noktalama işaretleri

Konu 'Türkçe 5. Sınıf' bölümünde hakan12365 tarafından paylaşıldı.

Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.
  1. hakan12365

    hakan12365 Üye

    Katılım:
    10 Nisan 2010
    Mesajlar:
    4
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0


    NOKTALAMA İŞARETLERİ
    1)NOKTA (.):

    a)Tamamlanmış cümle sonlarında kullanılır:
    *Gözlerin gözlerime değince felaketim olurdu ,ağlardım.
    *Beni sevmiyordun,bilirdim.

    b)Kısaltmalardan sonra kullanılır:
    * vb. *Prof. *Dr. *Cad. *Alm. *Ar. İng.

    c)Sıra gösteren rakamlardan sonra “-inci” eki yerine kullanılır.
    *Senin çocuk 1. sınıfta mı okuyor.
    *Dün 25. yaşıma bastım.

    d)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    lerin yazılışında gün,ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:

    *21.03.1978 *29.X.1925

    e)Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:
    *Yarın 08.45’te gideceğim.

    2)VİRGÜL (,):

    a)Yazıda sıralanan eş görevli sözcükler ya da söz gruplarını ayırmada kullanılır:
    *O kitabı aradım , buldum.
    *Fırat,Dicle önemli nehirlerimizdendir.
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’nu ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’u ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’ı okudun mu?

    *Kitabı açtı ,birkaç sayfa çevirdi , yüksek sesle okumaya başladı.
    *Yakında yine bahar gelecek, ağaçlar çiçek açacak ,kediler damlara çıkacak.
    b)Anlama güç katmak için tekrarlanan sözler arasına konur:
    *Oğlunu , kadersiz oğlunu bir daha göğsüne bastı.
    *Akşam,yine akşam ,yine akşam
    c)Hitaplardan sonra kullanılır:
    *Sevgili Kızım, *Değerli

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    im, * Saygıdeğer Müdürüm,

    d)Yüklemden uzak kalmış özneden sonra konur:

    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    de anlamın kapalı olmasına ve musikiye önem vermiş bir şairimizdir.

    *İşte bu adam, Türkiye’yi pislikten kurtaracak tek adamdır.
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,kalorisi fazla ;fakat vit***** az besinlerdir.


    e)Cümlede vurgulanmak istenen ögelerden sonra konur.
    *Yarın,buraya geleceksin ve bu işi çabucak bitireceksin.

    f)Anlam karışıklığına meydan vermemek için

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    dan sonra kullanılır:

    *Genç, adama ters ters baktı.
    *Hırsız, çocuğu kovaladı.
    *Yaralı,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ın yüzüne bakıyordu.

    *İhtiyar, adamın suratına tükürdü.
    )Bazı cümlelerde anlam karışıklığını önlemek için kullanılır:
    *Oku; adam ol baban gibi ,eşek olma.
    *Siz de kazançlı çıkmak istiyorsanız benim gibi, hanımları alışverişe gönderin.

    ğ)Bir addan önce gelen

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    den sonra kullanılır:

    *O,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    i niçin ezberlememiş?

    *O ,güzel günlerine yeniden dönebilse.
    *Bu,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ı bir daha görmemiş.

    *Şu ,bahçeye dikilecekmiş.

    h)Arasözlerin başında ve sonunda kullanılır.
    *Bu büyük komutanı,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’ü ,saygıyla anıyoruz.

    *Bu yöre, Sibirya ve çevresi,alabildiğine soğuktur.
    *Örnek olsun diye, örnek istemez ya, söylüyorum.
    *Bir kuş, bir çiçek, bir böcek ,ne bileyim ben, her şey onun ilgisini çekiyordu.
    *Ben de

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’da, o güzelim başkentte, beş yıl kaldım.


    I)Yazıda tırnak içine alınmamış aktarma cümlelerin sonunda tırnak işareti yerine kullanılır:
    *Minareyi çalan kılıfını hazırlar, diyordu.
    *Artık sevmeyeceğim,dedi.
    i)Cümle başında kullanılan “evet,hayır,yok,yoo,peki,tamam,hayhay,olur,
    haydi,elbette…” gibi sözcüklerden sonra kullanılır:
    *Hayır, bu işi sevmedim. *Evet, yarın sınavsınız. *Yoo,işte bunu yapamam, dedi.

    3.NOKTALI VİRGÜL(;):

    a)Birbirine bağlı olmakla birlikte her biri kendi içinde bağımsız cümlelerin arasında kullanılır.Bu tip cümleler birbirini açıklayan,güçlendiren ,biri diğerine örnek olan cümlelerdir.Bu kullanım özellikle

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    nde görülür.

    *Yer üst üste iki kez sarsıldı; halk korkuyla sokaklara fırladı.
    *Kısa bir konuşma yaptı; dinleyiciler onu uzun uzun alkışladı.
    *Horoz ölür; gözü çöplükte kalır.
    *Yalancının evi yanmış;kimse inanmamış

    b)Virgülle ayrılmış sözleri ya da söz gruplarını farklı sözlerden ya da söz gruplarından ayırmak için konur.
    *Sayısal derslerden matematiği,fiziği; sözel derslerden Türkçeyi, coğrafyayı çok seviyorum.
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    sembolist;

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ,

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    parnasyen

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    dendir.

    *Erkek çocuklara Ali,Murat,Serhat; kız çocuklarına ise Yeşim,Senem,Serpil adları verilir.

    c)Ögeleri arasına virgül konmuş sıralı cümleleri ayırmada kullanılır:
    *Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak,kahkahalar atmak,ağlamak istiyorum.
    *At ölür, meydan kalır;yiğit ölür , şan kalır.
    *Kel ölür , sırma saçlı olur ; kör ölür , badem gözlü olur.

    d)Önceki cümleye “fakat,oysa ,lakin,ancak,çünkü…” gibi

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    la bağlanan cümlelerde bağlaçlardan önce kullanılır:

    *Bu

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ı inceledim ;fakat pek beğendiğimi söyleyemem.

    *Köye sen git;ancak orada çok fazla kalma.
    *Kazanacağım ;çünkü çok çalışıyorum.
    NOT: Noktalı virgül, yukarıda sayılan bağlaçlardan önce kullanıldığı gibi bunların yerine de kullanılabilir.

    *Bugün erken yatmalıyım;yarın sınav var.
    *İşinle ne kadar küçük olursa olsun ilgilen; hayattaki tek dayanağın odur.
    *Sıkı giyinin ;dışarısı çok soğuk.

    e)Öğeler arasında anlam karışıklığını önlemek için kullanılır:
    *Murat;Hasan ,Ali ve Osman’dan daha çalışkanmış.
    *Elma;armut,muz ve üzümden yararlıdır.

    f)Özneden sonra virgüllerle ayrılan eş görevli sözcükler varsa ,özne noktalı virgülle ayrılır.
    *1.yeni grubunun en ünlü temsilcilerinden olan

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ; dili çok iyi kullanan ,okuyucuyu değişik bir romantizme sürükleyen , güçlü bir şairdir.


    Not: Noktalı virgülden ve virgülden sonra gelen sözcükler – özel isim değil iseler- küçük harfle başlar.Diğer noktalama işaretlerinden sonra gelen sözcükler büyük harfle başlar.

    4.İKİ NOKTA:)) :

    a)Bir cümle veya sözcükten sonra yapılacak açıklamalardan önce kullanılır.
    *Şimdi herkes ona şöyle sesleniyordu:Atmaca Kamil.
    *Bence bu cinayetin iki nedeni olabilir:Birincisi namus meselesi,ikincisi çıkar kavgasıdır.
    *Demokrasinin tek dayanağı vardır: O da özgürlüktür.

    b)Alıntı cümlelerden önce kullanılır.
    *Bu sanatçının

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    la ilgili şu sözünü anmadan geçemeyeceğim:“Roman yol boyunca gezdirilen bir aynadır.”

    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    :“Eline,beline,diline sahip ol.” demiş.


    b)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ve romanlarda konuşma çizgisinden önce kullanılır:

    *Süleyman Çavuş:
    ---- Bırak açma o bahsi ,dedi .
    Kooperatif katibi kaşlarını çattı:
    ---- Yoo, böyle deme Süleyman Çavuş.
    Not:İki noktadan sonra yapılacak açıklama bir cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
    *En çok sevdiğim meyvelerden bazıları şunlardır:muz,elma,portakal…

    5.KESME İŞARETİ( ’):

    a)Özel adlardan sonra gelen çekim eklerini ayırmada kullanılır:
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’nin

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’ı Kurtuluş Savaşı dönemini anlatır.


    b)Kısaltmalardan sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır
    *KKTC’yi her alanda destekliyoruz.
    *Yarın ABD’ye gidecek.

    NOT:Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu;büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.
    *kg’dan *PTT’ye

    NOT:Sonunda nokta bulunan kısaltmalar, kesme işaretiyle ayrılmaz.
    * vb.leri *mad.si *Alm.dan *İng.yi

    c)Her türlü rakamdan sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
    *36’nın ortak bölenleri nelerdir?
    *Sen 9’uncu sınıfta mı okuyorsun?

    UYARI: Özel

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    yapım eki aldıklarında kesme işaretiyle ayrılmaz.

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    nden sonra gelen çekim ekleri de ayrılmaz.

    *Ankaralıdan *Konyalım *Amerikalılar *İslamcı *Aligil

    NOT:-ler eki –gil yapım ekinin yerini tutarsa kesme işaretiyle ayrılmaz.
    *Dün Alilere gittim.
    *Sınıftaki Ali’ler ayağa kalksın.

    NOT:Özel adlar yerine kullanılan ‘o’

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    i cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve kendisinden sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

    *Ben onun ne kadar kibirli biri olduğunu bilmez miyim?

    d)Bazı sözcüklerde anlam karışıklığını önlemek için kullanılır:
    *Osmanlılarda kadı’nın önemli bir yeri vardır.
    *Pencereden kar’ı seyrediyorum.

    e)Seslerin konuşma sırasında ya da şiirde vezin gereği düştüğünü göstermek için kullanılır:
    *N’apalım *N’eylersin *N’etsin *Vardı m’ola sevdiğim yurduna

    6.SORU İŞARETİ(?):

    a)Soru bildiren cümle veya sözcüklerin sonunda kullanılır, cümle sözde soru cümlesi de olsa yani karşıdan bir cevap beklenmese de cümlenin sonuna soru işareti konur.
    *Türk edebiyatının ilk yazılı belgesi nedir? (cevap bekliyor:gerçek soru cümlesi)
    *Bu havada dışarı mı çıkılır? (cevap beklemiyor:sözde soru cümlesi)
    *Böyle bir adama nasıl güvenirsin? (cevap beklemiyor:sözde soru cümlesi)
    *Seni hiç sevmez olur muyum? (cevap beklemiyor:sözde soru cümlesi)
    *Bu

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ı ona mı vereceğim? (cevap bekliyor:gerçek soru cümlesi)


    b)Kuşku duyulan bilgilerin yanına ya da bilinmeyen bilgiler yerine parantez içinde konulur.
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    (?-1658?)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    mızın

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    şairlerinden biridir.

    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’ın Güneydoğu Anadolu’da (?) yaşadığını söylüyor.


    UYARI: İçinde soru sözcüğü olsa bile , bir cümle soru anlamı taşımıyorsa sonuna soru işareti konulmaz.
    *Neden gittiğini bilmiyoruz. *Bana nasıl çalışacağımı söylemedin.

    7.ÜNLEM(!):

    a)Şaşma , korku, kızma ,heyecan,sevinme… gibi duyguları dile getiren cümlelerin sonunda kullanılır:
    *Dur,bir yanlışlık yapmayalım!
    *Git başımdan seni görmek istemiyorum!
    *Eh, hayırlısı neyse o olsun!
    *Lanet olsun böylesi işe!
    *Böyle maç olmaz olsun!
    *Yaşasın ,sınavı kazanmışım!
    b)Küçümseme , yerme,alay etme amacıyla parantez içinde kullanılır:
    *Akla durgunluk verecek reklam kampanyalarıyla büyük(!)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    yaratılıyor.

    *Bu kasabada onun ne kadar akıllı(!) olduğunu bilmeyen mi var?

    8.ÜÇ NOKTA(…):

    a)Herhangi bir nedenle bitmemiş ya da okuyucunun anlayışına bırakmak için bitirilmemiş cümlelerin sonuna konur.
    *Şu bahar yağmurları bir gelse…
    *Birdenbire karşımıza çıkıveren yeşillik denizi…
    *Karşı sahilde mor,fark olunmaz sisler altındaki dağlar,korular, beyaz yalılar…Bunları seyretmek bana

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    veriyor.


    b)Birtakım örnekler sayıldıktan sonra “vb” anlamında kullanılır:
    *Binanın tepesinden neler görünmüyordu ki:caddeler,sokaklar,evler,insanlar…
    *Bu köyün insanları konukseverdir,alçakgönüllüdür,iyidir…

    c)Söz arasında söylenmek istenmeyen sözler yerine kullanılır:
    *Şu … adamı gözüm görmese iyi olacak.
    *Kılavuzu karga olanın burnu b…tan çıkmaz.

    9.TIRNAK İŞARETİ( “… ”):

    a)Aktarma söz ya da cümleler tırnak içinde gösterilebilir.
    *Sanatçının şu sözünü unutmamak gerekir:“Gerçek uygarlık insanın yüreğinde değilse hiçbir yerde yoktur.”

    b)Önemi belirtilmek istenen sözcükler , terimler tırnak içinde gösterilir.
    * “Bayrak” bir ulusun bağımsızlığını simgeler.
    *Günümüzün en önemli sorunlarından biri de “çevre kirliliği”dir.
    c)Yazıda geçen eser adları tırnak içine alınabilir:
    * “

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ” Anadolu gerçeğinin tüm çıplaklığıyla anlatıldığı bir

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    dır.


    NOT:Tırnak içindeki söze ek gelirse tırnaktan sonra gelir, kesme işareti kullanılmaz.
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ’in “

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ”ını okumanızı tavsiye ediyorum.

    NOT:Tırnak içindeki cümlenin içinde bir tırnak daha kullanmak gerekirse ikinci tırnak tekli olur.
    * “

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    halkı eğitmek istediğinden:‘Sanat toplum içindir.’der.”


    10.PARANTEZ(AYRAÇ) ( ):

    a)Cümle içindeki açıklamalar parantez içinde gösterilebilir:
    *Adana ve yöresi (Çukurova) ülkemizin pamuk ambarıdır.
    *Böyle sözcüklere (yansımalara) her dilde rastlanır.
    b)Bir sözcüğün eş anlamlısı parantez içinde verilebilir:
    *Türk Dil Kurumu yerbilim (jeoloji) ile ilgili terimleri bir kitapta toplamış.
    *Tezat (abartma) edebiyatta en çok kullanılan sanatlardan biridir.

    c)Bir kişiden söz edilirken doğum ve ölüm tarihleri parantez içine alınır:
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    (1889-1974) teknik yönden kusursuz romanlar yazdı.


    d)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    cı sözcüklerin okunuşu parantez içinde gösterilir:

    *Bacon (Beykın)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    iyle ün kazanmıştır.


    e)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    nde hareketleri anlatan bölümler parantez içinde gösterilir:

    *Adam—(Yerinden kalkar ,suratını asarak):Sen ne diyorsun beyefendi?

    NOT:parantez içine alınan bölüm içinde tekrar parantez açılması gerekirse ilk önce köşeli parantez açılır ve sonra köşeli parantez kapatılır.Aradaki parantez normal olur.
    *

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    nın bu çok önemli sanatçısı[

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    (13.-14.yy)] yaşadığı dönemde evrenselliği yakalamıştır.


    11.KISA ÇİZGİ(-):

    a)Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasına konur.
    *Bu savaş 1859-1870 yılları arasında olmuştur.
    b)Birbiriyle ilgili ülke,şehir ya da kavramlar arasına konur.
    *Adana-Ceyhan arası kaç kilometre?
    *Türkiye-İran ilişkileri gelişiyor.

    c)Cümle içindeki arasözlerin ve aracümlelerin başında ve sonunda virgül,parantez kullanılabileceği gibi kısa çizgi de kullanılabilir.
    *Şiir ve

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    la ilgili düşüncelerimi –sen de bilirsin ki- ona uzun uzun anlatmıştım.


    d)Cümle sonunda satıra sığmayan sözcüklerin bölünmesinde kullanılır.
    …………………………………………söyledik-
    lerimi unutma.
    e)

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    nde

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    den önce ve mastar halindeki fiillerden sonra kullanılır.

    * “Kulaklık” sözcüğündeki –lık yapım eki bir alet ismi yapmıştır.
    *Işık sözcüğü, ışı-

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    inden türemiştir.


    f)Osmanlıca

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    da kullanılır.

    *Aslında

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    ve

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    dönemi ,edebiyatımızda yeni bir soluktur.


    12.UZUN ÇİZGİ(---):

    Konuşma metinlerinde konuşmaların başında kullanılır.
    ----Bu kitabı okudun mu?
    ----Hayır okumadım.
    ----Okumanı tavsiye ederim ,çok güzel.

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...


  2. hakan12365

    hakan12365 Üye

    Katılım:
    10 Nisan 2010
    Mesajlar:
    4
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0
    çok güzel olmuş kendime çok teşekkür ederimmmmmmmmmmmm!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.

Sayfayı Paylaş