ermenilerin Doğu Anadolu’da çoğunluk oluşturmadığı gerçeğini ortaya koydu.
    Kafkasya’da kurulan Ermeni Devleti’nin birliklerinin saldırısı üzerine (1920) TBMM tarafından Doğu cephesi komutanlığına atanan 15.Kolordu komutanı Kazım (Karabekir) Paşa, Kars dâhil bütün Türk topraklarını geri aldı.
    Önemi: Bu zafer TBMM güçlerinin kazandığı ilk askeri başarıdır.



    Gümrü Antlaşması(3 Aralık 1920)
    TBMM ile Ermenistan arasında imzalanmıştır. Bu antlaşmaya göre:
    1-Aras Nehri ve Çıldır Gölü iki devlet arasında sınır olacak
    2-Kars, Sarıkamış ve Iğdır TBMM’ye bırakılacak
    3-Ermeniler Sevr Antlaşması’nı tanımayacak ve işgal ettiği yerleri boşaltacak
    4-Ermeniler TBMM’yi tanıyacak, Misak-ı Milli’yi kabul edecekti.

    Önemi:
    1)Gümrü Antlaşması TBMM tarafından imzalanan ilk antlaşmadır(TBMM’nin ilk siyasi başarısı).
    2)Burada savaşan düzenli birlikler Batı cephesine kaydırılmıştır.
    3)Ermenistan TBMM’yi ve Misak-ı Milli’yi tanıyan ilk devlet olmuştur.
    Not: Doğu sınırı Moskova Antlaşması ile kesin şeklini almıştır.

    Batum Antlaşması(23 Şubat 1921):
    TBMM ile Gürcistan arasında imzalanmıştır. Bu antlaşmaya göre:
    1)Batum TBMM’de kalacak idi.
    Not: Sovyet Rusya’nın 1921’de Ermenistan ve Gürcistan’ı işgal etmesi üzerine doğu sınırı yeniden düzenlenecektir(Moskova antlaşması).

    2-GÜNEY CEPHESİ
    Bu cephede Fransızlar ve Ermenilere karşı savaşılmıştır.
    Mondros Ateşkesi’nin 7.maddesine dayanarak Urfa, Antep ve Maraş’ı işgal eden İngilizler daha sonra bu bölgeyi Fransızlara bırakmışlardır(15 Eylül 1919). İngilizlerin aksine Ermenilerle birleşerek halka kötü davranmaya başlayan Fransızlara karşı Kuva-yı Milliye birlikleri oluşturulmuş; Antep halkı
    1 Nisan 1920’de Fransızlara karşı ayaklanmış, Fransızlar ancak 9 Şubat 1921’de Antep’e girebilmişlerdir.
    Urfa halkı Fransızları 11 Nisan 1920’de Urfa’dan kovmuş, Fransızlar 12 Şubat 1920’de Maraş’ı da terk etmek zorunda kalmışlardır.
    Düzenli ordunun yardımı olmaksızın kazanılan bu başarıların ardından TBMM Antep’e “gazi”, Maraş’a “kahraman”, Urfa’ya “şanlı” ünvanlarını vermiştir.
    Batı cephesinde Yunanlılara karşı kazanılan Sakarya zaferinin ardından güney cephesinde Fransızlarla Ankara Antlaşması yapılmıştır.

    Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921)
    TBMM ile Fransa arasında imzalanmıştır. Bu antlaşmaya göre:
    1-Adana, Urfa, Antep ve Maraş TBMM’ye bırakılacak
    2-Hatay Fransa’nın denetimindeki Suriye’ye bırakılacak
    3-Hatay’ın kendi meclisi olacaktı.
    Önemi:
    1)Fransa TBMM’yi ve Misak-ı Milli’yi tanıyan ilk İtilaf Devleti oldu.
    2)Güney cephesindeki kuvvetler Batı cephesine kaydırıldı.
    3)Batum’dan sonra Hatay Misak-ı Milli’den verilen ikinci taviz oldu.
    Not: Antalya yöresinde bulunan İtalyanlarla ciddi bir çatışma olmadı. II. İnönü Zaferinden sonra başlattıkları Anadolu’dan çekilme işlemini Sakarya Zaferinden sonra tamamladılar.

    3-BATI CEPHESİ
    Bu cephede Kuva-yı Milliye birlikleri ve düzenli ordu Yunanlılarla savaşmıştır.
    Yunanlıların İzmir’i işgaliyle başlayan savaşta Yunanlılar Büyük Yunanistan’ı kurmak, onları destekleyen İtilaf devletleri ise Sevr Antlaşması’nı Türk tarafına kabul ettirmek amacında idi.
    Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri’nde kurulan Batı Cephesi komutanlığına Sivas Kongresi’nde Ali Fuat (Cebesoy) Paşa atanmış, ancak onun Yunanlılara karşı Gediz Muharebesini kaybetmesi ve Kuva-yı Milliye birliklerini düzenli orduya dönüştürmekte istenen başarıyı gösterememesi üzerine görevden alınarak yerine Albay İsmet (İnönü) Bey atanmıştır.
    kelebekk bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş