Melih Cevdet ANDAY... [1915-2002]

Konu 'Şairler' bölümünde EsrarLı_GözLer tarafından paylaşıldı.

  1. EsrarLı_GözLer

    EsrarLı_GözLer Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    7 Aralık 2007
    Mesajlar:
    1.954
    Beğenileri:
    397
    Ödül Puanları:
    36

    1915'te İstanbul'da doğdu. Ankara Gazi Lisesi'nden 1936'da mezun oldu. Oktay Rifat ve Orhan Veli okul arkadaşlarıydı. 1938'de sosyoloji öğrenimi için Belçika'ya gitti. İki yıl sonra II. Dünya Savaşı çıkınca zorunlu olarak yurda döndü. 1942�den başlayarak Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığı Yayın Müdürlüğü�nde danışmanlık, Ankara Kitaplığı'nda memurluk, gazetecilik yaptı. Daha sonra İstanbul'a yerleşti. "Akşam", "Büyük Gazete", "Tanin" ve "Cumhuriyet" gazetelerinde fıkra yazarlığı, sanat sayfası yöneticiliği yaptı, denemeler yazdı. 1954'te başladığı İstanbul Belediye Konservatuvarı Tiyatro Bölümü fonetik-diksiyon öğretmenliğinden 1977'de emekli oldu. 1964-1969 arasında TRT Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu. 1979'da UNESCO Genel Merkezi Kültür Müşaviri olarak Paris'e gitti. "Ukde" adlı ilk şiiri 1936'da Varlık dergisinde çıktı. İlk şiirlerinde hececilerin biçim ve tema özelliklerini benimsedi. Gizemci denebilecek bir duyarlılıkla nesneleri sıralayan, çevresine çocuksu bir şaşkınlıkla bakan bu şiirlerin ayırıcı yanı, uyaklı yazılmalarına rağmen uyağa bağlı olmamaları. Orhan Veli ve Oktay Rifat'la ortak eserleri "Garip"teki (1941) şiirlerinde çocuksu şaşkınlığın bilince dönüştüğü, uyakların aşıldığı ve ölçünün kırıldığı görülür. Bu ilk dönem şiirlerinde yer yer Dadaizm'den etkiler hissedilir ama belirleyici değildir. Başlangıçta çocukluktan beri arkadaş olduğu Orhan Veli ve Oktay Rifat'la aynı şiir çizgisinde yürüdü. Ama Veli ve Rifat'tan "duygu" bakımından ayrıldı. Şiirlerinde duygu, düşünceyle gelişir, hatta düşünceyi hazırlar. Düşünce ögesi duygularını hep ayrıntıdan kotarır. "Telgrafhane" ve "Yan Yana" kitaplarındaki şiirlerle bu kez, toplum ve insan değerlerini savunan, kavgacı bir şiire yöneldiği dikkat çekti. Duyguya toplumu da eklediği bu dönem kitaplarından "Yan Yana" sakıncalı bulunup toplatıldı ama beraat etti. Lirizme karşı çıkmasına rağmen, toplumsal güçlüklerin içe akışı olarak gördüğü bu unsuru şiirlerinde kullanmaktan geri durmadı. 1960 sonrası şiirinde bu kez mitolojik unsurlar görülmeye başlandı. "Kolları Bağlı Odysseus" (1963) ile başlayan bu süreçte, Anadolu'daki eski Yunan kültürü ile yaşadığımız tarihsel ve güncel koşullar arasında bir ****for kurmayı istedi. 1975 sonrası eserlerinde yeni sorularla yeni arayışlara yönelmek isteyen bir şairin aynı zamanda bir filozofun ve halk ermişinin sesi duyulur. Mitologya serüvenine Doğu kültürleri unsurlarını da katmaya başlar. Şiirindeki bu gelişme denemeleri ve romanlarında da hissedilir.

    Takma Adları

    Anday, eserlerinde kendi adı haricinde şu takma adları da kullanmıştır: Yaşar Tellidede, Niyaz Niyazoğlu, A. Mecdi Velet, M. C. A., H. Mecdi Velet, Yaşar Tellidere, Gani Girgin, Zater, Yaşar Tellioğlu

    Melih Cevdet Anday Eserleri

    Şiir
    Garip (1941, Orhan Veli ve Oktay Rifat'la birlikte)
    Rahatı Kaçan Ağaç (1946)
    Telgrafhane (1952)
    Yanyana (1956)
    Kolları Bağlı Odysseus (1962)
    Göçebe Denizin Üstünde (1970)
    Teknenin **ümü (1975)
    Sözcükler (1978, toplu şiirler)
    **ümsüzlük Ardında Gılgamış (1981)
    Tanıdık Dünya (1984)
    Güneşte (1989)
    Yağmurun Altında (1995)
    Yalan
    Rahatı Kaçan Ağaç
    Şinanay

    Şiir Çevirileri
    Annabel Lee - Edgar Allan Poe
    Atlının Türküsü - Federico Garcia Lorca
    Ben de - Langston Hughes
    Bir Zenci Kızın Türküsü - Langston Hughes
    Çayhane - Ezra Pound
    Gece. Şehir Uyumuş. - Aleksandr Blok
    Hürriyet - Paul Éluard
    Kanun - Wystan Hugh Auden
    Pan **dü - Ezra Pound
    Şiir Sanatı - Paul Verlaine

    Roman Çevirisi
    Buz Sarayı (1973 - Tarjei Vesaas)
    Babalar ve Oğullar ( 1983- [Turgenyev] )

    Roman
    Zifaftan Önce (1957 - Murat Tek adıyla)
    Yağmurlu Sokak (1959 - Murat Tek adıyla)
    Dullar Çıkmazı (1962 - Murat Tek adıyla)
    Bir Gecede Üç Erkek (Murat Tek adıyla)
    Aylaklar (1965)
    Gizli Emir (1970)
    İsa'nın Güncesi (1974)
    Raziye (1975)

    Şiir Üzerine Yazılar
    Anlamın Anlamı
    Çağlar Geçiyor
    Şiir Üzerine
    Şiirin Vazgeçilmez Üç Dönemi
    Şiirin Anlamı
    Uzun Şiir - Kısa Şiir
    Yarın Düşüncesi

    Tiyatro Oyunu
    İçerdekiler (1965)
    Mikadonun Çöpleri (1967)
    Yarın Başka Koruda
    Dikkat Köpek Var
    **üler Konuşmak İster
    Müfettişler (1972)
    **ümsüzler (1984)

    Ödülleri
    1970 TRT Roman Armağanı (Gizli Emir ile)
    1973 TDK Çeviri Ödülü (Buz Sarayı ile)
    1976 Yeditepe Şiir Armağanı (Teknenin **ümü ile)
    1978 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Sözcükler ile)
    1981 İş Bankası Büyük Ödülü (**ümsüzlük Ardında Gılgamış ile)
    1984 Enka Sanat Ödülleri (Mansiyon - **ümsüzler ile)
    1991 TÜYAP Onur Ödülü
    2000 Aydın Doğan Vakfı Şiir Ödülü

    [​IMG]

    ***

    ANI

    Bir çift güvercin havalansa
    Yanık yanık koksa karanfil
    Değil bu anılacak şey değil
    Apansız geliyor aklıma

    Neredeyse gün doğacaktı
    Herkes gibi kalkacaktınız
    Belki daha uykunuz da vardı
    Geceniz geliyor aklıma

    Sevdiğim çiçek adları gibi
    Sevdiğim sokak adları gibi
    Bütün sevdiklerimin adları gibi
    Adınız geliyor aklıma

    Rahat döşeklerin utanması bundan
    Öpüşürken bu dalgınlık bundan
    Tel örgünün ****ğinde buluşan
    Parmaklarınız geliyor aklıma

    Nice aşklar arkadaşlıklar gördüm
    Kahramanlıklar okudum tarihte
    Çağımıza yakışan vakur, sade
    Davranışınız geliyor aklıma

    Bir çift güvercin havalansa
    Yanık yanık koksa karanfil
    Değil unutulur şey değil
    Çaresiz geliyor aklıma.

    Melih Cevdet ANDAY

Sayfayı Paylaş