siyasi alanda yapılan inkılaplar

Konu 'Sosyal Bilgiler 8. Sınıf' bölümünde kartal47 tarafından paylaşıldı.

  1. kartal47

    kartal47 Üye

    Katılım:
    31 Mart 2009
    Mesajlar:
    274
    Beğenileri:
    33
    Ödül Puanları:
    0

    siyasi alanda yapılan inkılaplar madde halinde
    bide resim lazım yardım ederseniz sevinirim.:97:
  2. Rüzgar

    Rüzgar Moderatör Yönetici Moderatör

    Katılım:
    31 Ekim 2008
    Mesajlar:
    2.028
    Beğenileri:
    875
    Ödül Puanları:
    113
    SİYASAL ALANDA YAPILAN İNKILAPLAR

    • Saltanatın kaldırılması ( 1 Kasım 1922)

    • Ankara’nın başkent olması (13 Ekim)

    • Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923)

    • Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)

    • Siyasi Partiler kuruldu.

    a) Cumhuriyet Halk Fırkası:Cumhuriyet döneminin kurulan ilk siyasi partisidir. Atatürk tarafından 9 Eylül 1923’ de kuruldu.

    b) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası: İlk muhalefet partisidir. Kazım Karabekir ve arkadaşları tarafından 17 Kasım 1924’te .kuruldu. Bu partinin Şeyh Sait isyanı ile bağlantısı olduğu düşünülerek 3 Haziran 1925’de kapatıldı.

    c) Serbest Cumhuriyet Fırkası:Fethi Okyar tarafından 12 Ağustos 1930’da kurulmuştur. Laiklik ve Cumhuriyet karşıtlarının bu partide toplanmaya başlamasıyla kurucusu tarafından 17 Kasım 1930’da kapatıldı.



    Saltanatın Kaldırılması İle İlgili

    [​IMG]


    Ankara'nın Başkent Oluşu

    [​IMG]


    Cumhuriyet'in İlanı

    [​IMG]

    Halifeliğin Kaldırılması

    [​IMG]

    Siyasi Partilerin Kurulması

    [​IMG][/CENTER​
    ]​
  3. Rdvn

    Rdvn Üye

    Katılım:
    19 Nisan 2011
    Mesajlar:
    5
    Beğenileri:
    3
    Ödül Puanları:
    0
    Saltanatın kaldırılması(1 Kasım 1922)
    Tek kişi egemenliği olan saltanat Osmanlılarda halifelik mak***** da sahipti. Bu nedenle saltanat hem milli egemenliğe hem de devrim sürecini başlatacak olan çağdaşlaşma fikrine aykırıydı. Milli mücadele döneminde saltanat makamının İtilaf Devletleri ile harket etmesi üzerine kaldırılması gündeme gelmişti.
    1 Kasım 1922’de kaldırılmasının sebepleri ise;saltanatın milli egemenliği zedelemesi,milli birliği sağlamak için saltanata ihtiyaç duyulmamasıdır. Diğer taraftan Lozan Barış Antlaşması’na İstanbul Hükümeti’nin de çağrılması etkili olmuştur.

    ll. TBMM’nin açılması
    1920’de kurulan ilk TBMM o günün zor şartlarında hem Kurtuluş Savaşı’nı yönetmiş hem de milli egemenlik ve bağımsızlığı gerçekleştirmiştir. Çok önemli ve çok yorucu işler yapan meclisin yenilenmesi gerekiyordu.
    Mustafa Kemal 1 Nisan 1923’te TBMM’nin yenilenmesine karar verdi. ll. Meclis Ekim 1927 yılına kadar çalışmıştır. Türkiye’nin belli başlı sorunlarını çözmüştür. İnkılap hareketleri ve yeni yasalar ile Cumhuriyet’in ilanı gibi sorunları ll. TBMM çözüme kavuşturmuştur.

    İkinci TBMM döneminde gerçekleştirilen devrimler
    Lozan Antlaşması ve eklerini onaylamıştır.
    İstanbul’un İtilaf Devletleri tarafından terk edilmesi üzerine Ankara’yı yeni devletin başkenti ilan etmiştir.
    Cumhuriyet ilan edilerek rejimin adı belirlenmiştir.
    20 Nisan 1924’te ikinci anayasa kabul edildi.
    Halifelik kaldırılmıştır. Şeriye ve Evkaf Vekaleti ile Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti kaldırıldı. Tevhid-i Tedrisat kanunu çıkarıldı.Osmanlı hanedanın yurtdışına çıkarılması kanunu kabul edildi.
    Tarım Kredi Kooperatifleri yasası kabul edilmiş ve İş Bankası’nın kurulması sağlanmıştır.
    Şeyh Sait İsyanı bastırılmıştır.
    Aşar vergisi kaldırılmıştır.
    Takrir-i Sükun Kanunu çıkarılmıştır.
    Tekke ve zaviyeler kaldırılmış ve tarikatlar yasaklanmıştır.
    Türk Medeni Kanunu kabul edilmiştir.
    Teşviki Sanayi Kanunu kabul edilmiştir.
    Ankara Antlaşması ile Suriye sınırı çizilmiştir.
    Kabotaj Kanunu çıkarılmıştır.

    Cumhuriyetin İlanı

    Cumhuriyet rejimi halk idaresinin tam anlamı ile gerçekleştiği rejim demektir.Cumhuriyetin ilan edilmesinin nedenleri olarak;
    Genelgeler ve kongreler sürecinde milli iradenin hakim kılınacağını belirtilmişti.
    TBMM’nin açılması sırasında benimsenen ilkeler ve saltanatın kaldırılması buna karşılık halifelik makamının devam etmesi
    Savaş şartlarında oluşturulan güçler birliği sisteminin barış döneminde ihtiyaçlara cevap vermekten uzak olması
    27 Ekim 1923’teki hükümet bunalımı meclis hükümeti sisteminin şartlara cevap vermekten uzak olduğunu kanıtlamıştı.

    Halifeliğin Kaldırılması

    Osmanlılarda halifelik Yavuz’un Mısır seferi sonucu devralınan bir makamdı.Halifelik makamı Osmanlı padişahının otoritesini işte ve dışta artırmıştı.Padişahı devlet işlerinde sadrazam temsil ederken din işlerinde şeyhülislam temsil ederdi. Bu nedenle alınan kararlarda şeyhülislamlık makamının onayı gerekli görülmüştü.
    Diğer taraftan padişahın izlediği dış politikada halifelik çizgisinde devam etmek zorunda kalmıştır. Bu ise büyük devletlerle çatışmaya neden olmuştur. l. Dünya Savaşı’nda cihat fetvasına ne Arapların ne de sömürge altındaki Müslüman halkların olumlu tepkisi görülmedi.
    Osmanlı Devleti’nde Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzaladığı günleri takip eden milli mücadele sürecinde mandacıların halifelik makamını emellerine alet edindikleri görülmüştür.Saltanat kaldırıldığı halde halifeliğin dev***** müsaade edilmesinin nedeni ise tepkileri azaltmaktı.Gerçi saltanatın kaldırılması halifeyi siyasi güç ve simgelerden yoksun bıraktırmıştı.Ancak 1924’te kaldırılması zorunlu hale gelmişti.Buna göre;
    Kurtuluş Savaşı’nda etkili olmuş bazı komutanların halifeye bağlılıklarını sunmaları ve eski rejim yanlılılarının halifeye sığınmaları,
    Cumhuriyet rejimi ile halifeliğin bağdaşmaması,
    İşlevini ve önemini yitirmiş bir kurum olması
    Abdülmecit Efendi’nin kanunlara uymaması , halifenin makamını devlet başkanından üstün görmesi ve buna göre bütçe istemesi,
    Ulusçuluk temeli üzerine kurulmuş olan yeni Türk devletinde ümmet başkanının varlığının zıtlık oluşturması
    Diğer taraftan Ali Han ve Ağa Han’ın halifenin durumunun korunması için İsmet Paşa’ya mektup yazmaları ve bu mektubun TANİN gazetesinde yayınlanması ,
    Devrimlerin yapılmasına engel teşkil etmesi
    Aynı gün içinde şu devrimler de gerçekleşmiştir.
    Şeriye ve Evkaf Vekaleti kaldırıldı. Yerine Diyanet İşleri Başkanlığı kuruldu.
    Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti kaldırıldı. Yerine Genelkurmay Başkanlığı kuruldu.
    Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarıldı.
    Osmanlı Hanedanının yurtdışına çıkarılması kabul edildi.
    Sonuçlar
    Laik düzene geçmede önemli bir aşama kaydedildi.
    Üümmetçilik akımı ortadan kaldı. Milliyetçilik fikri güçlendi. Özgür dış politika imkanı oluştu.
    Ordu siyasetten ayrıldı.
    Eğitimde birlik sağlandı.(MEB)
    Çok partili hayata geçiş
    Cumhuriyet Halk Fırkası

    Saltanatın kaldırılmasından sonra ikinci grupta toplananların sayısı biraz daha artmıştı.Mustafa Kemal yapacağı şeyleri belli bir sistem içinde toplamak, hedefler belirtip milleti aydınlatmak için disiplinli bir topluluk yani bir parti kurmak gereğini duydu.
    ll. Meclis için seçimlerin yapıldığı sırada kendi görüşünde olanların seçilmesinde önemli rol oynadı. Mustafa Kemal’in istediği kişilerin ll.Meclisi doldurması yeni bir partinin ortaya çıkmasını kolaylaştırdı.
    Bunun üzerine Türk devletinin ilk siyasal partisi 9 Ağustos 1923’te kuruldu. Cumhuriyet ilan edilince partinin adı Cumhuriyet Halk Fırkası oldu. Halkçılık esaslarına göre kurulan bu parti bütün devrimlerin yapılmasında ve halka benimsetilmesinde etkili oldu.
    Halk Fırkası aralıksız olarak 1950 yılına kadar iktidar oldu. Dünya tarihinde bu kadar uzun ve iktidarda kalan ender partilerdendir. 1950 yılından sonra bir daha tek başına iktidar olamamıştır. İktidar olduğu yıllara tek parti dönem adı verilir. Bu partinin başkanları aynı zamanda Cumhurbaşkanı idiler.

    Ordunun Siyasetten Ayrılması
    Kurtuluş Savaşı yıllarında askerlik ve mebusluk aynı kişide olabiliyordu. Aynı anda mebusluk görevlerini sürdüren Kazım Karabekir ve Ali Fuat Paşalar Birinci ve İkinci Ordu Müfettişliğine atanmışlardı. Fakat her iki komutan 1924 yılı ekiminde bu görevlerinden ayrılarak TBMM’ye geeçtiler.
    Kendisine karşı olan bu komutanların rahatsızlıklarının temeli Mustafa Kemal’in inkılapçı politikasıydı. Mustafa Kemal bu durum üzerine orduyu siyasetten ayırmak ve devrime karşı olanlardan temizlemek amacıyla harekete geçti. 30 Ekim 1924’te ordu ve kolordu komutanlarına mebusluktan ayrılmalarını bildiren birer telgraf çekti. Bazı komutanlar bu emre uyarken bazıları ise askeri görevlerinden çekildiler. Böylece Türk Ordusu iç politika çekişmelerinden kurtulmuş ve ordu içinde devrimlere karşı çıkabilecek unsurlardan temizlenmiştir.

    Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası(17 Kasım 1924)
    Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra Mustafa Kemal ile bazı arkadaşları anlaşmazlığa düştüler. En yakın arkadaşlarının başlattığı muhalefet 17 kasım 1924’te cumhuriyet döneminin ilk muhalefet partisinin kurulmasıyla sonuçlandı. Kazım Karabekir,Rauf Bey, Ali Fuat Cebesoy, Rüştü Paşa, Adnan Adıvar gibi önemli bir grup CHP’den ayrılarak yeni bir siyasi parti kurdular.
    Parti kısa bir sürede yeni rejime karşı olan bütün muhalif unsurların hızla bir araya toplandıkları bir yer haline geldi. Bunların yanında ordudan ayrılmak zorunda kalan küskünler, devrimci atılımlara karşı olanlar , meşrutiyetçiler ve eski İttihatçılar da bu partinin etrafında toplandılar.
    Terakki Perver Fırkası bu haliyle her fırsatta hükümeti yıpratmaya dönük bir politika izliyordu. Diğer taraftan o dönemde ülkenin bir muhalefet partisinin istismarına son derece müsait ekonomik ve politik sorunlarla karşı karşıya bulunması da bu durumu belirtmekteydi.
    .”Parti dini inançlara saygılıdır.” parolasını da kullanıyordu. Bu durum saltanat ve hilafetin kaldırılmasından memnun olmayan kitleleri uyandırıyordu. Doğrudan doğruya devrim hareketlerine karşı kurulduğu varsayılan bu partinin ilk şubesinin Urfa’da açılmış olması da oldukça düşündürücüdür.
    1924’te kurulan bu parti Şeyh Sait İsyanı sonucunda kapatılmıştır.

    Serbest cumhuriyet Fırkası
    1930 yılına gelindiğinde devrimlerin büyük ölçüde tamamlanmış olması muhalefet üzerindeki baskıların kaldırılmasını gündeme getirmişti. Bunda şu nedenler etkili olmuştu;,
    Çok partili rejime geçme düşüncesi
    Mecliste hükümet çalışmalarını denetleyecek bir partiye ihtiyaç duyulması
    1929 dünya ekonomik bunalımının Türk ekonomisini olumsuz etkilemesi
    Devletçi ekonomik modeli savunan halk partisine karşı serbest ekonomiyi savunan bir partinin kurulmasının istenmesi

    Partinin Özellikleri
    Demokrasiyi laikliği ve devrimleri savunmuştur.
    Ekonomik modeli liberalizmdir.
    Rejim karşıtlarının partiye sızması sonucunda parti başkanı olan Fethi Bey partisini feshetmiştir.
  4. kartal47

    kartal47 Üye

    Katılım:
    31 Mart 2009
    Mesajlar:
    274
    Beğenileri:
    33
    Ödül Puanları:
    0
    çok teşekkürler ya ama biraz daha resim lazım

Sayfayı Paylaş