SAYFA 76 - 144 ARASI CEVAPLAR

Konu 'Dil ve Anlatım 10. Sınıf' bölümünde şirin tarafından paylaşıldı.

Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.
  1. şirin

    şirin Üye

    Katılım:
    27 Kasım 2007
    Mesajlar:
    123
    Beğenileri:
    46
    Ödül Puanları:
    16

    Syf 142:

    19. Etkinlik
    Durdu ^ geçişsiz
    Durdurdu <=> geçişli
    Okudu geçişli
    Okuttu <=> geçişli
    • Fiillerdeki "-dır" ve "-t" ekleri fiillerin çatısını geçişsizken geçişli hâle getirmiştir. Anl** olarak da fiilin bildirdiği işi özne kendi yaparken (durdu, okudu) fiil "-dır ve -t" eklerini aldıktan sonra işi başkasına yaptırma (durdurdu, okuttu) anl**ını kazanmıştır.

    Syf 143:

    20. Etkinlik
    Oldurgan yapan ekler -r , -t , -dır
    Ettirgen yapan ekler -r , -t -dır

    21. Etkinlik

    yaz - Ettirgen Çocuklara yazı yazdırdım.
    bil - Ettirgen Bana haberi bildirdiler.
    çöz - Ettirgen Ayakkasının bağlarını çözdürdü.
    gör- Ettirgen Kuşu bana o gördürdü.
    PiŞ- pişir- Biraz yemek pişirdi.
    yürü - yürüt- Arabayı ben yürüttüm.
    gez- gezdir- Köpeği gezdiriyordum.
    gül - güldür- Bütün sınıfı fıkralarıyla güldürdü.

    Syf 144
    22. Etkinlik
    Trafik işaretlerinin trafik kurallarını bildirmede kullanılan bir iletişim aracı olduğu ve bunun da emredici anlatım yoluyla yapıldığı konusunda bir sunum hazırlayınız.

    23. Etkinlik
    * Virgül: Ben virgülüm. Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük ve sözcük gruplarının arasına konarım. Beni görünce "durakla".
    * Ünlem:Ben ünlem işaretiyim. Sevinç, korku, acıma, şaşma gibi duygulan anlatan cümlelerin sonuna konarım. Beni görünce "şaşır, heyecanlan, bağır...".
    * Soru işareti: Ben soru işaretiyim. Soru bildiren cümle ve sözlerin sonuna konarım. Beni görünce "cevapla".

    24. Etkinlik
    Sınıfınızda uyulması gereken kuralları belirleyiniz.
    Belirlediğiniz kuralları emredici anlatımın özelliklerine göre düzenleyiniz.
    Oluşturduğunuz metindeki fiillerin çatılarını bulunuz.

    25. Etkinlik
    * * Oyala-:Akş** arkadaşta biraz oyalandım.
    * Sev-: Senden haber alınca çok sevindim
    * Gör-: Yaşlı ad** hâlinden memnun görünüyordu.
    * Ara-: Odanın içinde aranıyordu.
    * Dola: Köpekler parkta dolanıyordu.

    26. Etkinlik
    Süsle--• Sınıfımızı süsledik. ■=> etken Bütün sokaklar süslenmiş. => edilgen Oya, aynanın karşısında süsleniyor.
    * Bak■=> dönüşlü Akş** parkta sana baktım. etken Bütün odalara bakıldı. ■=> edilgen Onu görebilmek için sağa sola bakındı. ■=> dönüşlü

    27. Etkinlik
    • "Yola çıktık, ulaştık, çıkmayacaktık, uzaklaştık" filleri beraber bir işin yapıldığı anl**ını verir ancak işteşlik ekleri olan "ış, -iş,-uş,-üş" eklerini almadıkları için işteş çatılı fiil olarak değerlendirilmezler.

    28. Etkinlik

    Özne-Yüklem İlişkisine Göre Fiil Çatıları
    Etken Bu kitabı okudum.
    Edilgen Bu kitap okundu.
    Dönüşlü Ali tarandı, süslendi.
    İşteş Çocuklar gülüşüyordu.
    Nesne-Yüklem ilişkisine Göre Fiil Çatıları
    Geçişli Top oynarken c**ı kırdık.
    Geçişsiz **c** dün akş** geldi.
    Oldurgan Arkadaşım beni çok güldürdü.
    Ettirgen Bab** bakkaldan gazete aldırttı.

    ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
    1. * Emredici anlatımda emir, telkin ve öneri ifade eden kelimeler çok kullanılır.
    * Emredici metinlerin eğitici ve öğretici yönleri de vardır.
    2. * Edilgen ve dönüşlü çatılı fiiller "-1" veya "-ın" ekini alır. (D)
    * "-1", "-n" veya "-ş" ekini alm**ış olan bütün fiiller etkendir.
    3. Doğru yanıt C seçeneğidir. Kurallı birleşik fiiller her z**an bitişik yazılır.
    4. Doğru yanıt E seçeneğidir. Emredici metinlerin okuyucuyu duygulandırmak gibi bir **acı yoktur.
    5. A ve D seçeneklerindeki "-ma,-me" ekleri fiilden fiil yapma eki olarak, B, C ve E seçeneklerinde de isim-fiil olarak kullanılmıştır. Soru hatalıdır.
    6. Doğru yanıt B seçeneğidir. Diğer seçeneklerde sıfat-fiil özne görevinde kullanılmış ancak B seçeneğinde ise nesne görevinde kullanılmıştır.
    7. Doğru yanıt B seçeneğidir. Diğer seçeneklerde zarf-fiiller vardır ancak B seçeneğinde sıfat-fiil vardır.
    8. Doğru yanıt D seçeneğidir. Diğer seçeneklerde olduğu gibi D seçeneğindeki sıfat-fiil, sıfat görevinde kullanılm**ıştır.
    9. Doğru yanıt D seçeneğidir. "Anlatılanları" sözcüğü adlaşmış bir sıfat-fiil görevinde kullanılmıştır.
    10. Emredici anlatımda bir iş yapmaya, bir eylemde bulunmaya zorl**a anl**ı vardır. Emredici anlatımın telkin, öneri ve emir anl**ları olduğu için sosyal hayatın düzenlenmesinde emredici anlatım kullanılır.

    kolay gelsin ....:)
    Ög.Çalışkan, benqiSu, fb19071985 ve diğer 4 kişi bunu beğendi.
  2. şirin

    şirin Üye

    Katılım:
    27 Kasım 2007
    Mesajlar:
    123
    Beğenileri:
    46
    Ödül Puanları:
    16
    diL anlatım arşiv(bu daha düzenli)

    79,80,96,97,98,99,100,101,102,104,105,109,110,111, 112,113,114,115,116,117,118,119,120,125,126,127,12 8,129,130,131,132,133,134,135,136,137,138,139,140 Başlığa Sığmadı

    sayfa 79
    biz insanlar metni ; ÖYKÜLEYİCİ SANAT METNİDİR.
    İLAHİ BAKIŞ ANLATIMI VARDIR.
    METİNLERDE ÖYKÜLEYCİ ANLATIMIN ORTAK ÖGELERİ
    OLAN OLAY KİŞİ Z**AN VE MEKAN VARDIR.
    on ikiye bir var metni;ÖYKÜLEYİCİ SANAT METNİDİR.
    1. ŞAHIS ANLATIM
    METİNLERDE ÖYKÜLEYCİ ANLATIMIN ORTAK ÖGELERİ
    OLAN OLAY KİŞİ Z**AN VE MEKAN VARDIR.
    kefil metni; 3.ŞAHIS ANLATIM
    METİNLERDE ÖYKÜLEYCİ ANLATIMIN ORTAK ÖGELERİ
    OLAN OLAY KİŞİ Z**AN VE MEKAN VARDIR

    sayfa 80
    somut isim:yatak,yorgan,soba,oda
    soyut isim:hüzün,z**an,sıcak
    12.etkinlik
    *-cik,-cağız ekleri sözcüğe küçültme,svgi,acıma anl**ları katar.
    *bu anl** -cak,-cek ekleriyle de sağlanabilir.büyü(k)-cek,yavru-cak
    *anneciğimin sesini kaç gündür duymuyorum(sevgi anl**ındadır)
    çocukcağızın halini gördün mü?(acıma anl**ındadır)
    buraya gelirken daracık bir yoldan geçtik.(küçültme anl**ındadır)

    96.sayfa
    1- Yazar, kahr**anın psikolojik durumunun betimlemesini yapıyor .
    2- kötü ve olumsuz....
    3- Bir insanın ruh çözümlmesine tahlil denir.Aynı z**anda bu betimlemedir..
    15.ETKİNLİK
    BASİT SIFATLAR : küçük , hassas , kalın , bu ...
    TÜREMİŞ SIFATLAR : endişeli , keskin , korkunç , binlerce...
    97.sayfa
    1- Nasıl davrandığını hareket , durumunu göstermek **acıyla anlatılmıştır..
    2- Tiyatroda ki kişilerin durumunu ,hal ve hareketlerını anlatıyor diğer betimlemelerde ise ruh halini betimlemektedir..


    sayfa 97
    1.hürrem sultan metnindeki betimlemeler tiyatro eserlerinde konuşanın hareketlerini,durumun açıkl**ak ve göstermek için kullanılmıştır.ayrıca olayın sahnesi ve aksesuarlaı yansıtılmıştır.
    2.bu metindeki betimlemeler ,eserde konuşanın hareketlerini,durumunu açıkl**aya yöneliktir.diğer betimleme örneklerinde kahr**anların ruh hali ve mizacını yansıtan betimlemeler yapılmıştır.

    16.etkinlik
    *-adalardan ve boğaziçinden mektuplar__insandan doğaya
    -bu dağlık alan,şimdikinden canlıydı.__insandan doğaya
    -tuz keskindir__duyular arası aktarma
    *İSTİARE
    aralarında benzerlik bulunan iki nesneden birini söyleyerek diğerini kastetmeye denir.istiarede ya kendine benzetilen yada benzeyen bulunur.ikiye ayrılır.
    açık istiare
    sadece kendisine benzetilenin bulunduğu istiaredir.
    arslanlarımız,hollandayı perişan etti.(arslanlarımız)
    şakaklarıma kar mı yağdı ne?(kar)
    kapalı istiare
    sadece benzeyenin bulunduğu istiaredir.
    can,kafeste durmaz uçar.(can)
    tekerlekler yola birşeyler anlatıyor.(tekerlekler)



    sayfa 98
    17.etkinlik
    -ev ve aile hakkında__parça bütün ilişkisi
    *mecaz-ı mürsel
    bir sözcüğü benzetme **acı gütmeden gerçek anl**ının dışında kullanmaktır.bir başka deyişle :bir şeyin parçasını verip bütününü kastetme ;bütününü verip parçasını kastetmedir.
    dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilal(hilal)
    olaya Konya büyük tepki gösterdi(konya)

    18.etkinlik
    *betimleme öğeleri çıkarılmış metin ile normal metin karşılaştırıldığında betimleme öğeleri çıkarılmış metnin anlatımının daha düz,daha kuru bir anlatım olduğu gözlenir.betimlemelerde
    yapılan mecazlar ve benzetmelerle anlatıma kazandırılan ahenk,estetik duyguların uyanmasında önemli rol oynar ayrıca yapılan betimlemelerle anlatılan durum veya olayın zihinde canlandırılması sağlanarak anlatıma gerçeklik katılır.

    sayfa 99
    görme:sallanıyor,geçiyor,sürü sürü,çekiliyor,loş,düşüyor,doğuyor,cıvıl cıvıl,değiyor.
    işitme:çığlık çığlık ,çekiç sesleri,çıngırak,laf atmalar,uğultu
    dokunma:esiyor,serin serin,sıcak,ıslak
    kokl**a:ter kokuları
    tatma:yok


    sayfa 100
    *sıfatların çoğu çıkarılmış metinde bazı görsel öğelerin öne çıkarılması gereken özellikleri verilmediği için metnin anlatım gücü etkilenmiştir.
    *bir,yayvan,ufacık,uzun,dağınık,bir,bir,patlak,sök ük,parça,bu,dört,yanı,duvarlı,tek,kat,basık
    toprak,kalın,keskin,incecik,,avuç,pis,bu,
    *metindeki görsel öğelerin özellikleri öne çıkarıldığı için anlatım daha ahenkli,daha etkili ve daha gerçekçi bir hal almıştır.

    21.etkinlik
    *yapılan gözlem çalışmaları sonucunda gözlem yöntemleri hakkında şu sonuçlara varılır:
    gözlem yöntemleri:
    1.doğrudan gözlem(sınıf gözlemi)
    2.hatırda kalmış olayları ve varlıkları hatırl**ayla yapılan gözlem
    3.hayale dayanarak gerçekleştirilen gözlem

    22.etkinlik:
    *uzun ve geniş kanatları ,büyük ve geniş pençeleri ,keskin gözleriyle asaley ve gücün sembolü olan kartallar ,asaletlerine yakışır şekilde yükseklerde yaşar.usta bir avcı olan bu kuş ,yaşadığı yüksek yerlerden keskin gözleriyle geniş bir alanı adeta radar gibi tarar ve bulduğu avının üstüne hedefe kilitlenmiş bir füze gibi süzülür ,güçlü pençeleriyle avını yakalar

    SAYFA 101
    23.ETKİNİLİK
    ben onları numaralandırdım sırasıyla yazıyorum
    1-açıklayıcı betimleme: hastalığın sebebini açıkladığından dolayı
    2-tahlil: ruhsal çözümleme olduğu için
    3-açıklayıcı betimleme: kendini açıkl**a, akrabalık bildirme
    4-açıklayıcı betimleme: neden sonuç ilişkisi olduğu için
    5-açıklayıcı betimleme: özelliğini belirttiği için
    6-açıklayıcı betimleme: özelliğini belirttiği için
    7-sanatsal betimleme: gecenin özelliğinden dolayı
    8-açıkşayıcı betimleme: ağız boşluğunun özelliği verildiği için
    9-tahlil: ruhsal çözümleme olduğu için
    10-sanatsal betimleme: kişinin özelliğini betimlediği için


    Sayfa 102
    resimlerin betimlemelerini size bırakıyorum...
    26.etkinlik:Bir Pazar akş**ı sokağın sessizliğinde ilerlerken,soğuğun iliklerime kadar sızdığını hissetmek,o karanlık içerisinde geride bıraktığım yerlerden sanki gelen sesleri duymak beni öyle ürkütüyordu, öyle korkutuyordu ki bir an hayatın son bulduğu düşüncesine kapıldım...Sanki bitmez bir kış akş**ıydı...
    27.etkinlik:betimlemenin kullanıldığı türler:hikaye,roman,destan,şiir,gezi yazısı,deneme yazısı
    28.etkinlik:deyim aktarması sel**lara durmuş.sel**l**a insana özgü birşeydir.aktarmanın türü insandan doğaya yapılmış.
    aslan miyav demez kükrer t** tersi olması gerekli.
    ay danlıyor gökyüzünden deyiminde gökyüzünden üstümüze yağmur yağar.doğadan doğaya.
    aslanlarımız yani askerlerimiz demek gerekir.doğadan insana aktarım
    güle naz bülbül eder güle naz insan naz eder bu yüzden insandan doğaya aktarım var...
    29.etkinlik:1.si dönen insanı anlatıyor.bütün parça ilişkisini anlatıyor.
    tencere derken içindekini kas ediyor...bütün parça ilişkisi.

    sayfa 104 31.etkinlik
    *korkunç,biricik,soluk,iri,kaskatı,geniş,derince,y eşilimtırak
    *küçültme anl**ı taşıyan niteleme sıfatları:biricik,kısacık,derince,ekşimsi,yeşilimt ırak
    *-cik,-ce,-msi,-mtırak ekleri sıfatlara küçültme anl**ı katan eklerdir.

    sayfa 105 32.etkinlik

    eşitlik:ceviz kadar,senin kadar
    üstünlük:daha yeşil,daha büyük
    en üstünlük:en büyük,en zararlı
    aşırılık:çok çalışkan,pek güzel,pek nezih,pek sevimli


    sayfa 105 33.etkinlik
    her insan:belgisiz sıfat
    herkes:belgisiz z**ir
    hangi:soru sıfatı
    hangileri:soru z**iri
    bu:işaret sıfatı
    buraya:işaret z**iri
    o:işaret sıfatı
    orası:işaret z**iri
    yaşlı:sıfat
    yaşlılara:z**ir

    ölçme değerlendirme
    1.açıklayıcı betimleme ve sanatsal betimleme
    tahlil
    simgesel betimleme

    2.d
    d

    3.a
    4.d
    5.a
    6.c
    7.c
    8.b
    9.c
    10.e
    11.e
    12.b
    13.b
    14.c
    15.d
    16.a
    17.cümlesinde burun sözcüğünde insandan doğaya deyim aktarması vardır.organ adı olan burun sözcüğü coğrafi bir terim olarak kullanılmış ve insandan doğaya bir aktarma yapılmıştır.
    18.ad aktarması uzun kol sözcükleriyle yapılmıştır.uzun kolla kastedilen uzun kollu giysidir.cümlede parça -bütün ilişkisine dayalı ad aktarması vardır.
    19.betimlemeler yapılırken tasvir edilen varlığın özellikleri ayrıntılarıyla verilmek istenir.varlıkların niteliklerini tanıtan ,onları belirten sözcük türleri de sıfatlardır.bu yüzden betimleme yapılırken sıfatlardan yararlanılır.


    SYF:110
    1-bülbül şiirinin yazılış sebebini mehmet akif ersoy şöle açııklar:"Bu manzume yazılırken Yunan istilası altındaki topraklarımıza,hususiye ßursa'ya dair,elim haberler geliyordu;tetkikine de imkan yoktu."
    3-şiirdeki imgler ** özellikleri;
    sular zaten kararmıştı--akş**ın olması
    ıssız bir karanlık--gece
    hilkat kesilmiş lal--bütün varlıkların sessizliği
    dönüp meziye tırmandım--geçmişi hatırl**ak
    eninler çağlayıp durdu--inleyişler,iniltiler
    ağaçlar,taşlar ürpermişti,güya Sür-ı Mehşer'di--kıy**at günü
    hazan ağlar baharımda--kötü kader,nasipsizlik
    4-metindeki ses benzerlikleri;kelime ** cümle düzeyindeki tekrarlar,kafiyeler ve yapılan söz sanatları ahenk unsurları olarak kullanılmıştır.
    5-şiirdeki kelime ve cümle seviyesindeki tekrarlar anlatımı güçlendirmek **acıyla ahenk unsuru olarak kullanılmıştır.
    6-şiirde İzmir'in işgali üzerinde duyulan üzüntü bülbülün feryatları iLe dile getirilmeye çalışılmış ve şairi "ben" kelimesiyle "halkın" duygularını dile getirmeye çalışılmıştır.
    2.ETKİNLİK
    şiirde geen "o,ne,sen,ben" szöcükleri isimlerin yerini kişi,soru ve işaret yoluyla tutarak z**ir görevinde kullanılmıştır.ßu z**irler isimlerin yerini tutarak ve kendilerinden önceki cümlelerle anl** ilişkileri kurulmasını sağl**ak **acıyla metinde görev almıştır.
    3.ETKİNLİK
    vadiyi sarmıştı--kapl**ak
    taşarken haşrolup beynimde--çok,fazla
    zal**ın sinesinden fışkıran--çıkmak(ses)
    eninler çağlayıp durdu--dev**lılık
    kıy**etler koparmak--bağırmak
    bir d**lacık göğsünde--çok küçük
    hiç bilmez afakım--hayat
    serilmiş gövdeler--insan .....



    sayfa 99
    görme:sallanıyor,geçiyor,sürü sürü,çekiliyor,loş,düşüyor,doğuyor,cıvıl cıvıl,değiyor.
    işitme:çığlık çığlık ,çekiç sesleri,çıngırak,laf atmalar,uğultu
    dokunma:esiyor,serin serin,sıcak,ıslak
    kokl**a:ter kokuları
    tatma:yok
    __________________


    sayfa 104 30.etkinlik

    *rüzgarsız,kesik,yoksuz,kapalı
    upuzun,kapkara,alev gibi kıpkırmızı,minimini,ışıl ışıl ,taze taze ,masmavi,sımsıcak,tertemiz
    -bu sufatlardan mini mini,upuzun,kapkara,kıpkırmızı,ışıl ışıl,taze taze,
    masmavi,sımsıcak,tertemiz anl** yönünden güçlendirilmiştir.
    -sıfatlarda pekiştirme iki yolla yapılır.
    1)ikilemlerle yapılan pekiştirmeler:
    iri iri gözler,koca koca ağaçlar
    2.)''m,p,r,s''ünsüzleriyle yapılan pekiştirmeler:
    yemyeşil vadi,ipince defter...
    *geniş mi geniş odaları vardı bu evin
    küçük küçük taşları tpolayıp koydu cebine
    kıpkısasaçlarıyla çok hoş görünüyordu.

    *pekiştirme sıfatları sözcüklein anl**ını güçlendirmek için kullanılır.pekiştirilmiş sıfatlar diğer sıfatların özelliklerine sahiptir.


    sayfa 104 31.etkinlik
    *korkunç,biricik,soluk,iri,kaskatı,geniş,derince,y eşilimtırak
    *küçültme anl**ı taşıyan niteleme sıfatları:biricik,kısacık,derince,ekşimsi,yeşilimt ırak
    *-cik,-ce,-msi,-mtırak ekleri sıfatlara küçültme anl**ı katan eklerdir.

    sayfa 105 32.etkinlik

    eşitlik:ceviz kadar,senin kadar
    üstünlük:daha yeşil,daha büyük
    en üstünlük:en büyük,en zararlı
    aşırılık:çok çalışkan,pek güzel,pek nezih,pek sevimli


    sayfa 105 33.etkinlik
    her insan:belgisiz sıfat
    herkes:belgisiz z**ir
    hangi:soru sıfatı
    hangileri:soru z**iri
    bu:işaret sıfatı
    buraya:işaret z**iri
    o:işaret sıfatı
    orası:işaret z**iri
    yaşlı:sıfat
    yaşlılara:z**ir

    ölçme değerlendirme
    1.açıklayıcı betimleme ve sanatsal betimleme
    tahlil
    simgesel betimleme

    2.d
    d

    3.a
    4.d
    5.a
    6.c
    7.c
    8.b
    9.c
    10.e
    11.e
    12.b
    13.b
    14.c
    15.d
    16.a
    17.cümlesinde burun sözcüğünde insandan doğaya deyim aktarması vardır.organ adı olan burun sözcüğü coğrafi bir terim olarak kullanılmış ve insandan doğaya bir aktarma yapılmıştır.
    18.ad aktarması uzun kol sözcükleriyle yapılmıştır.uzun kolla kastedilen uzun kollu giysidir.cümlede parça -bütün ilişkisine dayalı ad aktarması vardır.
    19.betimlemeler yapılırken tasvir edilen varlığın özellikleri ayrıntılarıyla verilmek istenir.varlıkların niteliklerini tanıtan ,onları belirten sözcük türleri de sıfatlardır.bu yüzden betimleme yapılırken sıfatlardan yararlanılır.



    sayfa 104 30.etkinlik

    *rüzgarsız,kesik,yoksuz,kapalı
    upuzun,kapkara,alev gibi kıpkırmızı,minimini,ışıl ışıl ,taze taze ,masmavi,sımsıcak,tertemiz
    -bu sufatlardan mini mini,upuzun,kapkara,kıpkırmızı,ışıl ışıl,taze taze,
    masmavi,sımsıcak,tertemiz anl** yönünden güçlendirilmiştir.
    -sıfatlarda pekiştirme iki yolla yapılır.
    1)ikilemlerle yapılan pekiştirmeler:
    iri iri gözler,koca koca ağaçlar
    2.)''m,p,r,s''ünsüzleriyle yapılan pekiştirmeler:
    yemyeşil vadi,ipince defter...
    *geniş mi geniş odaları vardı bu evin
    küçük küçük taşları tpolayıp koydu cebine
    kıpkısasaçlarıyla çok hoş görünüyordu.

    *pekiştirme sıfatları sözcüklein anl**ını güçlendirmek için kullanılır.pekiştirilmiş sıfatlar diğer sıfatların özelliklerine sahiptir.


    sayfa 104 31.etkinlik
    *korkunç,biricik,soluk,iri,kaskatı,geniş,derince,y eşilimtırak
    *küçültme anl**ı taşıyan niteleme sıfatları:biricik,kısacık,derince,ekşimsi,yeşilimt ırak
    *-cik,-ce,-msi,-mtırak ekleri sıfatlara küçültme anl**ı katan eklerdir.

    sayfa 105 32.etkinlik

    eşitlik:ceviz kadar,senin kadar
    üstünlük:daha yeşil,daha büyük
    en üstünlük:en büyük,en zararlı
    aşırılık:çok çalışkan,pek güzel,pek nezih,pek sevimli


    sayfa 105 33.etkinlik
    her insan:belgisiz sıfat
    herkes:belgisiz z**ir
    hangi:soru sıfatı
    hangileri:soru z**iri
    bu:işaret sıfatı
    buraya:işaret z**iri
    o:işaret sıfatı
    orası:işaret z**iri
    yaşlı:sıfat
    yaşlılara:z**ir

    ölçme değerlendirme
    1.açıklayıcı betimleme ve sanatsal betimleme
    tahlil
    simgesel betimleme

    2.d
    d

    3.a
    4.d
    5.a
    6.c
    7.c
    8.b
    9.c
    10.e
    11.e
    12.b
    13.b
    14.c
    15.d
    16.a
    17.cümlesinde burun sözcüğünde insandan doğaya deyim aktarması vardır.organ adı olan burun sözcüğü coğrafi bir terim olarak kullanılmış ve insandan doğaya bir aktarma yapılmıştır.
    18.ad aktarması uzun kol sözcükleriyle yapılmıştır.uzun kolla kastedilen uzun kollu giysidir.cümlede parça -bütün ilişkisine dayalı ad aktarması vardır.
    19.betimlemeler yapılırken tasvir edilen varlığın özellikleri ayrıntılarıyla verilmek istenir.varlıkların niteliklerini tanıtan ,onları belirten sözcük türleri de sıfatlardır.bu yüzden betimleme yapılırken sıfatlardan yararlanılır.




    sayfa 111 2. etkinlik

    *şiirde geçen ''o,ne,sen,ben''sözcükleri ismlerin yerini kişi,soru ve işaret yoluyla tutarak z**ir görevinde kullanılmıştır.bu z**irler isimlerin yeri tutarak ve kendilerinden önceki cümlelerle anl** ilişkileri kurulmasını sağl**ak **acıyla metinde görev almıştır.


    sayfa 111 3. etkinlik

    vadiyi sarmıştı.__kapl**ak
    serilmiş gövdeler__insan
    bir d**lacık göğsünde__çok küçük
    zal**ın sinesinden fışkıran__çıkmak(ses)
    hiç bilmez afakım__hayat

    sayfa 111 4. etkinlik
    *verilen şiirde geçen ilk çağ ırmakları,sedef eller,çağlar,katı bir yalnızlık,yabancı,gök,ölü sözcük ve sözcük grupları kendi anl**larının dışında farklı anl**lara gelecek şekilde ,çağrışım yapacak şekilde kullanılmıştır.


    sayfa 111 5. etkinlik
    *''bülbül''ve ''yok gibi yaş**ak''şiirleri lirik bir anlatım kullanılarak oluşturulmuş ve şiirlerde bir mutsuzluk teması işlenmiştir.''bülbül''şiirlerinde izmir'in işgali üzerine duyulan mutsuzluk ''yok gibi yaş**ak''şiirlerinde de yalnızlıktan kaynaklanan bir mutsuzluk dile getirilmeye çalışılmıştır.


    sayfa 111 6. etkinlik
    *şiirde geçen ''ben ,sen,kendim''z**irleri kişi isimlerinin ;''bu,her şey,bunlar ''z**irleride varlık isimlerinin yerini tutması için kullanışmıştır.


    sayfa 111 7. etkinlik
    -*''kaç defa elime bir sopa alıp bunları önüme katarak kendi ormanlarına doğru sürmek arzusunu duydum.
    *onun için değilmidir ki ben araların da dolaşıken kaba kaba sırıtırlardı ve sağ tarafımda bir boş torba gibi sallanan yenimle oyn**aya kalkışırlardı.

    *zira sağ kolumu,ben onlar için kaybettim.
    ----metinde kullanılan z**irler,isimlerin yerini tutarak cümleler arasındaki anl** ilişkisinin kurulmasını sağl**ıştır.

    sayfa 112 8. etkinlik
    şahıs z**irleri
    teklik:sen,ben,o,kendi,kendim
    çokluk nlar

    işaret z**iri
    teklik:bu,şu,o,bura
    çokluk:bunlar

    belgisiz z**ir
    teklik:bütün kimse,hiç kimse,herkes
    çokluk:yok.

    soru z**iri
    teklik:ne
    çokluk:neler

    -isimlerin yerini kişi,işaret,belgisizlik ve soru yoluyla tutan z**irler bu ayrıma göre sınıflandırılır.

    -z**irler metin içindeki isimlerin yerini tutarak ,cümleler arasında anl** ilgisi kurulmasında görev alır.

    4 ve 5.metin soruları
    *sen ben o şiiri üç şahıs arasındaki bağl**da verilmiş ve metni oluşturan parçalar bu üç şahıs arasındaki ilşikileri verecek şekilde biraraya getirilmiştir.

    *dünyanın bütün çiçekleri şiiri öğretmen -öğrenci bağl**ında verilmiş ve şiiri oluşturan parçalar öğretmen-öğrenci arasındaki bu sevgi bağını verecek şekilde birarya getirilmiştir.

    sayfa 113. 9.etkinlik
    *''sen.ben.o ''şiirindeki şahıs z**irleri:ben,sen,o__tekil
    *dünyanın bütün çiçekleri şiirindeki şahıs z**irleri:
    ben:tekil
    siz,onlar:çoğul
    ----*kişi z**irleri ,kişi isimlerinin yerine kullanılan z**irlerdir.dolayısıyla bir isme bağlı olmadan bütün kişileri karşılayabilirler.kaps**ları isimlerden çok daha geniştir.gerektiğinde bütün isimleri ifade ederler.

    sayfa 114 10.etkinlik
    *şiirdeki şahıs z**irler:''ben,bizve kendim''dir.
    *kendim dönüşlülük z**iri ,ben z**irini pekiştiren z**irdir.
    *kendi dönüşlülük z**irinin şahıs z**iriyle birlikte kullanılması anl**ının pekiştirilmesini sağlar.
    *yaşlı ad** kendi kendine gülüyordu.
    bunu sen kendin istedin.
    *saygı anl**ında ''sen''yerine ''siz''z**iri kullanılabilir.
    ''siz önden buyurun''
    övünme **acıyla ''ben'' yerine''biz''z**iri kullanılabilir.
    bizmde bir bildiğimiz var.




    sayfa 112;;7.etkınlık;1.sı
    metınde kullanılan z**ırler ısımlerın yerını tutarak cumleler arasında anl** ılıskısının kurulmasını sagl**ıstır..
    8.etkınlık;
    teklık bolumu ;sahıs z**ırlerı;
    sen ben o kendı kendım
    ısaret z**ırı;
    bu su o ora
    belgısız z**ırler;
    butun kıse hıckımse herkes
    soru z**ırı;ne
    cokluk bolumu;sahıs z**ırı;onlar
    işaret z**ırı;bunlar
    belgısız z**ırler;yok
    soru z**ırı;neler

    8.etkınlıgın 2.sorusu
    ısımlerın yerını kısı kısı ısaret ve belgısısızlık ve soru yoluyla tutan z**ırler bu ayrıma gore sınıflandırılır...
    3.sorusu,
    z**ırler metnın içindekı ısımlerın yerını tutarak cumleler arasında anl** bılgısı kurulmasında gorev alır...


    sayfa 112 7. etkinlik
    -*''kaç defa elime bir sopa alıp bunları önüme katarak kendi ormanlarına doğru sürmek arzusunu duydum.
    *onun için değilmidir ki ben araların da dolaşıken kaba kaba sırıtırlardı ve sağ tarafımda bir boş torba gibi sallanan yenimle oyn**aya kalkışırlardı.

    *zira sağ kolumu,ben onlar için kaybettim.
    ----metinde kullanılan z**irler,isimlerin yerini tutarak cümleler arasındaki anl** ilişkisinin kurulmasını sağl**ıştır.

    sayfa 112 8. etkinlik
    şahıs z**irleri
    teklik:sen,ben,o,kendi,kendim
    çokluk nlar

    işaret z**iri
    teklik:bu,şu,o,bura
    çokluk:bunlar

    belgisiz z**ir
    teklik:bütün kimse,hiç kimse,herkes
    çokluk:yok.

    soru z**iri
    teklik:ne
    çokluk:neler

    -isimlerin yerini kişi,işaret,belgisizlik ve soru yoluyla tutan z**irler bu ayrıma göre sınıflandırılır.

    -z**irler metin içindeki isimlerin yerini tutarak ,cümleler arasında anl** ilgisi kurulmasında görev alır.

    sayfa 113;1.soru;
    sen ben o sıırı uc sahıs arasındakı bagl**da verılmıs ve metnı olusturan parcalar bu uc sahıs arasındakı ılıskılerı verecek sekılde bır araya getırılmıstır. 9.etkınlık;1.sı;
    kısı z**ırlerı kısı ısımlerının yerıne kullanılan z**ırlerdır.dolayısıyla bır ısme olmadan butn kıslerı karsılayabılırler



    sayfa 113 4 ve 5.metin soruları
    *sen ben o şiiri üç şahıs arasındaki bağl**da verilmiş ve metni oluşturan parçalar bu üç şahıs arasındaki ilşikileri verecek şekilde biraraya getirilmiştir.

    *dünyanın bütün çiçekleri şiiri öğretmen -öğrenci bağl**ında verilmiş ve şiiri oluşturan parçalar öğretmen-öğrenci arasındaki bu sevgi bağını verecek şekilde birarya getirilmiştir.


    sayfa 113. 9.etkinlik
    *''sen.ben.o ''şiirindeki şahıs z**irleri:ben,sen,o__tekil
    *dünyanın bütün çiçekleri şiirindeki şahıs z**irleri:
    ben:tekil
    siz,onlar:çoğul
    ----*kişi z**irleri ,kişi isimlerinin yerine kullanılan z**irlerdir.dolayısıyla bir isme bağlı olmadan bütün kişileri karşılayabilirler.kaps**ları isimlerden çok daha geniştir.gerektiğinde bütün isimleri ifade ederler.

    sayfa 114 10.etkinlik
    *şiirdeki şahıs z**irler:''ben,bizve kendim''dir.
    *kendim dönüşlülük z**iri ,ben z**irini pekiştiren z**irdir.
    *kendi dönüşlülük z**irinin şahıs z**iriyle birlikte kullanılması anl**ının pekiştirilmesini sağlar.
    *yaşlı ad** kendi kendine gülüyordu.
    bunu sen kendin istedin.
    *saygı anl**ında ''sen''yerine ''siz''z**iri kullanılabilir.
    ''siz önden buyurun''
    övünme **acıyla ''ben'' yerine''biz''z**iri kullanılabilir.
    bizmde bir bildiğimiz var.

    Sayfa 115 7.ve 8.metnin soruları
    1.beni unutma şiirindeki şair''sevdiği''kişiye, ''bizim memleket''şiirinde ise şair ''memleketinin insanlarına''seslenmektedir.
    2.bu şiirlerin yazılış **acı duyguları harekete geçirmektir.
    3.'bizim memleket''şiirinde
    vatan sevgisi iyimser bir şekilde , bülbül şiirnde ise kar**sar bir şekilde ele alınmıştır.


    sayfa 115 11.etkinlik
    *şairler içinde bulundukları ruh hallerine göre aynı duyguyu farklı yorumlarla dile getirebilirler.


    sayfa 115 12.etkinlik

    *beni unutma ve bizim memleket şiirlerindeki varlıkların yerini işaret yoluyla tutan veya varlıkları işaret yoluyla belirten sözcükler:

    o saatler -işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    o çılgın rüzgar-işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    şu yollar-işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    o iller-işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    orada -işaret z**iri (varlığın yerini işaret yolula tutuyor.)

    sayfa 115 13.etkinlik
    -metinde geçen işaret z**irleri ve işaret sıfatları:

    işaret sıfatları
    bu tükenmez musiki
    bu orman
    o alev gömleği
    bu yağmur
    bu kıldan ince yağmur
    bu rüzgar
    bu has ekmek

    işaret z**iri

    orada
    bunlar göz pınarları
    bunlar göz yaylası
    bu mu

    sayfa 116 14.etkinlik
    *bu
    işaret z**iri:bu,diğerinden daha güzel.
    işaret sıfatı:bu kitap daha güzel.

    *şu
    işaret z**iri:şu,benim arkadaşım.
    işaret sıfatı:şu ad** az önce seni sordu.

    *o
    işaret z**iri,bizim arab**ız.
    işaret sıfatı araba bizim.

    *böyle
    işaret z**iri:ben de böylesini görmedim.
    işaret sıfatı:böyle insanlarla karşılaşınca dikkatli ol.

    sayfa 116 15.etkinlik

    *bu düşünceler içerisinde gecenin karanlık saatlerinde yalnız başıma yürüyordum.böyle birşey nasıl olabilirdi?bütün bu olanlar hayata olan bağlılığımı azaltmıştı.böyle şeyler demek ki herkesin başına bu şekilde gelebiliyormuş.

    sayfa 116 16.etkinlik
    *''onlarla ağl**ış ,onlarla gülmüşüm__onlar(türküler)insan dışı varlığın yerini tutmuştur.

    *o gitmek istedi.__o(çocuk)insanın yerini tutmuştur.

    *bir şey var sanki onu soruyorum.__o (nesne)insan dışı varlığın yerini tutmuştur.

    sayfa 117 9.metin soruları

    1.yazar içindeki duyguları belirtmek için metni yazmıştır.
    2.yazar metinde kişisel duygularını dile getirmiştir.
    3.metnin teması ''sevgi''dir.metindeki sevgi temasını işlemek için cümleler bir araya getirilmiştir.
    4.metinde geçen ''kimsiniz,neye''sözcükler ismin yerini soru yoluyla tutan sözcüklerdir.

    sayfa 117 17.etkinlik
    *şiirlerde ,öykü,roman ve tiyatro eserlerindeki içe dönük konuşmalarda coşku ve heyecana bağlı anlatım kullanılır.
    *lirik anlatımla oluşturulmuş metinlerde dil heyecana bağlı işlevinde kullanılır.
    ''nihayet gönlüme baharı getiren sesiniz.
    ''benim ezeli melikem''gibi


    sayfa 125
    inceleme
    1.çanakkale destanı metnide çanakkale savaşı ve savaşa katılanlar ,savaşın önemi ve büyüklüğü vurgulanacak şekilde destansı bir anlatımla ele alınmıştır.
    2.şair şiirinde çanakkale savaşına ve savaşa katılan kişilerin özelliklerine (ırkları,renkleri)değinmiş,savaşta yaşanılan olaylara olağanüstünlükler katarak destansı bir anlatımla konuyu işlemiştir.
    3.verilen şiirde çanakkale savaşı destansı bir anlatımla ele alınmış ,adeta savaş sahnesi ,savaşın büyüklüğü ve dehşeti gözler önünde canlandırılmaya çalışılmıştır.

    sayfa 125 5.etkinlik
    *şiirde iş,oluş,hareket bildiren kelimelere örnekler;
    ''yükleniyor-diksem-sarılmış-gelmiş-veriyor-saçıyor-yırtılmasa-kustu-edecek-ettin-dedirir''gibi..

    görülen geçmiş z**an:kuştu,döktü,dedi,çiğnetmedi,ettin,parçaladın
    öğrenilen geçmiş z**an:sarılmış,uzanmış,gelmiş,durmuş
    şimdiki z**an:kaynıyor,duruyor,bakıyorsun,parçalıyor,kaldı rıyor, yükleniyor
    gelecek z**an:edecek,taşacaksın,çiğnetmeyecek
    geniş z**an:eder,bilmem,ister,boşanır,siner,dedirir

    dilek kipleri
    istek kipi:gömelim
    şart kipi lmasa,duys**,diksem,uzats**,çats**,bekletsem ,etse m,sars**,öpse,baksan
    gereklilik kipi:yok
    emir kipi:seyret,gel,kazsın,isteme,çiğnetme

    sayfa 125 6.etkinlik

    metindeki fiiler
    verdi:görülen geçmiş z**an,3.tekil kişi
    ilettiler:görülen geçmiş z**an,3.çoğul kişi
    çöktü:görülen geçmiş z**an,3.tekil kişi
    yat:emir kipi,2.tekil kişi
    duydu:görülen geçmiş z**an,3.tekil kişi
    geliyordu:şimdiki zmanın hikayesi,3.tekil kişi
    oyalanmasın:emir kipi,3.tekil kişi
    gösterelim:istek kipi,1.çoğul kişi
    çıkarmayalım:istek kipi,1.çoğul kişi
    *bir cümledeki yargının ,,cümleyi söyleyenin niyeti açısından kazandığı özelliğe göre kip ve kişi ekleri önem kazanır.
    *okunan destansı anlatımla oluşturulmuş metinlerde daha çok haber kipleri kullanılmıştır.

    sayfa 126 7.etkinlik


    anl**larına göre fiiller
    kılış fiileri(nesne alabilen fiil)
    aldı-buyur etti-derim-alır-dersiniz-bas-düşürdün-ver-çevrildi-kurarlar

    durum fiileri(nesne almayan fiil)
    oturmadı-baktılar-başladı-dedi-döndü-saldıracaklar-konuştu

    oluş fiileri(öznedeki değişimin z**anla fark edildiği fiil)

    unut-ol-ittifak eyle

    sayfa 127 2 ve 3.metin
    1.''kanije kalesinin fethi ''metnindeki kanije kalesinin fethi konusu gerçekçi bir diile ele alınmıştır.''genç osman''metninde de bağdat'ın fethine katılan genç osman adlı bir asker konu edinilmiştir.

    2.''kanije kalesinin fethi''metni tarihi bilgilere dayanılarak gerçekçi bir dille işlendiği için gerçekçi bir özellik kazanmıştır.''genç osman ''metni ise tarihi bir olayı destansı bir anlatımla ele aldığı için daha etkileyicidir.

    3.''kanije kalesinin fethi''metni tarihi bir olay hakkında bilgi vermek için yazılmıştır.bu yüzden sade,gerçekçi bir anlatımı vardır.''genç osman ''metninde de tarihi bir olay anlatılmış fakat bu anlatıma yiğitçe,destansı bir anlatım katıldığı için anlatım daha etkileyici olmuştur.

    sayfa 127 8.etkinlik

    isim -fiiler (-ma,-iş-mak)
    olmak,çıkmak,kurmayı

    sıfat fiilller( acak,-an-ası-dık-maz-miş)
    geçtiği,işlediği,olduğu,bulunduğu,planlayan,buluna n,dediğin,gittiği

    zarf fiiler (ıp-ince-arak-ken-madan-dıkça-maksızın-r-maz vb
    çıkıp,üzereyken,geçirerek,deyip,gönderip,vazgeçip, sevk edip,ulaşmadan

    sayfa 127 9.etkinlik

    keskin
    kökleri:kes-kin
    fiilimsi eklerini almış mıdır?:yok
    olumsuzluk şekilleri varmıdır?:yok
    fiilimsimidir?:fiilimsi değildir.
    fiilimsi ise türü nedir?:yok

    uyku
    kökleri:uyu-ku
    fiilimsi eklerini almış mıdır?:yok
    olumsuzluk şekilleri varmıdır?yok
    fiilimsi midir:fiilimsi değildir
    fiilimsi ise türü nedir?:yok

    bilmeyerek
    kökleri:bil-me
    fiilimsi eklerini almış mıdır?:-erek
    olumsuzluk şekilleri varmıdır?:bilme-yerek
    fiilimsi midir:filimsidir
    fiilimsi ise türü nedir?:zarf-fiil

    patl**aya
    kökleri atla-t
    fiilimsi eklerini almış mıdır?:-ma
    olumsuzluk şekilleri varmıdır? atlat-ma-maya
    fiilimsi midir:fiilmsidir
    fiilimsi ise türü nedir?:isim-fiil

    sayfa 128 10.etkinlik

    *''çanakkale destanı '' metninde kaynıyor kum gibi ,tufan gibi mahşer mahşer,öteden saikalar parçalıyor afakı,beriden zelzeleler kaldırıyor a'makı,ölüm indirmede gökler ölü püskürmede yer ,o ne müthiş tipidir:savrulur enkaz-ı beşer ....'gibi ifadelelerle savaş sahnesi ve savaşta Türk askerlerinin yaptıkları ,olağanüstü özellikler katılarak anlatılmaya çalışılmıştır.
    ''oğuz kağan destanında ise oğuz kağan'ın özellikleri ve yaptıkları olağanüstü özellikler (bu oğul anasının göğsünden ilk sütü içip bundan sonra içmedi.çiğ et,çorba ve şarap istedi.dile gelmeye başladı. kırk gün sonra büyüdü....vb)katılarak anlatılmıştır.

    *bu anlatılan olağanüstü olaylar ve kişiler anlatımın da olağanüstü bir özellik kazanmasını sağl**ıştır.

    sayfa 128 11.etkinlik

    *destansı anlatımlar,destanlarda yer alan olağanüstü olayların ,yiğitçe ve meydan okuyan ,kahr**anlıkları anlatan havasını yansıtır.destansı anlatımlarda ,tarihte yaşanmış önemli olaylar ve kahr**anlıklar destan havası içinde anlatılır.

    sayfa 128 12.etkinlik

    DESTANSI ANLATIMLA OLUŞMUŞ METİNLERİN ORTAK ÖZELLİKLERİ

    ---tarihi konular ve kahr**anlıklar işlenir.
    ---olağanüstü olaylar ve kişiler anlatılır.
    ---yapıp ,etmeler yani fiiller ön plandadır.sürekli hareket vardır.
    ---etkileyici bir özellik taşır.
    ---destan türünün yiğitçe havası vardır.
    __________________
    Şey.. Acaba fazLadan 2 kanadın varsa verebilirmisin ? Benimkileri kırdıLarda.


    sayfa 79
    biz insanlar metni ; ÖYKÜLEYİCİ SANAT METNİDİR.
    İLAHİ BAKIŞ ANLATIMI VARDIR.
    METİNLERDE ÖYKÜLEYCİ ANLATIMIN ORTAK ÖGELERİ
    OLAN OLAY KİŞİ Z**AN VE MEKAN VARDIR.
    on ikiye bir var metni;ÖYKÜLEYİCİ SANAT METNİDİR.
    1. ŞAHIS ANLATIM
    METİNLERDE ÖYKÜLEYCİ ANLATIMIN ORTAK ÖGELERİ
    OLAN OLAY KİŞİ Z**AN VE MEKAN VARDIR.
    kefil metni; 3.ŞAHIS ANLATIM
    METİNLERDE ÖYKÜLEYCİ ANLATIMIN ORTAK ÖGELERİ
    OLAN OLAY KİŞİ Z**AN VE MEKAN VARDIR

    sayfa 80
    somut isim:yatak,yorgan,soba,oda
    soyut isim:hüzün,z**an,sıcak
    12.etkinlik
    *-cik,-cağız ekleri sözcüğe küçültme,svgi,acıma anl**ları katar.
    *bu anl** -cak,-cek ekleriyle de sağlanabilir.büyü(k)-cek,yavru-cak
    *anneciğimin sesini kaç gündür duymuyorum(sevgi anl**ındadır)
    çocukcağızın halini gördün mü?(acıma anl**ındadır)
    buraya gelirken daracık bir yoldan geçtik.(küçültme anl**ındadır)


    96.sayfa
    1- Yazar, kahr**anın psikolojik durumunun betimlemesini yapıyor .
    2- kötü ve olumsuz....
    3- Bir insanın ruh çözümlmesine tahlil denir.Aynı z**anda bu betimlemedir..
    15.ETKİNLİK
    BASİT SIFATLAR : küçük , hassas , kalın , bu ...
    TÜREMİŞ SIFATLAR : endişeli , keskin , korkunç , binlerce...
    97.sayfa
    1- Nasıl davrandığını hareket , durumunu göstermek **acıyla anlatılmıştır..
    2- Tiyatroda ki kişilerin durumunu ,hal ve hareketlerını anlatıyor diğer betimlemelerde ise ruh halini betimlemektedir.

    sayfa 97
    1.hürrem sultan metnindeki betimlemeler tiyatro eserlerinde konuşanın hareketlerini,durumun açıkl**ak ve göstermek için kullanılmıştır.ayrıca olayın sahnesi ve aksesuarlaı yansıtılmıştır.
    2.bu metindeki betimlemeler ,eserde konuşanın hareketlerini,durumunu açıkl**aya yöneliktir.diğer betimleme örneklerinde kahr**anların ruh hali ve mizacını yansıtan betimlemeler yapılmıştır.

    16.etkinlik
    *-adalardan ve boğaziçinden mektuplar__insandan doğaya
    -bu dağlık alan,şimdikinden canlıydı.__insandan doğaya
    -tuz keskindir__duyular arası aktarma
    *İSTİARE
    aralarında benzerlik bulunan iki nesneden birini söyleyerek diğerini kastetmeye denir.istiarede ya kendine benzetilen yada benzeyen bulunur.ikiye ayrılır.
    açık istiare
    sadece kendisine benzetilenin bulunduğu istiaredir.
    arslanlarımız,hollandayı perişan etti.(arslanlarımız)
    şakaklarıma kar mı yağdı ne?(kar)
    kapalı istiare
    sadece benzeyenin bulunduğu istiaredir.
    can,kafeste durmaz uçar.(can)
    tekerlekler yola birşeyler anlatıyor.(tekerlekler)



    sayfa 98
    17.etkinlik
    -ev ve aile hakkında__parça bütün ilişkisi
    *mecaz-ı mürsel
    bir sözcüğü benzetme **acı gütmeden gerçek anl**ının dışında kullanmaktır.bir başka deyişle :bir şeyin parçasını verip bütününü kastetme ;bütününü verip parçasını kastetmedir.
    dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilal(hilal)
    olaya Konya büyük tepki gösterdi(konya)

    18.etkinlik
    *betimleme öğeleri çıkarılmış metin ile normal metin karşılaştırıldığında betimleme öğeleri çıkarılmış metnin anlatımının daha düz,daha kuru bir anlatım olduğu gözlenir.betimlemelerde
    yapılan mecazlar ve benzetmelerle anlatıma kazandırılan ahenk,estetik duyguların uyanmasında önemli rol oynar ayrıca yapılan betimlemelerle anlatılan durum veya olayın zihinde canlandırılması sağlanarak anlatıma gerçeklik katılır.

    sayfa 99
    görme:sallanıyor,geçiyor,sürü sürü,çekiliyor,loş,düşüyor,doğuyor,cıvıl cıvıl,değiyor.
    işitme:çığlık çığlık ,çekiç sesleri,çıngırak,laf atmalar,uğultu
    dokunma:esiyor,serin serin,sıcak,ıslak
    kokl**a:ter kokuları
    tatma:yok

    sayfa 100
    *sıfatların çoğu çıkarılmış metinde bazı görsel öğelerin öne çıkarılması gereken özellikleri verilmediği için metnin anlatım gücü etkilenmiştir.
    *bir,yayvan,ufacık,uzun,dağınık,bir,bir,patlak,sök ük,parça,bu,dört,yanı,duvarlı,tek,kat,basık
    toprak,kalın,keskin,incecik,,avuç,pis,bu,
    *metindeki görsel öğelerin özellikleri öne çıkarıldığı için anlatım daha ahenkli,daha etkili ve daha gerçekçi bir hal almıştır.

    21.etkinlik
    *yapılan gözlem çalışmaları sonucunda gözlem yöntemleri hakkında şu sonuçlara varılır:
    gözlem yöntemleri:
    1.doğrudan gözlem(sınıf gözlemi)
    2.hatırda kalmış olayları ve varlıkları hatırl**ayla yapılan gözlem
    3.hayale dayanarak gerçekleştirilen gözlem

    22.etkinlik:
    *uzun ve geniş kanatları ,büyük ve geniş pençeleri ,keskin gözleriyle asaley ve gücün sembolü olan kartallar ,asaletlerine yakışır şekilde yükseklerde yaşar.usta bir avcı olan bu kuş ,yaşadığı yüksek yerlerden keskin gözleriyle geniş bir alanı adeta radar gibi tarar ve bulduğu avının üstüne hedefe kilitlenmiş bir füze gibi süzülür ,güçlü pençeleriyle avını yakalar


    Sayfa 102
    resimlerin betimlemelerini size bırakıyorum...
    26.etkinlik:Bir Pazar akş**ı sokağın sessizliğinde ilerlerken,soğuğun iliklerime kadar sızdığını hissetmek,o karanlık içerisinde geride bıraktığım yerlerden sanki gelen sesleri duymak beni öyle ürkütüyordu, öyle korkutuyordu ki bir an hayatın son bulduğu düşüncesine kapıldım...Sanki bitmez bir kış akş**ıydı...
    27.etkinlik:betimlemenin kullanıldığı türler:hikaye,roman,destan,şiir,gezi yazısı,deneme yazısı
    28.etkinlik:deyim aktarması sel**lara durmuş.sel**l**a insana özgü birşeydir.aktarmanın türü insandan doğaya yapılmış.
    aslan miyav demez kükrer t** tersi olması gerekli.
    ay danlıyor gökyüzünden deyiminde gökyüzünden üstümüze yağmur yağar.doğadan doğaya.
    aslanlarımız yani askerlerimiz demek gerekir.doğadan insana aktarım
    güle naz bülbül eder güle naz insan naz eder bu yüzden insandan doğaya aktarım var...
    29.etkinlik:1.si dönen insanı anlatıyor.bütün parça ilişkisini anlatıyor.
    tencere derken içindekini kas ediyor...bütün parça ilişkisi.


    sayfa 104 30.etkinlik

    *rüzgarsız,kesik,yoksuz,kapalı
    upuzun,kapkara,alev gibi kıpkırmızı,minimini,ışıl ışıl ,taze taze ,masmavi,sımsıcak,tertemiz
    -bu sufatlardan mini mini,upuzun,kapkara,kıpkırmızı,ışıl ışıl,taze taze,
    masmavi,sımsıcak,tertemiz anl** yönünden güçlendirilmiştir.
    -sıfatlarda pekiştirme iki yolla yapılır.
    1)ikilemlerle yapılan pekiştirmeler:
    iri iri gözler,koca koca ağaçlar
    2.)''m,p,r,s''ünsüzleriyle yapılan pekiştirmeler:
    yemyeşil vadi,ipince defter...
    *geniş mi geniş odaları vardı bu evin
    küçük küçük taşları tpolayıp koydu cebine
    kıpkısasaçlarıyla çok hoş görünüyordu.

    *pekiştirme sıfatları sözcüklein anl**ını güçlendirmek için kullanılır.pekiştirilmiş sıfatlar diğer sıfatların özelliklerine sahiptir.


    sayfa 104 31.etkinlik
    *korkunç,biricik,soluk,iri,kaskatı,geniş,derince,y eşilimtırak
    *küçültme anl**ı taşıyan niteleme sıfatları:biricik,kısacık,derince,ekşimsi,yeşilimt ırak
    *-cik,-ce,-msi,-mtırak ekleri sıfatlara küçültme anl**ı katan eklerdir.

    sayfa 105 32.etkinlik

    eşitlik:ceviz kadar,senin kadar
    üstünlük:daha yeşil,daha büyük
    en üstünlük:en büyük,en zararlı
    aşırılık:çok çalışkan,pek güzel,pek nezih,pek sevimli


    sayfa 105 33.etkinlik
    her insan:belgisiz sıfat
    herkes:belgisiz z**ir
    hangi:soru sıfatı
    hangileri:soru z**iri
    bu:işaret sıfatı
    buraya:işaret z**iri
    o:işaret sıfatı
    orası:işaret z**iri
    yaşlı:sıfat
    yaşlılara:z**ir

    ölçme değerlendirme
    1.açıklayıcı betimleme ve sanatsal betimleme
    tahlil
    simgesel betimleme

    2.d
    d

    3.a
    4.d
    5.a
    6.c
    7.c
    8.b
    9.c
    10.e
    11.e
    12.b
    13.b
    14.c
    15.d
    16.a
    17.cümlesinde burun sözcüğünde insandan doğaya deyim aktarması vardır.organ adı olan burun sözcüğü coğrafi bir terim olarak kullanılmış ve insandan doğaya bir aktarma yapılmıştır.
    18.ad aktarması uzun kol sözcükleriyle yapılmıştır.uzun kolla kastedilen uzun kollu giysidir.cümlede parça -bütün ilişkisine dayalı ad aktarması vardır.
    19.betimlemeler yapılırken tasvir edilen varlığın özellikleri ayrıntılarıyla verilmek istenir.varlıkların niteliklerini tanıtan ,onları belirten sözcük türleri de sıfatlardır.bu yüzden betimleme yapılırken sıfatlardan yararlanılır.

    sayfa 109
    1.insanların ses tonu duygularına göre değişiklik gösterir.kızgın,sinirli bir insan ses tonunu yükselterek ,bağırarak konuşur.heyecanlı bir insanın sesi titrerken ,üzgün bir insanın ses tonu alçalır.
    3.şiir okurken fon müziklerinin kullanılması şiirin anlatımını gücünü artırır.okunan şiire uygun olan fon müzikleri iletilmek istenen duyguyu daha etkili kılar,duygusal bir ort** oluşmasını sağlar.
    4.yazılı anlatım türlerinden biri olan şiirlerde,roman,hikaye ve tiyatrolardaki içe dönük konuşmalarda (monologlar)duygular ifade edilmeye çalışılır.
    5.*iki cümlede aynı olayı anlatmaktadır.
    *ikinci cümle ,duyguları harekete geçirmede daha etkilidir;çünkü güneşin doğuşu,hayal gücünden ,duygulardan yararlanılarak ifade edilmiştir.
    1.etkinlik
    AKINCILAR
    Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
    Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik
    Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: “ilerle!”
    Bir yaz günü geçtik Tunadan kafilelerle
    şimşek gibi atıldık bir semte yedi koldan
    şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan
    Bir gün yine doludizgin atlarımızla
    Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla
    Cennette bu gün gülleri açmış görürüz de
    Hala o kızıl hatıra gitmez gözümüzde
    Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
    Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik

    Yahya Kemal Beyatlı


    sayfa 112;;7.etkınlık;1.sı
    metınde kullanılan z**ırler ısımlerın yerını tutarak cumleler arasında anl** ılıskısının kurulmasını sagl**ıstır..
    8.etkınlık;
    teklık bolumu ;sahıs z**ırlerı;
    sen ben o kendı kendım
    ısaret z**ırı;
    bu su o ora
    belgısız z**ırler;
    butun kıse hıckımse herkes
    soru z**ırı;ne
    cokluk bolumu;sahıs z**ırı;onlar
    işaret z**ırı;bunlar
    belgısız z**ırler;yok
    soru z**ırı;neler

    8.etkınlıgın 2.sorusu
    ısımlerın yerını kısı kısı ısaret ve belgısısızlık ve soru yoluyla tutan z**ırler bu ayrıma gore sınıflandırılır...
    3.sorusu,
    z**ırler metnın içindekı ısımlerın yerını tutarak cumleler arasında anl** bılgısı kurulmasında gorev alır...

    sayfa 113;1.soru;
    sen ben o sıırı uc sahıs arasındakı bagl**da verılmıs ve metnı olusturan parcalar bu uc sahıs arasındakı ılıskılerı verecek sekılde bır araya getırılmıstır. 9.etkınlık;1.sı;
    kısı z**ırlerı kısı ısımlerının yerıne kullanılan z**ırlerdır.dolayısıyla bır ısme olmadan butn kıslerı karsılayabılırler

    114;10.etkınlık;;1.sorusu;
    ben bız ve kendım...
    2.soru;;
    kendım donusluluk z**ırlerının ben z**ırını pekıstıren z**ırdır..
    3.soru;;
    anl**ının pekıstırlmesını saglar.
    4.soru;;1.sı;
    yaslı ad** kendı kendıne gulumsuyordu;
    2.sı;
    bunu sen kendın ıstedın.
    5.soru;;orn;
    sevgı anl**ında sen yerıne sız kullanılır..
    ornegın ;sız onden buyurun gıbı
    ovunme **acıyla ben yerıne bız kullanılır



    yfa 113 4 ve 5.metin soruları
    *sen ben o şiiri üç şahıs arasındaki bağl**da verilmiş ve metni oluşturan parçalar bu üç şahıs arasındaki ilşikileri verecek şekilde biraraya getirilmiştir.

    *dünyanın bütün çiçekleri şiiri öğretmen -öğrenci bağl**ında verilmiş ve şiiri oluşturan parçalar öğretmen-öğrenci arasındaki bu sevgi bağını verecek şekilde birarya getirilmiştir.


    sayfa 113. 9.etkinlik
    *''sen.ben.o ''şiirindeki şahıs z**irleri:ben,sen,o__tekil
    *dünyanın bütün çiçekleri şiirindeki şahıs z**irleri:
    ben:tekil
    siz,onlar:çoğul
    ----*kişi z**irleri ,kişi isimlerinin yerine kullanılan z**irlerdir.dolayısıyla bir isme bağlı olmadan bütün kişileri karşılayabilirler.kaps**ları isimlerden çok daha geniştir.gerektiğinde bütün isimleri ifade ederler.

    sayfa 114 10.etkinlik
    *şiirdeki şahıs z**irler:''ben,bizve kendim''dir.
    *kendim dönüşlülük z**iri ,ben z**irini pekiştiren z**irdir.
    *kendi dönüşlülük z**irinin şahıs z**iriyle birlikte kullanılması anl**ının pekiştirilmesini sağlar.
    *yaşlı ad** kendi kendine gülüyordu.
    bunu sen kendin istedin.
    *saygı anl**ında ''sen''yerine ''siz''z**iri kullanılabilir.
    ''siz önden buyurun''
    övünme **acıyla ''ben'' yerine''biz''z**iri kullanılabilir.
    bizmde bir bildiğimiz var.

    Sayfa 115 7.ve 8.metnin soruları1.beni unutma şiirindeki şair''sevdiği''kişiye, ''bizim memleket''şiirinde ise şair ''memleketinin insanlarına''seslenmektedir.
    2.bu şiirlerin yazılış **acı duyguları harekete geçirmektir.
    3.'bizim memleket''şiirinde
    vatan sevgisi iyimser bir şekilde , bülbül şiirnde ise kar**sar bir şekilde ele alınmıştır.


    sayfa 115 11.etkinlik
    *şairler içinde bulundukları ruh hallerine göre aynı duyguyu farklı yorumlarla dile getirebilirler.


    sayfa 115 12.etkinlik

    *beni unutma ve bizim memleket şiirlerindeki varlıkların yerini işaret yoluyla tutan veya varlıkları işaret yoluyla belirten sözcükler:

    o saatler -işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    o çılgın rüzgar-işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    şu yollar-işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    o iller-işaret sıfatı (varlığı işaret yolula belirtiyor.)
    orada -işaret z**iri (varlığın yerini işaret yolula tutuyor.)

    sayfa 115 13.etkinlik
    -metinde geçen işaret z**irleri ve işaret sıfatları:

    işaret sıfatları
    bu tükenmez musiki
    bu orman
    o alev gömleği
    bu yağmur
    bu kıldan ince yağmur
    bu rüzgar
    bu has ekmek

    işaret z**iri

    orada
    bunlar göz pınarları
    bunlar göz yaylası
    bu mu

    sayfa 116 14.etkinlik
    *bu
    işaret z**iri:bu,diğerinden daha güzel.
    işaret sıfatı:bu kitap daha güzel.

    *şu
    işaret z**iri:şu,benim arkadaşım.
    işaret sıfatı:şu ad** az önce seni sordu.

    *o
    işaret z**iri,bizim arab**ız.
    işaret sıfatı araba bizim.

    *böyle
    işaret z**iri:ben de böylesini görmedim.
    işaret sıfatı:böyle insanlarla karşılaşınca dikkatli ol.

    sayfa 116 15.etkinlik

    *bu düşünceler içerisinde gecenin karanlık saatlerinde yalnız başıma yürüyordum.böyle birşey nasıl olabilirdi?bütün bu olanlar hayata olan bağlılığımı azaltmıştı.böyle şeyler demek ki herkesin başına bu şekilde gelebiliyormuş.

    sayfa 116 16.etkinlik
    *''onlarla ağl**ış ,onlarla gülmüşüm__onlar(türküler)insan dışı varlığın yerini tutmuştur.

    *o gitmek istedi.__o(çocuk)insanın yerini tutmuştur.

    *bir şey var sanki onu soruyorum.__o (nesne)insan dışı varlığın yerini tutmuştur.

    sayfa 117 9.metin soruları

    1.yazar içindeki duyguları belirtmek için metni yazmıştır.
    2.yazar metinde kişisel duygularını dile getirmiştir.
    3.metnin teması ''sevgi''dir.metindeki sevgi temasını işlemek için cümleler bir araya getirilmiştir.
    4.metinde geçen ''kimsiniz,neye''sözcükler ismin yerini soru yoluyla tutan sözcüklerdir.

    sayfa 117 17.etkinlik
    *şiirlerde ,öykü,roman ve tiyatro eserlerindeki içe dönük konuşmalarda coşku ve heyecana bağlı anlatım kullanılır.
    *lirik anlatımla oluşturulmuş metinlerde dil heyecana bağlı işlevinde kullanılır.
    ''nihayet gönlüme baharı getiren sesiniz.
    ''benim ezeli melikem''gibi

    sayfa 118 18.etkinlik
    devrik cümleler:yeniden kendimi buldum mektubunuzda
    güneş kahkahalar atarak uzaklaştı ufkumdan.
    eksiltili cümleler:kırık bir tekne ,karanlık bir deniz
    şehzadelerin karşısına çıkan yol iki:ölüm veya .......
    soru cümleleri:kimsiniz?
    neden dinç olcakmışım?
    kısa cümleler:kimsiniz?
    benim ezeli melikem.
    mecaz ve yan anl**lı kelimeler:kopuş,getiren,kör bir kuyu,kıta,parçalandı.
    şahıs z**irleri:siz,kendim,ben

    -----------bu tür kelime ve cümleler lirik anlatımın oluşumunda kullanılır.bu kelime v cümleler yapı ve anl** bakımından bir araya getirilerek lirik anlatımın oluşumunda görev üstlenir.


    sayfa 118 19.etkinlik
    *metinlerde geçen '' kimi,her biri,bazısı,herkes,kimse,biri''sözcükleri isimlerin yerini belirsizlik yoluyla tutan belgisiz z**irlerdir.
    *her ev ,bir yol,bir koca,bir çocuk__belgisiz sıfatlar
    belgisiz sıfatlar isimleri belirsizlik yoluyla belirtir,belgisiz z**irler belirsizlik yoluyla isimlerin yerini tutar.

    sayfa 118 20.etkinlik-şiirde yapılan kafiye ve iç kafiyeler ,ses ve kelime tekrarları başlıca ahenk unsurlarıdır.
    -ahenk öğeleri ve ses akışı şiirdeki duygu atmosferini oluşturabilmek için bir araya getirilmiştir.

    sayfa 119 21.etkinlik
    belgisiz z**ir:hiçbirini beğenmedim.
    kitapta yazıyor zaten.
    bazıların değişmez prensipleri vardır.
    kitapta yazıyor zaten.
    kimileri annesinden ayrıl**az.
    başka istemiyorum.
    kitapta yazıyor zaten.

    belgisiz sıfat
    kitapta yazıyor zaten.
    birkaç çocuk kenarda oturmuş oyun oynuyorlardı.
    kitapta yazıyor zaten.
    hiçbir söz kulağına girmiyor.
    kitapta yazıyor zaten.
    kitapta yazıyor zaten.

    sayfa 120 22.etkinlik
    *metinlerde geçen ''ne,kim,nerde,nereye,neydi''sözcükleri isimlerin yerini soru yoluyla tutan soru z**irleridir.şiirlerdeki bu z**irlerin yerine bir isim getirilemez.bu isimler bilinmediği için soru z**iri kullanılarak cümleye anl** kazandırılmıştır.


    sayfa 120 23. etkinlik

    şahıs z**iri
    basit z**ir:siz,ben,kendi,kendisi,onu,biz,kendiniz.
    birleşik z**ir:yok.


    işaret z**iri
    basit z**ir nları
    birleşik z**ir:burada,orada

    belgisiz z**ir
    basit z**ir:herkes,hepimiz
    birleşik z**ir:yok.

    soru z**iri
    basit z**ir:kimler
    birleşik z**ir:yok.

    sayfa 121 24.etkinlik

    soru z**iri

    hangi:hangisini beğendin?
    ne kadar:ne kadar alacaksın?
    kaç:elbiseyi kaça aldın?

    soru sıfatı
    hangi:hangi oyuncağı aldın?
    ne kadar:na kadar para verdin?
    kaç:kaç insan vardı?

    sayfa 121 25.etkinlik

    *ne yaptın?__soru z**iri
    nerde yaptın?__soru z**iri
    ne z**an yaptın?
    nasıl yaptın?
    niçin yaptın?
    kim yaptı?__soru z**iri

    sayfa 121 26.etkinlik

    kimi:sıfat :kimi insanlar mı bilmiyor?
    z**ir:kimi çağırdın?

    öteki:sıfat:çürük olan öteki meyvalar mı?
    z**ir:beğendiğin öteki miydi?

    bazı:sıfat:c**ı kıranlar bazı çocuklar mıydı?
    z**ir:bağıranlar bazıları mıydı?

    sayfa 121 ölçme değerlendirme

    1.mecaz ve yan
    heyecana bağlı
    sıfat- z**ir
    isim-z**ir

    2.y,d,d,d,y,

    3.b
    4.a
    5.d
    6.b
    7.kim:soru z**iri
    kimsenin:belgisiz z**ir
    ne:soru z**iri

    burada :işaret z**iri
    şey:belgisiz z**ir
    nedir:soru z**iri

    öteki:işaret z**iri

    kim:soru z**iri
    nerede:soru z**iri
    ne:soru z**iri

    8.şiirlerde ,hikaye,roman ve tiyatro eserlerinde coşku ve heyecana bağluı anlatımdan yararlanılır.

    9.öyküleyici anlatımda olay veya durumlar anlatılırken,duygusal düşünceler katılmaz.coşku ve heyecana bağlı anlatımda duygular ve içinde buluulan ruh hali yansıtılır.


    Sayfa 131 - 17. Etkinlik
    1)Roman
    2)Hikâye
    3)Tiyatro
    4)Destan
    5)Şiir
    __________________
    sayfa 129 13.etkinlik
    yüklem olan isimler
    karaydı--------karay idi
    alımlıydı--------alımlı idi
    gibiydi-------gibi idi
    olduğundandır----olduğundan dır
    kişiydi-------kişi idi
    yerdi-----yer idi
    vardı-----var idi
    tüylüydü----tüylü idi

    birleşik z**anlı fiiller

    binerdi----biner idi
    yemektir---yemek dır
    avlardı-----avlar idi
    ezmişti----ezmiş idi
    geçirecektim----geçirecek idim
    uğraşıyorduk----uğraşıyor idik
    denetliyordum----denetliyor idik
    bunalmışlardı----bunalmışlar idi
    sanıyordum----sanıyor idim

    *ek fiiller iki görevde kulllanılır.birincisi isimlere gelerek onları yüklem yapmak,ikincisi de basit z**anlı fiilere gelerek onları birleşik z**anlı fiiller yapmak..


    sayfa 130 14.etkinlik

    ek fiil:bayılmıştı
    eklendiği kelimenin türü:fiil
    isimlendirme:öğrenilen geçmiş z**anın hikayesi

    ek fiil:senedir
    eklendiği kelimenin türü:isim
    isimlendirme:ek fiilin geniş z**anı

    ek fiil lurs**
    eklendiği kelimenin türü:fiil
    isimlendirme:geniş z**anın şartı

    ek fiil:değil midir
    eklendiği kelimenin türü:isim
    isimlendirme:ek fiilin geniş z**anı

    ek fiil:kuvvetlidir
    eklendiği kelimenin türü:isim
    isimlendirme:ek fiilin geniş z**anı


    sayfa 130 15.etkinlik

    *yapıyorum----şimdiki z**an,1.tekil kişi
    *arıyorum----şimdiki z**an,1.tekil kişi
    *bayılıyorum----şimdiki z**an,1.tekil kişi
    *yapıyorum---şimdiki z**an,1.tekil kişi
    *böler---geniş z**an,3.tekil kişi
    *dolar---geniş z**an,3.tekil kişi

    *''alıyorum,yapıyorum,bayyılıyorum ve arıyorum ''fiilleri şimdiki z**an kipinde çekimlendikleri halde ''geniş z**an anl**ı vermektedir.

    *fiillerdeki bu anal** kayması fiilerin farklı anl** ve z**anlarda kulllanılmasına olanak sağl**ıştır


    sayfa 130 anl**a ve yoruml**a 16.etkinlik
    ---leyla ile mecnun ,kerem ile aslı,ferhat ile şirin gibi halk hikayelerinin içinde hayal unsuru ve olağanüstü ögelerin yer alması hikayelerin destansı anlatıma örnek olmasını sağlar.


    17.etkinlik

    destansı anlatımın kullanıldığı edebi türler

    roman
    hikaye
    tiyatro
    şiir
    destan

    19.etkinlik

    *hasta:arkadaşım çok hastaymış.----------ek fiilin öğrenilen geçmişi,3.tekil
    lezzetli:yemek çok lezzetliydi.-------ek fiilin görülen geçmişi,3.tekil kişi
    okuyan:gerçeği bilen okuyandır.-----ek fiilin geniş z**anı,3.tekil kişi
    bahar:ya gelen baharsa.-----ek fiilin şartı,3.tekil kişi
    doktor:kardeşim doktordur.----ek fiilin geniş z**anı,3.tekil kişi



    20.etkinlik

    *bunu ona ulaştıtırsan çok memnun olurum.(geniş z**an -1.tekil şahıs)
    *onu uyarmasaydınız ,aşağıya düşmüştü.(öğrenilen geçmiş z**anın hikayesi-3.tekil şahıs)
    *lütfen buraya park etmesin(emir kipi-3.tekil şahıs)
    *sınavı kazanmak için daha çok çalışmalısın(gereklilik kipi-2.tekil şahıs)

    21.etkinlik

    *kırmızı kaplı kitap benim.
    *bugün hava çok güzel.
    *bu öğrenci çok çalışkan.


    sayfa 132 ölçme ve değerlendirme

    1.*bir fiile -en,-esi,-mez,-er,-dik,-ecek,-miş ekleri getirilerek sıfat-fiiller türetilir.
    *bir fiile -iş,-me,-mekekleri getirilerek isim-fiiller türetilir.
    *bir fiile -ip,erek,ince,dikçe,eli,ken,meden,diğinde ,meksizin,cesine,e,ir,mez,esiye ekleri getirilerek zarf fiiller türetilir.

    2.y,y,,d
    3.b
    4.b
    5.d
    6.b
    7.b
    8.*olağanüstü olaylar ve kişiler anlatılır.
    *destan tütünün yiğitçe havası vardır.
    *sürekli harket vardır.
    *etkileyici bir özellik taşır.
    *yapıp etmeler yani fiiler ön plandadır.


    9.iki görevi vardır.
    1.isimlerin ve isim soylu sözcüklerin sonuna gelerek onları yüklem yapar.

    o,çok iyi bir insandı.
    bana bunları anlatan sendin.

    2.basit z**anlı fiileirn sonuna gelerek bu fiilleri birleşik z**anlı fiile dönüştürür.

    yarın bize geliyormuş.
    ne z**andır bu kitabı okuyorum.

    sayfa 133
    1.toplum düzeni belli kurallarla sağlanmıştır.insanlar toplum içerisinde kanunlarla belirlenmiş kurallara ,örf ve adetlere göre hareket eder.
    2.alıcıyı belli bir alana kanalize etmek ,yönlendirmek ve telkin etmek **acıyla emredici ifadeler kullanılır.
    3.''dur,sus,kalk''gibi emredici ifadeler söylenen eylemleri gerçekleştirmeye zorlayan ifadeleridir.
    4.trafik levhaları ,trafikte uyulması gereken kuralları bildirir.

    1.ETKİNLİK
    Kanunun hükmü ve **irin emri
    Madde 24 - (1) Kanunun hükmünü yerine getiren kimseye ceza verilmez.
    (2) Yetkili bir merciden verilip, yerine getirilmesi görev gereği zorunlu olan bir emri uygulayan sorumlu olmaz.
    (3) Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde yerine getiren ile emri veren sorumlu olur.
    (4) Emrin, hukuka uygunluğunun denetlenmesinin kanun tarafından engellendiği hâllerde, yerine getirilmesinden emri veren sorumlu olur.
    Meşru savunma ve zorunluluk hâli
    Madde 25 - (1) Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.
    (2) Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.


    SAYFA 134
    1.’’şeyh edebali’nin vasiyeti’’nde şeyh Edebali, osman gaziye neleri yapıp neleri yapm**ası gerektiğinin öğüt niteliğinde söylediği için emredici anlatım kullanılmıştır.

    2.metinde dil ‘’alıcıyı harekete geçirme işlevi’’nde kullanılmıştır. sabretmesini bil,üç kişiye acı,açık sözlü ol’’gibi ifadeler buna örnektir.

    3.gönderici ......... ileti....... kanal ....... alıcı
    (şeyh edebali ) ( öğütleri) ( söz ) (osman gazi)


    bağl**
    (vasiyet)

    *metindeki, ileti değeri taşıyan cümleler :
    -artık beysin
    -uysallık ,gönül almak ,katlanmak ,hoş görmek ,adalet,bağışl**ak sana...
    -sabretmesini bil.
    -şunu da unutma:insanı yaşat ki devlet yaşasın.
    -ananı ,atanı say!
    -açık sözlü ol!her sözü üstüne alma!
    -gördüğünü görme! bildiğini bilme!
    -sevildiğin yere sık gidip gelme!
    -cahil arasında alime ,zenginken fakir düşene ve hatırlı iken itibarını kaybedene acı .
    -yüksekte yer tutanların ,aşağıdakiler kadar emniyette olmadığını unutma.
    -haklıysan mücadeleden korkma!

    2.ETKİNLİK

    *yukarıda verilen emir,öneri ve telkin mahiyetindeki ifadelerin metinde kullanılması metnin emredici bir anlatım özelliği kazanmasını sağl**ıştır.


    SAYFA 135

    1.emredici anlatımların öğretici ve açıklayıcı yönleri de vardır.verilen metinlerin de öğretici ve açıklayıcı yönleri vardır.

    2.metinlerdeki ifadeler geniş z**an bildirecek şekilde verilmiştir.bu ifadeler kanun ve kuralların her z**an geçerli olacağı anl**ını vermektedir.


    sayfa 136

    3.etkinlik
    *şeyh edebalinin vasiyeti:şeyh edebalinin osman gaziye verdiği öğütler bildirilmiştir.osman gazi nezdinde bütün okuyucuların metinde verilen öğütleri bilmesi ve uygul**ası için yazılmıştır.

    1982 anayasası :türkiye cumhuriyetinin kanunlarını bildirmek **acıyla yazılmıştır.
    öss kılavuzu:öss'ye giren adayların uymaları gereken kuralları bildirmek **acıyla yazılmıştır.

    4.etkinlik

    *şeyh edebalinin vasiyeti metninde ikinci tekil şahıs z**iri ve ikinci tekil şahıs iyelik ,ikinci tekil şahıs bildirme ekleri sıkça kullanılır.bu eklerin sıkça kullanılması anlatımın emredici bir özellik kazanmasında etkili olmuştur.

    *''1982 anayasası ''metninde üçüncü tekil şahıs z**iri ve geniş z**anı kipi sıkça kullanılmıştır.bu eklerin sıkça kullanılması anlatıma her z**an geçerli olan bir emredicilik anl**ı katmıştır.

    *öss kılavuzu metnindede ikinci çoğul z**iri ve emir kipi sıkça kullanıldığı için anlatıma emredici bir özellik katmıştır.
    5.etkinlik


    değiştirilemez-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    teklif edilemez -----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    tanın**az-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    ol**az-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    yapıl**az-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    devredilemez-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    dokunul**az-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    kullanıl**azlar-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    tabi tutul**az-----geniş z**an(olumsuz)------telkin
    başlaya bilirsiniz-----geniş z**an--------telkin
    unutmayınız-----emir kipi-------emir
    kullanmayınız-----emir kipi-------emir
    buruşturmayınız-----emir kipi-------emir
    koymayınız-----emir kipi-------emir
    katl**ayınız-----emir kipi-------emir
    taşırmayınız-----emir kipi-------emir
    bırakınız-----emir kipi-------emir
    sayılacaktır------gelecek z**an------telkin
    düşülecek------gelecek z**an------telkin
    olacaktır------gelecek z**an------telkin

    *cümlelerin emir,öneri veye telkin anl**ı taşıması fiililerin çekimlendiği kiplerle ilgilidir.

    6.etkinlik

    emredici anlatımın özellikleri

    *emredici anlatımda emir,telkin ve öneri anl**ı taşıyan ifadelere yer verilir.

    *emredici anlatımın uyulması beklenen bir bir üslubu vardır.

    *cümlelerde fiililer hakimdir.

    *emredici anlatımın öğretici ve açıklayıcı yönleri vardır.

    *emredici anlatımda dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır.

    sayfa 137

    7.etkinlik

    *kafasına koy-.... .....anl**ca kaynaşmış birleşik fiil
    *kaleme al-.........anl**ca kaynaşmış birleşik fiil
    *gözüne gir- ....... anl**ca kaynaşmış birleşik fiil
    *hareket et -...........yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiil
    *mutlu ol-............yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiil
    *memnun ol-.........yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiil
    *hissetmek-........yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiil
    *bileme-......kurallı birleşik fiil
    *söyleyiver-.....kurallı birleşik fiil
    *öleyaz-....... kurallı birleşik fiil
    *verebil-.......kurallı birleşik fiil
    *yapadur-....kurallı birleşik fiil
    *koşuver-.......kurallı birleşik fiil
    *bakakal-.......kurallı birleşik fiil


    sayfa 138

    8.etkinlik

    *yazabildi----yeterlilik
    *koşuver-----tezlik
    *gidedur------süreklilik
    *düşeyazdı------yaklaşma

    10.etkinlik

    *davranmalıdırlar.
    bulundurul**az
    yapıl**az
    bulunul**az
    verilemez
    yakalan**az
    tutuklan**az
    sürgün edilemez
    suçsuz sayılır
    suçlu sayıl**az
    yoksun bırakıl**az
    olmalıdır
    özendirmeli
    geliştirmelidir

    *metinde geçen bu fiillerle insanların yapması veya yapm**ası gerekenler bildirilmiştir.altı çizili olan fiiller edilgen çatılı fiillerdir.yani fiiilin bildirdiği yargıyı yapan belli değildir.



    sayfa 139

    4.metin

    fiil---------------------------fiil çatısı
    gerekiyordu(korum**) ------etken
    yaptım----------------------etken
    gerdim-----------------------etken
    yatmıyordum---------------etken
    yatıyordum----------------etken
    veriyordu------------------etken


    5.metin

    fiil---------------------------fiil çatısı
    gerekiyordu(korunması)-------edilgen
    yapıldı-----------------------edilgen
    gerildi----------------edilgen
    yatılmıyordu-------------edilgen
    yatılıyordu---------------edilgen
    veriliyordu----------------edilgen

    *fiilin bildirdiği iş,oluş veya hareketi yapan kişinin belli olduğu durumlarda etken çatılı fiiller ,fiilin bildirdiği iş,oluş veya hareketi yapan kişinin belli olmadığı durumlarda da edilgen çatılı fiiller kullanılır..
    binali-33, Ög.Çalışkan, benqiSu ve diğer 9 kişi bunu beğendi.
  3. фуля

    фуля Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    2 Kasım 2007
    Mesajlar:
    804
    Beğenileri:
    474
    Ödül Puanları:
    0
    syfa 94
    10.etkinlik
    gizemli=etkileyici
    beş=on
    bir=on
    yeşil=derin
    karlı=sisli
    her=birçok

    7.8.9. meti
    soru1)beş şehir de atatürkün,üzümcü de üzümcünün,sinekli bakkalda selim paşa konağının
    soru2)verilen betimlemelere insan betimlemesi diğer betimlemelerde ise tabiat betimlemesi yapılmıştır
    13.etkinlik sizin
    10.metin
    1)9.hariciye koğuşu metninde görünen dışında kahramanın ruh hali anlatılmış ve ruh çözümlemesi yapılmıştır.
    2)yazar hastadır ve sevdiği kızla bir araya gelememektedir.Bütün bunlar yazarın pisikolojisini olumsuz yönde etkilemektedir.yazar,mutsuz ve karamsardır,kendini yanlız hissetmektedir
    3)davranışlardan yola çıkarak bir insanın pisikolojik durumunun tahlil edilmesi de betimlemedie.buna tahlil denir

    sayfa 95:

    1-Atatürk, bir üzümcü, bir zaptiye nazırının oğlu
    2-insan tasvirinin yapılmasıdır
    11.etkinlik:
    fiziksel özellikleri:
    -yüzü, bıyıkları, siması, giyinişi, ağzı ve dudakları
    ruhsal özellikleri:
    -düşünceli hali, durgunluğu, dalgınlığı
  4. фуля

    фуля Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    2 Kasım 2007
    Mesajlar:
    804
    Beğenileri:
    474
    Ödül Puanları:
    0
    Sayfa 89
    2.etkinlik
    hafif dalgalı bir deniz ;denizde kara parçasıyla örülmüş bir kaya ;kayaların arkası yine sonsuz su.gökyüzü göz alıcı derecede masmavi;ve mavinin bütün tonlarındaki bulutlarla kaplı gökyüzü...

    Sayfa 91


    SIFATLAR TABLOSU
    NİTELEME SIFATLARI:iri,mosmor,düz,koyu,siyah,süzgün,küçük,i nce,yaşlı
    İŞARET SIFATLARI:bu geniş evin,bu büyük şehir
    SAYI SIFATLARI:yirmi yıllık
    BELGESİZ SIFATLAR:bütün sokaklar

    syf 92-93

    1) Manzaranın betimlemesi yapılmıştır.
    2) İnce Memed ve Çarşı metinleri izlenim kazandırmak, Akdeniz Bölgesi metni bilgi vermek amacıyla yazılmıştır.
    5) İnce Memed ve Çarşı metinlerinde özel ayrıntılar,Akdeniz Bölgesi metni genel ayrıntılar üzerinde durulmuştur.

    sanatsal Betimleme:
    1) İzlenim kazandırmak amacıyla yazılır.
    2) Amaç sanat yapmaktır.
    3) Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulur.
    4) Ayrıntılar subjektif olarak verilir.

    Açıklayıcı Betimleme:
    1) Bilgi vermek amacıyla yazılır.
    2) Genel ayrıntılar üzerinde durulur.
    3) Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulur.
    4) Ayrıntılar objektif (olduğu gibi) olarak verilir.
    5) Nesnel bir tavır takınılır.
    binali-33, Ög.Çalışkan, benqiSu ve diğer 8 kişi bunu beğendi.
Konu Durumu:
Mesaj gönderimine kapalı.

Sayfayı Paylaş