Satranç Sözlüğü

Konu 'Satranç' bölümünde Desert Rain.* tarafından paylaşıldı.

  1. Desert Rain.*

    Desert Rain.* Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    6 Mayıs 2010
    Mesajlar:
    3.421
    Beğenileri:
    2.918
    Ödül Puanları:
    0

    Kaynak:

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...





    Satranç Sözlüğü

    A
    Açarak şah: Bir taşın oynayarak, diğer bir taşın önünü açmak suretiyle şah çekmesi.
    Ajurne : Turnuvada belirli bir zaman zarfında tamamlanamayıp başka bir güne bırakılan parti (Çok eskilerde kaldı..)
    Açmaz: Yerinden kaldırılınca kendi Şah'ını rakibin atağına açık bırakan bir figür veya bir Piyon'un durumunu anlatan deyimdir.
    Ağır figürler: Vezir ve Kale'ler.
    Aktif satranç: Taraflara verilen toplam sürenin 30 dakika olduğu oyunlar.
    Ayrık Er: Komşu düşey sütunlarında aynı renkten başka Piyon bulunmayan Piyon.
    B
    Bekleme hamlesi: Başlıca amacı oyun sırasını rakibe bırakmak olan hamle
    Blitz (Yıldırım): Taraflara genelde en çok 5 dakikanın verildiği hızlı oyun tarzı
    Boğmaca matı: Şah'ın kendi taşlarıyla sıkıştırılması sonucunda At'la yapılan mat
    C
    Caissa ("Kaisa"): Mitolojide satranç ilahesi
    Çatal: Bir Piyon'un iki figüre karşı aynı anda hücumu
    Çifte şah: Bir taşın hareketiyle hem hareketlenen taşın hem de aynı taşın yolunu açması sayesinde başka bir taşın şah çekmesi durumu.
    Ç
    Çoban Matı: Oyunun ilk hamlelerinde Vezir ve Fil ile f7 ve f2 haneleri üzerinde yapılan mat.
    Örneğin:1.e4 e5 2.Fc4 Ac6 3.Vf3 d6?? 4.Vf7 mat
    D
    Daimi şah: Sürekli şah veya devamlı şah. Şah'lardan birinin rakibin şahlarından doğru oynanması halinde kurtulamama durumu
    Değirmen: Açma şahı kullanarak kurulan taktik bir motif.
    Değişme: Tarafların taş alıp vermeleri.
    Diyagonal (çapraz): Yan yana ve aynı renkli kareler.
    Duble Piyonlar: Üstüste piyonlar (erler). Aynı renkte iki Piyonun bir düşey sütun üzerinde bulunması.
    E
    En Passant ("e.p" "Geçerken"): İlk karesinde bulunan bir Piyonun iki sürülmesi sonrası, yanyana pozisyon elde ettiği rakip Piyon tarafından alınabilmesi durumu. Bu hak ilk hamlede kullanılmazsa ilerleyen aşamalarda bir daha o durum için kullanılamaz.
    Etüd: Taraflardan birinin koşulan şartlara göre oyunu kazanmak veya beraberliği sağlamak zorunda bulunduğu, dizili bir durumdur.
    F
    Feda: Belli bir amaç uğruna taraflardan birinin sahip olduğu materyalden vazgeçmesi.
    Fianchetto: Filin büyük çapraz sütun üzerinden gelişmesi.
    FM: Usta için kısaltma (FIDE Master)
    FIDE: Federation International des Echecs=Uluslararası Satranç Federasyonu.
    Figür: Taş, alet. Piyonlar haricindeki diğer taşlar için kullanılan ifade.
    G
    Gambit: Hızlı gelişim amacıyla er veya figür feda edilerek oynanan açılış.
    Geçer Piyon: İlerleyişi rakip Piyon'larla engellenemeyen Piyon
    GM: Büyükusta için kısaltma (Grand Master)
    H
    Hafif figürler: Fil'ler ve At'lara verilen genel isim.
    I
    İsviçre Sistemi: Turnuvaların organizasyonu için bir sistem
    IM: Uluslararası usta için kısaltma (International Master)
    J
    J'adoube ("Jadub"): Herhangi bir taşı düzeltirken, oynama zorunluluğunda kalmamak için söylenen söz. Düzeltiyorum anl***** gelir.
    K
    Kalite: Kale ile hafif bir figür arasındaki kuvvet farkı. Bir hafif figürü rakibin Kale'siyle değişmeye kalite kazanmak denir.
    Kanat: Satranç tahtası iki kanattan oluşur. Vezir'in bulunduğu yarıya Vezir kanadı, Şah'ın bulunduğu yarıya Şah kanadı denir.
    Kombinezon: Hamle zorunluluğu içeren fikir yapılarına denir.
    Kompansasyon: Feda edilen materyale karşı elde edilen girişim üstünlüğü
    Karşı hücum: Hücumu defanstaki tarafın hücumla yanıtlaması.
    Konsültaston (Danışma) Partileri: Tarafların (veya yalnız bir tarafın) 2-3 kişi tarafından oluşturulduğu oyunlara denir. Taraflar farklı yerlerde bulunurlar ve taşları hareket ettirme şansına sahiptirler.
    Körleme: Tahtaya bakmadan, notasyon aracılığıyla oynanan oyun.
    M
    Manevra: Figürleri daha iyi konumlara getirebilmek veya rakip kampta bir takım zayıflıklar yaratmak amacıyla yapılan hamlelere denir.
    Mat ağı: Şahın, açık bir yerde, mat tehlikesini içeren kuvvetli hücumlara uğramasıdır.
    Merkez: d4, d5, e4, e5 karelerine verilen ad.
    N
    Notasyon: Bir oyunun, daha önceden belirlenmiş koordinat kurallarına göre yazılması.
    P
    Piyon: Er
    Piyon zinciri: Bir çapraz sütun üzerinde aynı renkten birkaç piyonun sıralanmasıdır, c7, d6, e5, f4 gibi.
    Problem: Taraflardan birinin mat ettiği kompozisyon.
    S
    Satır: Yatay
    Satranç körlüğü: Açık, basit bir hamlenin oyuncunun gözünden kaçması.
    Simultane: Çok masa gösterisi. Bir ustanın pek çok sayıda rakibe karşı aynı zamanda oynamasıdır.
    Sütun: Dikey
    Ş
    Şah Çekme: Şahı tehdit etmek. Kiş çekme
    T
    Taşlar: Şah, Vezir, Kale, Fil, At ve Piyon'ların tümünü kaplayan bir deyimdir.
    Tempo: Bir tempo = bir hamle birimi. Tempo kaybı zaman kaybını ifade etmek için kullanılır.
    V
    Varyant: Sürdürüm veya devam yolu. Belli bir amacı güden hamle zinciri.
    Y
    Yarı açık hat: Üzerinde yalnız bir Piyon bulunan düşey sütun.
    Z
    Zayıf hane: Zayıf kare. Rakip figürlerin hücumu karşısında savunulması zor olan karelerdir. Genelde bu tür kareler piyon desteğinden de yoksundurlar.
    Zeitnot(Zaman kıtlığı, Tzaytnot): Saatle oynanan oyunlarda zaman sıkışıklığını ifade için kullanılır.
    Zugzwang (Almanca, tsugtsvang): Oyun sırasında bir hamle yapmak gerekliliğinin çekinilecek olduğu durumlara denilir

Sayfayı Paylaş