Tanzimat Gazeteciliği

Konu 'Edebiyat 11.Sınıf' bölümünde Moderatör Muhammet tarafından paylaşıldı.

  1. Moderatör Muhammet

    Moderatör Muhammet Muhammet Dilmaç Yönetici Moderatör

    Katılım:
    22 Şubat 2010
    Mesajlar:
    828
    Beğenileri:
    565
    Ödül Puanları:
    93
    Yer:
    Karabük

    Tanzimat Gazeteciliği
    Bu dönemde edebiyatımıza giren diğer türlere nazaran gazete daha önemli bir yere sahiptir. Çünkü makale, fıkra, eleştiri, röportaj ve gezi gibi türlerin gelişmesi gazete sayesinde olur. Tanpınar’a göre gazete hiçbir yerde bizdekine benzer bir rol oynamamıştır. Bütün işaretler ondan gelir, kalabalık onun etrafında toplanır, mekteplerin uzak bir gelecek için hazırladığı ocağı o tutuşturur.
    Demokratik toplumların hayatında en önemli rolü fikirler oynamaktadır. Fikirlerin ifade edilmesine olanak tanıyan en önemli araç gazetedir. Tanzimat gazeteciliği halkın görüşlerini yanı sıra edebiyatın gelişiminde de önemli katkılar sağlamıştır.

    1-) Dönemin Önemli Gazeteleri:
    Takvim-i Vekâiyi(1831): II. Mahmut döneminde ilk resmi gazete sıfatıyla çıkartılmıştır. Padişah, reformlarının gerçekleşmesinde basının gücünün farkındadır. Yurt içinde kamuoyu oluşturmayı hedeflediği kadar yurt dışında da reformlarını duyurma arzusuyla çıkarmıştır.
    Ceride-i Havadis(1840): Türk basın tarihinin yarı resmi ilk gazetesi olarak bilinir. William Churchill tarafından çıkarılan gazete devletten yardım aldığı için yarı resmi bir kimliğe bürünmüştür. 1864’e kadar basılmıştır.
    Tercüman-ı Ahval(1860): 1860-1866 yılları arasında yayınlanan ilk özel Türkçe gazetedir. Bu gazete hem gazetecilik hemde edebiyat yönünden dönüm noktası olmuştur. Bir övgü gazetesi değil, düşünce ve tartışma gazetesi olmuştur. Başyazı geleneği bu gazete ile başlamış, tartışmalar haberi ön plana çıkaran araştırmalar, siyasi eleştiriler ilk kez bu gazetede yer almıştır. Bu yazılarda Osmanlı toplumunun geri kalma nedenleri ve ülkede olup bitenler tartışılıyordu. Ziya Paşa’nın yazdığı eğitim sistemini eleştiren yazı nedeniyle 1961’de 2 hafta kapatılması Türk basınında yayın durdurmaya ilk örnektir.
    Tasvir-i Efkâr(1862): Tercüman-ı Ahval’in açtığı yolda gazeteciliği bir adım daha ileri götürmüştür. Şinasi’nin kalemiyle özgürlük düşüncesini yayan bu gazete bilimin ve eğitimin gelişmesi sorunları ele alınmış halkın anlayacağı dille yazılar yazmayı ilke edinmiş iç ve dış haberler için ayrı sütunlar ayırmış, parlamenter sistemi savunmuş Avrupa basınından konu ile ilgili çeviriler yayınlamıştır. Şinasi’nin Paris’e kaçmak zorunda kalması üzerine gazetenin başına Namık Kemal geçmiştir, 1867’den sonra gazete yönetimini Recaizade Mahmut Ekrem almıştır.
    Muhbir(1866): Ali Suavi’nin yurt dışına kaçtıktan sonra Londra’dan yayınladığı Muhbir gazetesi hükümeti sert bir dille eleştirir.
    İbret(1870): 1870’de yayın hayatına başlayan gazete 1872’den itibaren Namık Kemal, Ebu Ziya Tevfik gibi isimlerle kadrosunu güçlendirdi. Gazete 1873 yılında Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre oyununu seyreden halkın tezavratlarla gazete önünde toplanması sonucu gazete kapatıldı.
    İkdam(1894): Ahmet Cevdet tarafından çıkartılan gazete Abdülhamit döneminde birkaç kere kapatıldı. Ahmet Cevdet kurduğu gazeteyi Siyasi Türk gazetesi olarak nitelemiştir.
    Sonuç olarak Tanzimat Dönemi diğer edebi türler yanı sıra gazeteciliğinde geliştiği bir dönem olmuştur. O dönem yayınlanan çok gazete halkı bilgilendirmek görevini başarıyla yürütmüştür. Diğer önemli konu ise 1864’de çıkarılan Matbuat Nizamname’si ile yayınların içeriğini kontrol etmek, siyasi nitelikteki yazılara ruhsat vermek gibi düzenlemelerle devlet gazeteleri kontrol etme böylece padişah ve hükümeti koruma çabalarına da girişmiş sansür ve yasaklar gazeteciliğin tarihiyle hemen hemen aynı dönemde başlamıştır.












    Not: Devamı gelecektir ek olarak Tanzimat'ın I. döneminin önde gelen şairlerini yazacam bu notlar tamamen bana aittir. Derste tuttuğum notlardır.
  2. BLockeD

    BLockeD Üye

    Katılım:
    16 Şubat 2009
    Mesajlar:
    190
    Beğenileri:
    119
    Ödül Puanları:
    0
    Bu bahsettiklerinizden bir kaçı Tanzimat Dönemi İlkleri arasındada yer alıyor.

Sayfayı Paylaş