Pusula konusu

Konu 'Fizik 9. Sınıf' bölümünde calışkan: tarafından paylaşıldı.

Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.
  1. calışkan:

    calışkan: Üye

    Katılım:
    10 Ekim 2009
    Mesajlar:
    26
    Beğenileri:
    10
    Ödül Puanları:
    0

    Pusula ile ilgili bi araştırma gerekiyor yardımcı olur musunuz ?
  2. Moderatör Güleda

    Moderatör Güleda Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    10 Ocak 2009
    Mesajlar:
    7.623
    Beğenileri:
    4.563
    Ödül Puanları:
    113
    PUSULANIN ESASLARI

    Manyetik pusula icat edildiğinden beri esasta değişmediği için ilginç aletlerden biridir. Tabi ki geliştirilmiştir, daha dayanıklı ve kesin hale getirilmiştir; ne var ki temel konsept, yüzlerce yıl önce olduğu gibi duruyor. Pusulanın ilk olarak ne zaman icat edildiğine dair bazı karışıklıklar var. Çin kültürü kesinlikle icatla şereflendirilebilir, ve antik Çin kaynakları 2. yüzyıla kadar manyetik iğneleri referans göstermekte.

    akat pusulanın ilk tartışmasız varlığı 11. yüzyılda ortaya çıkmıştır; “Dream Pool Essays” adlı bir kitap, bir iğnenin kuzeyi göstermesi için nasıl magnetize edilip ipek bir ipe nasıl tutturulması gerektiğini ayrıntılı bir şekilde anlatmaktadır. Yolculukta pusuladan faydalanma da hemen peşinden geldi, pusulanın kullanıldığı ilk yolculuk bir 12. yüzyıl çalışması olan “Pingzhou Table Talks” adlı eserde kaydedilmiştir.

    Ne sıklıkla olursa olsun, pusulanın son 1000 yılda varlığı inkar edilemez. Ne var ki, o antik Çinli mucitlerin bizim küçük, cep boyutunda olan pusulalarımızı kendi icatları olarak tanıyacakları şüphelidir. Modern pusulalar genellikle avuç içine sığacak kadar küçüktür. Kuzeyi gösteren manyetik iğneler veya sıvı dolu kapsüllerde dönen iğneler kullanırlar. Kapsüldeki sıvının avantajı, iğnenin hareketini bastırmasıdır, sarkaç gibi sallanmasını önleyerek daha çabuk biçimde sabitlenmesini sağlar. Kuzey yönü genellikle fosforlu boyayla işaretlenir, böylece sönük ışıkta bile kullanıcı pusulayı okuyabilir.

    Modern pusulalar genellikle ayrı bir manyetik iğneye sahip bir iletki de kullanırlar. Bu tasarımda, manyetik iğneyi kapsayan dönen kapsül yön çizgileriyle ve dışa yönelmiş bir okla uyumludur. Seyahat yönünü gösterici içeren saydam bir baz levha üstüne oturtulur. İletkilere sahip pusulalar doğrudan bir haritadan faydalanmak için kullanılabilir. Mevcut konumu, gidilecek yere bağlayacak şekilde pusulanın kenarı haritaya yerleştirilir. Pusulanın tabanındaki yön çizgileri işaretlenmiş bir boylamla hizalanarak, pusula iğnesini de tamamen ihmal ederek gerçek kuzeyle birlikte döndürülür. Ortaya çıkan harita yolculuk doğrultusu çizgisinden okunarak, hedefe kadar takip edilir.

    Bir pusula kullanırken civarda manyetik kuvvet uygulayabilecek herhangi bir cisim bulundurmamak önemlidir. Eğer pusula bir arabaya yakınsa, mesela, manyetik iğne akünün veya motorun elektromanyetik alanına girebilir. Araba kullanırken kullanılan pusulalar, üstlerine uygulanan elektriksel etki dolayısıyla düzeltilmelidir. Benzer şekilde, gemiler de devasa miktarda çelik ve demir ihtiva ederler, bu da pusulanın doğruluğunu güçlü bir şekilde etkiler.

    Pusulalar birçok farklı seviye ve tasarıma sahiptir. Yürüyüşler için kullanılacak basit bir pusula 10-15 lira arasında olacaktır ve bu da tipik hobi yürüyüşleri için ihtiyacı karşılar. Ne var ki, pusula fiyatları aletin yapımına ve yapabileceklerine bağlı olarak yüzlerce liraya kadar çıkabilir. Ayrıca, yürüyüşçüler için tasarlanmış kol saati biçiminde pusulalar da mevcuttur ve genelde 150 lira civarındadır.



    Manyetik Alanda Pusula


    Pusula iğneleri mıknatıssal alan çizgilerine paralel dururlar. Pusula bir noktadaki mıknatıssal alanı gösterir. Pusula ince bir mıknatısın bir iğne üzerinde serbestçe dönebilmesiyle oluşur. Bir mıknatıs pusulaya yaklaştırıldığında pusula iğnesi sapma yapar.
  3. Moderatör Güleda

    Moderatör Güleda Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    10 Ocak 2009
    Mesajlar:
    7.623
    Beğenileri:
    4.563
    Ödül Puanları:
    113
    Pusula



    Denizcilik terimlerinin çoğu gibi pusula sözcüğü de İtalyanca Bussola kelimesinden Türkçeye girmiştir. Yerküre’nin demir-nikel karışımı çekirdeğindeki etkiler nedeniyle oluşan manyetik alanının yönü ve konumu uzun süreli değişimler (seküler) ihmal edildiğinde, sabittir ve bu yönü/konumu kolaylıkla belirlenebilir. Pusula, yerküre’nin manyetik alanının manyetik cisimleri etkileyerek bu cisimlerin yönünü kendi yönüne çekme özelliğine dayanılarak yapılmış, yön belirlemeye yarayan bir ölçü aletidir. Pusulalar kullanım yerlerine göre değişik isimler alabilirler (yerbilimci pusulası, madenci pusulası, gemici pusulası vb.).



    Dünya'nın neresinde durursanız durun, elinizde bir pusula varsa size kuzey kutbunu gösterir. Okyanusun ortasında olduğunuzu düşleyin; her taraf sularla çevrili, hava da bulutlu ve güneş görünmüyor. Elinizde bir pusulanız yoksa yönünüzü nasıl tayin edeceksiniz? GPS uyduları ve diğer ileri teknoloji seyir aletleri icat edilmeden önce insanoğlunun en kolay ve en ucuz yönlendirme aleti pusulalardı.

    Pusulamızı Nasıl Yaparız?



    Eğer bir pusulanız yoksa, yüz yıl önce insanlar nasıl kendi pusulalarını yapmışlarsa, siz de kendinize bir pusula yapabilirsiniz. Pusula yapmak için aşağıdaki malzemelere gereksinim var:

    Bir iğne, ya da ince demir bir çubuk, hatta düzeltilmiş bir kağıt atacı bile olur.

    Bir mantar parçası, bir küçük köpük, bir parça plastik gibi, yüzen küçük bir şey.

    İçinde 2,5 cm kadar su olan 20-30 cm çapında, örneğin kek kalıbı gibi bir kap.

    İlk adım, iğneyi mıknatısa dönüştürmek. Bunun en kolay yolu, iğneyi, mıknatısa 10-20 kez sürtmek. Bir mıknatıs bulamıyorsanız, her evde bulunan bir konserve açacağını kullanabilirsiniz.








    Yüzer parçayı, şekildeki gibi su dolu kabınızın ortasına yerleştirin. Manyetik iğnenizi tam orta yerine yerleştirin. İşte size sürtünmesiz bir yatak. Çok yavaş bir şekilde dönerek kuzeyi gösterecektir! İşte çok basit bir pusula yaptık...





    Yerbilimci Pusulası

    Bu pusula temel olarak eğimölçer, el düzeci ve pusula ibresinden oluşmuştur. Yerbilimsel amaçlı çalışmalarda yaygın olarak düzlemsel ve çizgisel yapı unsurlarının konumunun saptanmasında kullanılır. Bu pusulasının temel öğeleri şunlardır:
    - Pusula ibresi (Ağırlıklı taraf güneyi gösterir. Eğer ağırlıklı uç yoksa, işaretli uç veya N yazılı uç kuzeyi gösterir)
    - Eğimölçer düzeci
    - Nişan ****kleri ve nişan kolu
    - Dereceli daire
    - Ayna
    - Kabarcıklı düzeçler


    Pusula tabanı üzerinde yön harfleri vardır . Taban üzerinde E-W yer değiştirmiş olarak yazılır. Çünkü; pusula tabanını saat ibresi yönünde döndürdüğümüzde pusula ibresi saat ibresinin tersi yönünde dönme hareketi yapar.
Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.

Sayfayı Paylaş