Tarih kitabı 3. Ve 4. ünite ders notları !!!

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi 10. Sınıf' bölümünde --- tarafından paylaşıldı.

  1. ---

    --- Üye

    Katılım:
    16 Mayıs 2010
    Mesajlar:
    40
    Beğenileri:
    4
    Ödül Puanları:
    0

    1)17.yüzyılda asya,avrupave osman genel durumu?
    avrupa
    yönetim şekli larak kralların hakim oldukları mutlak monarşi yönetimi görülmektedir.coğrafi keşif yapma ve buraları sömürgeleştirme yarışına girdiler.
    asya
    kazak hanlığı,kırgız,kaşgar ve babur devleti orta asyada yayılmışlardırve bölgelere türk kültürünün bu bölgdede yaşamasına ve yayılmasını sağlamışlardır.mimari eserlerle ve yazdıkları kitaplarla bunu devam ettirmişlerdir.
    osm
    bu dönemde osm topraklarını çok genişletmişti.bu dönemde erşed ve ekber sistemiyle that kacgalarını önlemeyi amaçlamışlardır fakat şehzadeler tarafından kötü olmuştur.çünkü halkı tanımıyor ve hep topkapı sarayında duruyorlardı.padişah olunca otorite kurmakta zorlanıyordu.
    2)zıtvatorak ant.önemini ve kimlerle imzalandığını yaz.
    avusturya ve osmanlı arasında olmuştur.önemi:eek:smanlının avusturya üzerindeki yaptırım gücü ve üstünlüğünü sona ermiştir.
    3)1555 amasya ant.önemini ve kimlerle imzalandığını yaz.
    osmanlı ile iran devleti arasında olmuştur.önemi:eek:smanlı ile iran arasındaki ilk resmi ant olmasıdır.
    4)1639 kasr- şirin ant. önemi?
    bugünkü türkiye-iran sınırı büyük ölçüde belirlemiştir.
    5)osm dev.nde iç isyanların genel nedenleri?
    siyasi nedenler,askeri nedenler ve ekonomik nedenlerdir.
    6)istanbul ayaklanmalarının nedenlerini ve sonuçlarını ve bu isyanların en önemlileri hangi hükümdar döneminde yaşanmıştır?
    sebepleri:*merkezi otoritenin bozulması,kapıkulu askerlerinin maaşlarının geç verilmesi veya az para verilmesi,yeniçerilerin cülus bahşişi almak için sık sık padişah değiştirmek istemeleri
    sonuçları:*devlet otoritesi sarsıldı,istanbulda güven bozuldu,birçok ıslahat hareketi sonuçsuz kaldı,yeniçerilerin yönetim üzerinde etkimliği arttı.
    !!bu isyanların en önemlisi 2.(genç)osman döneminde yaşanmıştır.
    7)celali ayaklanmalarının sebepleri ve sonuçları?
    sebepleri:*tımar siteminin bozulması ve iltizam sisteminin yaygınlaşması,halktan kanunsuz vergi alınması ve halkın ekonomik durumunun bozulması,avusturya ve iran ile yapılan savaşların uzun sürmesi,merkezi otoritenin zayıflaması
    sonuçları:*anadoluda huzur ve güven ortamı bozulmuş can ve mal güvenliği kalmamıştır,anadoluda ekonomik hayat durmuş her alanda ğretim azalmıştır,devlet hazinesi zarara uğramış,halkın bir kısmı toprağını terk ederek göç etmiş.
    8)eyalet ayaklanmaları sebepleri ve sonuçları?
    sebepleri:*merkezi otoritenin zayıflaması,bazı eyalet yöneticilerinin ve yerli hanedanların osm devletinden bağımsız olmak istemeleri
    sonuçları:*devlet isyancılara karşı tavizler vermek zorunda kalmıştır.
    9)coğrafi keşiflerin osm'ya etkileri?
    ipek ve baharat yolarının canlılığını kaybetmesi üzerine akdeniz limanlarından elde edilen gelir azal mıştır.coğrafi keşifler ile birlikte avrupaya bol miktarda altın ve gümüş girmiştir.bu altın ve gümüşün osm pazarlarında kullanılmaya başlamasıyla ülke ekonumisinin zarar görmesine yol açmış,pahalılık orta çıkmıştır.
    10)merkantilizmi açıkla ve osm ya etkilerini yaz.
    merkantilizme göre bir ülkene ne kadar çok değerli madene ve paraya sahipse o kadar zengin sayılıyordu.bu sistem ihracatı teşvik ederek devleti güçlü ve zengin bir hale getirmeyi maçlıyordu.osmanlının ekonomik anlayışı merkantiizme zıt olduğu için ayak uyduramamıştır.osmanlının gelişmesi önlenmiştir.avrupalı tüccarların yerli tüccarlarından daha avantajlı olmasını sağlamıştır.
    11)2.osman ve 4.murat dönemi ıslahatları?
    2.osman:*şeyhülislamın fetva verme dışındaki yetkilerini kaldrmıştır,dışarıdan evlilik yaparak cariyelerle evlenme geleneğine uymamıştır,başkenti ist dışına taşımak,anadoluda yeni bir merkez kurmak istemiş.padişahın ihtiyaçlara göre kanun çıkarma gücünü arttımaya çalışmış.ordu üzerinde otorite kurmak istemiş.
    4.murat:*saray kadınlarının ve ağaların devlet işlerine karışmalarını engellemiştir.
    yeniçeri zorbalarını ortadan kaldırmış fazla olan yeniçerileri sayısını azaltmıştır.
    ist güvenliğini sağlamış.
    içki,tütün ve gece sokağa çıkma yasağı getirmiştir.
    anadoluda isyanları bastırmış ve düzeni sağlamış.
    12)iltizam,mültezim ve mukataa kanunlarını açıkla.
    fatih döneminde vergileri toplamak için iltizam sistemi geliştirilmiştir.bu sistemin uygulandığı araziye mukataa,ihale sistemineiltizam,ihale sonucunda vergileri toplama işini yapanlarada mültezim denir.
    13)aydınlanma çağını açıklayarak bu dönemde avrupada yetişen önemli bilim adamlarına örnek ver.
    aklın önem kazandığı,modern bilimin orataya çıktığı,bilimsel faaliyetlerin takip edildiği çağa akıl,aydınma çağı denir.
    örnek:newton,pascal,galileo...
    14)vestfalya ant.avrupa tarihi açısından önemi?
    bu ant. ile avrupa halkına mezhep seçme özgürlüğü verilmiştir.
    15)tarhuncu ahmet paşa ve köprülüler döneminde yapılan önemli ıslahatlar?
    tarhuncu ahmet paşa:saray masraflarını kıstı ilk defa maliyede denk bütçeyi hazırladı.
    köprülü mehmet paşa:
    celali isyanlarını bastırdı.
    huzuru sağladı.
    orduyu disiplinin altına aldı,ekonomide yenilikler yaptı.
    köprülü fazıl ahmet paşa:giderleri kısarak bütçe açığını azalttı.
    orduyu yeniden düzenledi,topçu sınıfını güçlendirdi.
    ist çemberlitaşda kütüphane kurdu.
    16)köprülü mehmet paşa hangi nedenlerle ne gibi şartlar sunmuştur?
    istediklerinin padişah tarafından hemen kabul edilmesi
    hakkında olan şikayetlerinin önce kendisine sorulması
    sözlerine iltimat edilmesi
    atayacağı kişilere karışılmamaması şartları sunmuştur.
    17)giritin fethinin önemini,sebebi ve sonucu?
    önemi:eek:smanlının denizciliğinin eski gücünde olmadığı görüldü.
    nedeni:venedik her fırsatta osm gemilerine saldırıyordu.osm akdenizde tam egemenlik kurulabilmesi için giriti alması gerekiyordu.
    sonuç:giritin 24 yıl süren bir kuşatmadan sonra alınabilmesi osm denizciliğinin eski gücünde olmadığını orata koymuştur.kuşatmanın 24 yıl sürmesi osm maliyesini ve donanmasını olumsuz etkilemiştir.
    18)17.yy ıslahatları genel özellikleri?
    ıslahatlar şiddet kullanılarak bastırılmıştır.
    halk desteği yoktur.
    kişilere bağlı kalmıştır.
    avrupa örnek alınmamıştır.
    en çok ekonomide ve askeri alanda yapılmıştır.
    amaç bozulan kurumları düzelmektir.
    ıslahatlar kalıcı olmamıştır.
    19)bucaş ant. önemi?
    osm devletinin toprak kazandığı son antlaşmadır.
    20)bahçesaray ant. önemi?
    osm devleti ile rusya arasında imzalanmış ilk antlaşmadır.


    21)2.viyana kuşatmasının sebeplerini ve sonuçlarını yazınız.
    nedeni:avusturya imparatoru macar imparatoruna baskı yapınca osmlıdan yardım istediler.merzifonlu kara mustafa paşa şöhret kazanmak için avusturyaya sefer yaptı ve viyanayı kuşattı.osm yenildi.
    nedeni:1)ordu kuşatma için hazırlıksız olması
    2)lehistan avusturyaya yardım etti.
    3)kalenin çok iyi savunulması
    4)kuşatmanın uzaması
    sonucu:papanın liderliğinde kutsal ittifak kuruldu.(avusturya,lehistan,venedik,rusya,malta)
    22)kutsal ittifak hangi amaçla hangi devletlerin katılmasıyla olmuştur?
    amaçları osm devletini avrupadan tamamen atmak için oluşturuldu.avusturya,lehistan,venedik,malta ve rusya yer aldı.
    23)karlofça ve ist ant. önemlerini yaz.
    karlofçanın önemi:eek:sm ilk defa büyük çapta toprak kaybına uğramıştır.
    ist ant.önemi:ist ant.ile ruslar azak kalesini alarak karadenize inme politikasında ilk adımını atmış oldular.
    24)18.yyda osm devleti ve avrupanın dış politikasını açıklayınız.
    osm dış politikası:eek:smanlı gerileme sürecine girmiştir.ekonomik ve siyasi kayıplara uğradı.
    fransanın dış politikası:7 yıl savaşları sonucunda birçok sömürgesini ingiltereye bırakmıştır.osm iyi ilişkileri olmasına rağmen mısıra saldırmıştır.osm aleyhine rusya ile gizli tilsit ant.yapmıştır.
    ingilterenin dış politikası:ingiltere 1791den itibaren osm devletinin toprak bütünlüğünü koruma politikasına işlemiştir.
    avusturyanın dış politikası:eek:smanlı ile ziştovi antlaşmasını imzalayarak barış politikası işlemeye kara vermiştir.
    rusyanın dış politikası:rusya amaçlarına ulaşabilmek için fransa ve ingilterenin osmanlı topraklarında yayılmasının engellemesi ve kendi çıkarları için osmanlıyı koruma politikası işlemiştir.
    25)prut ant.önemi?
    osmanlı devletine bir kazanç sağlamamıştır,ancak kaybedilen toprakların geri alınabileceği düşüncesini artırmıştır.
    26)pasarofça ant. önemi?
    barış dönemini başlatmıştır.osm devletinin kaybettiği topraklarını geri alma umutları sona erdirmiş ve avrupayı daha yakından tanıma çabası içerisine girmesine neden olmuştur.lale devrinin başlangıcıdır.
    27)1727 ist. ant önemi?
    rusya ile osm arasındaki ilk dostluk antlaşmasıdır.
    28)lale devrinin hangi tarihi olayları kapsadığını ve dönemin önemli yenilik hareketlerini ve önemini yazınız.
    diplomasi,bilim,sanat ve eğitim alanında yaşanan gelişmeleri kapsar.osm avrupayı daha yakından tanımak için ilk defa avrupaya geçici elçi gönderdi.mehmet çelebi,izlenimlerini sefaretname adlı eserinde topladı ve u eser osm devletinin batıya açılan ilk penceresi olarak değerlendirilir.
    29)patrona halil isyanının sebeplerini ve sonuçlarını yaz.
    patrona halil isyanının çıkmasında yapılan ıslahatlar ile eğlence hayatının yaygınlaşmasıdır.isyan sonucunda nevşehirli damat ibrahim paşa öldürülmüş,3.ahmet tahtan indirilerek yerine 1.mahmut tahta çıkmıştır.
    30)aydınlanma çağını açıkla bu dönemin özelliklerini yaz.
    avrupanın ekonomik,sosyal,siyasal,kültürel,bilimsel,sanatsal,dinsel ve düşünce alanlarında önemli değişme ve gelişmelre ortam hazırlamıştır.bu gelişmeler sonucunda avrupada 18.yyda aydınlanma çağı ortaya çıkmıştır.
    avrupada coğrafi keşiflerle ekonomik yönden zenginleşti,yeni bir dönemin başlangıcının adımları atıldı.rönesans hareketiyle kilise zayıfladı ve modern düşüncenin temelleri atıldı.reform hareketleriyle bilgiye ulaşmada ve bilgiyi kullanmada akıl,deney ve gözlem yöntemi ortaya çıktı.


    31)sanayi inkılabını tanımlayarak sebeplerini sonuçlarını ve osm dev.etkilerini yazınız.
    kol gücünün yerini makine gücünün almasıdır.sebepleri:rönesans hareketinin bilim ve teknoloji alanındaki gelişmeleri hızlandırması,bilim alanında gerçekleştirilen buluşların alet yapımıyla teknolojiye dönüştürülmesi.
    sonuçları:demir yolları kurulmuş ve buharlı gemilerle ulaşım sistemi gelişmiştir,avrupalılar bankacılık sistemini geliştirmişlerdir.tarımsal üretimin artmasına,iç göçe neden olmuş ve şehirlerin nüfusu artmıştır.işçi sınıfı ve işçi hakları kavramı orataya çıkmıştır.
    !!sanayi inkılabı,osm ekonomisini olumsuz yönde etkilemiş,osm devletiyle avrupa devletleri arasında güç dengesi osmanlıların aleyhine bozulmuştur.
    32)1783 versay ant önemi?
    ingiltere 1783 yılında versay ant.la amerikan kolonilerinin bağımsızlığını tanıdı.
    33)fransız ihtilalinin sebeplerini ve sonuçlarını yaz.
    nedeni:ülkenin krallarının sorumsuzca ve keyfi hareket etmeleri,köylü sınıfının birçok halktan mahrum olmaları,ekonomik nedenler yüzünden halka ağır vergiler yüklemesi.
    sonucu:vatandaşlar arasında eşitlik ilkesi kabul edildi,insan hakları,demokrasi,kardeşlik gibi kavramlar tüm dünyada yaygınlaştı.fransız ihtilali,getirdiği değişikliklerle yakın çağın başlangıcı olarak kabul edildi.
    34)fransız ihtilalinin osm olumlu ve olumsuz etkileri?
    olumlu:demokrasi hareketleri ve batılı tarzda yapılan yenilikler hızlanmıştır.
    tanzimat ve ıslahat fermanları ilan edilmiştir.
    meşrutiyet ilan edilerek parlamenter yönetime geçilmiştir.
    olumsuz:milliyetçilik akımı,osmanlıda azınlıklar arasında hızla yayıldı ve isyanlar çıktı.osm imparatorluğunun dağılmasına nedn oldu.
    35)viyana kongresinin toplanma sebeplerini ve sonuçlarını yaz.osm dev. neden davet edilmediğini açıkla.
    avrupa devletleri temsilcileri savaşın sonuçlarını değerlendirmek ve siyasi dengeleri yenidn kurmak için viyanada avusturya arşidükü(meternik)başkanlığında bir kongrede toplandılar.meternik sistemi adı verilen bir politika oluşturdular.bu sisteme göre avrupanın herhangi bir yerinde ayaklanma çıkması durumunda birlikte hareket edecekler ve fransız ihtilalinin getirdiği bu ayaklanmaları bastıracaklardı.ancak aldıkları bu karaları osmanlı devletlerinde yunan ayaklanması çıkınca uygulamadır ve yunan isyanına destek verdiler.
    6)3.selim öneminde yapılan ıslahat hareketlerini yaz.
    avrupadaki gelişmeleri takip etmek için sürekli elçilikler kurulmuş,paris,londra,viyana ve berline elçi gönderilmiştir.
    barı tarzında nizamıcedit ordusu kuruldu.kara ve deniz mühendishanelerini,tersaneler,ve hafif topçu ocağı geliştirildi.
    yabancı dil eğitimine önem verildi.
    yurt dışınnda mal alımına sınırlama getirildi.
    37)fransanın mısırı işgali sebeplerini,sonuçlarını yaz.
    fransanın amacı mısırı alarak ingiliz sömürgelerine giden yolu kontrol altına almaktı.ingiliz ekonomisine darbe vurmak istiyordu.
    sonuç:eek:sm-fransız savaşı 1802de imzalanan paris antlaşması ile sona erdi.mısır osm devletine verildi.ingiltereye karadenizde ticaret yapma hakkı tanıdı.
    38) ilk kez osm-fransa ilişkileri hangi dönemde hangi olay sonucunda bozuldu?
    kanuni sultan süleyman döneminde başladı fransız ihtilalinden sonra bozuldu.
    39)fransa hangi ant. ile mısırdan çekildi?
    fransa elariş ant ile mısırdan çekildi.
    40) 18.yy ıslahatlarının genel özelliklerini yaz.
    avrupanın üstünlüğünü ilk defa kabul edilerek avrupa etkisinde ıslahatlar yapılmıştır.
    özellikle askeri ve teknik alanlarda ıslahatlar yapılmıştır.
    ıslahatlarda padişah ve devlet adamları etkili olmuş,halkın istekleri dikkate alınmıştır.
    ilk teknik okullar açılmıştır.
    18.yy ıslahatları da tepkiyle karşılanmış ve bu sebeple ıslahatlar başarıya ulaşamamıştır.
    41)yaş ant önemi?
    kırımın rusyaya ait olduğu kabul edildi.
    dinyester nehri iki devlet arasında sınır olarak belirlendi.
    !!osm devletinin kırım üzerindeki bütün haklarını kaybetmesi ile ruslar karadeniz yoluyla istanbul ve boğazları tehdit edebilecek güce ulaşmış oldu.
    ÖNEMLİ NOTLAR
    *yeniçerilerin ilk isyanı 2.murat döneminde uçuktepe isyanıdır.
    *genç (2.) osman yeniçeriler tarafından yedikule zindanında öldürülmüştür.ilk ve tek osmanlı padişahıdır.(yeniçeriler tarafından öldürülerek)
    *doğuda en geniş sınırlara ulaştık :ferhat paşa ant.
    *vasvar ant:avusturya ile yaptığı son kazançlı antlaşmadır.
    naima osmanlı devletinin ilk resmi tarihçisidir.
    *rusya ve fransa osmanlının aleyhine gizli tilsit antlaşması yaptı.
    *avusturya ziştovi antlaşmasından sonra osmanlı devletiyle barış politikası izlemeye karar verdi.
    *isveç kralı poltova savaşında rus çarı 1.petroya yenilerek osmanlıya sığınması ve rusların isveç kralını takip bahanesiyle osmanlı topraklarında tahribat yapmaları üzerine osm-rus savaşı başladı.poltova savaşı sonunda prut ant. yapıldı.
    iglo bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş