Tanzimat Tiyatrosu

Konu 'Edebiyat 11.Sınıf' bölümünde gofim tarafından paylaşıldı.

  1. gofim

    gofim Üye

    Katılım:
    25 Ekim 2008
    Mesajlar:
    1
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0

    Tanzimat tiyatrosu
  2. ~~Özge~~

    ~~Özge~~ Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    19 Nisan 2008
    Mesajlar:
    1.864
    Beğenileri:
    1.697
    Ödül Puanları:
    36
    Tanzimat dönemi Türk tiyatrosu; Batılılaşma hareketi doğrultusunda “Batılı anlamda” tiyatro eylemi ile edebi tiyatronun başlayıp kurulduğu İstibdat Dönemiyle birlikte son bulan tiyatro dönemi. Tanzimat Tiyatrosu, “devşirme” ve “uyarlama” Batı tiyatrosu olmakla birlikte, ilk edebi ve kurumsal Türk tiyatrosudur da. Tanzimat Dönemi’nde ilk kez tiyatro yapıları ve tiyatro toplulukları kurulmuş; edebi tiyatro olarak çeşitli tiyatro türleri ve müzikli tiyatro örnekleri verilmeye başlamış; drama kuramı ve tiyatro eleştirisi yer almıştır. Batılı-Doğulu ikiciliğini ve onunla gelen çelişme ve tartışmaları kendinde barındırmış olan Tanzimat Tiyatrosu’nda, başta komedya (dolantı komedyası, töre komedyası, karakter komedyası) olmak üzere, manzum oyun (romantik tragedya), tarihsel oyun, melodram, duygulu oyun, romantik oyun ve fantezi oyunu gibi Batı tiyatrosunun birçok türleri uygulamaya konarak yerli bir içeriğe oturtulmak istenmiş; oyunların eğlendirici olmanın yanı sıra, eğitici, eleştirici, işlevsel ve yararcı olmasına çalışmış; genellikle da ahlak kurumu çerçevesinde, aile ilişkileri ile yurt sevgisi başlıca konular olarak ele alınmıştır. Şinasi, Namık Kemal, Ali Bey, Ahmet Mithat Efendi, Recaizade Mahmut Ekrem, Ebuzziya Tevfik, Abdülhak Hamit (Tarhan), Feraizcizade Mehmet Şakir, Ali Haydar, Teodor Kasap ve Ahmet Vefik Paşa gibi Tanzimat Tiyatrosu’nun “iki ucunu bir araya getirme çabası”nı gösteren oyun yazarları, Güllü Agop, Mınakyan, Fasulyacıyan ve Ahmet Fehim gibi tiyatro adamlarıyla ortak çalışmalara girişerek, Türk dilinde bir sahne sanatının tiyatro edebiyatı eşliğinde gelişmesine hizmet etmişlerdir. Öte yandan, tiyatro toplulukları düzenli ve sürekli gösterilere yönelerek, halkın ve Saray’ın tiyatro sanatına ilgisini çekmeyi başarmışlar; başlıcalıkla da Osmanlı Tiyatrosu (Gedikpaşa Tiyatrosu) ve Bursa Tiyatrosu gibi tiyatrolar, Tanzimat döneminin “tiyatro okulları” haline gelmiştir. Yine Batı etkisinde, geleneksel tiyatro kökenli tuluat tiyatrosunun ortaya çıkması (Abdi Efendi, İsmail Efendi, Kavuklu Hamdi, Kel Hasan Efendi, Naşit), müzikli tiyatroların kurulması ve bunun yanı sıra Saray tiyatrolarının etkinliğe geçmesi, tiyatronun bir kurum olarak toplumda (başlıcalıkla, İstanbul) yerleşmesini hızlandıran olaylar olmuştur. Tanzimat döneminde, oyunculuk, (tuluat tiyatrosu dışında), edebi tiyatro olarak, Ermeni oyuncular tarafından yürütülmüş; tiyatro tekniği yabancılar (İtalyanlar) tarafından gerçekleştirildiği gibi, sahneleme ve sahne tekniği de düşük düzeyde olmuştur.

Sayfayı Paylaş