Savunma mekanizmaları

Konu 'Psikolojik Destek' bölümünde Moderatör Gül tarafından paylaşıldı.

  1. Moderatör Gül

    Moderatör Gül Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    3 Kasım 2009
    Mesajlar:
    2.216
    Beğenileri:
    973
    Ödül Puanları:
    0

    SAVUNMA MEKANİZMALARI -Psikolog Dr. Ahsen Balcı-

    İçten gelen (intra psişik) ya da dıştan gelen zorlarla (stres) bunaltıya düşen kişinin egosu bunaltıdan kurtulmak ruhsal dengesini ( psişik homoestazis) korumak için bir dizi savunma mekanizmaları geliştirir. Bunlar bilinç dışı süreçler olup; kişinin temel kalıtımsal ve dirimsel yapısı ruhsal-cinsel-toplumsal gelişme ve olgunlaşma düzeyi engele dayanma gücü ya da güçsüzlüğü ile yakından ilgilidir. Bir başka deyişle yoğun ve sürekli kullanılan mekanizmalar bir kişinin kişilik özelliğini belirler.
    OLGUNLAŞMAMIŞ -NARSİSİSTİK SAVUNMALAR

    1. Bastırma: Diğer mekanizmalara temel olan bastırma ile
    istenmeyen acı veren dürtü anı ve deneyimler bilinç dışına itilerek saklanır.

    2- Yadsıma: Benlik için tehlikeli bunaltı doğuran bir gerçeğin yok sayılması yadsınmasıdır.

    3- Yansıtma: Bilinç dışına atılan kimi duygu dürtü ya da yaşantıların başkalarının üstüne atılması ya da dışarıdan kendisine yönetiliyormuş gibi algılanmasıdır. Paranoid sanrılarda örneği çoktur.

    4- Gerileme: Ulaşılmış bir dönemin özelliklerinden daha geri çocuksu davranış özellikleri göstermedir. Şizofrenik psikozlarda erişkin bir insan bebeksi davranışlar gösterebilir.

    5- İçe-atım: Bir başka kişinin tüm varlığının ya da bir parçasının benliğin içine alınmasıdır.

    6- Bölünme: İçe atılmış bir nesnenin olumlu ya da olumsuz yanlarından iki -ya da daha çok- ayrı kişi gibi ayrışarak benliğin bölünmesidir. Bir kişi aynı anda hem hasta hem doktoru hem sevgilisi gibi kendi kendisiyle konuşur tartışır.

    7- Çarpıtma: Nesnel gerçeğin değiştirilmesi olayların çarpıtılmasıdır.

    8- Blok: Düşünce kopukluğu

    9- Şizoid düşlem: Gerçekleşmeyecek gerçeğe aykırı düşlemler..

    NÖROTİK SAVUNMALAR

    1- Saplanma: Gelişme dönemlerine özgü kimi davranışların korunarak ileriki
    yaşlarda da sürdürülmesidir.

    2- Çözülme: Histerik nevrozlarda; unutma uyurgezerlik çoğul kişilik büyük histerik bayılmalar çıldırıhalüsinasyonlar gibi örnekleri vardır.

    3- Döndürme: Histerik nevrozlarda; inmeler yürüyememe ayakta duramama kaskatı kesilme kas gevşekliğibel bükülmesi boyun çarpılması ses kesilmesi dil tutulması tik değişik duyu bozuklukları ve nörovejetatif belirtiler sayılabilir.

    4- Yer değiştirme: Bir dürtünün asıl nesnesinden başka bir nesneye yöneltilmesidir. Fobik ve obsessif-kompulsif nevrozlarda olduğu gibi.

    5- Yap-boz: Bilinç dışı birbirine karşıt dürtülerin etkisiyle birbirine karşıt duygu ve davranışları aynı anda gösterme. Havagazını açıp kapama gibi.

    6- Karşıt tepkiler kurma: Bilinç dışı yasak dürtülerin tam karşıtı tepkimeler. Kin nefret ve öfkeye karşı saygılı olma gibi.

    7- Yalıtma: Acı veren yaşantıları anımsamakla birlikte eşdeğer duyusal tepkilerde bulunmama. Karşılaştığı çok acı ağır bir kazayı anlatırken kendisiyle ilgisi yokmuş gibi davranma.

    8- Kendine yöneltme: Öfke ve saldırganlık dürtüleriyle kendini yaralama intihar.

    9- Eyleme vuruk davranış: Bilinç dışı bir dürtünün etkisiyle gösterilen uygunsuz davranışlar. Evden kaçmasağaltıma karşı davranma gibi.

    10- Edilgen-saldırgan davranış : Öfke ve saldırganlık dürtülerini dolaylı ve edilgen bir biçimde tepkiye dönüştürme.

    11- Dışarıda tutma: Kendi sorun ve iç çatışmalarını bastırıp çevresel olay ve sorunlarla uğraşma ya da kendi yetersizliklerini dışarıda arama

    12- Özdenetim: Gelişme çağında beğendiğimiz saygı duyduğumuz kişilerin kimi özelliklerini alarak benliğimize katarız.

    13- Yansıtmalı özdeşim: Olması istenen özellikler ana-babaya yansıtılarak onlarda varsayarak özdeşim yapma.

    14- Ussallaştırma: Kendimizle ilgili yanlışlara aksaklıklara benliğimizi rahatlatacak açıklama ya da özürler bulma

    15- Anlıksallaştırma: Dışarıda tutma ve ussallaştırmada olduğu gibi benlik için acı gelen olaylar yerine yapayekinsel yüzeysel tanımsal açıklamalara yönelme.

    16- Somutlaştırma: Nedenini bilmediğimiz iç çatışmaların yarattığı bunaltıyı somut bilinen yalın olaylarla açıklama eğilimi.

    17- Hastalık hastalığı: Gerçekte bedensel bir hastalığı olmamasına karşın bedensel bir hastalığı varmışçasına hastalık saplantısı.

    18- Bedenselleştirme: Ruhsal çatışma ve sorunları organ yakınmaları biçiminde ortaya koyma.

    19- Cinselleştirme: Cinsellikle ilgili olmayan sorunları bile cinsel sorunlara kaydırma.

    20- Düş kurma: Gerçeğe uysun uymasın düşleme dalma eğilimi.

    21- Denetleme: Sürekli olarak kendini ve davranışlarını denetim altına alma eğilimi.

    OLGUN SAVUNMALAR

    1- Yüceleştirme: Bilinç dışı istek ve dürtülerini toplumsal değer yargı ve törelere uygun bir biçimde kendine ve topluma yararlı uğraş ve çabalarla olumlu sonuçlara eriştirmedir. Yazında sanatta bilimde yönetimde başarılı olmuş kişilerde olduğu gibi.

    2- Bastırma: Bilinçli ya da yarı bilinçli kararlarla bilinçdışı dürtü ve çatışmalarını bekletebilme erteleyebilme yetisi.

    3- Kişisel zevklerden arınma: Haz ilkesi yerine gerçeklik ilkesini egemen kılabilme.

    4- Bekleyebilme: Arzu ve gereksinimlerini bekletebilme erteleyebilme koşullar uygun değilse vazgeçebilme.

    5- Güldürü yetisi: Kendi yanlışlarını görebilme olayları ince bir espriyle eleştirebilme güldürebilme gülebilme yetisi.

    6- Başkalarını düşünme: Kendi gibi diğer kişilerin hak ve özgürlüklerine saygılı olma


    Alıntıdır..

Sayfayı Paylaş