ses dalgaları

Konu 'Fen Bilgisi 8. Sınıf' bölümünde kırsehırlı tarafından paylaşıldı.

  1. kırsehırlı

    kırsehırlı Üye

    Katılım:
    5 Ekim 2008
    Mesajlar:
    190
    Beğenileri:
    250
    Ödül Puanları:
    0

    :(:( arkadaşlar lütfen ses dagaları ve ses dalgaları ile ilgili herşey bir de resim:(:(
    ERZİNCANLI ve .aykut. bunu beğendi.
  2. ~Dryad

    ~Dryad Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    25 Eylül 2008
    Mesajlar:
    1.197
    Beğenileri:
    512
    Ödül Puanları:
    36
    SES DALGALARI

    Dalgalar genel olarak, mekanik ve elektromanyetik dalgalar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Elektromanyetik dalgalar, yayılmak için bir ortama ihtiyaç duymazlar ve boşlukta da yayılabirler. Mekanik dalgalar ise, enerjilerini aktarabilmek için ortam taneciklerine ihtiyaç duyarlar. Bu yüzden boşlukta (örneğin uzayda) yayılamazlar. Ses dalgaları da mekanik dalgalar olduklarından yayılmak için maddesel bir ortama ihtiyaç duyarlar.
    Ses, nesnelerin titreşiminden meydana gelen ve uygun bir ortam içerisinde (hava, su vb.) bir yerden başka bir yere, sıkışma (compressions) ve genleşmeler (rarefactions) şeklinde ilerleyen bir dalgadır. Dolayısıyla ses, bir basınç dalgasıdır.

    ses dalgalarının özellikleri

    Frekans (sıklık): Bir dalganın frekansı, dalganın hava veya başka bir ortam içinden geçerken ortamdaki partiküllerin ne sıklıkta titreştiğine bağlıdır. Frekans ileri geri titreşimlerin zamana bağlı olarak ölçülmesi ile hesaplanır. Saniyedeki titreşim sayısı özel olarak Hertz birimi ile ifade edilir (1 Hertz = 1 döngü/saniye).

    Yüksek frekans değerleri için Hertz'in bin katı olan ‘kilohertz’ (kHz) birimi kullanılır. İnsan kulağının duyabildiği sesler 20 ile 20000 Hz (20kHz) arasında frekansa sahip olabilir. Eğer bir frekans 20 Hz'in altında ise bu tür titreşimlere ‘ses altı’ titreşimler, frekans 20 kHz' in üzerinde ise bunlara da ‘ses üstü’ titreşimler denilmektedir.

    Genlik (amplitüd): Genlik, ses dalgalarının dikey büyüklüğünün bir ölçüsüdür. Ses dalgalarını oluşturan sıkışma ve genleşmeler arasındaki fark, dalgaların genliğini belirler.
    Ses dalgaları havada veya başka bir ortamda titreşen objeler tarfından üretilir. Örneğin titreştirilen bir gitar teli, yaptığı periyodik salınım hareketi ile, hava moleküllerinin belli bir frekansta sıkışmasını ve genleşmesini sağlar. Bu şekilde teldeki enerji havaya iletilmiş olur. Enerjinin miktarı, teldeki titreşim genliğine bağlıdır. Eğer tele fazla enerji yüklenirse, tel daha büyük bir genlikle titreşir. Teldeki titreşim genliği ne kadar fazla ise ortam tanecikleri (örneğin hava molekülleri) tarafından taşınan enerji de o kadar fazladır. Enerji ne kadar fazla ise sesin şiddeti de o kadar büyük olacaktır. Bu ifadeler, titreşen tüm cisimler için geçerlidir.

    Dalga boyu: Bir dalganın ardışık iki tepe veya iki çukur noktası arasındaki mesafe bize dalga boyunu verir. Dalga boyu l (lambda) ile gösterilir.
    Ton: Müzikte, diatonik (doğal major) gamda bir ‘tam aralık’ olarak tanımlanan ton, belli bir frekansta ve perdede üretilen saf ses anlamında kullanılır. Örneğin bir ses çatalı (diyapozon) titreştirildiğinde ortaya çıkan 440 Hz frekansındaki ‘Do (C)’ notası, saf bir tondur. Saf tonlar doğal ortamda fazla karşılaşılmayan ve genellikle müzik aletleri veya ses üreteçleri aracılığıyla üretilen seslerdir. Yüksek frekanslı (yüksek perdeden) sesler tiz, düşük frekanslı (düşük perdeden) sesler pes (bas) olarak algılanır.

    Tını: Sesin ‘rengini’ ifade eden bir terimdir. Aynı oktavda, aynı notayı (tonu) aynı yoğunlukta ve aynı uzunlukta çalan bir kemanla bir flüt arasındakı temel fark, ‘tını farkı’dır. Enstrümanları oluşturan bileşenlerin doğal frekanslarındaki farklılıklar, sonuçta oluşan sesin farklı bir tınıda olmasını sağlar. Bu sayede, farklı müzik aletlerinden çıkan özdeş notaları kolaylıkla ayırdedebiliriz. Tını, sesin harmonik (doğuşkan) yapısına bağlı olarak değişir.

    Sesin Şiddeti ve Desibel Ölçeği: Şiddet, ses dalgalarının taşıdıkları enerjiye bağlı olarak birim alan uyguladıkları kuvvettir. Birimi genellikle ‘metrekare başına Watt’ (W/m2) olarak ifade edilir. Sesin şiddeti, ses kaynağına olan uzaklığın karesi ile ters orantılıdır.

    Desibel (dB): İnsan kulağı çok düşük ve çok yüksek şiddette sesleri duyabilme yeteneğine sahiptir. İnsan kulağının algılayabileceği en düşük ses şiddeti, ‘eşik şiddet’ olarak bilinir. Kulağa zarar vermeden işitilebilen en yüksek sesin şiddeti ise, eşik şiddetinin yaklaşık 1 milyon katı kadardır. İnsan kulağının şiddet algı aralığı bu kadar geniş olduğundan, şiddet ölçümü için kullanılan ölçek de 10'un katları, yani logaritmik olarak düzenlenmiştir. Biz buna ‘desibel ölçeği’ adını vermekteyiz. Sıfır desibel mutlak sessizliği değil; işitilemeyecek kadar düşük ses şiddetini (ortlama 1.10-12 W/m2) gösterir.

    Desibel, bir oranı veya göreceli bir değeri gösterir ve ‘bel’ biriminin 10 katıdır. Alexander Graham Bell' in anısına bel adı verilen birim, iki farklı büyüklüğün oranının logaritması olarak tanımlanmaktadır. Yani ‘1 bel’, birbirlerine oranları 10 olan iki büyüklüğü göstermektedir (örneğin 200/20). Bu oranın çok büyük olmasından dolayı ''Desibel'' adı verilen ve oranların logaritmasının 10 katı olarak tanımlanan birim daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sayılardan biri bilinen bir sayı olarak alındığından, Desibel; söz konusu bir büyüklüğün (Pi) referans büyüklüğe (Pref) oranının logaritmasının 10 katıdır (dB=10.log [Pi/Pref]).

    dBA ise insan kulağının en çok hassas olduğu orta ve yüksek frekansların özellikle vurgulandığı bir ses değerlendirmesi birimidir. Gürültü azaltması veya kontrolünde çok kullanılan dBA birimi, ses yüksekliğinin sübjektif değerlendirmesi ile ilişkili bir kavramdır.

    Eşik şiddetindeki ses ‘sıfır’ desibeldir ve 1.10-12 W/m2 değerine eşdeğerdir. 10 kat daha şiddetli ses 1.10-11 W/m2; yani 10 dB iken, 100 kat daha şiddetli ses 20 dB’dir.
    Ses dalgaları enerjilerini 3 boyutlu ortamda taşırken, kaynaktan uzaklaştıkça ses dalgalarının şiddeti azalır. Artan uzaklıkla birlikte ses dalgalarının şiddetinin azalması ses dalgalarındaki enerjinin daha geniş alanlara yayılmasından kaynaklanır. Ses dalgaları 2 boyutlu bir ortamda dairesel olarak yayılır. Enerji korunduğu için enerjinin yayıldığı alan arttıkça güç azalmalıdır. Şiddet ve uzaklık arasındaki ilişki ters-kare ilişkisidir. Bu yüzden kaynağa olan uzaklık 2 katına çıktığında şiddet ¼ 'üne düşer. Benzer şekilde kaynağa olan uzaklık ¼ 'üne düştüğünde şiddet 16 katına çıkar. Uzaklık arttıkça sesin şiddeti, uzaklığın karesi oranında azaltır.
    kırsehırlı bunu beğendi.
  3. Moderatör Güleda

    Moderatör Güleda Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    10 Ocak 2009
    Mesajlar:
    7.623
    Beğenileri:
    4.563
    Ödül Puanları:
    113
    SES
    Ses kaynakları titreşerek ses meydana getirir. Titreşim, bir cismin ileri geri gidip gelme hareketidir. Ses veren her şey titreşir. Titreşen cisimler ses oluşturur. Ses veren cisimler esnektir. Esnek olan cisimler ses dalgaları meydana getirebilir ve ses dalgalarını iletebilir.
    Ses üreten varlıklara ses kaynağı denir.Ses madde değil, enerjidir
    SESİN OLUŞMASI VE YAYILMASI
    Ses dalgaları titreşim kaynağından enerji taşırlar. Bu enerji, çeşitli ortamlar tarafından iletilir. Bu esnada ortam yer değiştirmez, hareket eden madde değil, hareket enerjisidir.Su yüzeyindeki dalgalar ile havada yayılan ses dalgaları farklıdır. Su dalgalarını gördüğümüz halde, ses dalgalarını göremeyiz. Ses dalgaları havada küresel olarak yayılır. Cisimlerin titreşmesi ile meydana gelen sesin kulağımıza kadar gelebilmesi için ses kaynağı ile kulağımız arasında katı-sıvı-gaz gibi esnek bir ortamın bulunması gerekir.
    Yani ses boşlukta yayılmaz. Sesin farklı ortamlarda yayılma hızı da farklıdır.
    Sesin yayılma hızı bazı etkenlere bağlı olarak değişir.Bunlar;
    1- Sesin yayılma hızı ortamın sıcaklığına bağlıdır.
    Sesin 0ºC de havada yayılma hızı 331m/s olduğu halde 20ºC de 344 m/s ‘dir. Sıcaklık artıkça sesin o ortamdaki yayılma hızı da artar.
    2- Sesin yayılma hızı ortamın cinsine bağlıdır.
    Ses katı maddelerde en hızlı, gaz maddelerde ise en yavaştır.
    3-Sesin yayılma hızı ortamın yoğunluğuna bağlıdır.
    Ortamın yoğunluğu arttıkça sesin yayılma hızı da artar.
    Ses oluştuğu ortamlarda dalgalar halinde yayılır.

    kırsehırlı bunu beğendi.
  4. ~Dryad

    ~Dryad Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    25 Eylül 2008
    Mesajlar:
    1.197
    Beğenileri:
    512
    Ödül Puanları:
    36
    buda başka bir yerden ;)

    ses dalgaları

    Ses Dalgası Nedir

    Ses dalgaları en önemli boyuna dalga örnekleridir. Bu dalgalar herhangi bir ortamda (yani Gazlar katılar ve sıvılar) ortamın özelliklerine bağlı olan bir hızla yayılırlar. Ses dalgası bir ortamda yayılırken ortamın parçacıkları dalganın hareket doğrultusu boyunca yoğunluk ve Hacim değişiklikleri üreterek titreşir. Bu parçacık hareketi dalga hareketinin yönüne dik olan enine dalga hareketindeki durumun tersidir.

    Ses dalgaları şeklinde ortaya çıkan yer değiştirmeler denge konumundan itibaren her bir molekülün boyuna yer değiştirmesini gerektirir. Bu sıkışma ve genişleme şeklinde yüksek ve alçak Basınç bölgelerinin oluşumuna yol açar. Bir mikrofonun diyaframındaki gibi ses dalgası kaynağı sinüsel olarak titreşirse basınç değişimleri desinüsel olur. Harmonik ses dalgalarının matematiksel tanımının teldeki harmonik dalgaya özdeş olduğunu göreceksiniz

    Frekanslarına göre boyuna Mekanik dalgalar üç gruba ayrılır
    İşitilebilir dalgalar insan kulağının duyarlılık sınırları içinde olan ses dalgalarıdır. Bu dalgalar 20 Hz ile 20.000 Hz frekansları arasındadır. Bu sesler değişik yollarla yaratıyabilir: müzik aletleriyle boğazdaki ses telleriyle ve hoparlör ile.

    Sesaltı (infrasonic) dalgalar işitilebilir mertebenin altındaki frekansta olan boyuna dalgalardır. deprem dalgaları bu dalgalara örnektir.

    Sesüstü (ultrasonik) dalgalar işitilebilir mertebenin üstünde frekansları olan boyuna dalgalardır. Örneğin bu dalgalar bir kuartz kristaline alternatif Elektrik alanın uygulanmasıyla elde edilebilir.

    Gücü bir halden diğerine dönüştüren herhangi bir aygıt transducer (dönüştürücü) olarak adlandırılır. Mikrofon ve kuartz kristal gibi seramik ve magnetik fonograf pikaplar da ses dönüştürücülerine ait genel örneklerdir. Bazı dönüştürücüler ultrasonik dalgalar yaratabilirler. Böyle aygıtlar ultrasonik temizleyicilerde ve sualtı denizciliğinde kullanılır.

    Ses sıfır derecedeki Havada saniyede 331 m 20 derecedeki havada 343 m sıfır derecedeki helyum Gazı içinde 972 m ve sıfır derecedeki Hidrojen gazı içinde 1286 m 25 derecedeki Suda 1493 m deniz suyunda 1533 m alüminyumda 5100 m bakırda 3560 m ve yapay kauçukta 54 m hızla ilerler
    kırsehırlı bunu beğendi.
  5. kırsehırlı

    kırsehırlı Üye

    Katılım:
    5 Ekim 2008
    Mesajlar:
    190
    Beğenileri:
    250
    Ödül Puanları:
    0
    arkadaşlar ses dalgaları ile ilgili resimler
    ERZİNCANLI ve .aykut. bunu beğendi.
  6. 1907fb1907

    1907fb1907 Üye

    Katılım:
    6 Mart 2010
    Mesajlar:
    301
    Beğenileri:
    215
    Ödül Puanları:
    0
  7. kırsehırlı

    kırsehırlı Üye

    Katılım:
    5 Ekim 2008
    Mesajlar:
    190
    Beğenileri:
    250
    Ödül Puanları:
    0
    bu kadar yeterli ama resim yok lütfen resim
    ERZİNCANLI ve .aykut. bunu beğendi.
  8. kırsehırlı

    kırsehırlı Üye

    Katılım:
    5 Ekim 2008
    Mesajlar:
    190
    Beğenileri:
    250
    Ödül Puanları:
    0
    daha fazla resim
    .aykut. bunu beğendi.
  9. kırsehırlı

    kırsehırlı Üye

    Katılım:
    5 Ekim 2008
    Mesajlar:
    190
    Beğenileri:
    250
    Ödül Puanları:
    0
    arkadaşlar ben bu resimleri nasıl alıcam kendi şeyime
    ERZİNCANLI bunu beğendi.
  10. 1907fb1907

    1907fb1907 Üye

    Katılım:
    6 Mart 2010
    Mesajlar:
    301
    Beğenileri:
    215
    Ödül Puanları:
    0
    sağ tıkla ''resmi farklı kaydet''var ordan solda masaüstü var oraya tıkla kaydolur...;)
    kırsehırlı bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş