Trablusgarp

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi (Soru-Cevap-Konu Anlatım)' bölümünde karamelek tarafından paylaşıldı.

  1. karamelek

    karamelek Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    26 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2.692
    Beğenileri:
    458
    Ödül Puanları:
    36

    Sebepleri
    1. 93 Harbinden dolayı Mebusan Meclisi’nin kapatılması ve Kanuni Esasi’nin yürürlülükten kalkması.
    2. Meşrutiyet yanlısı subayların ve aydınların Abdülhamit yönetimine karşı yaptığı mücadele.
    3. İngiltere ve Rusya’nın , Makedonya’nın Osmanlı Devletinden ayrılması konusunda Reval’de yapılan görüşme.
    4. İttahat ve Terakki Cemiyeti’nin 2. Abdülhamit’in izlediği politikanın devleti dağılmaktan kurtaramıyacağını savunması.
    *Bu Cemiyetin Amaçları
    1. Meclisi Mebusan’da Hristiyan halk temsil edilirse Avrupa’nın baskısı ortadan kalkacak ve milliyetçilik ayaklanmaları durmuş olacaktır.
    2. Meşrutiyeti uygulamak,padişahın sorumluluklarını denetim altına almak istemesidir.
    3. Osmanlı halkını,Osmanlıcılık düşüncesi etrafında toplamak.
    *Sonuçları
    1. Cemiyet baskı yaparak 23 Temmuz 1908’de Meşrutiyeti ilan ettirdi.
    2. Meclisi Mebusan açıldı ve yasa yapma yetkisi verildi.
    Not: Bu dönemin en önemli olayı 31 Mart’tır.

    *Sebepleri
    1. Meclisi Mebusa’nın açılmasıyla İttahat ve Terakki Partisi’nin etkinliğinin artması.
    2. Bu partiye karşı Ahval Partisinin kurulması Meşrutiyet yönetimine karşı halkı kışkırtması ve tartışmaların başlaması.
    *Uyarılar
    1. Ülkede huzursuzluk ve kargaşa arttı,ayaklanmayı bastırmak için Selanik’ten hareket ordusu geldi.

    *Sonuçları
    1. Padişah isyanın çıkmasında sorumlu görülerek tahttan indirildi.
    2. Yerine 5. Mehmet Reşat padişah oldu.
    3. İttahat ve Terakki Partisi iktidarda etkili olmaya başladı.
    Not: 1-)Osmanlıcılık ve ümmetçilik fikirleri önemini kaybetti.Türkçülük ve Batılıcılık önem kazandı.
    2-) İlk kurulan parti İttahat ve Terakki Partisi’dir. (1881)
    3-) Mustafa Kemal Şam’da “Vatan ve Hürriyet” adlı bir cemiyet kurdu.Sonra İttahat ve Terakki Partisine katıldı.

    *Önemi Osmanlı tarihinde ilk kez devlet düzenini değiştirmek amacına yönelik bir ayaklanmadır.

    *Uyarılar
    İkinci Meşrutiyet devleti dağılmaktan kurtaramadı.Şu önemli olaylar meydana geldi;
    1. Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti.(1908)
    2. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Bosna ve Hersek’i ülkesine kattı.
    3. Girit,Yunanistan’a katılma kararı aldı.(1908)

    Padişahın yasama organı üzerindeki etkisi azaldı.
    Hükümetin padişaha değil,meclise sorumlu olması sağlandı.
    Basın üzerindeki sansür kaldırıldı.Toplanma ve cemiyet kurma özgürlüğü getirildi.
    Demokrasi tam olarak uygulandı.Bunun kanıtı olarakta Türk siyasi hayatında ilk kez çok partili hayata geçiş denemesi yapıldı.


    *Sebepleri
    1. İtalya’nın ham madde ve pazar arayışı.
    2. Osmanlıların Trablusgarp’ı koruyacak askeri gücü bulunmaması.
    3. İtalya’nın işgal konusunda Avrupa’dan onay alması.
    *Oluşum
    • İtalyanlar Trablusgarp’a saldırdı.
    • Osmanlı Devleti Mısır’ın İngilizlerin elinde olması nedeniyle karadan yardım gönderemedi.
    • Ancak gönüllü subaylar (Enver Paşa-M.Kemal) Trablusgarp’a geldi.Derne ve Tabruk’ta İtalyanlara karşı ilk askeri başarısını kazandı.
    • Ancak gönüllü subaylar (Enver Paşa-M.Kemal) Trablusgarp’a geldi.Derne ve Tabruk’ta İtalyanlara karşı ilk askeri başarısını kazandı.
    Yorum:
    • İtalyanlar On iki Adayı geçici olarak ele geçirdi.Balkan savaşının çıkması üzerine Osmanlıyı barışa zorladı.

    *Maddeler
    1. Trablusgarp ve Bingazi İtalyanlar’a bırakılacak.
    2. Balkan Savaşı sonrasına kadar On iki Ada geçici olarak İtalya’ya bırakılacak.
    3. İtalya kapitülasyonların kaldırılmasında Osmanlıya yardım edecek.
    Not: 1-) Osmanlı Devleti Kuzey Afrika’daki son toprak Parçasını da kaybetti.
    2-) İtalyanlar On iki Adayı İkinci Dünya Savaşına kadar elinde tuttu.
    3-)1947 Paris Antlaşması ile de Yunanlılara terk edildi.

    *Sebepleri
    1. Rusya’nın,Balkan Milletlerini Osmanlı aleyhine kışkırtması.(Bağımsızlık mücadelesi.)
    2. Osmanlı-Alman yakılaşması sonucu İngiltere ile Rusya’nın Reval’de görüşmesi.(1908-Balkanlarda kalan son Osmanlı topraklarını elde etmek istemeleri.)
    3. İngiltere’nin,Rusya’nın İstanbul’u ve Boğazları almasına göz yumması.
    4. Osmanlı devletinin Balkanları koruyacak güçte olmaması.
    5. Yeni kurulan Balkan Devletlerinin Osmanlı topraklarını paylaşmak için aralarında ittifak kurmaları.(Sırp,Bulgar,Yunan,Karadağ.)
    6. Osmanlı ülkesindeki huzursuzluk ve siyasi otorite boşluğu.
    7. Rusya’nın Panslavizm politikası izlemesi.
    Not: 1-) Karadağ’ın Osmanlıya saldırmasıyla savaş başladı.
    2-) Osmanlı Devleti yenildi. Bulgar’lar Çatalca’ya kadar geldi.Yunanlılar Ege Adalarını işgal ettiler.

    1. Ordunun siyasete karışması.(Mektepli-Alaylı.)
    2. Askerlerin erken terhis edilmesi ve yetersiz olması.
    3. Avrupa Devletlerinin,Balkan Devletlerine yardım etmesi.
    4. Londra’da barış görüşmeleri devam ederken,İttihat ve Terakki bir hükümet darbesiyle iktidarı ele geçirdi.(1913-Bab-ı Ali Baskını)

    *Sonuçları
    1. Osmanlı Devleti barış istedi.1913 Londra Antlaşması imzalandı.Midye-Enez Çizgisi sınır kabul edildi.Böylece bu çizginin batısında kalan topraklar Bulgarlara verildi.Osmanlılar Edirne ve Kırıkkale’yi kaybetti.
    2. Osmanlılar Ege’deki üstünlüğünü kaybetti.
    3. Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti. (Osmanlıdan ayrılan son balkan devleti.)
    4. Girit Yunanlılara verildi.
    5. Bozcaada ve Gökçeada dışındaki adalar Yunanlılara verildi.Ege adalarının geleceği güçlü devletlerin kontrolüne bırakıldı.
    6. İkinci Balkan Savaşına zemin hazırlandı.



    *Nedeni
    Balkan Devletlerinin Osmanlıdan aldıkları toprakları paylaşamamalarıdır.

    Not: 1-) Birinci Balkan Savaşı sonucunda Bulgaristan Makedonya’nın tamamını almak istedi.Ancak Yunanistan ve Sırbistan buna karşı çıktı.
    2-) Savaşa Romanya’da katıldı.
    3-) Osmanlı Devleti bu karışıklıktan yararlanarak Kırklareli ve Edirne’yi geri aldı.

    *Sonuç
    Bulgarlar her yerde yenildi ve diğer Balkan devletleriyle Bükreş Antlaşmasını imzaladı.(1913) Buna göre; Romanya’ya Dobruca,Yunanistan’a Selanik, Sırbistan’a Manastır verildi. Ayrıca Osmanlı Devleti, Balkan Devletleriyle şu antlaşmaları imzaladı;

    İstanbul Antlaşması (Bulgar-Osmanlı) – 1913 –
    *Maddeleri
    1. Edirne ve Kırılareli Osmanlıya geri verildi.
    2. Batı Trakya,Kavala ve Dedeağaç Bulgarlara geri verildi.
    Not: 1-) Meriç Nehri iki devlet arasında sınır oldu.

    *Uyarılar
    1. Balkan savaşları sonunda ortaya çıkan Trakya sorunu günümüze dek sürmüştür.
    2. Antlaşmayla, Bulgaristan’da yaşayan Türklere azınlık statüsü kazandırılarak mülkiyet ve kültürel hakların korutulmasına çalışıldı.
    Atina Antlaşması (Yunan-Osmanlı) – 1913 –
    Yanya, Selanik ve Girit Yunanlara bırakıldı.
    Ege Adalarının Yunanlılara bırakılması kabul edilmedi.
    İstanbul Antlaşması (Sırp-Osmanlı) – 1914 –
    Sınır olmadığı azınlıkların hakları halledildi. (Türkleri korumaya yönelik.)


    1. Osmanlı Arnavutluk,Batı Trakya,Ege Adaları ve Makedonya’yı kaybetti.
    2. Balkanlardaki Türkler Anadolu’ya göç etmeye başladılar.
    3. Sınırlarımız Adriyatik Denizi kıyılarından,Meriç Nehrine kadar çekilmek zorunda kaldı.
    4. Arnavutluk’un ortaya çıkmasıyla Balkanlarda yeni bir statü meydana geldi.
    5. Avrupa Devletleri etkileşim bloklaşma ve silah yarışını hızlandırdı.Bu da Birinci Dünya Savaşına eden oldu.
    Not: 1-) Birinci Balkan Savaşı’nda Osmanlı Devletine karşı savaşmadığı halde İkinci Balkan Savaşı’nda Bulgaristan’a karşı savaşan devlet Romanya’dır.
    2-) Birinci Balkan Savaşı’nın yenik Devleti Osmanlı, İkinci Balkan Savaşının ise Bulgaristan’dır.
    3-) Birinci Balkan Savaşı Osmanlı Devletinin en kısa sürede toprak kaybettiği savaştır.
    4-) Balkan Savaşları sonuçlarının günümüze getirdiği olumsuzluklar Ege Kıta ve Hava Sahanlığı,Batı Trakya ve Ege Adaları sorunlarıdır.

    5-) İkinci Balkan Savaşı’nda Osmanlı ordularının Midye-Enez Sınırını aşması,1912 Londra Antlaşması’nı kabul etmediğini gösterir.
    6-) İkinci Balkan Savaşı sırasında Edirne’nin geri alınmasında Mustafa Kemal’in etkisi vardır.


    *Savaşa Katılan Devletlerin Amacı

    İngiltere Elindeki mevcut sömürgelerini korumak.
    Fransa Alsas, Loren bölgelerini geri almak.
    Rusya Sıcak denizlere ve Boğazlara inmek.
    İtalya Akdeniz’e hakim olmak ve yeni sömürgeler elde etmek.
    Almanya Ham madde ve pazar arayışı.
    Avusturya
    Macaristan Sırpların Balkanlara hakim olmasını engellemek.
    Bulgaristan İkinci Balkan Savaşı sonucunda kaybettiği toprakları geri almak.
    A.B.D. Dünya siyasetine ağırlığını koymak ve sömürgeler elde etmek.
    Japonya Uzak Doğunun tek hakimi olma arzusu.

    *Bloklaşmalar

    İttifak Devletleri (Bağlaşma)
    Almanya, Avusturya~Macaristan, İtalya (1915’te saf değiştirdi.), Bulgaristan, Osmanlı Devleti.
    İtilaf Devletleri (Anlaşma)
    Rusya, Fransa, İngiltere, İtalya, Romanya, Japonya,A.B.D.
    İttifakın Kurulma Sebepleri:
    1) Almanya’nın Fransa’dan Alsas-Loren Bölgesini alıp topraklarına katması.
    2) Avusturya~Macaristan’ın Rusya ile Balkanlarda rekabete girmesi.
    3) İtalya’nın sömürge kazanmak isteğine,hedefe ulaşılması nedeniyle aynı amacı taşıyan İngiltere ve Fransa’nın tepki göstermesi.
    İtilafın Kurulma Sebepleri:
    1) Almanya’nın izlediği politikalara İngiltere ve Fransa’nın tepki göstermesi.
    2) Almanya’nın güçlü bir devlet haline gelmesine Rusya’nın tepki göstermesi.
    3) Rusya’nın Balkanlarda üstünlük sağlamak ve Osmanlı topraklarını almak için İngiltere ile yakınlaşması.
    4) İngiltere’nin kendi sömürgelerini korumak ve yeni sömürgeler elde etmek istemesi.
    Not: 1-) Bu bloklaşma Avrupa’daki sömürge ve emperyalist devletleri ikiye ayırdı.
    2-) İngiltere,Almanya’nın Osmanlı Devleti’nin jeopolitik konumundan faydalanıp İngiltere’nin sömürgelerini almayı amaçlaması üzerine Osmanlı üzerindeki politikalarını değiştirerek Rusya ile Reval’de bir görüşme yaptı.Böylece Rusya Balkanlarda daha rahat hareket etti.Boğazları ve Doğu Anadolu’yu almayı hedefledi.


    3-) Bu görüşme ile İngiltere , Hindistan’ı almayı hedefleyen Almanya’ya karşı güçlü bir destek kazandı.

    1. Almanya ile İngiltere arasındaki pazar ve ham madde rekabeti.
    2. Milliyetçilik hareketinin etkisi.
    3. Fransa’nın Alses-Laren bölgesini geri almak istemesi.
    4. Rusya’nın Boğazları ele geçirmek istemesi ve Akdeniz’e inme düşüncesi.
    5. Rusya’nın izlediği Panslavist politika.
    6. Almanya’nın İngiltere ve Fransa’nın sömürgelerini almak istemesi.
    7. Avusturya~Macaristan’ın Slav kökenli halkı yüzünden Panslavist politikaya karşı çıkması.
    8. Avusturya~Macaristan’ın Balkan Savaşı sonucunda Rusya’nın Balkanlarda daha etkili duruma gelmesine tepki göstermesi.
    9. İtalya’nın Akdeniz’de hakimiyet iddiası ve sömürge yarışına girmesi.
    10. Avusturya-Macaristan veliahdının bir Sırplı tarafından öldürülmesi.


    1. Almanya’nın Orta Doğu politikasına sahip olmak istemesi.
    2. Almanya’nın Süveyş Kanalını ele geçirip,İngiltere’nin Uzak Doğu sömürgeleriyle irtibatını kesmek istemesi.
    3. Halifenin cihat ilan etmesiyle dinin siyasi nüfuzundan yararlanmak istemesi.
    4. Almanya’nın Marn Savaşında Fransa tarafından durdurulması.(İlk yenilgi.)
    5. Balkan egemenliğini gerçekleştirmek, Berlin-Bağdat hattını etkin hale getirmek.
    6. Bütün bu hedeflere ulaştıktan sonra Pancermen denilen Alman ırkçılığın etkin hale getirmek.
    7. Cepheleri arttırarak savaş gücünü hafifletmek.



    1. İngiltere ve Rusya’nın Osmanlı Devletini parçalama düşüncesi.
    2. İtilaf devletlerinin Osmanlının iç işlerine karışması.
    3. İngiltere’nin parası ödenmiş iki savaş gemisi ve bir ticaret gemisini Osmanlı Devleti’ne vermemesi.
    4. Kapitülasyonların kaldırılmasına İngiltere’nin tepki göstermesi.
    5. Almanya’nın son dönemde Osmanlı Devletine yakınlaşması ekonomik ve askeri yönden desteklemesi.



    1. İttihatçıların Alman hayranı olması, Almanların savaşı kazanacağına inanmaları.
    2. Trablusgarp ve Balkan Savaşlarında kaybedilen toprakların geri alınmak istenmesi.
    3. Osmanlıların jeopolitik konumu nedeniyle Almanya’nın zorlaması.
    4. İttihatçilerin Turancılık politikası.(Türkistan’a ulaşma isteği.)
    5. Goben ve Breslav olayı.


    1. Yeni cepheler açıldı,savaş geniş alanlara yayıldı.
    2. Savaş uzadı.
    3. Almanya rahatladı.

    1)KAFKAS CEPHESİ (Aralık 1914-Mart 1918)
    *Sebepler
    1. İttihatçıların Turancılık politikası.
    2. Almanya’nın Rusya’yı Savaş dışı bırakmak, Bakü petrollerine ulaşmak istemesi.
    3. Rusya’nın Doğu Anadolu’yu almasını önlemek.
    4. İngiltere’nin Hindistan ile ilişkilerini kesmek.
    *Oluşum
    • Savaş Rusya’nın saldırısıyla başladı.”Sarıkamış Faciasından’’ sonra Osmanlının aleyhine dönüştü.Rusya’nın bu cephede başarılı olmasının temel sebebi ağır sanayisini kurması ve teknik üstünlüğüdür.
    • Aşırı soğuk ve Osmanlı ordusunun ulaşımda karşılaştığı zorluklar nedeniyle olumsuzluklar yaşanmıştır.
    • Rusya,Bolşevik ihtilalinden sonra savaştan çekilmiş ve İttifak devletleri ile 3 Mart 1918 de Brest Litowsk Antlaşmasını imzalamıştır.Buna göre Osmanlı ,Berlin Antlaşmasıyla kaybettiği toprakları geri almıştır.(Kars,Ardahan, Batum.)

    Not: 1-) Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermeniler Doğu Anadolu’da Osmanlı Halkını katletmiş,bu nedenle 1915’te Techir Kanunu çıkartılarak,Güney Bölgesine göçe zorlanmıştır.
    2-) Çanakkale Savaşından sonra 7. Ordu Komutanlığına atanan M.Kemal Kafkas Cephesine tayin edildiğinde Muş,Bitlis,Van ve Erzincan dolayları geri alınmıştır.


    2)ÇANAKKALE CEPHESİ
    *Sebepleri
    1. İtilaf Devletleri’nin Rusya’ya yardım göndermek istemesi.
    2. İtilaf Devletlerinin İstanbul’u ele geçirmek, Osmanlıyı savaş dışı bırakmak istemesi.
    3. Balkanlarda yeni bir cephe açmak.
    *Oluşum
    • İtilaf Devletleri önce boğazları denizden geçtiler, istedikleri başarıyı sağlayamadılar.
    • Sonra karaya asker çıkartıp, Gelibolu Yarımadasını ele geçirip oradan İstanbul’a geçmeyi amaçladılar.
    • 19. Tümen Komutanı M. Kemal Conkbayırı, Kocaçimen, 1. ve 2. Anafartalar’da düşmanı yendi. Düşman Çanakkale’yi terk etmek zorunda kaldı. ”Çanakkale geçilmez” oldu.
    *Sonuçları
    1. Osmanlı Devleti savaş dışı bırakılamadı.
    2. Birinci Dünya Savaşı’nın süresi iki yıl uzadı.
    3. Çarlık Rusya’ya yardım ulaşamadığından Bolşevik ihtilali gerçekleşti.
    4. İngiltere ve Fransa donanmaları önemli ölçüde zarar gördü.
    5. Bulgaristan savaşa girdi.Böylece Osmanlı-Alman bağlantısı sağlandı.
    6. İstanbul ve Boğazlar işgal tehlikesinden kurtuldu.
    7. Yarım milyon insan öldü.
    8. M. Kemal’in milli lider olduğu anlaşıldı.
    9. Türk milletinin yenilemeyeceği dünyaya kanıtlandı.

    Not: 1-) Bu başarıdan dolayı M. Kemal önce Alaylığa daha sonrada Generalliğe atanmıştır.
    2-) İttifak Devletlerinin galip geldiği tek cephedir.

    3)KANAL CEPHESİ
    *Sebepleri
    1. İngiltere’nin sömürgeleriyle ilişkisini kesmek.
    2. Mısır’ı İngiltere’den alıp tekrar Osmanlı toprağı yapmak.
    *Sonuçları
    1. Almanlar’ın gerekli yardımı yapmaması.
    2. Arapların İngilizler’le işbirliği yapması.

    4)IRAK CEPHESİ
    *Sebepleri
    1. İngilizler’in Rusya’ya yardım etmek istemesi.
    2. Mısır-Kelkül petrollerinin ele geçirilmek istenmesi.
    3. İngilizlerin Basra kıyılarını ele geçirme düşüncesi.
    4. Türklerin ve Almanların,İran üzerinden Hindistan’ı tehdit etmesini önlemek.
    *Sonuçları
    1. Ket-ül Amara’da İngilizler Osmanlı kuvvetlerine yenildi ancak savaş uzayınca Osmanlı birlikleri geri çekildi.
    2. Bağdat’ı İngilizler aldı.


    5)FİLİSTİN-SURİYE CEPHESİ
    *Nedenleri
    1. İngilizlerin Osmanlının Orta Doğu’daki varlığına son vermek istemesi.
    2. Arapların,İngilizlerle birlikte Türkleri Orta Doğu’dan çıkarmayı amaçlaması.
    *Sonuçları
    1. Bu cephe Kanal Harekatında Osmanlı birliklerinin yenilmesinden sonra açılmıştır.
    2. Gazze’de Türk birlikleri yenildi ve Kudüs İngilizlerin eline geçti.Türk birlikleri Suriye’ye çekildi.
    3. Suriye cephesi.Filistin cephesinin devamıdır. İngilizler bu cepheye Şeria adını verdiler.
    4. İngilizler Suriye’yi alıp,Anadolu’yu ele geçirmeyi planladılar.
    5. Yıldırım orduları komutanı M. Kemal İngiliz-Arap kuvvetlerini Şam’ın kuzeyinde durdurdu.
    Not: 1-) 30 Ekim 1918’de Osmanlı Devleti Mondros Ateşkes Antlaşmasını imzalamasıyla bu cephede savaş son buldu. Osmanlı Devleti yenik sayıldı.

    6)HİCAZ-YEMEN CEPHESİ
    İngiltere ve Mekke Emiri Şerif Hüseyin anlaşarak, büyük bir Arap Krallığı kurmak için Osmanlı Birliklerine karşı saldırı başlattı. Osmanlı birlikleri yenildi.
    *Sonuçları
    1. İngilizlerin 1917’de Akabe’yi işgal etmesiyle Hicaz’daki Osmanlı hakimiyetine son verildi.

    Not: 1-) İngiltere ,Araplara milliyetçilik fikrini benimsetti ve İngiliz casusu Lavrens bu konuda etkili çalışmalar yaptı.
    2-) Arapların milliyetçilik fikrini benimsemeleri Osmanlı Padişahının cihat çağrısını etkisiz kıldı.
    3-) Böylece Ümmetçilik fikri önemini yitirdi.

    7)GALİÇYA CEPHESİ
    1. Osmanlı’nın,Avusturya~Macaristan İmparatorluğuna yardım ettiği cephedir.
    2. Ruslar bu cephede yenilgiye uğradı.

    8)MAKEDONYA CEPHESİ
    1. Sırbistan’ın Makedonya’yı almasını önlemek amacıyla açılan cephedir.
    2. Osmanlı-Alman demiryolunu kesmek için açılan cephedir.
    3. Osmanlı,Bulgarlarla birlikte savaştı Sırplar yenilgiye uğratıldı.

    9)ROMANYA CEPHESİ
    1. Romanya’nın Avusturya’ya savaş açtığı cephedir.


    1. İtalya 1915’te Avusturya ile geçinememesi ve Almanya’dan gerekli yardımı bulamaması nedeniyle itilaf grubuna geçti.
    2. 1915’te Osmanlıların isteği ile Bulgaristan ittifak devletlerinin yanında yer aldı.(Osmanlı Bulgaristan’a Dimentoka’yı verdi.)
    3. 1917 ihtilali ile Rusya savaştan çekildi. 3 Mart 1918’de Brest Litwosk antlaşması imzalandı.Rusya bu antlaşma ile 1877-1878’de Osm. ile imzaladığı Berlin ant. İle aldığı Kars,Ardahan ve Batum’u geri verdi.Rusya’nın boşluğunu İtalya doldurdu.
    4. 28 Ağustos 1916’da Romanya savaşa girdi.
    5. 26 Haziran 1917’de Yunanistan savaşa girdi.
    6. ABD savaşa girdi.Almanya tarafından ABD’nin itilaf devletlerine gönderdiği gemiler batırıldı.
    7. İngiltere ve Fransa’nın kuvvetleri güç kazandı,Almanların batı cephesi çöktü.Savaşın hızlı bir biçimde sonuçlanmasına sebep oldu.
    8. Bulgaristan savaştan çekildi.(Çekilen ilk devlet)
    9. Wilson ilkeleri yayınlandı.İlk kez dünya siyasetine katıldı.
    10. Savaştan sonra Wilson ilkelerinin uygulanmasını sağlanması amacıyla savaşa girdi.
    11. Osm. Devleti müttefikleriyle bağlantısı kesilince 30 Ekim 1918’de Mondros Ateşkes Ant. İmzalandı.

    *Temel Amaçları
    1. Barış koşullarını belirlemek.
    2. Milletler arası barış teşkilatlarının kurulmasını gerçekleştirmek.
    3. Çıkması olası yeni bir dünya savaşını engellemek.
    *İlkeler
    1. Gizli antlaşmalar yapılmayacak.
    2. Savaş sonunda yenenler yenilenlerden toprak almayacak.
    3. Milletler cemiyeti (cemiyet-i Akvan) kurulacak. (Uluslar arası siyasi ve toprak bütünlüğünü korumak.)
    4. Almanya Alas-Loren bölgesini Fransa’ya geri verecek.
    5. Self Determinasyon yapılacak. (Milletler prensibine göre toplumlar kendi geleceklerini kendileri belirleyecektir.)
    6. Anadolu’da Türklerin çoğunlukta olduğu yerlerin idaresi ve geleceklerini kendileri belirleyecekler.
    Yorum:
    • İtilaf devletleri bu ilkeleri kabul etmelerine rağmen çıkarlarına ters düştüğünü görünce uygulamamışlardır.

    • Bunun yerine mandacılık ve himayecilik icat edilmiştir.(İngiltere,Fransa,İtalya)
    • Uluslar arası alanda Ermeni Devletinden söz edilen ilk belgedir.

    Osmanlı Devleti’nin I. Dünya savaşına girmesi İtilaf devletlerince Osmanlı topraklarının paylaşılması düşüncesine neden olmuştur. Fransa, İngiltere, İtalya ve Rusya ilk gizli antlaşmaları yapmışlardır.

    1) BOĞAZLAR ANTLAŞMASI –1915-
    İngiltere, Fransa ve Rusya arasında yapıldı. Rusya’nın boğazlar üzerindeki istekleri kabul edildi. Boğazlar ve İstanbul Ruslara verildi.

    2) LONDRA ANTLAŞMASI – 1915-
    İtalya, İngiltere, Fransa ve Rusya arasında yapıldı.
    Amaç: İtalya’yı yanlarına çekmek.
    Sonuç: Antalya ve çevresi İtalyanlara verilecek.

    3) MAC MOHAN ANTLAŞMASI –1916-
    İngiltere valisi ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında imzalanmıştır. Ve antlaşmaya göre;
    Türkler Orta Doğudan çıkarılacak ve İngiltere büyük bir Arap Devletinin kurulmasını sağlayacaktır.

    4) SYKES-PİCOT ANTLAŞMASI -1916
    Fransa ve Rusya arasında yapıldı. Buna göre;
    Fransa’ya Adana, Antalya bölgeleri ve Suriye kıyıları verilecek. İngiltere’ye Musul hariç Irak verilecektir. Rusya’ya Boğazlar ve Doğu Anadolu verilecektir.

    5) PETERSBURG ANTLAŞMASI –1916-
    İngiltere, Fransa ve Rusya arasında yapıldı. Rusya’ya boğazlara ek olarak Doğu Karadeniz ile Erzurum, Van ve Bitlis verilecektir.

    6) SAINT JEAN de MARIENNE ANTLAŞMASI –1917-
    İtalya, İngiltere ve Fransa arasında yapıldı.
    Sebebi;
    a-) Rusların savaştan çekilmesinden sonra oluşan boşluğu doldurmak.
    b-) İtalya’yı Almanların yanından kendi yanlarına çekmek.
    Bu antlaşmaya göre;
    İtalya’ya Konya, Antalya, İç Batı Anadolu, İzmir ve çevresi verilecektir.


    Not: 1-)Mondros Ateşkes Antlaşması, bu gizli antlaşmaların sonrasında ortaya çıkmıştır.
    2-)İtilaf Devletleri gizli antlaşmaların tasarılarını gerçekleştirmek için Mondros Ateşkes antlaşmasının 7. maddesine dayanarak Anadolu’nun değişik yörelerini işgal etmiştir.

    *Uyarılar
    1. Gizli antlaşmaları geçersiz kılan ilke Wilson ilkeleridir.
    2. Osmanlı tarihinde Ermeni sorunu ilk kez 1878 Berlin antlaşması ile ortaya çıkmıştır.Ermeni devleti kurma tezi ise gizli antlaşma oluşmuş,Mondros .ateşkes ve Sevr Antlaşmaları hükümlerinde de yer almıştır.
    3. I. Dünya Savaşı sırasında gizli antlaşmalarda boğazlar ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin Rusya’ya verilmesi kararlaştırılmışken, Mondros Ateşkes antlaşmasında böyle bir hükmün yer almamasının nedeni; Rusya’nın savaştan çekilmesidir.
    4. 1915-1917 yılları arasında, Osmanlı Devleti’nin parçalanmasıyla ilgili olarak Fransa,İtalya,İngiltere ve Rusya arasında gizli antlaşmalar imzalanmıştır.Bu antlaşmaların paylaşım planı daha sonra değişikliğe uğramıştır.Bunun nedeni; Rusya’da ihtilâl sonrası oluşan yeni Rus yönetiminin savaştan çekilmesidir.

    *Sebepleri
    1. Bulgaristan’ın savaştan çekilmesi ve Osmanlı Devletinin Almanya ile bağlantısının kopması.
    2. Osmanlının bir çok cephede mücadele etmesi.
    3. Osmanlının askeri ve ekonomik gücünün savaşacak durumda olmaması
    4. Osmanlı devlet adamlarının Wilson ilkelerine güvenmesi.

    Not: Antlaşma imzalanırken ittihat ve Terakki Parti Hükümeti (Talat Paşa) istifa etti, yerine Tevfik Paşa hükümeti kuruldu. Buda istifa etti, yerine Ahmet İzzet Paşa hükümeti kuruldu. Bu hükümet antlaşma devletlerinden barış istedi. Antlaşmayı Osmanlı Devleti adına Rauf Orbay imzaladı.

    *Antlaşmaya Göre
    1. Boğazlar ve çevresi İtilaf Devletlerine bırakılacak.(Anadolu ve Rumeli toprakları ayrılmış, toprak bütünlüğü bozulmuştur.)
    2. Asayişi sağlamak dışında kalan tüm Osmanlı ordusu terhis edilecek.
    3. Vilayet-i Sidde’de (Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ ve Sivas) karışıklık çıkarsa itilaf devletleri buraları işgal edebileceklerdir. (Doğu Anadolu’da planlı Ermeni Devletinin kurulmasına zemin hazırlamıştır.)
    4. Karayolu, demiryolları, denizyolları ve limanlar İtilaf devletlerinin denetimine bırakılacak.
    5. Osmanlı gemileri itilaf devletlerinin belirlediği yere demirlenecektir. (Osmanlıyı savunmasız bırakmış, işgalleri kolaylaştırmıştır.)

    6. İtilaf devletleri güvenliklerini tehlikede gördükleri yeri işgal edebileceklerdir. (En tehlikeli madde). (Bütün Anadolu’nun işgal edebileceğini gösterir. Anadolu’nun parçalanmasına ve işgallerin başlamasına neden olmuştur. Egemenlik hakkımızı yok etti.)

    *Genel Yorum
    • Bu antlaşma ile Osmanlı fiilen sona erdi.
    • İşgallere zemin hazırlamıştır.
    • Bu durum bölgesel direniş cemiyetlerinin kurulmasına neden olmuştur.
    • Antlaşma hazırlanırken Osmanlı devlet adamlarının görüşü alınmamış, zorla yazılmıştır.
    • Gizli antlaşmalar uygulamaya konulmuştur.
    • Ermeni devletinin kurulmasına ortam hazırlamıştır.
    • Rusya’nın savaştan çekilmesi üzerine İtilaf devletleri Osmanlı topraklarını kesin olarak paylaşamamıştır.
    • Osmanlı devletinin işgallere karşı yetersiz kalması Kuvay-i Milliye’yi başlatmıştır.
    Not: İşgallere karşı halkının ilk tepkisi bölgesel direniş Cemiyetlerinin kurulmasını sağlamıştır.

    *Uyarılar
    1. Osmanlı devleti Wilson ilkelerine güvenerek ve umut bağlayarak Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalamıştır.
    2. Mondros Ateşkes Antlaşması’nda itilaf devletlerini İngiltere temsil etmiştir.
    3. 7. madde işgallerin gerekçesi ve dayanak noktası olmuştur.
    4. Bu antlaşmaya göre ilk işgal edilen yer Musul’dur.
    5. Musul Misak-ı Milli sınırları içinde sayılır.Bunun nedeni Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığında Türk ordusu tarafından korunmakta olmasıdır.
    6. Wilson ilkeleri itilaf devletlerince kendi çıkarlarına uygun şekilde yorumlanmış ve bu devletler Paris Barış Konferansı’nda Manda adı altında sömürgeci politikalarını sürdürmüşlerdir.
    7. Milletler Cemiyeti adına bir ülkenin başka bir devlet tarafından yönetilmesine Mandater Sistem denir.
    8. 1919 Paris Konferansı’nda İngiltere’nin İzmir’in Yunanistan’a verilmesini istemesi,antlaşma devletleri arasında görüş ayrılığına neden olmuştur.
    9. Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 24. maddesi ise Doğuda,bir Ermenistan devleti kurulmasını sağlamıştır.
    10. Mondros Ateşkes uygulamasıyla başlayan işgaller I. Dünya savaşı sırasında itilaf devletlerinin aralarında yaptıkları gizli paylaşım tasarılarına dayanmıştır.
    11. Mondros Ateşkes antlaşması Limni Adası’nın Mondros Limanı’nda Osmanlı devleti adına bahriye nazırı Rauf Bey, İtilaf devletleri adına İngiliz amirali Kaltrope tarafından imzalanmıştır.

    1. 3 Kasım 1918’de Musul İngilizler tarafından işgal edildi. (ilk fiili işgal başlamıştır.)
    2. 13 Kasım 1918’de İtilaf devletleri donanması İstanbul’a geldi ve İstanbul’u denetim altına aldı.
    3. İngilizler İzmit,Samsun,Merzifon ve Batum’a yerleşti. Urfa ve Maraş’ı işgal etti.
    4. Fransızlar Adana ve çevresini işgal ettiler.
    5. İtalya Antalya ve Konya’yı işgal etti.
    6. Yunanistan, 18 ocak 1919’da Paris Konferansı gereğince İzmir ve çevresini ilk kez resmi olarak işgal etmiştir.

    1. Yeni devletler kuruldu. (Polonya, Maceristan, Çekoslovakya gibi)
    2. Yeni rejimler ortaya çıktı. (Faşizm, Komünizm gibi)
    3. İlk kez bu savaş sırasında tank, denizaltı, savaş uçağı ve kimyasal gaz kullanıldı.
    4. Sömürgecilik manda adı altında daha da yaygınlaştı.
    5. Hicaz, Yemen, Filistin, Suriye, Irak Osmanlılardan ayrıldı.
    6. İmparatorluklar dağıldı. (Avusturya-Macaristan, Osmanlı gibi)
    7. Almanya Orta Doğudaki etkinliğini kaybetti.
    8. İttihat ve Terakki yöneticileri ülke dışına kaçtı.
    9. Sömürge rekabeti Uzak Doğu’dan Orta Doğu’ya kaydı.

    *Uyarılar
    1. I.ve II. Dünya Savaşlarına katılmayan tek ülke İsviçre’dir.
    2. Almanya’nın I. Dünya Savaşı’nı kaybetmesinin nedeni ekonomik kaynaklarının az ve sömürgelerinin yetersiz olmasıdır.
    3. I. Dünya savaşının kaderi savaşın başında tarafsız olan ABD’nin savaşa girmesiyle değişmiştir. ABD, itilaf devletleri yanında savaşa girme koşulu olarak Wilson İlkeleri’ni yayınlamıştır.
    4. İtilaf devletlerinin uymayacakları halde Wilson ilkelerini kabul etmiş gözükmelerinin nedeni ABD’yi savaşa sokmaktı.
    5. ABD’nin savaşa girme koşulu olarak Wilson ilkelerini yayımlamasının nedeni savaştan sonra İngiltere ve Fransa’nın daha çok güçlenmesini istememesidir.
    6. Osmanlı ile yapılan Sevr Antlaşması’nın imzalanmasının gecikme nedeni İtilaf Devletleri’nin Osmanlı ülkesini aralarında paylaşmakta anlaşamamalarıdır.

    *Temel Amacı
    1. I. Dünya savaşından sonra yenilen devletlerin durumunu görüşmek.
    2. Osmanlı’nın nasıl paylaşılacağını ele almak.
    • Toplantıya katılan devletler; Amerika, İngiltere, Fransa, Japonya, Yunanistan ve İtalya.
    *Özellikleri
    1. İlk kez Cemiyet-i Akvan kuruldu.
    2. İtalya, İtilaf devletlerinden ayrılan devlet oldu.

    KONFERANSIN SONUÇLARI
    1. Yunanistan ilk kez konferans sırasında Osmanlı topraklarını paylaşma planlarına katılmıştır.(Batı Anadolu’nun kendisine verilmesini istemiştir ve Batı Anadolu’da Rumlar çoğunluktadır.)
    Amacı: Megole İdeal’i gerçekleştirmekti.
    Not: 1-)Yunanistan’ın İzmir’i işgal etmesi kararlaştırılmıştır.
    2. İtalya’ya bırakılan İzmir ve çevresi İngilizlerin menfaatlerine ters düştüğü bu konferans sırasında Yunanistan’a verildi. Bu durum İtilaf devletleri arasında ilk anlaşmazlıkları başlatmıştır.
    3. İtilaf Devletleri Wilson ilkelerine ters düşmemek için manda ve himaye sistemini icat ettiler.
    4. İngiltere işgal ettiği stratejik noktalara karşılık Fransa’yı susturmak için Urfa, Antep ve Maraş’ı bıraktı.
    5. Konferans sırasında aldatıldığını anlayan ABD, Avrupa siyasetinden çekildi. (İtilaf devletleri 2. Dünya savaşına kadar serbest kaldı.)
    6. Mağlup devletlerle yapılacak antlaşma şartları belirlendi. Bu konferans sonunda İtilaf devletleri ile ağır şartlar taşıyan antlaşmalar yapıldı.

    YAPILAN ANTLAŞMALAR
    A. VERSAY ANTLAŞMASI
    Almanya ile İtilaf devletleri arasında imzalandı.
    Önemi: Topraklarının bir kısmıyla bütün sömürgelerini kaybetti.
    Not: 1-)Bu durum rejim değişikliğine, silahlanmanın başlamasına ve 2. Dünya Savaşı’na ortam hazırladı.
    B. SAİNT-GERMAİN ANTLAŞMASI
    Avusturya ile İtilaf devletleri arasında imzalandı.
    Önemi: Avusturya-Macaristan imparatorluğu parçalandı, küçük cumhuriyetler haline geldi.
    C. TRİANON ANTLAŞMASI
    Macaristan ile İtilaf devletleri arasında imzalandı.
    Önemi: Bağımsızlığı kabul edilmekle beraber, küçük bir devlet haline gelmiştir.
    Not: 1-)Her iki antlaşma ile Avusturya ve Macaristan toprak kaybetmiş ve toprakları üzerinde yeni devletler kurulmuştur.
    D. NOYYİ ANTLAŞMASI
    Bulgaristan ile İtilaf devletleri arasında imzalandı.
    Önemi: Bulgaristan Balkan Savaşı sırasında ele geçirdiği toprakları kaybetti.


    E. SEVR ANTLAŞMASI
    Osmanlıya son verilmek istenmiştir. Bu durum Kurtuluş Savaşı’na neden olmuştur.


    1. Mondros Ateşkesten sonra İtilaf devletleri Anadolu’yu işgal ettiler.
    2. Ahmet İzzet Paşa hükümeti istifa etti. Tevfik Paşa hükümeti kuruldu.
    3. Padişah bir süre sonra Mebusan Meclisini kapattı, sadrazamlığa Damat Ferit Paşa getirildi.
    4. İşgaller karşısında hükümet yetersiz kalınca bölgesel direniş cemiyetleri kuruldu.


    1. Yunanlılar, Wilson ilkeleri, Yunan Tezleri, Paris Konferansı kararları ve Mondros’un 7. maddesine dayanarak İzmir’i işgal ettiler.
    2. İstanbul Hükümeti’nin işgal karşısındaki tutumu, İngilizlerin emirlerine uymak onların sempatisini kazanıp saltanatı korumak olmuştur.
    *Sonuçları
    1. Batı Anadolu’da Kuvay-i Milliye’nin kurulmasını sağladı.
    2. Redd-i İlhak Cemiyeti kuruldu.
    3. İtilaf devletleri arasında ilk anlaşmazlıklar başladı.
    4. Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkmasından sonra Türk halkının onun etrafında toplanmasına ortam hazırladı.
    5. Dünya basınında Türklerin lehine bazı haberlerin çıkmasını sağladı.(Yunanistan yaptığı zulümler ve saldırılarla dünya kamuoyunu harekete geçirdi.
    Not: 1-)Bunun üzerine İtilaf devletleri Amiral Bristol başkanlığında bir heyeti Batı Anadolu’ya gönderdi.
    6. Anadolu’nun değişik yerlerinde miting ve protestoların başlamasına neden oldu. (İlk resmi işgaldir.)
    7. Milli Mücadele azmini arttırdı. (Kurtuluş Savaşı’nın hazırlıkları başladı.)

    İzmir ve çevresinin işgali sırasında Yunanlıların Türklere yaptıklarının Avrupa kamuoyunu etkilemesi; bölgede Avrupalı devletlerin çıkarlarının sarsılması üzerine ABD bu bölgeye heyet göndermiştir. Sonuç olarak;
    1. Batı Anadolu’nun Türklere ait olduğu ortaya konulmuştur.
    2. Yunanistan’ın Paris Barış Konferansı’nda yanlış bilgi verdiği ortaya çıkmıştır.
    3. İtilaf devletlerinin temsilcileri Türklerin Anadolu’daki mücadelesini haklı görmüş ama işlerine gelmediğinden anlaşamamışlardır.
    Not: 1-)En önemli özelliği, Yunanlıların yaptığı işgalin güvenlik amacından ziyade ilhak niteliği taşıdığı bütün Dünya’ya gösterilmiştir.

    2-)Bu rapor Kurtuluş savaşımızın haklılığını kanıtlayan ilk uluslar arası belge olmuştur.


    I. MAVRİ MİRA : Eski Bizans Devletini yeniden kurmak ve Yunan işgalini kolaylaştırmak.
    II. PONTUS RUM : Trabzon ve çevresinde Pontus Rum devletini kurmak.
    III. ALYANS ISFAİLİT MAKABI : Filistin de kurulacak Yahudi Devletine destek vermek.

    *Zararlı Cemiyetlerin Özellikleri
    1. İtilaf devletlerinin desteğiyle kurulmuştur.
    2. Anadolu’nun işgalini kolaylaştırmaya yönelik çalışma yapmıştır.
    3. Dayanak noktası Wilson ilkeleri olmuştur.
    4. Anadolu’da başlayan milli uyanış hareketini durdurmaya çalışmışlardır.

    Ortak Amaçları: Osmanlı Devletini bölmek, parçalamak ve işgalleri kolaylaştırmak.

    I. SULH & SELAMET-İ OSMANİYE FIRKASI : Vatanın kurtuluşunu padişah ve halifenin emirlerine uymakta olacağını savunmuşlardır.
    II. TEALİ İSLAM CEMİYETİ : Kurtuluşun islami kurallara uymak ve halifeyi desteklemekle mümkün olacağını savunmuşlardır.
    III. KÜRT TEALİ CEMİYETİ : Wilson İlkelerine dayanan doğuda bir Kürt Devleti kurmayı amaçlamışlardır.
    IV. HÜRRİYET & İTİLAF CEMİYETİ : İttihat ve Terakki Cemiyetine karşı kurulmuştur. Milliyetçiliğe karşıdır. Mondros’tan sonra Milli Mücadele aleyhine çalışmıştır.
    V. WİLSON PRENSİPLERİ CEMİYETİ : Amerika’nın himaye ve mandacılığını istemişlerdir.
    VI. İNGİLİZ MUHİPLER CEMİYETİ : İngiliz manda ve himayesini istemişlerdir.

    *Kuruluş Sebepleri
    I. İşgallerin başlaması.
    II. Ordunun terhis edilmesi.
    III. İtilaf Devletlerinin desteğiyle azınlıkların ayaklanması.
    I. TRAKYA TAŞELİ CEMİYETİ : Mondros’tan sonra kurulan ilk cemiyettir.

    Amacı: Doğu Trakya’nın Yunanistan’a katılmasını önlemek.
    II. İZMİR MÜDAFÂ-İ HUKUK CEMİYETİ : İzmir ve çevresinin Yunanlılara verilmesini önlemek için Mondros’tan sonra kurulmuştur.
    III. İZMİR REDD-İ İLHAK CEMİYETİ : Barış konferansından sonra İzmir’e Yunanlılar tarafından işgal edilmesini önlemek için kurulmuştur.
    Not: 1-)İzmir’in işgali üzerine silahlı mücadele başlamıştır. (Kuvay-i Milliye kuruldu.)
    2-)İlk açılan cephe Ayvalıktır.
    IV. TRABZON MÜDAFÂ-İ HUKUK CEMİYETİ : Trabzon ve çevresinde Rum Devletinin kurulmasını önlemek için kurulmuştur. Erzurum kongresinden sonra Doğu Anadolu Müdafâ-i Hukuk cemiyetinin şubesi olmuştur.
    V. DOĞU ANADOLU MÜDAFÂ-İ HUKUK CEMİYETİ : Doğu Anadolu’da bağımsız Ermeni Cumhuriyetinin kurulmasını önlemek için kurulmuştur. Aldığı kararlar şunlardır;
    • Doğu Anadolu’dan kesinlikle göç olmayacaktır.
    • İşgallere karşı milletçe direnilecek.
    • Bilim, din ve iktisat teşkilatları kurulacak.
    • Değişik dillerde gazete ve dergi çıkararak Doğu Anadolu’nun haklılığı savunulacak.

    Yorum: Bu kararların temel amacı bölge halkını her yönüyle Ermenilerden üstün tutmaktır.
    Önemi: a.)Temel ilkesi Doğu Anadolu’nun bölünmezliğidir.
    b.)Erzurum Kongresi’nin yapılmasında etkili olmuştur.
    c.)Milli mücadele başlangıçta bu cemiyete dayanarak teşkilatlanmıştır. Çünkü, Doğu’da ordu dağıtılmamıştır.
    VI. MİLLİ KONGRE CEMİYETİ : İstanbul’da parti üstü bir cemiyet olarak kurulmuştur. Basın ve yayın yoluyla Anadolu’nun haklarını savunmuş; silahlı direnişe geçmemiştir. Ayrıca Türk milletinin haklarını ve tarihi özelliklerini dünyaya duyurmak diğer bir amacıdır. Tüm milli cemiyetlerin birleşme gerçeğini savunmuştur.
    VII. KİLİKYALILAR CEMİYETİ : Adana ve çevresini Fransız ve Ermenililere vermemek için kurulmuştur.

    1. Mondros Ateşkes Antlaşması’na tepki olarak ortaya çıkmışlardır.
    2. Milliyetçilik düşüncesiyle kurulmuşlardır.
    3. Milli Mücadele’nin teşkilatlanmasını sağlamışlardır.
    4. Sivas Kongresi’nde Anadolu ve Rumeli Müdafâ-i
    Hukuk cemiyeti olarak birleşmişlerdir.
    5. Bu cemiyetlerin temelini eski ittihatçılar oluşturmuşlardır.
    6. Bölgesel amaçlı ortaya çıktı.
    7. Milli devlet formülünü gerçekleştirmeye çalışmışlardır.


    8. Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra kurulan faydalı cemiyetlerin ortak amacı, etkinlik gösterdikleri bölgenin Türk yurdu olduğunu basın-yayın yoluyla savunmak ve işgallerin haksız olduğuyla ilgili dünyaya kamuoyu oluşturmaktır. Tüm bu faydalı cemiyetler ‘Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ altında birleşmiştir.
    *Uyarılar
    1. İtilaf devletleri arasında ilk görüş ayrılığı 1919 Paris Konferansı’nda Batı Anadolu’nun İtalya yerine Yunanistan’a verilmesiyle başlamış; I.İnönü Zaferi sonrası toplanan Londra Konferansı ile ayrılıklar su yüzüne çıkmış; Sakarya Zaferi sonucu Fransa’nın Ankara Antlaşması’yla TBMM’yi resmen tanıması ile İtilaf Bloku parçalanmıştır.
    2. Mandacı Devlet fikri 1919 Paris Konferansı’nda ortaya çıkmış; Erzurum Kongresi’nde ‘Manda yönetimi kabul edilemez’ kararı alınmış ve İngiliz mandacılığı kabul edilmemiştir. Sivas Kongresi’nde ise en çok tartışılan konu ABD mandacılığı olmuş; manda yönetimi kesin olarak reddedilmiştir.
    3. Batı Anadolu’da Rum çoğunluğun bulunmadığını kanıtlayan belge Amiral Bristol Raporu; Doğu Anadolu’da Ermeni çoğunluğun bulunmadığını kanıtlayan belge ise General Herbert Raporu’dur.
    4. Direniş derneklerinin kurulmasında ve Kuvay-i Milliye’nin ortaya çıkmasında Mustafa Kemal’in etkisi yoktur.
    5. Doğu Anadolu’da Kuvay-i Milliye yoktur. Nedeni işgalci devletin olmaması bunun nedeni ise Rusya’nın savaştan çekilmiş olmasıdır.
    6. Kuvay-i Milliye’nin direnme dernekleri, kongreler ve TBMM ile ilgisi vardır.
    7. Mustafa Kemal’in I.Dünya Savaşı’ndaki son görevi Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı, Osmanlı Yönetimi ve İstanbul Hükümetinden aldığı 9. Ordu Müfettişliğidir.
    8. Doğu Anadolu’da Kuvay-i Milliye yoktur. Nedeni; İşgalci devletin olmaması bunun da nedeni Rusya’nın savaştan çekilmiş olmasıdır.


    BÖLÜM 2 BAŞLIYOR………….!!!
    Yurdu işgallere karşı çeşitli yörelerden başlayan silahlı direniş kuvvetlerinin katılmasıyla oluşan güce Kuva-i Milliye denir.


    1. Osmanlı’nın 1. Dünya Savaşını kaybetmesi.
    2. Mondros Ateşkes Antlaşması ile ordunun terhis edilmesi ve silahların toplanması.
    3. Azınlıkların kurduğu cemiyetlerin zararlı faaliyetler göstermesi.
    4. Düzenli ordunun olmaması.
    Not: 1-) İlk Kuva-i Milliye Güney Cephesinde kendiliğinden oluştu.

    *Özellikleri
    1. Türklük ve bağımsızlık düşüncesiyle ortaya çıkmıştır.
    2. Bölgesel kurtuluşu sağlamak için kuruldu.
    3. Düşmanın ilerleyişini yavaşlattı.
    4. İhtiyaçlarını halktan karşıladı.
    5. TBMM’ye karşı yapılan ayaklanmayı bastırdı.
    6. Türk Kurtuluş Savaşı’nın temellerini attı.

    *Kaldırılma Sebepleri
    1. Kuva-i Milliye birlikleriyle başarıya ulaşılamayacağı anlaşıldı.
    2. Kuva-i Milliye liderlerinin halka karşı kötü davranmaları.
    3.


    1. İlk direniş 19 Aralık 1918’de Güney Cephesinde Dört Yol’da başladı.
    2. İkinci direniş Batı Anadolu’da İzmir’in işgalinden sonra başladı.
    Not: 1-)1 Haziran 1919’da Ödemiş’in işgali sırasında Yunanlılara karşı ilk teşkilatlı savaş başladı.Bu savaşa İlk Kurşun Savaşı denir.



    • Mustafa Kemal İstanbul’a çağrıldı.
    • İtilaf Devletleri İstanbul’a geldi.(19 Kasım 1918)
    • İstanbul’un işgali Osmanlı Devletinin halkla fiilen ilişkisini kesti.
    • Mondros ile ordu terhis edildiğinde gerekli karşılık verilmedi.
    • İstanbul hükümeti Anadolu’nun işgalini önlemek için Mustafa Kemal’i İstanbul’a çağırdı.
    • Mustafa Kemal , İstanbul’daki İtilaf Donanmaları için “Geldikleri gibi giderler.” sözü ile milli mücadeleyi daha da güçlendirmiştir.

    1) MUSTAFA KEMAL’İN SAMSUN’A ÇIKIŞI
    (19 Mayıs 1919)
    • Milli Mücadeleyi için alınan kararların uygulanmak istenmesi.
    • Samsun ve çevresinde bulunanların halka baskı yapması. (Rum çeteleri.).




    • Bu huzursuzluğun kaynağını öğrenmek için Mustafa Kemal 9. Ordu Komutanlığına atandı.

    *Görevi
    1. Samsun ve çevresinde huzuru sağlamak.
    2. Huzursuzluğun kaynağını tespit etmek.
    3. Görev bölgesindeki düzenli orduları terhis etmek.
    4. Halkın silahlarını toplamak.
    5. Halka silah sağlayan örgütleri belirlemek.
    *Uyarılar
    1. Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkmasıyla milli mücadele fiilen başlamış oldu.
    2. Mustafa Kemal’in Anadolu’ya Halifenin bir memuru olarak geçme istemesindeki amaç halk üzerinde daha etkili olabilmek ve halkın kendisine güven duygusunu sağlamaktır.
    Not: 1-) Ülkenin içinde bulunduğu durumdan kurtulması için çeşitli görüşler ortaya atılmıştır;
    a. İngiliz himayesiyle , A.B.D. mandası.
    b. Mahalli kurtuluş yolları.
    2-) Mustafa Kemal Paşa ikinci alternatifi olumlu bulup, Anadolu’ya geçmek ve milli birliği sağlamak gerekliliğini gördü.
    3-) Bu sırada Karadeniz bölgesinde Türk-Rum çatışması yaşanıyordu. İtilaf devletleri bunun önlenmemesi halinde 7. maddeyi uygulamaya koyacaklarını ifade ettiler. Osmanlı Hükümeti buna engel olmak için Mustafa Kemal’i 9. Ordu Müfettişi olarak bölgeye yollama kararı aldı.

    2) HAVZA RAPORU
    Yorum: Bu rapor ile M. Kemal Paşa milli mücadele hakkındaki görüşünü resmi olarak açıkladı.Halkın işgaller karşısındaki tutum ve davranışlarını belirledi.(Miting ve protesto.)İşgaller karşısında halkın Kuva-i Milliye ile bütünleşmesini istedi.
    Önemi: Türk halkını tehlikelere karşı ilk kez uyarma amacı taşır.
    Not: 1-) Mustafa Kemal havza genelgesiyle kişisel görüşünü milletle bütünleştirmek için Amasya’ya geçti ve genelge yayınladı.

    3) AMASYA GENELGESİ (22 Haziran 1919)
    *Maddeler
    1. Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikede olup , İstanbul Hükümeti üstüne aldığı sorumluluğu yerine getirmemektedir. (Milli mücadelenin gerekçesidir.)
    2. Vatanın bütünlüğünü ve milletin bağımsızlığını yine milletin azmi ve kararı kurtaracaktır.
    3. Anadolu’nun en güvenilir yeri olan Sivas’ta ulusal bir kongre toplanacaktır.
    4. Vatanın ve Milletin hakkını savunacak milli bir kurulun varlığı gereklidir.
    5. Askeri ve milli birliklerin terhisi önlenmeli , silah ve cephaneler teslim edilmemeli.
    6. Doğu illeri adına Erzurum’da bir kurul toplanmalıdır.
    *Amacı
    1. Millete içinde bulunduğu durumu anlatmak.
    2. Milli mücadelenin nedenlerini ortaya koymak.




    3. Amasya Genelgesinde Sivas’ta toplanacak ulusal kongreye katılacak üyelerin , Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri ve belediye başkanları aracılığı ile seçilmesini istemiştir.
    4. Amasya Genelgesinin Türk halkı tarafından benimsendiğinin göstergesi , yurdun her köşesinde işgallere karşı protesto ve mitinglerin yapılmasıdır.

    *Özellikler
    1. Türk inkılabının ihtilal safhasını başlatmıştır.
    2. Kurtuluş Savaşı’nın amacını belirlemiştir.
    3. Kurtuluş Savaşı’nın gerekçesi belirlenmiştir.
    4. Kurtuluş Savaşı’nın yönetimini oluşturur.
    5. İşgallere ve İstanbul Hükümeti’ne karşı ilk direniş çağrısıdır.
    6. Milli egemenlik ve milli devlet kavramları ilk kez gündeme gelmiştir.
    7. Temsil heyeti kurma yolunda ilk karar alınmıştır.

    *Sonuçlar
    1. İşgalci devletlerin dikkatini çekmiştir.
    2. M. Kemal’in İstanbul’a çağrılması için İngilizler hükümete baskı yaptılar.

    4) ERZURUM KONGRESİ
    (23 Temmuz-5 Ağustos 1919)
    *Nedeni
    1. Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından düzenlenmiştir.
    2. Ermenilere karşı izlenecek politikanın esaslarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır.

    *Kararları
    1. Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz. (Misak-ı milli.)
    2. Manda ve himaye kabul edilemez.
    3. Kuva-i milliye’yi etkin , milli iradeyi egemen kılmak esastır.
    4. Doğu illeri , Trabzon ve Canik halkı işgallere karşı toplu savunma yapacaktır.
    5. İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirmezse yeni bir hükümetin kurulması gereklidir.
    6. Saltanat ve hilafet korunacaktır.Bundaki amaç , Halifenin nüfuzundan yararlanarak halkın desteğini sağlamaktır.
    7. Osmanlı Mebusan Meclisi toplanmalıdır.
    8. Hristiyan azınlıklara sosyal , siyasal ve ekonomik dengemizi bozacak haklar verilemez.

    *Sonuçlar
    1. Bölgesel bir kongre olmasına rağmen aldığı kararlar ile milli bir nitelik taşır.
    2. Bu kongre ile yeni bir devlet kurnaya işaret edilmiştir.
    3. İlk kez milli sınırdan ve Misak-i Milli’den bahsedilmiştir.
    4. M. Kemal’in ilk sivil çalışmasını oluşturur.
    5. Manda fikri ilk kez reddedilmiştir.





    6. Ulusal egemenlik , milli meclis ve temsil heyeti gibi kavramlar ilk kez kullanılmıştır.
    7. İlk kez geçici hükümet kurma kararı alınmıştır.
    8. Hristiyan azınlığa verilmiş olan haklara ilk tepki gösterilmiştir.
    9. Sivas Kongresi için ön hazırlık olmuştur.
    10. Balıkesir ve Alaşehir Kongrelerinin toplanmasına destek olmuştur.
    11. Kurtuluş Savaşının esas programını oluşturur.

    Not: 1-) Kongrenin bölgesel toplanmasına karar verilmiş ancak M. Kemal ve arkadaşlarının katılması ile kongrede ulusal kararlar alınıp, M. Kemal temsil heyeti başkanlığına seçilmiştir.

    5) ALAŞEHİR VE BALIKESİR KONGRELERİ
    (26-30 Temmuz/16-25 Ağustos 1919)

    *Özellikleri
    1. Düzenli ordu kuruluncaya kadar Batı Cephesinde Yunanlılara karşı etkili olmuştur.
    2. Amasya Genelgesi’ni onaylamıştır.
    Not: 1-) Her iki kongre de Sivas Kongresi’nin örgütlenmesini kolaylaştırmıştır.

    6) SİVAS KONGRESİ (4-11 Eylül 1919)
    *Amacı
    1. Amasya Genelgesi’nin hükümlerini tüm ulusu temsil eden delegelere onaylatmak.
    2. Mondros Ateşkes Antlaşması ile başlayan uygulamalar ve buna karşı alınacak tedbirleri , çözüm yollarını kesinleştirmek ve hareketi halka mal etmek. Kongre kararlarına geçmeden üç temel sorunla karşılaştı;
    a. Mustafa Kemal’in başkanlık meselesi.
    b. Manda ve himaye konusu.
    c. Elazığ Valisi Ali Galip olayı.
    *Kararları
    1. Erzurum Kongresi kararları genişletilerek, kabul edildi.
    2. Manda ve Himaye kesin olarak reddedildi.
    3. Cemiyetler Rumeli ve Anadolu Müdafaa-i Hukuk olarak birleştirildi.(Cemiyetler bölgesellikten ulusallığa dönüşmüştür.)
    4. Yerli ve yabancı basının olumsuz propagandalarına karşı İrde-i Milliye adlı gazete çıkarıldı.
    5. İnsancıl değerler esas alınmak şartıyla Batı’nın ekonomik ve teknik yardımları kabul edilebilir.
    6. Temsil heyeti tüm yurdu temsil etti.Türk ulusu adına görev yapan bir ordu haline geldi.
    *Sonuçları
    1. Ulusal kongre özelliği taşır.
    2. Erzurum Kongresinde alınan kararlar resmileşmiştir.
    3. Milli direniş cemiyetleri Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti olarak birleştirildi.
    4. Manda ve himaye kesin olarak reddedilmiştir.
    5. Temsil Heyeti , Bütün vatanı temsil eder niteliğe kavuşturulmuştur.
    6. Temsil Heyeti’nin İstanbul’a karşı ilk başarısıdır.




    7. Damat Ferit Hükümeti’nin istifa etmesine sebep olmuştur.
    8. Meclis-i Mebusan’ın toplanması için baskılar arttırılmıştır.
    *Uyarılar
    1. İtilaf Devletleri bu kongre için yapılan seçimlere ve kongreye müdahale etmedi.Çünkü bu hareketleri bireysel olarak gördüler.
    2. Bu kongrenin dağıtılması için İstanbul Hükümeti Ali Galip olayını başlattı ama başarılı olamadı.
    3. Bu kongrenin temel amacı vatanı ilgilendiren kararlar almaktı.
    4. İstanbul Hükümeti’nin Anadolu’daki kurtuluş hareketini ciddiye aldığı ilk olay Sivas Kongresidir.Temsil Heyetiyle anlaşma yolları aramıştır.
    5. Sivas Kongresinde ve Amasya Genelgesinde belirtilen amaca ulaşılamamasının nedeni Saltanat ve Hilafet yanlılarının bulunmasıdır.
    6. Sivas Kongresinde en çok tartışılan konular ; M. Kemal’in kongre başkanlığına seçilmesi ve Amerikan Mandacılığıdır.


    Bölüm 3 başlıyor…!
    Sebepleri
    1. Sivas Kongresinde alınan kararları İstanbul Hükümeti’ne kabul ettirmek.
    2. Meclis-i Mebusan’ın açılmasını sağlamak.
    *Sonuçlar
    1. Mebusan Meclisi’nin İstanbul’da toplanması kararı kabul edildi.
    2. Öbür maddeler kabul edilmedi. (Mebusan Meclisi’nin İstanbul dışında toplanması, Temsil heyetinin tanınması gibi.)
    Yorum: Bütün maddelerin kabul edilmesiyle İstanbul Hükümetinin otoritesi son bulacaktı.
    M. Kemal’in meclisi İstanbul dışında toplamak istemesinin sebepleri;
    1. İşgal altındaki bir bölgede millet iradesinin yansıtılmayacağını düşünmesi.
    2. İtilaf devletlerinin meclisi baskı altına alabileceği düşüncesi.
    Önemi: İstanbul Hükümeti bu görüşmelere katılmakla Temsil Kurulu’nun hukuki varlığını resmen tanımış oluyordu.




    Amasya görüşmelerinden sonra M. Kemal İstanbul’da toplanacak Mebusan Meclisinin çalışmalarını yakından takip etmek için Ankara’ya geldi ve merkez yaptı. (27 Aralık 1919). Ankara’yı merkez yapmasının sebepleri;
     Ankara’nın, ülkenin korunaklı bir şehri olması ve merkezi bir yerinde buluınması.
     Batı’da Yunanlılarla yapılacak savaş alanına yakın olmasıdır.
     Askeri konumu, ulaşım ve siyasi imkanların daha geniş olması.
    Not: 1-)M. Kemal meclis çalışmalarına katılacak arkadaşlarından;
    a. Misak-ı Milli’nin kabul edilmesini,
    b. Kendisinin meclis başkanı seçilmesini,
    c. Meclis içinde Mudafa-i Hukuk grubunun kurulmasını istemiştir.
    Yorum: Bu isteklerden sadece Misak-ı Milli gerçekleşmiş, Müdafa-i Hukuk grubu yerine Fellah-ı Vatan grubu kurulmuştur.

    Not: 1-)Bu grup Mebusan meclisi ile Misak-ı kararlarının alınmasına karar vermiştir.





    Son Osmanlı Mebusan Meclisi İstanbul hükümeti ve İtilaf devletlerinin istekleri doğrultusunda İstanbul’da toplanmıştır.
    *Sebepleri
    1. Amasya görüşmeleri’nde meclisin toplanması için seçimlerin yapılmasına karar verilmiştir.





    2. Seçimlerin yapılması ve Meclisin açılması konusunda Temsil Heyeti İstanbul Hükümeti ve İtilaf devletleri aynı görüşü paylaştılar.
    3. M. Kemal Erzurum mebusu seçildi ve İstanbul’a gidemedi. (Hakkındaki tutuklama emrinden dolayı.)
    4. Ankara’da toplantı yapan M. Kemal meclis çalışmalarına katılacak arkadaşlarından;
    a) Misak-ı Milli’nin kabul ettirilmesini,
    b) Kendisinin meclis başkanı seçilmesini,
    c) Müdafa-i Hukuk grubunun kurulmasını istemiştir.
    Yorum: Bu isteklerden sadece Misak-ı Milli gerçekleşmiş, Müdafa-i Hukuk grubu yerine geniş tabanlı fellah-ı Vatan grubu kurulmuştur.

    Not: 1-)İtilaf devletlerinin meclisin açılmasına tepki göstermesinin sebebi İstanbul’da toplanan meclisin aleyhine karar alınmayacağına inanmalarıdır.
    2-)Meclisi Mebusan ve Temsil Heyeti ilk kez ortaklaşa yaptıkları çalışmalar sonuçunda Misak-ı Milli’yi kabul etti.

    *Sonuçları
    Misak-ı Milli’nin kabulu ile;
    1. 16 mart 1920’de İtilaf devletleri İstanbul’ resmen işgal ettiler.
    2. Meclis-i Mebusan dağıtıldı ve bazı milletvekilleri sürgüne gönderildi.
    Not: 1-)Meclis-i Mebusan’ın hukuksal varlığı sona erdi.
    2-)Anadolu’da yeni bir meclisin açılmasına zemin hazırladı.

    *Uyarılar
    1. İşgalci devletlerin meclisin İstanbul’da toplanmasını kabul etmelerinin amacı; işgallerine hukuksal dayanak oluşturacak kararlar çıkarttırmaktır.
    2. Hakkında tutuklama kararı olduğu için İstanbul’a gidemeyen Mustafa Kemal, Ankara’da görüştüğü milletvekillerinden isteklerde bulunmuş; mecliste halkın istekleri doğrultusunda kararlar aldırmak için Müdafaa-i Hukuk grubu oluşturulmasını ve kendisinin başkan seçilmesini vurgulamıştır.
    3. Mebusan Meclisi toplandığında M. Kemal’in isteklerinin yerine getirilmemesinin nedeni saltanat ve hilafet yanlılarının ağır basması ve milletvekillerinin görüş değiştirmesidir.
    4. İtilaf devletleri meclisin açılmasını destekledikleri halde Misak-ı Milli kararlarının alınmasından sonra İstanbul’u resmen işgal etmişlerdir.(16 mart 1920) Bu olayda farklı tutum içinde olmalarının nedeni meclisten beklentilerine uygun karar çıkmamasıdır.
    5. Mustafa Kemal’in haklılığını ve ileri görüşlülüğünü kanıtlayan olan, İtilaf devletlerinin İstanbul’u resmen işgal etmeleridir.
    6. Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde Müdafaa-i Hukuk grubu yerine Fellah-ı Vatan grubu oluşturulmuş; Misak-ı Milli kararları hazırlanmıştır.





    MİSAK-I MİLLİ KARARLARI (28 Ocak 1920)
    Önemi:
     Tam bir bağımsızlık bildirisidir.
     Wilson ilkeleri’ne ters düşmeyecek biçimde hazırlanmıştır. Bunun nedeni Batı Kamuoyunun desteğini sağlamaktır.
     Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilmiş ancak yaşam geçirilmesini TBMM sağlamıştır.
     Kapitülasyonlara karşı ilk ciddi tepki gösterildi.
     Milli mücadelenin hedefi kesin olarak tespit edildi.
     İtilaf devletlerinin direkt önlem almasına neden olmuştur.
     Kars, Ardahan, Batum ve Batı Trakya’daki Türklerin koparılamayacağı açıklandı.

    *Kararları
    1. Mondros mütarekesi imzalandığı sıradaki sınırlarımız bölünmez bir bütündür., parçalanamaz.
    2. Milli ve iktisadi gelişmemize engel olan kararlara karşıyız. Ekonomik bağımsızlık esas olmak koşuluyla borçlar ödenebilir. (Kapitülasyonlara himaye ve Duyun-u Umumiye’ye tepki vardır.)
    3. Arap ülkelerinin ve Batı Trakya’nın durumunu halkın vereceği oy belirleyecektir.
    4. Kars, Ardahan ve Batum’un geleceği için gerekirse halkın oyuna gidilebilir.
    5. İstanbul ve Marmara Bölgesi’nin güvenliğinin sağlanması halinde Boğazlar, uluslararası ticaret ve ulaşıma açılabilir.
    6. Sınırlarımız içindeki azınlıklar için ne haklar isteniyorsa, sınırlarımız dışında yaşayan Türklere de aynı haklar verilmelidir.

    *Sonuçları
    1. 16 Mart 1920’de İstanbul’un İtilaf devletlerince işgal edilmiştir.
    2. Meclis-i Mebusan’ın basılarak dağıtılmış ve bazı milletvekillerinin sürgüne gönderilmiştir.
    3. Meclisi dağıtmakla yetinmeyen İtilaf devletleri 11 Nisan 1920’de meclisin hukuksal varlığına da son vermişlerdir.
    4. Mustafa Kemal İtilaf devletlerinin İstanbul’u işgal etmesine tepki göstermiş ve işgale karşı;
    a) Anadolu’nun İstanbul ile tüm bağlantıları kesilmiş.
    b) Anadolu’dan İstanbul’a gidecek her şeye el konulmuş.
    c) Ankara’da olağanüstü yetkilerle toplanacak yeni bir meclis için seçimlerin yapılması duyurulmuştur.



    *Sebepleri
    1. İstanbul’un resmen işgal edilmesi.
    2. Meclis-i Mebusan’ın dağıtılması.
    Not: 1-)Türk ulusu adına söz söyleyecek bir kurum kalmamıştı.(İlk TBMM bu gerekçeye dayanmaktadır.)




    *Özellikleri
    1. Temel amacı bağımsızlığı sağlamaktı.
    2. Meclisin açılmasıyla yeni Türk devleti kuruldu. (Kurucu meclis.)
    3. TBMM’nin açılması milli egemenliğin gerçekleştirmesinin son aşamasıdır.
    4. Dönemin şartları olan üst bir meclistir.
    5. TBMM’nin açılmasıyla temsil heyetinin görevi sona ermiştir.
    6. Kuvvetler birliği esasına bağlıdır. (Yasama, yürütme, yargı etkisini kendisi üzerine almıştır.)
    7. İnkılapçı ve yenilikçidir.
    8. Geçici değil, sürekli meclistir.
    9. ‘Meclis, Hükümet’ sistemini benimsemiştir.
    10. Üyelerin hepsi vatanseverdir.
    Önemi:
     Türk tarihinde ilk kez milli egemenlik gerçekleşmiş ve halk yönetiminde söz sahibi olduğu kanıtlanmıştır.
     Meclisin açılmasıyla yeni Türk devletinin temelleri atılmıştır. (Adı konulmamıştır. Nedeni; ortamın müsait olmaması.)
     Vatanın kurtarılması için milliyetçilik, bağımsızlık, özgürlük ön plana çıkmıştır.



    1. Yeni bir Türk devleti kurmuştur.
    2. Yeni Türk devletinin ilk anayasasını (Teskilat-ı esasiye) ilan etti.
    3. Düzenli ordu kuruldu.
    4. 29 Nisan 1920 Hiyanet-i Vataniye kanunu çıkartıldı ve istiklal mahkemelerini kurarak ayaklanmaları bastırdı.
    5. Saltanatı kaldırdı.
    6. En önemli görevi Türk ordusunun kesin zafere ulaştırmasıdır.
    *Uyarılar
    1. TBMM ulusal bağımsızlıkla milli egemenliği birlikte gerçekleştirmeyi başarmıştır.
    2. İlk TBMM’nin açılmasıyla kurulan sistemde ayrı bir hükümet oluşturulmamış, TBMM’nin kendisi hükümet olarak görev yapmış ve içinden şetçiği vekiller ile bakanlıklar yönetilmiştir.
    3. Meclis hükümeti şeklinde oluşan bu sistemde ilk TBMM yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplamıştır. Ayrıca yargı yetkisini de kullandığının göstergesi İstiklal mahkemeleri üyelerinin TBMM içinden seçilmesidir.



    *Sebepleri
    1. İstanbul hükümeti’nin yaydığı fetva.
    2. İstanbul hükümeti ile İtilaf devletlerinin kışkırtması.
    3. Halkın savaştan bıkması.
    4. Kuvay-i Milliye’nin olumsuz davranışları.
    5. İtilaf devletlerinin azınlıkların milliyetçilik duygularını körükleyerek kendi güdümlerinde devlet kurmaya çalışmaları.




    Ayaklanmalar Dört Gruba Ayrılır;

    A)İstanbul Hükümeti’nin Çıkardığı Ayaklanmalar:
    • Aznavur İsyanı (Balıkesir dolaylarında.)
    • Kuvay-i İnzibatiye (Halife ordusu; Milli mücadeleye karşı İstanbul Hükümeti tarafından kuruldu.)

    B)İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletlerinin Çıkardığı Ayaklanmalar:
    • Bolu-Hendek-Adapazarı isyanı.
    • Yozgat İsyanı.
    • Konya İsyanı.
    • Afyon İsyanı.
    • Urfa Milli Aşiret İsyanı

    C)Azınlıkların Çıkardığı İsyanlar:
    • Ermeni ve Rumlar tarafından çıkartılmıştır.

    D)Kuva-i Milliyeci Olup Sonradan İsyan Edenler:
    • Çerkez Ethem
    • Demirci Efe.

    Not: 1-)Bütün isyanlar Kuva-i Milliye tarafından bastırılmıştır.




    1. 29 Nisan 1920’de Hiyanet-i Vataniye kanunu çıkartıldı.
    2. İstanbul Hükümetinin yaptığı her türlü işler yok sayıldı. (İstanbul ile resmi ilişkiler kesildi.)
    3. Özel mahkemeler kuruldu. (Hiyanet-i Vataniye Kanununu çabuklaştırmak için.)
    4. 18 Eylül 1920’de İstiklal mahkemeleri kuruldu. (İsyanları cezalandırmak için.)

    AYAKLANMANIN SONUÇLARI
    1. Kurtuluş savaşının gecikmesine sebep oldu.
    2. Kardeş kanı dökülerek düşmana ilerleme imkanı verildi.
    3. TBMM Otoritesini kabul ettirdi.





    *Hazırlıklar
    1. Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919).
    2. Snt Remo (İtilaf devletleri Osmanlı Hükümeti ile yapacağı barış antlaşmasına son şeklini verdi.)
    3. İstanbul Hükümeti taslağı görüşmek üzere Paris’e çağırıldı ve bu şartlar bağımsız bir devlet anlayışına aykırı bulunarak kabul edilmedi.
    4. İtilaf devletleri Sevr’in imzalanmasını hızlandırmak için 22 Haziran 1920’de Yunan kuvvetlerine Bursa-Uşak hattında saldırı emri verdi.






    5. Padişah antlaşmayı onaylatmak için ‘Şuray-ı Saltanat’ ı oluşturdu. Yunanlıların Ege’deki ilerleyişini durdurmak ve Bursa’nın işgal edilmesini önlemek için antlaşmayı imzaladı.
    Uyarı: Padişah’ın bundaki amacı Sevr’in sorumluluğunu tek başına üzerine almak istememesidir.
    6. Toplantıya Fransa, İngiltere, İtalya, Japonya, Yunanistan, Belçika, Romanya, Ermenistan katıldı.
    *Maddeleri
    1. Osmanlı Devleti’ne İstanbul ile Anadolu’nun bir bölümü bırakılacaktı.
    2. Boğazlar, tüm devletlere açılacak ve bir komisyon tarafından yönetilecek. Ancak bu komisyonda Türk delegesi bulunmayacaktır.
    3. İzmir dahil Ege’nin büyük bölümüyle Midye-Büyük Çekmece’nin batısında kalan tüm topraklar Yunanlılara verilecekti.
    4. D. Anadolu’da Ermenistan ve Kürdistan olmak üzere 2 ayrı devlet kurulacaktı.
    5. Antalya-Konya dolayları ve İç Batı Anadolu İtalyanlara verilecekti.
    6. Mersin’den başlayıp Sivas’a kadar olan bölge Fransızlara verilecekti.
    7. Irak, Musul, Basra çevresi İngilizlere bırakılacaktı.
    8. Arap ülkeleri İngiliz ve Fransız Mandası’na bırakılacaktı.
    9. Osmanlılar ağır silahlardan arınmış küçük bir kara ve deniz birliği bulunduracaktı.
    10. Kapitülasyonlar en ağır biçimde yeniden kurulacaktı.
    11. Osmanlı hükümeti antlaşma metinlerine uymazsa İstanbul kendilerinden alınacaktı.
    *Özellikleri
    1. Osmanlı’yı yok sayan bir antlaşmadır.(Hukuken)
    2. Osmanlı’nın imzaladığı son antlaşmadır.
    3. TBMM onaylamamıştır. (Bu yüzden bu ant. Yürürlüğe girmemiştir.)
    Not: 1-)Bu ant.’nın yürürlüğe girebilmesi için Osmanlı Anayasa’sına göre meclis onayından geçmesi gerekir. Son mebuslar meclisi İtilaf devletlerince kapatıldığı için antlaşma yürürlüğe konulmamıştır.

    Önemi:
     Bu antlaşma ile Osmanlı imparatorluğunun Doğu Trakya, Boğazlar ve İstanbul üzerindeki etkinliği kaybolmuştur.
     Azınlıklara geniş ve sonsuz haklar verilmiştir.
     Anadolu’daki milli mücadele hazmini hızlandırmıştır.
     İlk kez uluslar arası boğazlar komisyonu kurulmuştur.
     Antlaşma yürürlüğe girmemiştir, çünkü parlamento yoktur.
    Not: 1-)Sevr imzalandığı anda Mebusan Meclisi’nin bulunmayışı, TBMM’nin kabul etmemesi nedeniyle hukuken geçersiz ve uygulanmayan bir antlaşmadır.
    2-)Lozan antlaşması ile geçerliliğini yitirmiştir.





    Bölüm 4 başlıyor…!




    A)DÜZENLİ ORDUNUN KURULMA SEBEPLERİ
    1. Kuvay-i Milliye’nin düşmanı yurttan tamamen çıkarmak için yetersiz kalması.
    2. İhtiyaçların halktan zorla alınmaya başlanmasının tepki toplaması.
    3. Kuvay-i Milliye birliklerinin başına buyruk olması.
    4. Ulusal kurtuluş mücadelesinin ancak düzenli ordu ile verilebileceğinin anlaşılması.
    5. Yunanlıların başlattığı işgal alanını genişletme harekatının durdurulamaması.

    *Uyarılar
    1. İşgalci ve yayılmacı güçlere karşı gerçek mücadele düzenli ordunun kurulmasıyla başlamıştır.
    2. Düzenli ordu kurulurken çıkan asker kaçakları engeli istiklal mahkemeleri aracılığıyla kaldırılmış, disiplinli Kuvay-i Milliye birlikleri çekildiğinde düzenli ordu kurulmuştur.
    3. Düzenli ordunun savaştaki ilk cephesi Batı cephesidir.

    Not: 1-)Düşmana teslim edilmeyen silah ve cepheler, Sovyet Rusya’dan gelen yardımlar, düşmanın karargahlarından ele geçirilen malzemeler, ayrıca İstanbul’a ait vergilere el konulması, düzenli ordunun başlıca mali ve askeri kaynaklarını oluşturur.

    Uyarı: Kuvay-i Milliye birliklerinin Gediz’de ağır bir yenilgi alması, Kuvay-i Milliye’nin kaldırılmasını hızlandırmış, düzenli orduya geçiş önem kazanmıştır.
  2. 2αн!_∂3

    2αн!_∂3 Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    8 Kasım 2007
    Mesajlar:
    1.350
    Beğenileri:
    454
    Ödül Puanları:
    36
    Gizem çok teşekkür ederim ;)
  3. AyŞeGüL!

    AyŞeGüL! Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    11 Şubat 2008
    Mesajlar:
    1.193
    Beğenileri:
    19
    Ödül Puanları:
    0
    SAĞOLASIN GİZEM;).

Sayfayı Paylaş