Şiirdeki ŞekiL UnsurLarı

Konu 'Türk Edebiyatı Konu Testleri' bölümünde Moderatör Güleda tarafından paylaşıldı.

  1. Moderatör Güleda

    Moderatör Güleda Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    10 Ocak 2009
    Mesajlar:
    7.623
    Beğenileri:
    4.563
    Ödül Puanları:
    113




    1.Şiirde en küçük nazım birimi mısradır. Mısra, …………………………………………………………………………

    2.…………………………………………………………………. nazım şekli denir. Türk şiirinde nazım şekillerini üç başlık altında inceleyebiliriz.

    1. Divan Edebiyatında Nazım Şekilleri:

    a) Beyitle kurulan nazım şekilleri: ……………………………………………………………………………..

    b) Bentlerle kurulan nazım şekilleri: ………………………………………………………………………



    2. Halk Edebiyatında Nazım Şekilleri:

    a) Anonim halk edebiyatı nazım şekillen: ………………………………………………………………………..

    b) Âşık edebiyatı nazım şekilleri: …………………………………………………………………………………



    3. Yeni Türk Edebiyatında Nazım Şekilleri:

    a) Kurallı nazım şekilleri: ………………………………………………………………………………………

    b) Serbest nazım şekilleri.



    HECE **ÇÜSÜ

    Hece ölçüsü, ………………………………………………………………………………. eşitliğine dayanır. Aşağıdaki mısraların hece ölçüsünü tespit ediniz.



    a) Bu vatan toprağın kara bağrında

    Sıra dağlar gibi duranlarındır.

    Bir tarih boyunca onun uğrunda

    Kendini tarihe verenlerindir. (Orhan Saik Gökyay)





    b) Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururken

    Söylenmemiş bir masal gibi Anadolu 'muz [Faruk Nafiz Çamlıbel)





    c) Bu dağı asam dedim

    Asam dolaşanı dedim

    Bir hayırsız yâr için

    Herkese paşam dedim (Halk Türküsü)





    DURAK

    Hece ölçüsüyle yazılan şiirlerde, …………………………………………………………………… Bu ayrım yerlerine durak denir. Aşağıdaki şiirlerin hece ölçüsünün kaçlı kalıbı ile yazıldığını tespit ederek duraklarını gösteriniz. (Durakları şiirlerin üzerinde çizgi ile gösteriniz.)

    Giderim yolum yaya … +… =…..

    Cemâlin benzer aya … +… =…..

    Eridim hayâl oldum … +… =…..

    Günleri saya saya … +… =…..

    (Halk Türküsü]

    Hece ölçüsünün sekizli kalıbı:

    Gel dilberim kan eyleme … +… =…..

    Seni kandan sakınırım … +… =…..

    Doğan aydan esen yelden … +… =…..

    Seni gülden sakınırım … +… =…..

    (Âşık Ömer)



    İptida Bağdad'a sefer alanda … +… =…..

    Atladı hendeği geçti Genç Osman … +… =…..

    Vuruldu sancaktar İcaptı sancağı … +… =…..

    iletti, bedene dikti Genç Osman … +… =…..

    [Kayıkçı Kul Mustafa]



    Başka sanat bilmeyiz karşımızda dururken … +… =…..

    Söylenmemiş bir masal gibi Anadolu’muz … +… =…..

    Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken … +… =…..

    Sana uğurlar olsun, ayrılıyor yolumuz. … +… =…..

    (Faruk Nafız)





    Bir düşünsen yarıyı geçti ömrüm

    Gençlik böyledir işte, gelir gider;

    Ve kırılır sonra kolun kanadın;

    Koşarsın pencereden pencereye.



    (Cahit Sıtkı Tarancı)



    KAFİYE

    Kafiye, ………………………benzerliğidir. Kafiye, genellikle ……………………………………… bulunur.

    3. Aşağıdaki mısraların kafiye şemasını göstererek hangi çeşit kafiye olduklarını yazınız. Redifleri gösteriniz.

    a. ……………. ünsüz benzeşmesine dayanan kafiyelere …………. ………. denir.

    Kuloğlu der ömür geçer

    Kalmasın âlemde naçar

    Dünya sana konan göçer

    Dedikleri gerçek imiş



    b. ……………, …………………… benzeşmesine dayanan kafiyelere ……… ……… denir.

    Bursa 'da bir eski cami avlusu

    Mermer şadırvanda sakırdayan su

    (A.H. Tanpınar)



    c. ………………… sesin benzemesiyle oluşan kafiyelere …………… ……………

    Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene

    Biz sende olamazsak bile sen bizdesin gene

    (Y.K. Beyatlı)

    d. Kafiyedeki kelimelerden birinin diğerinin içinde aynen bulunmasına …………………. ………… denir.

    Kükremiş sel gibiyim,, bendimi çiğner, aşarım.

    ******** dağları, enginlere sığmam, taşarım.

    (M. Akif Ersoy)



    e. Yazılışları aynı olduğu hâlde anlamlan farklı olan kelimelerle yapılan kafiyelere ……………… ………………. denir.

    Niçin kondun a bülbül Kapımdaki asmaya

    Ben yarimden vazgeçmem Götürseler asmaya

    REDİF

    Şiirde, ………………………………………………......................

    ………………………………………. redif denir.

    Giderim yolum dağdır

    Bu ne ayvalı bağdır







    Hâlden bilir hâldaşım var

    Yolda giden yoldaşım var





    Mert dayanır namert kaçar

    Meydan gümbür gümbürlenir

    Şahlar şahı divan açar

    Divan gümbür gümbürlenir.



    MUHTEVA UNSURLARI

    ÖRNEK:

    Dilerim tanrıdan ki sana açık kucaklar A benim bahtiyarım

    Bir daha kapanmadan kara toprakla dolsun Gönülde tahtı yarim

    Kan tükürsün adını candan anan dudaklar Yüzünde göz izi var

    Sana benim gözümle bakan gözler kör olsun Sana kim baktı yarim



    Yukarıdaki dörtlüklerde aşk konusu işlenmiştir. Buna karşılık dörtlüklerin teması kıskançlıktır.



    Uygulama: Sizler de bulacağınız örnek bir şiirin konusunu ve temasını yazınız.





















































    4. Aşağıdaki iki mısrayı ahenk (armoni ve ritm) açısından inceleyiniz. Armoni ve ritmi açıklayınız. Buna benzer mısralar bulunuz.



    Bülbül güle bir gül dedi gül gülmedi gitti.

    Bülbül güle gül bülbüle yâr olmadı gitti.

















    KOLSUZ




    Sağ kolu kesilmiş omuz başından.

    Dev adımlarıyla bir yolcu gitti.

    Solunda bir kılıç gibi sallanan

    Tek kolu anlattı, bu bir yiğitti.







    Bir dağdı, gölgesi kararttı yolu,

    Ardınca yürürken, içim yas dolu,

    Canlandı gözümde kesilmiş kolu.

    Sınırda düşmanı göğsünden itti.

    Faruk Nafız ÇAMLIBEL

    Han Duvarları




    Aşağıdaki kavramları tanımlayınız. Bu tanımlara yukarıdaki şiirden örnek veriniz.
    **çü ( vezin):………… ……..……………………

    ……………………………………



    Mısra:………………… ………………….………………………





    Kafiye:…………………………………………………………………… ………..………………….









    Nazım:……………………………………………………………… ……………….…………………

    ………………………………………………………………………












    MASAL




    Çocuk gönlüm kaygılardan azâde,

    Yüzlerde nur,ekinlerde bereket.

    At üstünde mor kâküllü şehzade;

    Unutmaya başladığım memleket...









    Şakağımda annemin sıcak dizi,

    Kulağımda falcı kadının sözü,

    Göl başında padişahın üç kızı,

    Alaylarla Kafdağına hareket.



    Orhan Veli KANIK

    Bütün Şiirleri, 1951.




    Yukarıdaki şiirin nazım birimi nedir?









    Şiirin kafiye şemasını gösteriniz.


    ………………. ………………..

    ………………. ………………..

    ………………. ………………..

    ………………. ………………..



    Kafiyeli kelimeleri aşağıya yazınız. Kafiye çeşitlerini söyleyiniz.
    ………………. ………………..

    ………………. ………………..

    ………………. ………………..

    ………………. ………………..







  2. Moderatör Taner

    Moderatör Taner Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    12 Ocak 2009
    Mesajlar:
    3.361
    Beğenileri:
    3.519
    Ödül Puanları:
    113
    Yer:
    Ankara
  3. Moderatör Güleda

    Moderatör Güleda Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    10 Ocak 2009
    Mesajlar:
    7.623
    Beğenileri:
    4.563
    Ödül Puanları:
    113

Sayfayı Paylaş