lozan barış antlaşması

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi Ders Notları' bölümünde tömbk tarafından paylaşıldı.

  1. tömbk

    tömbk Üye

    Katılım:
    17 Kasım 2008
    Mesajlar:
    84
    Beğenileri:
    66
    Ödül Puanları:
    0

    Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)
    Sebepleri:
    1-Saltanat rejiminin 23 Nisan 1920’den beri uygulanmakta olan ulus egemenliğine dayalı yönetim biçimine ters düşmesi
    2-İtilaf devletlerinin Lozan Barış görüşmelerine İstanbul Hükümeti’ni de çağırarak Türk tarafını birbirine düşürmek istemesi
    TBMM Kurtuluş Savaşı’nda katkısı olmadığı halde Lozan Barış Görüşmeleri’ne katılmak isteyen İstanbul Hükümeti’nin bu çabasına engel olmak için 1 Kasım 1922’de halifelik ve saltanat kurumlarını birbirinden ayırarak “saltanat” ‘ı kaldırmıştır.
    Not: Halifeliğin saltanatla birlikte kaldırılmamasının sebebi siyasi ve sosyal yapımızın henüz böyle bir değişikliğe hazır olmamasıdır.

    Sonuçları:
    1- 623 yıllık Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir.
    2-Sultan Vahdeddin 17 Kasım’da ülkeyi terk etmiş, Osmanlı hanedanından Abdülmecid Efendi TBMM tarafından halifelik mak***** getirilmiştir.
    3-Milli egemenliğin gerçekleştirilmesinde önemli bir adım atılmıştır.
    4-Laik devlet anlayışının gerçekleştirilmesi için ilk adım atılmıştır.

    LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI (24 TEMMUZ 1923)
    Mustafa Kemal Paşa Yunan işgalinin sonuçlarının görülmesi için barış görüşmelerinin İzmir’de yapılmasını teklif etmiş, ancak tarafsız bir yer olması sebebiyle İsviçre’nin Lozan kenti tercih edilmiştir.
    Barış görüşmeleri TBMM Hükümeti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya, Japonya, (Boğazlarla ilgili konularda) Bulgaristan ve Sovyet Rusya arasında yapılmıştır. (ABD Lozan görüşmelerine sadece gözlemci düzeyinde katılmıştır.)
    Görüşmelerde Mondros’u imzalayan Rauf (Orbay) Bey Türk tarafını temsil etmek istemiş, ancak Mustafa Kemal Paşa Mudanya’daki başarılı temsili ve kendisine olan bağlılığı sebebiyle İsmet (İnönü) Paşa’yı tercih etmiştir.
    Türk tarafı Lozan’a bağımsızlık, kapitülasyonlar ve Ermeni meselesi konularında taviz vermeme kararlılığı ile gitmiştir.
    20 Kasım 1922’de başlayan görüşmeler Boğazlar, dış borçlar, savaş tazminatı, Musul meselesi ve kapitülasyonlarla ilgili iki tarafın da tavizsiz tutumu nedeniyle 4 Şubat 1923’te kesilmiştir.
    Bu dönemde çok yıpranan I.TBMM feshedilmiş ve II. TBMM seçimlerle belirlenmiştir. Görüşmelerin ikinci devresi 23 Nisan 1923’te başlamış ve 24 Temmuz 1923’te anlaşmayla sonuçlanmıştır.



    Lozan Antlaşması’nın Esasları
    1-SINIRLAR:
    A)Suriye Sınırı:
    Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması’ndaki şekliyle belirlenmiştir. (Hatay Misak-ı Milli sınırları dışında kalmıştır.)
    B)Yunan Sınırı:
    Mudanya Ateşkesi’ndeki şekliyle Meriç nehri iki devlet arasında sınır olmuştur. Gökçeada ve Bozcaada dışındaki Ege adaları Yunanistan’a bırakılmıştır. Karaağaç savaş tazminatı olarak Türkiye’ye bırakılmıştır.
    Not: Batı Trakya geri alınamamış; Ege adalarından Oniki Ada ve Meis İtalya’ya, diğerleri Yunanistan’a bırakılmıştır.
    C)Irak Sınırı:
    Musul’un statüsü sebebiyle Lozan’da Irak sınırı belirlenememiş, sorunun çözümü İngiltere ve TBMM arasında daha sonra yapılacak görüşmelere bırakılmıştır. (Musul 1926 Ankara Antlaşması ile aleyhimizde çözülecektir.)
    2-Boğazlar:
    İstanbul ve Çanakkale boğazları başkanı Türk olan uluslar arası bir komisyon tarafından yönetilecek
    Boğazların her iki yakası 20km silahtan arındırılacak, ticaret gemileri Boğazlardan serbestçe geçebilecek, savaş gemilerinin geçişi ise sınırlandırılacaktı.
    Not: Boğazların bu durumu Türkiye’nin egemenlik haklarına gölge düşürmüş, ancak ileride Türkiye’nin isteği ile Montrö Antlaşması’nda yeniden belirlenecektir.
    3-Kapitülasyonlar:
    Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığını önleyen kapitülasyonlar tamamen kaldırıldı. Böylece Türkiye Batılı devletlerin hammadde kaynağı ve pazarı olmaktan kurtarıldı.
    4-Yabancı Okullar:
    Türkiye’deki yabancı okullar tamamen Türk kanunlarına bağlı faaliyet göstereceklerdir. Bu kararla bu okulların Türkiye aleyhine yıkıcı faaliyetlerde bulunmaları önlenmek istenmiştir.
    5-Azınlıklar:
    Azınlıkların sahip olduğu ayrıcalıklar kaldırılmış, hepsi Türk vatandaşı kabul edilmişlerdir. Batı Trakya’da yaşayan Türklerle İstanbul’da yaşayan Rumlar hariç Yunanistan’daki Türklerle Türkiye’deki Rumların yer değiştirmesi kararlaştırılmıştır. (Nüfus mübadelesi)
    Not: Türkiye bu kararla Avrupalı devletlerin, içişlerine karışmasını önlemeye çalışmıştır.
    6-Patrikhane:
    Patrikhanenin Türkiye’de kalması kararlaştırılmış, ancak siyasi yetkileri elinden alınmış, patrik seçiminde Türkiye’nin etkili olması kararlaştırılmıştır.
    7-Osmanlı Borçları:
    Duyun-ı Umumiye İdaresi kaldırılmış, Osmanlı Devleti’nin dış borçları Osmanlılardan ayrılan devletlerin arasında bölüştürülmüş, Türkiye’nin payına düşen kısmının Fransız Frangı olarak ödenmesi kararlaştırılmıştır.

    Önemi:
    1)Günümüze kadar geçerliliğini sürdüren Lozan Antlaşması ile Sevr Antlaşması’nın geçersizliği kanıtlanmıştır.
    2)Yeni Türk Devleti’nin bağımsızlığı bütün Dünya devletleri tarafından kabul edilmiştir.
    3)Kurtuluş Savaşı’nın siyasi safhası da başarıyla sonuçlandırılmıştır.
    4)Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleştirilmiştir.
    kelebekk bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş