SÖZCÜKLERİN ANLAMSAL DURUMLARI

Konu 'Dil ve Anlatım 11. Sınıf' bölümünde Asım_Can tarafından paylaşıldı.

  1. Asım_Can

    Asım_Can Üye

    Katılım:
    22 Kasım 2015
    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    2

    1) Gerçek Anlam (Asıl-Başat-Temel-İlk Anlam)


    Sözcüğün tek başınayken yansıttığı, akla ilk getirdiği, en yaygın kullanılan anlamına gerçek anlam denir. Gerçek anlam, kişiden kişiye değişmeyip herkes tarafından bilinen anlamdır.


    *Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır.


    Cacabey Meydanı’na doğru yürüyorum.

    On dakika sonra bir otobüs daha geçecek buradan.

    Kapıyı açtığımda karşımda onu gördüm.

    Elini bir an bile elimden bırakmıyordu.


    2) Yan Anlam

    Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşmadan gerçek anlamıyla ilişkili olarak kazandığı yeni anlama ‘’yan anlam’’ denir.

    *Aşağıdaki cümlelerde temel anlam ve yan anlam örneklerini inceleyelim.


    İki gündür aynı kitabı okuyor. (temel)

    Çocuğumuz üniversitede okuyor. (yan)

    Arkadaşımızın burnuna top çarptı. (temel)

    Ayakkabının burnu artık eskidi. (yan)



    3) Mecaz Anlam

    Bir sözcük gerçek anlamından tamamen sıyrılıp farklı bir anlamda kullanılabilir. Böyle bir farklılaşmayla sözcüğün kazandığı yeni anlama mecaz anlam denir.

    Sözcükler cümle deyim ya da atasözleri içinde mecaz anlam kazanır.


    *Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcükler mecaz anlamda kullanılmıştır.


    Gölge etme başka ihsan istemez.

    Konuşmanın ortasında bir espri patlatıverdi.

    Yazılarında hâlâ iğneleme yapmayı sürdürüyor.

    Kapıyı açınca donuk bir surat ile karşılaştım.


    KAYNAK : BEYAZ KALEM YAYINLARI

Sayfayı Paylaş