Tanzimat öncesi eserlerimiz ve kısa açıklamaları

Konu 'Türk Edebiyatı Ders Notları' bölümünde elcin06 tarafından paylaşıldı.

  1. elcin06

    elcin06 Üye

    Katılım:
    28 Ekim 2007
    Mesajlar:
    1.058
    Beğenileri:
    105
    Ödül Puanları:
    36

    TANZİMAT ÖNCESİ ESERLERİMİZ

    11. YÜZYIL

    DİVAN Ü LUGATİ’T-TÜRK: Kaşgarlı Mahmut; Türkçe sözlük; Araplara Türkçeyi öğretmek maksadı ile yazılmıştır; İslâmiyet öncesi sözlü dönem eserlerimizi (sav-sagu-koşuk) örnekler; Türk illerini gösteren bir harita…

    KUTADGU BİLİG: Yusuf Has Hacip. Divan edebiyatının ilk eseri; aruzla yazılan ilk eser; ilk mesnevi; ilk alegorik (sembolik/simgesel) eser; Hakaniye(Doğu) Lehçesi…

    12. YÜZYIL

    ATABETÜ’L-HAKAYIK: Edip Ahmet Yükneki; Mesnevi; didaktik; aruzla yazılmıştır…

    DİVAN-I HİKMET: Hoca Ahmet Yesevi, “Hikmet” adı verilen dörtlüklerden oluşur; hece ile yazılmıştır; edebiyatımızın ilk Türkçe tasavvuf şiirleridir…

    13. YÜZYIL

    ÇARH-NÂME: Hoca Ahmet Fakîh; 100 beyitlik bir kaside; tasavvufi bilgiler içerir; dini-ahlaki bir eser…

    DİVÂN-I KEBÎR: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî; tasavvufi bir aşk işlenir…

    FÎHİ MÂ FÎH: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî “Ne varsa içindedir” anlamındadır; çeşitli meclislerde yaptığı sohbetleri içerir…

    FÜTÜVVET-NÂME: Haliloğlu Yahya Burgazî, Mevlâna’nın Mesnevî’sinden yararlanılmıştır.

    İNTİHÂ-NÂME: Sultan Veled; mesnevi…

    MAKÂLAT: Hacı Bektaş-ı Velî…

    MECÂLİS-İ SEB’A: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî

    MESNEVİ: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî; dini- tasavvufi- ahlaki bir eser; Farsça yazılmıştır; 6 cilt…

    REBÂB-NÂME: Sultan Veled; mesnevi…

    RİSALETÜ’N- NUSHİYYE: Yûnus Emre; mesnevi, aruzla yazılmış didaktik bir eser…

    SELÇUKLU ŞEH-NÂMESİ: Hoca Dehhânî; eser bugün elimizde değildir…

    VİLAYET-NÂME: Hacı Bektaş-ı Velî…

    YÛSUF U ZÜLEYHÂ: Şeyyad Hamza; mesnevi…

    14. YÜZYIL

    CEMŞÎD Ü HURŞÎD: Ahmedi; mesnevi…

    GARİB-NÂME: Âşık Paşa, mesnevi…

    İSKENDER-NÂME: Ahmedi; mesnevi…

    KELİLE VE DİMNE TERCÜMESİ: Kul Mesut…

    MANTIKU’T- TAYR: Gülşehrî; Attar’dan çeviridir; Tasavvufî ve alegorik bir eserdir…

    SİRETÜ’N-NEBÎ: Erzurumlu Darîr; siyer; bu türün edebiyatımızdaki ilk örneği…

    15. YÜZYIL

    BUDALA-NÂME: Kaygusuz Abdal; mensur…

    GEVHER-NÂME: Kaygusuz Abdal; manzum…

    GÜLİSTAN: Kaygusuz Abdal; manzum…

    HAR-NÂME: Şeyhî; mesnevi; alegorik bir eser; hiciv; insanlar arasındaki eşitsizlikleri ve haksızlık gibi görünen sosyal olayları eleştirir…

    HÜSREV Ü ŞİRİN: Şeyhî, mesnevi…

    KÂBUS-NÂME: Mercimek Ahmet; sade nesrin bir örneği; Farsçadan çevrilmiştir…

    KİTÂB-I MİGLATE: Kaygusuz Abdal; mensur…

    MECÂLİSÜ’N- NEFÂİS: Ali Şir Nevâî; tezkire; Türk edebiyatının ilk tezkire örneği…

    MİNBER-NÂME: Kaygusuz Abdal; manzum…

    MİZANÜ’L- EVZÂN: Ali Şir Nevâî; Türklerin kullandığı nazım ve mûsıkî şekilleri incelenmiştir…

    MUHAKEMETÜ’L- LUGATEYN: Ali Şir Nevâî; Türkçenin Farsçadan üstün olduğunu göstermek amacıyla yazılmıştır…

    MÜZEKKİ’N-NÜFUS: Eşrefoğlu; düz yazılı, tasavvufla ilgili bir eser…

    TAZARRU-NÂME: Sinan Paşa; nesir; süslü nesrin ilk örneği…

    TEVÂRİH-İ ÂL-İ OSMÂNÎ: Âşıkpaşazade; tarih türünde; sade nesir; Âşıkpaşazade Tarihi olarak da bilinir…

    VESİLETÜ’N- NECAT: Süleyman Çelebi; mesnevi; halk arasında “Mevlit” olarak bilinen eserdir; naat örneğidir…

    VÜCÛD-NÂME: Kaygusuz Abdal; mensur…

    16. YÜZYIL

    BENG Ü BÂDE: Fuzuli; mesnevi; afyon ve şarabın mücadelesinin anlatıldığı temsili bir eser…

    BURSA ŞEHRENGİZİ: Lâmiî, Şehrengiz…

    EDİRNE ŞEHRENGİZİ: Mesihî; Şehrengiz; edebiyatımızda bu türün ilk örneği…

    EDİRNE ŞEHRENGİZİ: Zâti; Şehrengiz…

    GÜLŞEN-I ŞUARÂ: Ahdî; tezkire…

    HADİKATÜ’S-SUADA: Fuzuli; secili, düzyazı biçiminde…

    HEŞT BEHİŞT: Edirneli Sehi Bey; tezkire; edebiyatımızda Anadolu’da yazılan ilk tezkire örneği…

    KANUNÎ MERSİYESİ: Bâkî; terkib-i bent biçimiyle yazılan bir mersiye örneğidir…

    KIRK HADİS TERCÜMESİ: Fuzuli; İranlı şair Molla Camii’den çevrilmiştir…

    KİTAB-I BAHRİYE: Pîrî Reis; denizcilik kitabıdır; kitabına eklediği harita dünyaca tanınmıştır

    KİTABÜ’L-MUHİT: Seydi Ali Reis; denizcilik bilgilerini içeren bir kitaptır…

    LÂTİFİ TEZKÎRESİ: Lâtifi, tezkire…

    LEYLÂ VÜ MECNÛN: Fuzuli; mesnevi…

    MEŞÂİRÜ’Ş-ŞUARÂ: Âşık çelebi; tezkire…

    MİR’ATÜ’L-MEMÂLİK: Seydi Ali Reis; nesir; Hint seferi sırasında yaşadıklarının anlatıldığı gezi türünde bir eseri…

    SÂKİ-NÂME( HEFT CÂM): Fuzuli…

    SIHHAT Ü MARÂZ: Fuzuli; Farsça sağlıkla ilgili…

    ŞİKÂYET-NÂME: Fuzuli; mektup; hiciv; süslü nesrin bir örneği…

    TEZKİRETÜ’Ş-ŞUARÂ: Kınalızâde Hasan çelebi; tezkire…

    17. YÜZYIL

    CİHÂN-NÜMÂ: Kâtip Çelebi; nesir; coğrafya türünde bir eserdir…

    DÜSTURÜ’L-AMEL: Kâtip Çelebi; devlet işlerinde görülen aksaklıklar ve çareler anlatılır…

    FEZLEKE: Kâtip Çelebi; nesir; tarih türünde…

    HAYRÂBAD: Nâbi; mesnevi

    HAYRİYYE: Nâbi; mesnevi…

    KEŞFÜ’Z-ZÜNÛN: Kâtip Çelebi; nesir; bibliyografi türünde bir eserdir…

    MİZÂNÜ’L-HAK: Kâtip Çelebi; nesir; tarih felsefesi; didaktik…

    NÂİMÂ TARİHİ: Nâima; tarih türünde…

    PEÇEVİ TARİHİ: Peçevi İbrahim; tarih türünde…

    SEYAHAT-NÂME: Evliyâ çelebi; gezi türünde; 10 cilt…

    SİHÂM-I KAZA: Nef’î; hiciv…

    SUR-NÂME: Nâbi; sünnet şenliklerini anlatan manzum bir eser…

    TACÜ’T-TEVÂRİH: Hoca Sadettin Efendi; tarih türünde bir eserdir…

    TUHFETÜ’L-HARAMEYN: Nâbi; gezi yazısı türünde; Hac izlenimleri anlatılır…

    TUHFETÜ’L-KİBÂR FÎ ESFARİ’L-BİHÂR: Kâtip Çelebi; kısaca Tuhfetü’l-Kibâr olarak da bilinir; nesir; denizcilik üzerine yazılan bir eser…

    VİYANA SEFÂRET-NAMESİ: Kara Mehmet çelebi; sefâret-name türünün ilk örneğidir…

    18. YÜZYIL

    HÜSN Ü AŞK: Şeyh Gâlib; mesnevi, alegorik bir aşk hikâyesi…

    MARİFET-NÂME: Erzurumlu İbrahim hakkı; didaktik…

    PARİS SEFÂRET-NÂMESİ: Yirmisekiz Çelebi Mehmet; Sefaret-nâme türünün en ünlüsüdür…

    19. YÜZYIL

    CEVDET PAŞA TARİHİ: Cevdet Paşa; tarih…

    MİHNET-İ KEŞAN: Keçecizade İzzet molla; mesnevi; gezi yazısı türündedir…

Sayfayı Paylaş