Okyanuslar Ve Kıtalar

Konu 'Coğrafya 10. Sınıf' bölümünde emre66 tarafından paylaşıldı.

  1. emre66

    emre66 Üye

    Katılım:
    25 Ekim 2008
    Mesajlar:
    1
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0

    ödevim yardım bekliyorum.Şimdi den teşekkür ederim.İyi günler:shy:teşekkür ederim.
    Son düzenleyen: Moderatör: 16 Mart 2009
  2. S. Moderatör Uğur

    S. Moderatör Uğur Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    4 Şubat 2008
    Mesajlar:
    8.241
    Beğenileri:
    6.155
    Ödül Puanları:
    36
    KITALAR VE OKYANUSLAR

    Dünyanın Yaklaşık Olarak 2/3’ünü Sular, 1/3’ünü Karalar(Kıtalar) Oluşturmaktadır.



    A) KITALAR :



    Dünyamızın yaklaşık % 30’u karalarla kaplıdır. Avrupa,Amerika (kuzey,orta,güney), Afrika, Asya, avustralya, antartika kıtaları olmak üzere altı kıtamız mevcuttur. Kıtaları dağlar, ovalar, dereler, göller, nehirler, vs. bulunmaktadır.



    Kıtaların Toplam Yüzölçümü;

    Kıtaların Yüzölçümü;



    Asya : 44.387.000 Km2

    Avrupa : 10.532.000 Km2

    Kuzey + Orta Amerika : 24.246.000 Km2

    Güney Amerika : 17.832.000 Km2

    Afrika : 30.319.000 Km2

    Avustralya : 8.150.000 Km2

    Antartika : 13.500.000 Km2



    B ) OKYANUSLAR :



    Dünyanın Yaklaşık Olarak % 70.5’ini Okyanuslar Kaplamaktadır.

    Denizlerin Toplam Yüzölçümü 360.800.000 Km2 ‘Dir.



    Okyanuslarımız Büyüklüğüne Göre Sırasıyla;

    Büyük (Pasifik) Okyanus : 179.700.000 Km2

    Atlas (Atlantik)Okyanusu : 104.500.000 Km2

    Hint Okyanusu : 74.900.000 Km2



    Okyanuslarımızın Derinliklerine Göre Sırasıyla;

    Büyük (Pasifik) Okyanus : 4.028 M.

    Atlas (Atlantik)Okyanusu : 3.323 M.

    Hint Okyanusu : 897m.





    OKYANUSLARIMIZI OLUŞTURAN DENİZLERİN YÜZ**ÇÜMLERİ VE DERİNLİKLERİ;



    Okyanus Deniz Adı Yüzölçümü (Km2) Derinliği (M)

    Büyük (Pasifik) Bering Denizi 2.270.000 1.437

    Güney Çin Denizi 2.139.000 1.652

    Ohotsk Denizi 1.530.000 838

    Doğun Çin Denizi 1.250.000 188

    Japon Denizi 1.010.000 1.350



    Atlas (Atlantik) Kuzey Buz Denizi 14.100.000 1.205

    Kuzey Denizi 580.000 94

    Baltık Denizi 420.000 55

    Akdeniz 2.965.000 1.429

    Hudson Körfezi 1.230.000 1.128

    Meksika Körfezi 1.560.000 2.432

    Karayip Denizi 1.870.000 3.630



    Hint Okyanusu Kızıl Deniz 440.000 491

    İran Körfezi 237.000 25
  3. S. Moderatör Uğur

    S. Moderatör Uğur Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    4 Şubat 2008
    Mesajlar:
    8.241
    Beğenileri:
    6.155
    Ödül Puanları:
    36
    KITALAR VE OKYANUSLAR




    Dünyamıza baktığımızda yüzeyinde hem büyük su kütlelerini hem de kara parçalarını görürüz. Bütün dünya yüzeyinin %71 ini denizler, %29 unu karalar oluşturur. Ancak bu oran kuzey ve güney yarımkürede değişir. Çünkü buralarda kara ve denizlerin oranı farklıdır. Kuzey yarımkürede karalar %39, denizler %61 oranında yer tutar. Güney yarımkürede ise karalar %19, denizler %81 yer kaplar. Gördüğünüz gibi karaların kapladığı alan kuzey yarım kürede daha geniştir. Asya, Avrupa, Kuzey Amerika, Afrika'nın büyük bir kısmı kuzey de kalır. Güney Amerika, Afrika'nın güneyi, Okyanusya ve Antartika ise güney de kalır.



    Bu farklı dağılım bir çok özelliği etkiler.



    - Öncelikle iklimi etkiler. Kuzey yarımküre daha karasal bir iklime sahiptir. Bu durum kuzey de ortalama sıcaklığın 2 derece kadar fazla olmasını sağlar.

    - Nüfusun büyük çoğunluğu kuzeydedir. Bu ekonomik gelişimi olumlu yönde etkiler.

    - Karalar üzerindeki doğal zenginlikler, ormanlar ve yeraltı zenginlikleri kuzey de daha çoktur.

    - Ulaşım olanakları ve ülkeler arası iletişim kuzey de daha gelişmiştir.



    KITALAR


    Kendine bağlı olan adalarla ,etrafı denizlerle ve okyanuslarla çevrili olan büyük kara parçalarına kıta denir. Dünya yüzeyinde 7 kıta vardır. Bunlar Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Okyanusya ve Antartika dır.Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarına 'eski dünya karaları'adı verilir. Eski dünya kıtalarının ve diğer kıtaların en büyüğü Asya dır. Hemen yanında bir uzantısı gibi duran Avrupa bulunur. Bu nedenle bu iki kıtaya "Avrasya" adı verilir.



    Türkiye bu eski dünya karalarının birbirine en çok yaklaştığı yerde bulunur. Anadolu yarımadası Asya nın Avrupa ya en çok yaklaştığı yerde yer alır. Trakya ise Avrupa topraklarımızı oluşturur.



    Kıtalar birbirlerinden boğazlar ya da okyanuslarla ayrılmışlardır. Asya kıtası, Kuzey Amerika'ya Bering boğazı ile, Kuzey Amerika-Güney Amerika'ya Panama kanalı ile,Avrupa kıtası Afrika ya Cebelitarık boğazı ile,Afrika kıtası Asya ya Süveyş kanalı ile bağlanır. Asya yı Avrupa dan ayıran sınır ise Ural dağlarının batısı, Kafkasların kuzeyi ve İstanbul-Çanakkale boğazlarının kuzeyinden geçer.



    OKYANUSLAR


    Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine okyanus denir. Deniz ise karalar arasına veya kenarına sokulmuş kollardır. İç deniz karaların çok fazla içlerine sokulmuş kollardır. Kıtaların kenarında bulunan, okyanuslarla çok daha geniş alanlarda bağlanan denizlere kenar deniz adı verilir.



    Okyanuslar denizlere göre çok daha geniş ve derindir. Dünya üzerinde üç büyük okyanus vardır. Bunlar Amerika kıtaları ile Asya ve Okyanusya arasında bulunan Büyük okyanus,Amerika kıtaları ile Avrupa ve Afrika arasında bulunan Atlas okyanusu, Asya nın güneyi, Afrika ve Okyanusya arasında ise Hint okyanusu yer alır. Bu okyanuslar güney yarım kürede Antartika çevresinde birleşerek tek bir su kütlesi oluştururlar.
  4. S. Moderatör Uğur

    S. Moderatör Uğur Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    4 Şubat 2008
    Mesajlar:
    8.241
    Beğenileri:
    6.155
    Ödül Puanları:
    36
    KITALAR VE OKYANUSLAR

    1912 yılında Alfred **gener kıtaların hareket ettiğini öne sürdü. Ama uzun yıllar kimse ona inanmadı. Hem de taa 1960'lı yıllara dek...

    Koskoca kıtaların hareket etmesi birçok bilim ad***** göre olanaksızdı. Ama bunları söylerken kimse okyanusların tabanında neler olduğunu tam olarak bilmiyordu. Oysa kıtaların (aslında kimi yerde sınırları kıtaların çok ötesine, okyanusların ortasına dek uzanan tektonik levhaların) hareket ettiğini gösteren kanıtlar okyanusların tabanlarında gizliydi.
    Bulmacanın parçaları yıllarca yavaş yavaş bir araya gelecekti.

    Önce okyanusların tabanında bulunan dünyanın en uzun sıradağı; okyanus tabanının tuhaf mıknatıslanma özellikleri; sürekli oluşan okyanus kabuğu; derin deniz hendekleri boyunca uzanan deprem kuşakları... Yirminci yüzyılın en büyük bilimsel devrimlerinden biri kapıdaydı.

    Yeryüzünün tıpkı dev bir yap-boz oyunu gibi farklı tektonik levhaların bölünmüş olduğunu ve bunların da sürekli hareket ettiğini söyleyen levha tektoniği doğacaktı: Böylece depremlerin kaynağı ve yanardağların neden patladığı; yeryüzünün neden sessiz sakin durmadığı anlaşılacaktı...

    Deprem kuşakları
    Yıllar önce Amerikalılar dünyanın nelerinde nükleer silah denemelerinin yapıldığını anlamak için tüm dünya çapında bir deprem ölçüm ağı kurdu.
    (Çünkü bir bomba patladığı zaman da deprem dalgaları oluşur! Eğer patlama yeterince büyük olursa bu sarsıntı depremölçerler yani sismometreler tarafından dünyanın çok uzak köşelerinden bile hissedilebilir!).

    Bu ölçüm ağı, yeryüzünde meydana gelen depremlerin yerlerini belirlemeye başladı.

    Dünya çapında deprem haritaları çıkarılınca depremlerin hep belirli bölgelerde kümelendiğini ortaya çıktı.

    Deprem kuşakları yeryüzünü tıpkı bir yap-boz gibi bölümlere ayırmıştı. Üstelik bu depremler, özellikle de, yeni okyanus kabuğunun üretildiği sıradağlar (okyanus ortası sırtları) boyunca ve okyanus kabuğunun yerin altına dalıp battığı hendeklerde kümeleniyordu.

    İlk kez 1912 yılında Alfred **gener'in öne sürdüğü gibi kıtalar hareket ediyordu. İşte bu hareketler depremlerin kaynağıydı! Yalnızca kıtalar değil. Kıtaların ve okyanusların üzerinde yer aldığı tektonik levhalar kimi yerde birbirlerinin altına dalıp-batıyor, kimi yerde yeniden üretiliyor, kimi yerde birbirleriyle çarpışıyordu. Yeryüzü tıpkı sürekli hareket halindeki bir canlı gibiydi.

    ÇARPIŞMA SINIRLARI
    Dağlar oluşuyor...

    Dilerseniz çarpışma sınırlarını, Asya Kıtası'ndaki Himalaya Dağları'nın öyküsüyle açıklayalım!
    Hindistan, eskiden (yaklaşık 225 milyon yıl önce) Avustralya ile Afrika'nın bir parçasıydı. Daha sonra onlardan koptu ve tıpkı bir gemi gibi uzun bir yolu kat edip yaklaşık 50 milyon yıl önce gelip Asya Kıtası'na çarptı.

    Bu çarpışma dünyanın çatısı olarak Everest Tepesi'nin bulunduğu Himalaya Dağları'nı oluşturdu. Bugün Hindistan, kuzeye doğru yılda 5 santimetreye varan bir hızla kuzeye doğru hareketini sürdürüyor. Himalaya' lar da hala yükselmeye devam ediyor.

    İşte Asya ile Hindistan arasındaki sınır böyle bir çarpışma sınırıdır.

    Doğu Anadolu'daki dağların sırrı


    Doğu Anadolu'daki dağlar da, 15 milyon yıl önce Arabistan Levhası'nın Anadolu'ya çarpması sonucunda oluştu. Arap Levhası da hala Anadolu'yu itmeye devam ediyor. Bu hareket sonucunda Anadolu sıkıştığı için Anadolu bugün deniz seviyesinden ortalama 2000 metre yüksekte duruyor ve depremler oluyor.

    ANADOLU İLE KUZEY ANADOLU FAYI'NIN ÖYKÜSÜ

    Tam 25 milyon yıl önce Anadolu ile Arabistan Yarımadası (aslında Arap Levhası) arasında Akdeniz'den Hint Okyanusu'na dek uzanan bir okyanus yer alıyordu. Yeryüzünün derinliklerindeki sıcak "manto" katmanı üzerinde adeta bir gemi gibi yüzen Arap Levhası kuzeye doğru hareket etti. Arap Levhası kuzeye doğru ilerledikçe, aradaki okyanus Anadolu'nun altına dalıp-batıp yok oldu.

    Devlerin Çarpışması

    Ve Arap Levhası tam 5 milyon yıl önce Anadolu'nun güneydoğusuna çarptı. İki dev geminin çarpışmasına benzeyen bu olay sayesinde Güneydoğu Anadolu Dağ Kuşağı oluştu (Belki de çarpışma sınırında oluşan bu dağ kuşağını iki tarafından bastırılarak itilen bir halının üzerinde oluşan bir tümseğe benzetebiliriz).

    Ancak, Anadolu, kuzeydeki dev Avrasya Levhası tarafından da sıkıştırılıyordu. Hem kuzeyden hem de güneyden uygulanan bu baskı yüzünden Anadolu'nun doğusu iyice sıkıştı. Kıta kabuğunun kalınlığı 45 kilometreye ulaştı (Bugün hala süren bu sıkışma yüzünden Anadolu Platosu deniz seviyesinden ortalama 2000 metre yüksekte duruyor).

    Anadolu: Bir limon çekirdeği

    Arap Levhası kuzeye, Anadolu'ya doğru hareketini sürdürdü. Bir süre sonra Anadolu'nun kalınlaşacak hali kalmadı. İki yönden uygulanan bu baskıdan kurtulmak için tek çaresi kalıyordu; o da iki tane dev fay sisteminden yardım istemek. Yaklaşık 5 milyon yıl önce kuzeydeki Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ile doğudaki Doğu Anadolu Fayı (DAF) iki yandan sınırladıkları Anadolu Levhası'nın batıya doğru kaçmasına olanak sağladılar (Bu olayı da iki tarafından bastırılan bir limon çekirdeğinin fırlatılmasına benzetilebilir).

    Ege tıpkı bir yelpaze gibi açılıyor

    Batıya doğru hareket eden Anadolu Levhası'nın batı kesimi ise (Ege Bölgesi) tıpkı bir yelpaze gibi açılmaya başladı (Bugün Ege Bölgesi, bir insanın tırnağının büyümesine yakın bir hızla hala hem kuzeyden hem güneyden geriliyor. Bu gerilme Ege'yi dünyanın en aktif deprem bölgelerinden biri yapıyor).

    Yelpazenin kolları bir süre sonra birbirinden ayrıldı. Böylece Ege bölgesinin bugünkü körfezleri ve "denize dik uzanan" dağları oluştu.

    Anadolu Levhası'nın başından geçenleri kısaca şöyle anlatabiliriz: "Anadolu'nun doğusu, güneyden Arap Levhası kuzeyden Avrasya Levhası tarafından sıkıştırılıyor. Bu sıkıştırma sonucunda Anadolu Levhası tıpkı bir limon çekirdeği gibi yılda 3 santimetreye varan bir hızla batıya doğru (saatin yelkovanının tersi yönde dönerek) ilerliyor. Batı Anadolu bu hareket sayesinde kuzey-güney yönlü geriliyor; tıpkı bir yelpaze gibi açılıyor. Bu arada Akdeniz'in tabanı da Girit'in altına dalıp batıyor. Böylece biz Yunanistan'a yaklaşıyoruz; Yunanistan Libya'ya...Tektonik levhalar sanki birbirleriyle dans ediyor.

    Türkiye'de neden büyük depremler oluyor?

    Avrasya Levhası, Arap Levhası, Anadolu Levhası; kısacası yeryüzünde gelmiş geçmiş tüm levhalar milyonlarca hatta milyarlarca yıldır dans etmeye devam ediyor.

    Anadolu'nun sürekli hareketini biz hissetmesek de dünyanın çevresinde dolanan uydular gözleyebiliyor. Ne var ki, Türkiye'nin kuzeyini neredeyse boydan boya kesen "sağ yanal atımlı" Kuzey Anadolu Fayı (KAF), Anadolu Levhası'nın batıya doğru olan bu hareketine kaşı koyuyor (Öncelikle "sağ yanal atım" ne demek? Eğer KAF'ın güneyinde sabit olarak durursak, KAF'ın kuzeyindeki bölgenin birkaç milimetre sağa (doğuya) doğru hareket ettiğini görürüz. Kuzeyde duran bir insan da güneydeki bir noktanın sağa doğru hareket ettiğini görür. İşte "sağ yanal atımlı" sözü bunu anlatıyor).

    Kuzey Anadolu Fayı dümdüz bir çizgi gibi olsaydı, Anadolu batıya doğru sakin yolculuğunu sürdürebilirdi. O zaman belki de ülkemizde hiç deprem olmazdı. Ancak KAF bazı yerlerde bükülerek kilitlenir ve Anadolu'nun batıya doğru hareketine kaşı koyar.

    Fayın kilitlenen kesimleri bu harekete belirli bir süre (kimi zaman yüzlerce yıl) dayanır. Kilitlenen kesim önce iyice yamulur; burada çok fazla enerji birikir. Sonunda fayın kilitlenen kesimi bir süre sonra tıpkı çok fazla bükülen bir tahta parçası gibi kırılır.

    Kırılma sonucunda yeryüzünde tıpkı denizdeki dalgalar gibi deprem dalgaları yayılır. İşte Kuzey Anadolu Fayı boyunca meydana gelen büyük depremlerin kaynağı bu deprem dalgalardır. Arap Levhası kuzeye doğru hareketini sürdürdükçe Türkiye'de büyük yer sarsıntıları sürecek.

    Bu yüzden depremlerle iç içe yaşamayı öğrenmek ve levhaların dansına ayak uydurmak zorundayız...
  5. S. Moderatör Uğur

    S. Moderatör Uğur Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    4 Şubat 2008
    Mesajlar:
    8.241
    Beğenileri:
    6.155
    Ödül Puanları:
    36
    [​IMG]

    KITALAR
    Kendine bağlı olan adalarla ,etrafı denizlerle ve Okyanuslarla çevrili olan büyük kara parçalarına kıta denir. Dünya yüzeyinde 7 kıta vardır. Bunlar Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Okyanusya ve Antartika dır.Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarına 'eski dünya karaları'adı verilir. Eski dünya kıtalarının ve diğer kıtaların en büyüğü Asya dır. Hemen yanında bir uzantısı gibi duran Avrupa bulunur Bu nedenle bu iki kıtaya Avrasya adı verilir
    Türkiye bu eski dünya karalarının birbirine en çok yaklaştığı yerde bulunur. Anadolu yarımadası Asya nın Avrupa ya en çok yaklaştığı yerde yer alır Trakya ise Avrupa topraklarımızı oluşturur
    Kıtalar birbirlerinden boğazlar ya da okyanuslarla ayrılmışlardır Asya kıtası Kuzey Amerika'ya Bering boğazı ile, Kuzey Amerika-Güney Amerika'ya Panama kanalı ile,Avrupa kıtası Afrika ya Cebelitarık boğazı ile,Afrika kıtası Asya ya Süveyş kanalı ile bağlanır Asya yı Avrupa dan ayıran sınır ise Ural dağlarının batısı Kafkasların kuzeyi ve İstanbul-Çanakkale boğazlarının kuzeyinden geçer.

    OKYANUSLAR
    Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine Okyanus denir Deniz ise karalar arasına veya kenarına sokulmuş kollardır İç deniz karaların çok fazla içlerine sokulmuş kollardır Kıtaların kenarında bulunan, okyanuslarla çok daha geniş alanlarda bağlanan denizlere kenar deniz adı verilir.
    Okyanuslar denizlere göre çok daha geniş ve derindir. Dünya üzerinde üç büyük okyanus vardır. Bunlar Amerika kıtaları ile Asya ve Okyanusya arasında bulunan Büyük okyanus,Amerika kıtaları ile Avrupa ve Afrika arasında bulunan Atlas okyanusu, Asya nın güneyi Afrika ve Okyanusya arasında ise Hint okyanusu yer alır. Bu okyanuslar güney yarım kürede Antartika çevresinde birleşerek tek bir su kütlesi oluştururlar

Sayfayı Paylaş